نمونه مقاله - پایان نامه دانشگاه

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

این مشکل ،تصمیم‌گیرندگان را برآن داشت تا از همان ابتدا به دنبال موقعیتی باشند که با در نظر گرفتن این شرایط نه تنها در شرایط فعلی بلکه در افق زمان برنامه‌ریزی بدنبال مکان مطلوب باشند؛ به عبارتی می‌توان گفت ممکن است مکان انتخابی در شرایط فعلی جواب بهینه نباشد، اما در کل افق زمانی یک جواب بهینه باشد. در نتیجه مدل‌سازی و حل مسائل مکان‌یابی پویا نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.
مسئله مکان‌یابی تسهیلات به‌صورت امروزی اولین بار توسط یک اقتصاددان آلمانی به نام آلفرد وبر درسال 1909 برای مکان‌یابی تک وسیله‌ای در جهت کمینه نمودن فاصله مابین تسهیلات و مشتریان پیشنهاد کرد.
هرچند برای صدها سال، مسائل مکان‌یابی تسهیلات به‌طور وسیعی به‌صورت کیفی مطرح شده بود. با ظهور تحقیق در عملیات (OR) در طول 35 سال گذشته مدل‌های ریاضی و مدل‌های OR برای حل این مسائل مورد استفاده قرار گرفتند.
1-2- بیان مسئله
محل تسهیلات یکی از مسائلی است که بطورگسترده مورد مطالعه محققان وپژوهشگران قرار گرفته است.هرچند تاکنون یک جواب برای مسائل مکان یابی تسهیلات ارائه نشده است؛ ولی در چنددهه گذشته تلاش های تحقیقاتی قابل توجهی به توسعه مدلهای مکان یابی برای شبکه های زنحیره تامین اختصاص داده شده است.
مکان یابی تسهیلات نقش مهمی در برنامه ریزی استراتژیک زنجیره تامین ایفامی کند واثربلندمدتی بر عملکردش داردزیرابازنمودن وبستن دائمی تسهیلات وانتقال آن به مکان دیگر هزینه فوق العاده زیادی ایجادمی نماید.بنابراین تصمیم گیری مکان یابی تسهیلات پرهزینه ودارای حساسیت زمانی است،وبه همین علت هزینه وزمان دومعیار اصلی وموثردر مدلهای مربوطه بوده است.(وسولاسکی،1973)
امروزه به دلیل نگرانی های زیست محیطی ،برنامه ریزی مکان یابی تسهیلات برای زنجیره های معکوس تامین بیش از پیش به مسئله مهم تبدیل شده است. به منظورجلوگیری وکاهش اثرات زیست محیطی منفی که به دلیل مدیریت نامناسب زباله(یا ضایعات) به شرکتها تحمیل می شود، بسیاری از آنها می کوشند محصولاتی راکه به پایان عمرمفید خودرسیده اند ،بهبود بخشیده واز مصرف منابع طبیعی بکاهند.استفاده از محصولات بازیافتی که دارای ویژگیهای کیفی هستند بجای مواد خام ،نیز می تواند به لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه باشد.در این صورت تعیین بهترین استراتژیهای مکان یابی وتوزیع که کارآمدی مالی فعلی یک کسب وکاررا تضمین می کند امری لازم واساسی است .
ایجاد زنجیره تامین معکوس بطورجداگانه از زنجیره تامین مرسوم روبه جلو،نه تنها هزینه های زیرساختی راافزایش می دهد بلکه سودمربوط به بهبود محصول رانیزکاهش می دهد؛بایکپارچه سازی زنجیره های تامین روبه جلوومعکوس ،یک زنجیره تامین حلقه - بسته با هدف بسته شدن حلقه جریانهای مواد،گسترش می یابد تا تضمین کند که می توان محصولات را بطورموثرویاکارابه تسهیلات گوناگون در زنجیره تامین بازگرداند در نتیجه انتشار گازهای گلخانه ای وزباله های باقی مانده،وهمچنین هزینه سربار نیزکاهش می یابند وباعث افزایش بهره وری می گردند.(لی ودانگ،2009واوستروهمکاران ،2007)
لذا مسائل زیست محیطی متمرکز بر کاهش زائدات زباله ،مواد خطرزا،پس مانده های مصرف کننده وبنگاههای صنعتی وتجاری؛همچنین ارزش اقتصادی حاصل از گسترش عمر محصول ونیز قابل استفاده نمودن وزمان استفاده کالاومحصولات تولید شده بعنوان دوهدف مهم در زنجیره تامین حلقه - بسته در نظر گرفته شده است.درواقع از دیدگاه اقتصادی، شرکتها می توانند از سود حاصل از احیاوبازیافت محصولات به طور مستقیم استفاده نمایند؛وحتی در برخی ازمحصولات ،ایجاد خدمات تعمیرپس از فروش می تواند رضایت بیشترمشتریان را فراهم واز این طریق بطور غیر مستقیم سود بیشتری نصیب شرکتها می گردد.
زنجیره تأمین سبز علاوه بر بهره مندی از مزایای ناشی از صرفه جویی در استفاده از منابع، انرژی، انبارها، کاهش آلودگی با استفاده از مواد خام سازگار با محیط زیست، کاهش ضایعات و... از مزایای کارایی و یا به تعبیر دیگر از استراتژی کاهش هزینه ها بهره مند می شود و از یک سو با ایجاد نوآوری در طراحی و تولید محصولات سبز و قابل بازیافت علاوه بر کاهش هزینه های تخریب محیط زیست از استراتژی پاسخ گویی یا به تعبیر دیگر از استراتژی تمایز استفاده می کند. ترکیب همزمان این دو استراتژی که به عنوان استراتژی های پورتر شناخته می شوند، مزیت رقابتی را برای صنایع به همراه خواهد داشت.هرچند مسائل تاثیرات زیست محیطی بیش از وجه اقتصادی مورد توجه واقع گردیده است ، هردوهدف (زیست محیطی واقتصادی)بااستفاده از مدلهای کارا،بااعمال زیرساختار یکسان قابل دستیابی هستند.
مکان یابی تسهیلات وطراحی شبکه زنجیره تامین حلقه - بسته چندین سال است مورد پژوهش قرارگرفته است ولیکن ادبیاتی که به انگیزه این پایان نامه از نظر نیاز به داشتن یک مدل گسترده تر برای مکان یابی تسهیلات در زنجیره تامین حلقه - بسته با دیدگاه زیست محیطی واقتصادی برای نشان دادن عواملی که می تواند در تصمیم گیری طراحی شبکه اختلال ایجاد نماید، تقریباًکمیاب است.
پس از کنفرانس زمین در ریو1992 وتثبیت انتشار گازهای گلخانه ای در 154 کشور جهان(معاهده اقلیم)وپس از آن پروتکل کیوتو در 1997 ،کاهش تولید کربن (CO2)ودرآمد حاصل از آن ؛ ارزیابی اقتصادی ومقرون به صرفه بودن انجام طرحهایی با مکانیسم توسعه پاک (CDM) از نظر اقتصادی در بلند مدت هدف بسیارخوبی بنظررسید .به همین علت این تحقیق درپی ارائه مدل ریاضی مکان یابی تسهیلات ظرفیت دار چند کالایی درطراحی شبکه زنجیره تامین حلقه – بسته برای تعیین مکانهای بهینه کارخانه های تولیدی،مراکز توزیع،مراکز جمع آوری وتجهیزات تولید مجددونیز دفع ضایعات باهدف حداکثر نمودن ارزش خالص فعلی (NPV )جریان نقدینگی برای کل زنجیره تامین و با اعمال محدودیتهای انتشارکربن جهت جلوگیری از اثرات مخرب محیط زیستی و باتوجه به درآمد حاصل از کاهش تولید هر کیلوگرم کربن و فروش آن در قالب اهداف پروتکل کیوتو،وهمچنین افزایش مطلوبیت ومقبولیت در میان مشتریان برای ایجادمزیت رقابتی ارائه می نماید.
1-3- اهمیت وضرورت انجام تحقیقدرخصوص اهمیت وضرورت تحقیق می توان گفت اولین دلیل آن این که ، ابعاد آثارناشی از سیستم نادرست ،اثرات منفی زیست محیطی وسیعی است که بدون محدوده زمانی ایجاد می نماید، این مسئله اهمیت مدیریت صحیح چرخه بسته ونقش آن در مدیریت کاراتر را نشان می دهد.علت دیگر،سیستم پاک بعنوان یکی از مهمترین زیر ساختهای توسعه اقتصادی در هر جامعه است .بنابراین مدیریت مناسب این بخش برای اقتصاد، نقش اساسی وپراهمیتی است که ترویج ومفاهیم مدیریت زنجیره تامین در بازار وبنگاههای اقتصادی ایفادمی نماید.
1-4- جنبه نوآوری و جدید بودن تحقیق
در تحقیق پیش رو ، طراحی شبکه لجستیکی پویا روبه جلو ومعکوس برای تعیین مکانهای بهینه کارخانه های تولیدی، مراکز توزیع، مراکز جمع آوری وتجهیزات تولید مجددونیز دفع ضایعات با توجه به اثرات محیط زیستی و به منظور کمینه سازی هزینه کل شبکه ، باارائه یک مدل برنامه‌ریزی چند هدفه عدد صحیح آمیخته (MOMIP) پیشنهاد می شود که جنبه نوآوری این تحقیق آن این است که مدل اثرات مخرب زیست محیطی تسهیلات راکاهش وباعث مزیت رقابتی می گردد؛ که این امر به کمک الگوریتم های فراابتکاری انجام خواهد شد.
1-5- سوالات اصلی تحقیقآیا مدل پیشنهادی اثرات منفی زیست محیطی را کاهش می دهد؟
آیا مدل پیشنهادی باعث مزیت رقابتی می گردد؟
1-6- ساختار پایان نامهدر ادامه مطالب این پایان‌نامه فصلهای ذیل را خواهیم داشت:
در فصل دوم مروری کامل بر ادبیات موضوع تحقیق انجام می‌گیرد برای این منظور در ابتدا مفاهیم و تعاریف ومدلهای پایه ای مربوط به ادبیات تحقیق آورده شده سپس درخصوص بخشهای مختلف پژوهش وسیرتاریخ آنهاودرنهایت جمع بندی می گردد.
در فصل سوم تعریف مسئله وارائه مدلهای تغییر یافته از مدلهای پایه انجام گرفته است ودر فصل چهارم تولید مسائل عددی وبررسی نتایج ودر نهایت در فصل پنجم به جمع‌بندی تحقیق و ارائه‌ی پیشنهادهایی که برای انجام تحقیقات آتی می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد، اختصاص دارد.
فصل دوم :مروری بر تحقیقات انجام شده2-1- مقدمه
این فصل به بررسی پیشینه تحقیق وپیشینه روشهای حل می پردازد. از آن جا که مدل مطرح شده در این پایان نامه یک مدل طراحی یکپارچه شبکه زنجیره تامین (مستقیم و معکوس) می باشد، و بطور کلی طراحی شبکه شامل تعیین مکان تسهیلات، نقش و ظرفیت آن ها و تخصیص آن ها به بازارهای مختلف می باشد؛لذا در این راستا ابتدا مدل های مکان یابی در یک تقسیم بندی ساده دسته بندی می شوند و مدل های پایه مکان یابی که در فصول آتی از آن ها استفاده می شود، مورد مطالعه قرار می گیرند. در ادامه فصل دوم پس از اشاره مختصر به مفاهیم زنجیره تامین مستقیم، معکوس و یکپارچه، مدل های طراحی شبکه در ادبیات به دقت بررسی می شوند. در گام بعدی به مرور معدود تحقیق های موجود در زمینه مدل های طراحی شبکه یکپارچه که به تعیین ظرفیت و همچنین زمان(پویایی شبکه) توجه نموده اند، پرداخته می شود. سپس به بررسی طراحی شبکه واثرات زیست محیطی وهمچنین مزیت های رقابتی این شبکه می پردازیم. در نهایت، ادبیات موجود مختصراً نقد می گردند و نتیجه گیری حاصل می شود.
2-2- مسائل پویا در مقابل مسائل ایستامکان‌یابی تسهیلات یک مسئله تصمیم‌گیری مهم است چراکه دربرگیرنده الزامات بلندمدت برای مکان‌یابی تسهیلات استقرار یافته می‌باشند؛ زیرا این تسهیلات را نمی‌توان به راحتی و یا بدون هزینه گزاف تغییر داد.
بطور کلی تصمیمات مکان‌یابی تسهیلات به تعیین تعداد تسهیلات (مکان تسهیلات به لحاظ جغرافیایی) ظرفیت تسهیلات و تخصیص تقاضا برای تسهیلات بطوری‌که تقاضای یک محصول یا خدمت برآورد شود، می‌پردازد. معمولاً با درنظرگرفتن هزینه‌ها (یا سودها) ی مربوط به برآوردن کل تقاضای بازار و هزینه‌های استقرار (یا عملیات) تجهیزات، این تصمیمات اتخاذ می‌شود. اکثریت مدل‌های سنتی مکان‌یابی تسهیلات که در ادبیات وجود دارد بر این فرض استوار است که بسیاری از پارامترهای مسئله (مانند تقاضاها و هزینه‌ها) معمولاً با افق زمانی برنامه‌ریزی سازگارند. چنین مدل‌های مکان‌یابی تسهیلات زمان را نادیده گرفته‌اند، یعنی ایستا هستند.
مدل‌های ایستا مکان‌یابی تسهیلات (که تک دوره ای نیز نامیده می‌شود) این مدل‌ها می‌کوشند عملکرد سیستم تصمیم‌گیری هم‌زمان همه متغیرها را برای یک دوره خاص، بهینه نمایند.
به‌عبارت دیگر مادامی که فاکتورها و پارامترها ثابت هستند و طی زمان تغییر نمی‌کنند، این مدل‌ها قادرند به خوبی عمل کنند و برای بسیاری از مسائل این موضوع قابل قبول است (کانل وخوماوالا،1997).
اما در عمل در بسیاری از مسائل جهان واقعی و نمونه‌های واقعی، تغییرات در یک دوره زمانی می‌تواند حائز اهمیت باشد. تسهیلاتی نظیر مدارس، بیمارستان‌ها، کارخانه‌ها، مراکز توزیع، انبارها و غیره که باتوجه به هزینه‌های مربوط به سرمایه غالباً طی چندین سال عملیاتی می‌شوند. در نتیجه ممکن است مواردی وجود داشته باشد که پارامترهای مربوطه در تصمیم مکان‌یابی در گذر زمان تغییر یابند یا تحویل شوند. تقاضاها (مثلاً کمیت و مکان) هزینه‌ها (مثلاً عملیات و حمل و نقل) و ظرفیت موردنیاز(مثلاً قابل دسترس بودن در هر زمان معین) مثال‌هایی از این پارامترها هستند.
بنابراین‌ مدل‌های ایستای مکان‌یابی تسهیلات دیگر تحت شرایط فوق‌الذکر که کاربردی ندارند برای این میباشد که تصمیم مکان‌یابی که در یک دوره بسیار مطلوب است ممکن است در دوره دیگر مطلوب باشد یا نباشد(اربانی وفرهانی،2012) .
مدل‌های پویا (یا چند دوره‌ای)مکان‌یابی تسهیلات برای غلبه بر کاربرد محدود مدل‌های ایستایی مکان‌یابی تسهیلات در ادبیات گسترش یافته‌اند.
این مدل‌ها با مدل‌های ایستای مکان‌یابی تسهیلات که در آن ؛زمان وجود ندارد فرق دارند. در حوزه مسائل مکان‌یابی تسهیلات پویا هزینه و زمان دو معیار اصلی هستند که بر تصمیم، تصمیم‌گیران برای تعیین مکان‌یابی بهینه در بلندمدت اثر می‌گذارد. در واقع هدف مدل‌های مکان‌یابی تسهیلات پویا حداقل‌سازی هزینه مکان‌یابی مجموعه‌ای از تسهیلات بعلاوه در مورد زمان، تعیین افتتاح یا تعطیلی هر تسهیلات در هر مکانی طی این افق زمانی مشخص شده را امکان‌پذیر می‌سازد (اربانی وفرهانی ،2012واون وداسکین،1998).
مدل‌های مکان‌یابی تسهیلات پویا را کورنت و همکاران در دو مقوله فرعی تعریف کرده‌اند:
مدل‌های تلویحاً پویا و مدل‌های صریحاً پویا. مدل‌های تلویحاً پویا براساس این مفهوم که فرض می‌شود در آن کلیه تسهیلات طی یک دوره زمانی افتتاح می‌شوند و سپس در کل افق برنامه‌ریزی بازمی‌مانند. این مدل‌ها پویا هستند برای اینکه برخی از پارامترهای مسئله طی زمان تغییر می‌کند.
در مدل‌های صریحاً پویا، تسهیلات طی افق زمانی افتتاح خواهند شد (یا ممکن است بسته شوند) یک تصمیم برای افتتاح یا بستن تسهیلات در هر زمان و مکان مشخص به تغییرات پارامترها طی زمان مربوط می‌شود (اربانی وفرهانی ،2012ودایس وهمکاران ،1998).
همانطور که قبلاً ذکر شد می‌توان نتیجه گرفت که برای بسیاری از صحنه‌های مکان‌یابی تسهیلات واقع‌گرایانه در شرایطی که تغییرات اساسی می‌تواند طی یک افق زمانی طولانی در کاربردهای استراتژیک کار و کسب رخ دهد ، مدل‌های ایستا ناقص است.
در نتیجه باید چندین دوره برنامه ریزی را برای نشان دادن ملاحظات پس از زمان‌بندی مناسب برای تصمیم‌های مکان‌یابی بهینه بویژه برای افزایش یا کاهش ظرفیت تسهیلات جهت پرداخت به کمیت‌های متغیر عرضه و تقاضا بکار برد. مدل‌های پویا این ظرفیت را ارائه می‌کنند.
2-3- طبقه‌بندی مسائل مکان‌یابی تسهیلات پویا2-3-1- مسائل مکان‌یابی تسهیلات پیوستهمسئله مکان‌یابی تسهیلات پیوسته قدیمی‌ترین مسئله مکان‌یابی تسهیلات است که به نمایش هندسی منجر می‌شود (هاماچرونایسکل،1998). این مسئله مکان‌یابی در سطح هموار که به تسهیلات اجازه می‌دهد در حوزه منطقه برنامه ریزی (یافضای تحت نظر) مکان‌یابی شود، مجموعه مکان‌های قابل قبول سطح همواره یا منطقه‌ای از آن سطح هموار ،است.
معروف‌ترین مدل عمومی برای حل مسئله مکان‌یابی تسهیلات که با استفاده از برنامه‌ریزی پویا مدلی است که بوسیله وارساکسی (1973) گسترش داده شده است.
او یک فرمول چند دوره‌ای عمومی مسئله وبر را ارائه نمود. این مسئله با استفاده از وزن‌های مثبت نابرابر به نقاط ثابت تعمیم داده شده و در نتیجه این هدف به حداقل‌سازی مجموع فواصل اقلیدسی وزنی‌دار بدل می‌شود، ‌در ادامه چندین تعمیم و نیز کاربردهای دیگر از مسئله وبر بهبود یافته مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد.
در مسئله مکان‌یابی تسهیلات پیوسته، مختصات محاسبه و برای امکانات p حداقل نمودن مجموع فواصل بین امکانات و مقاصد در نظر گرفته می‌شود.
مسئله وبر نیازبه تعیین مختصات یک مرکز داردبه طوری‌که مجموع وزنی فاصله تسهیلات به هر مقصد k K را به حداقل برساند.
مدل مکان‌یابی پیوسته وبر در صفحه اقلیدسی دوبعدی (R2) به شرح زیر می‌باشد:
1.2

که در آن:
k : وزن مثبت (تقاضا) که توزیع‌کننده برای ارسال در ارتباط با مقصد k K هزینه می‌نمایند.
:این تساوی فاصله اقلیدسی بین یک تسهیلاتی که مکان‌یابی شده در و مقصد k K که در (ak , bk) قرار گرفته است.
A(ak , bk)
تسهیلات
B(x,y)
شکل( 2-1) یک نمونه شماتیک مؤلفه‌هایی برای تسهیلات استفاده شده در تساوی فاصله اقلیدسی برای هر نقطه تقاضا kدرصفحه R2
فاصله اقلیدسی

نقطه تقاضا
شکل 2- 1- مثالی از فاصله اقلیدسی یک نسخه ساده از مدل وبر به‌صورت ذیل است:
2.2

استفاده از نماد مشابه، یک نسخه توسعه یافته به‌عنوان پویا (یا چند دوره‌ای) مسئله وبردر یک افق برنامه‌ریزی در دوره‌های زمانی t T برابر است با:
3.2

که در آن:
: هزینه متغیر حمل و نقل ازیک تسهیلات در نقطه (xt , yt) در دوره t T به مقصد t k K در دوره t T
CFt: هزینه ثابت درحال حرکت یک تسهیلات در شروع دوره t T
dt , t-1 : فاصله درحال حرکت یک تسهیلات در شروع دوره t T
2-3-2- مسائل گسسته شبکه مکان‌یابی تسهیلاتدر مقابل با مسائل مکان‌یابی تسهیلات پیوسته که می‌تواند در هرنقطه از فضا تسهیلات قرار گرفته باشند؛ مسائل مکان‌یابی تسهیلات گسسته یک مجموعه عملی محدود از سایت‌هایی است که در آن برای قرار دادن یک تسهیل می‌باشد.
در اکثر برنامه‌های کاربردی جهان واقعی، مسئله مکان‌یابی تسهیلات گسسته مناسب‌تر است چراکه گاهی اوقات محل مطلوب بدست آمده از مدل پیوسته احتمالاً غیرممکن است. بعنوان مثال یک کارخانه تولیدی در دریا یا دریاچه واقع گردد(هارنمامی وهمکاران،2009).
مسئله مکان‌یابی تسهیلات شبکه با یک مدل مکان‌یابی که در آن تعدادی از نقاط تقاضا در یک شبکه زیربنایی وجود دارد، مربوط می شود. به‌عنوان مثال، تأمین‌کنندگان، کارخانه‌های تولیدی انبارها، مراکز حمل و نقل هوایی و دریایی، بنادر، شبکه‌های خرده‌فروشی، مشتریان و غیره که برخی از آنها از تسهیلات اصلی این شبکه هستند. فاصله بین تجهیزات با کوتاه‌ترین مسیر و از طریق شبکه محاسبه می شود. این نقاط به‌طور معمول بر گره‌های شبکه واقع‌اند و به تسهیلات و تجهیزات که در گره‌های دیگر شبکه قرار دارند خدمت می‌رسانند. اگر تسهیلات را در طول کمان از شبکه قراردهیم، یک مرکز با هزینه کمتر قابل تصور است (کارنت وهمکاران،2001).
این مثال برای محل ایستگاه‌های آتش‌نشانی و محل قرار گرفتن آمبولانس ها که در آن فاصله تسهیلات تا مشتری را بایستی به حداقل رسانده شود کاربرد دارد(ملاونووک وهمکاران،2003).
2-3-2-1- مسئله p ـ میانهمسئله کلاسیک مکان‌یابی تسهیلات شبکه، ‌به نام مسئله p ـ میانه (متوسط) برای اولین بار توسط حکیمی (5و1964)معرفی شد. مسئله p ـ میانه مسئله یافتن مکان تسهیلات p P است به طوری‌که مجموعه فاصله وزن‌دارشبکه (و یا هزینه‌های توزیع) بین هر نقطه تقاضا و نزدیک‌ترین تسهیلات p P به حداقل رسیده است.
در مسئله مکان‌یابی شبکه پویا (چند دوره‌ای) تسهیلات p P هر P = {1 , … , P} و سپس |P| = P و در نتیجه lL باید در میان مکان‌های ممکن برای خدمت به نقاط تقاضا k Kبرای بیش از یک افق زمانی برنامه‌ریزی T t است. این مسئله p ـ میانه هنگامی که L زیرمجموعه‌ای از L K,و K که امکانات و تجهیزات را می‌توان تنها در گره‌های واقع بر آن باشند که این مسئله را مسئله رأسی می نامند.
بصورت استاندارد،فرمول مدل مکانیابی شبکه پویا(یاچند دوره ای)بصورت ذیل است.
4.2

به شرط محدویت های 5.2 تا 8.2
5.2

6.2

4.2
تابع تمام وزن تقاضا فاصله بین مشتری و تسهیلات را به حداقل می رساند بطور مثال هزینه‌های توزیع از تسهیلات به مراکز تقاضا.
5.2
محدودیت وضعیتی است که دقیقاً امکانات واقع در P در دوره T t می باشد در حالیکه از
6.2
محدودیت اطمینان حاصل می‌شود که هر گره تقاضا k K به فقط یک مکان تسهیل lL در هر دوره T t اختصاص دارد.
7.2

8.2

7.2
8.2
محدودیت‌های گره تقاضا فقط به سایت‌هایی که در آن تسهیلات در دوره T t واقع شده محدود می‌گردد. محدودیت‌های شرایط دودویی برای متغیرهای مسئله است.
2-3-2-2- مسئله مکان‌یابی تسهیلات بدون ـ محدودیت ظرفیت (نامحدود) مسئله مکان‌یابی تسهیلات بدون محدودیت ظرفیت (نامحدود) بعنوان مسئله مکان‌یابی تسهیلات ساده که در آن نقاط گسسته نشان داده شده هر دو مکان تسهیلات بالقوه و منطقه حضور مشتریان در شبکه شناخته شده است(ورتر،2011). این مسئله یکی از مهم‌ترین و گسترده‌ترین مسئله‌ها در ادبیات موضوع مکان‌یابی تسهیلات گسسته می‌باشد.
از آنجا که فرض بر این است که امکانات هیچ محدودیت ظرفیت در تولید ، یاذخیره کالا ندارند پس توسط هریک از تسهیلات حمل می‌گردد. بنابراین سودآوری به اختصاص کل تقاضا هر مشتری به بیش از یک نقطه را تأمین نمی‌کند.
بسیاری از کارخانه‌ها راه‌حل تک منبعی (تک تسهیلی) را که به‌طور قابل توجهی مدیریت زنجیره تأمین آن ساده‌تر است؛ ترجیح می‌دهند (علی زاده،2009).
مسئله p ـ میانه در بخش 2-3-2-1 ممکن است برای حالات و محل خاص مناسب نباشد. فرض بر این است هریک از مکان‌های بالقوه که دارای هزینه‌های ثابت برای همان مکان تسهیل باشد. بعلاوه فرض می کنیم که یک تعدادی از امکانات پیش از این ایجاد شده است.
مسئله مکان‌یابی تسهیلات بدون محدودیت ظرفیت (نامحدود) آزادسازی شرط بالا است. در این مسئله یک تعداد از تسهیلات برای پاسخگویی به تقاضای کل در حالی در نظرگرفته می شود که مجموع تمام هزینه‌های ثابت و متغیر به حداقل برسد (ایسلت وساندبلوم،2004وکانت وهمکاران،2001). این مسئله به‌طور کلی ازمدل برنامه‌ریزی خطی (MIP) استفاده می‌کند که با مسئله p ـ میانه متفاوت است. هرچند هر دو مسئله را می‌توان مدل بهینه‌سازی گسسته اعلام کرد ولی مسئله p ـ میانه به وضوح ساختار مجموعه‌ای از مکان تسهیلات بالقوه و متریک را در نظر می‌گیرد در حالیکه مسئله MIP فقط با استفاده از پارامترهای ورودی بدون پرداختن به آن ازجمله پارامترها استفاده می‌نمایند(کلوزه ودرکسل،2004).
تعدادی از محققان بر آزادسازی مسئله مکان‌یابی تسهیلات بدون ظرفیت محدود (با ظرفیت نامحدود) و همچنین توسعه مدل‌ها و راه‌حل هایی برای مسئله پویا؛ متمرکز شده‌اند. اولین کار روی این مسئله توسط وارساکسی (1973) انجام شده است.
برای مسئله‌ مکان‌یابی تسهیلات با ظرفیت نامحدود پویا، هدف به حداقل رساندن هزینه تنزیل شده کل‌ می‌باشد. هزینه حداقل نشان‌دهنده، هزینه‌های دفعات تقاضای مشتری حایز شرایط خاص در دوره‌های زمانی مختلف و در نقاط مختلف می‌باشد.این مقدار مجموع هزینه ثابت برای مکان تسهیلات در مکان‌های lL و هزینه عملیاتی برای تولید و توزیع کالا از امکانات lL به مشتریان k K بیش از یک دوره زمانی T t که در T = {1, … , T} و | T | تعداد دوره‌های زمانی | T | = t است. فرمولاسیون موردنظر در نمادهای ذیل آمده است.
فرمول استاندارد، مدل مکان‌یابی تسهیلات پویا و یا چند دوره‌ای بدون ظرفیت محدود (نامحدود) به شرح ذیل است.
9.2

10.2
به شرط محدودیت‌های 10.2 تا 13.2

11.2 T t

11.2 T t
10.2
9.2
تابع هدف کل هزینه‌های ثابت و متغیربایستی حداقل شود. محدودیت تقاضای مشتریان k K در دوره T t را تضمین می‌کند، در حالی‌که در محدودیت اطمینان حاصل می‌گردد که تقاضای مشتری رامی‌توان فقط از یک مرکز تسهیل که عامل تولید و حمل است در دوره T t تهیه نمود.
12.2
به ترتیب محدودیت‌های 12.2 و 13.2 غیرمنفی و باینری (دودویی) میباشند.

13.2

بطور کلی فرمت بسیاری از مدل‌های مکان‌یابی تسهیلات پویا بدون ظرفیت محدود (با ظرفیت نامحدود) بوسیله‌ ون روی والن کیتن (1982) پیشنهاد شد.
مدل آنها برای بازنمودن تسهیلات جدید (l N ) و بستن تسهیلاتی که از قبل وجود داشته (l E ) را اجازه می‌دهد. در ادامه شرط‌هایی که موردنیاز می‌باشد اضافه می‌گردد.
14.2

15.2

14.2
محدودیت‌های وضعیت مراکزی که بسته شده اند (l E )ونمی‌توان مجدداً بازگردند.
15.2
محدودیت‌های ایجاد شرایطی است که یکبار مرکز (l N )باز باشد، تا پایان افق برنامه‌ریزی باز باقی خواهد ماند.
2-3-2-3- مسئله مکان‌یابی تسهیلات با ظرفیت محدود (یا ظرفیت‌دار)مسئله بهینه‌سازی ترکیبی از یک فرمت مسئله محل تسهیلات بدون ظرفیت محدود که در آن هر مرکز دارای ظرفیت اینکه مسئله مکان‌یابی تسهیلات با ظرفیت محدود نامیده می‌شود.
علاوه بر محدودیت‌های 9.2 و 12.2 و 15.2 در فرمول مسئله بدون محدودیت ظرفیت (یا با ظرفیت نامحدود) مدل مکان‌یابی تسهیلات پویا (چند دوره‌ای) با ظرفیت محدود را با اضافه نمودن محدودیت‌های زیر می‌توان به دست آورد.
16.2

محدودیت 16.2 تقاضای هر مشتری k K در هر دوره زمانی T t را بطور کامل تضمین می‌کند.
17.2

17.2
18.2
18.2

محدودیت‌های و به ترتیب مطمئن می‌سازد که هر تسهیل lL نمی‌تواند تقاضای بیشتر یا کمتراز ماکزیمم مقدار حداقل یا حداکثر ظرفیت باشد.
2-3-2-4- مسئله مکان‌یابی تسهیلات با ظرفیت محدود (ظرفیت دار) چند کالایی چند سطحیدر مدل‌های قبلی توضیح داده شد تسهیلات فقط یک نوع از کالاها برای تقاضاهای مشتری توزیع می‌کند. با این حال، در واقعیت برنامه‌های صنعتی دررابطه با برنامه‌ریزی ظرفیت کالاهای مختلف در مراکز تولید (و یا کارخانه‌ها) تهیه و تحویل مستقیم به مشتریان و یا از طریق مراکز توزیع (یا انبارها) می‌گردد.بسیاری از مسائل به‌دنبال حداقل نمودن هزینه‌های توزیع در محدوده داخلی و بیرونی، برای انواع مختلفی از سفارشات کالا هستند.
به‌عنوان مثال، از مراکز تولید به مراکز تسهیل و از مراکز تسهیل به نقاط تقاضا؛ بعلاوه هزینه‌های عملیاتی را نیز باید در نظرگرفت (کانل وخوماوالا،1997 ) این مسئله بعنوان چندسطحی چند کالائی شناخته می‌شوند.
یک سیستم چند پله‌ای (چند سطحی) شامل انواع مختلفی از انواع تسهیلات من‌جمله تأمین‌کنندگان، ‌کارخانه‌ها، مراکز توزیع و مشتریان است (به شکل 2-2 نگاه کنید).فلش‌ها جریان کالا را نشان می‌دهند. در نسخه پویا یا چند دوره‌ای ازمسائل قراردادن امکانات و اختصاص تقاضا از محصولات به تسهیلات مختلف در هر دوره لازم دارد. بعنوان مثال یک سیستم دوسطحی را در زیر بیان می‌کنیم که لیست مجموعه اندیس‌ها، پارامترها و متغیرهای تصمیم برای تدوین مسئله معرفی شده است.
2-3-2-4-1- فرمولاسیون مسئله پویا
فرمولاسیون استاندارد، مدل مکان‌یابی تسهیلات با ظرفیت محدود پویا (چند دوره‌ای) دو پله‌ای (دوسطحی) چند کالاییبه این شکل بیان می‌گردد.
تابع هدف
19.2
تابع هدف هزینه کل دوره‌های T t را حداقل می‌نماید. هزینه کل شامل هزینه‌های تولید، هزینه‌های حمل و نقل بین تسهیلات و هزینه‌های ثابت عملیاتی در تسهیلات است.
19.2

شکل:2-2- یک سیستم چند پله‌ای (چند سطحی)20.2
30.2
به شرط محدودیتهای تا هستند.
محدودیت‌ها
محدودیت‌ها به چند دسته طبقه‌بندی می‌گردند: محدودیت‌های جریان ـ محدودیت‌های ظرفیت، محدودیت‌های منطقی و غیرمنفی و محدودیت‌های یکپارچه
محدودیت‌های جریان
20.2
محدودیت‌های محدودیت جریان متعادل میزان تولید محصولات p P در هر دوره T t می‌باشد.
20.2

21.2
این محدودیت به‌خاطر میزان تولید محصول p P در هر کارخانه j J(xi,p,) برابر است با تعداد موردنیاز یک یا چند مرکز توزیع i I (i I yj,i,p,t) محدودیت‌های شرایط حفظ جریان که با تعیین اثبات شود برای هریک از انواع محصول p P در هر مرکز توزیع i f در هر دوره T t.
21.2

مرکز توزیع i I باید به اندازه کافی محصولات را از یک یا چند کارخانه j J برای پاسخگویی به بیشتر از همه مطالبات از مشتریان k K.باشد.
22.2
محدودیت‌های محدودیت‌های تقاضا برای هر مشتری k K در هر دوره T t می‌باشد که بایستی تقاضاهای مشتریان برآورده شوند.
22.2

23.2
محدودیت‌های ظرفیت
24.2
کارخانه‌ها و مراکز توزیع دارای حداقل و حداکثر ظرفیت هستند. دو محدودیت و محدودیت‌هایی هستند که تضمین می‌کنند مقدار تولیدهرنوع محصول p P از هر کارخانه j J به ترتیب نمی‌توانند از حداکثر و حداقل ظرفیت مجاز آن کارخانه بیشتر و کمتر باشد.
23.2

24.2

23.2
24.2
25.2
26.2
محدودیت‌های و مشابه محدودیت‌های و اما بر مراکز توزیع، اعمال شده است.
25.2

26.2

26.2
25.2
محدودیت‌ های محدودکردن حداکثر ظرفیت محصول p P درهر مرکز توزیع i I و محدودیت‌های ایجاد حداقل ظرفیت برای هر نوع p P در هر مرکز توزیع F i .
محدودیت‌های منطقی
28.2
27.2
محدودیت‌های و ازانتخاب تغییر وضعیت (باز یا بسته شدن) بیش از یکبار مرکز جلوگیری می‌نماید. تسهیلات موجود e E که بسته شده‌اند را نمی‌توان دوباره باز نمود و تسهیلات جدید n N در عمل تا پایان افق برنامه‌ریزی باقی می‌مانند.
28.2
27.2

یکپارچگی و غیرمنفی بودن محدودیت‌ها
30.2
29.2
29.2
درنهایت محدودیت‌های و به ترتیب نشان دهنده محدودیت‌های غیرمنفی و یکپارچه‌اند.

30.2

2-3-3- مسائل مکان یابی تسهیلات تصادفیمدل‌های مکان‌یابی تسهیلات پویا (یا چند دوره‌ای) که در بخش‌های قبلی شرح داده شد، تغییرات در طول زمان با قطعیت معین شده بود. در شرایط اطمینان، تمام پارامترها قطعی و شناخته شده هستند. با این حال، در بسیاری از مسائل مکان‌یابی تسهیلات، برخی داده‌ها دارای وضعیت عدم قطعیت می باشند.
مدل‌های مکان‌یابی تسهیلات تصادفی برای مقابله با عدم قطعیت در برخی از پارامترهای مدل توسعه یافته‌اند. بعنوان مثال، هر بار سفر، محل تقاضا، مقدار تقاضا و هزینه‌ها.هدف تصمیم‌گیری‌های بهینه آن است که مانعی دربرابر چنین عدم قطعیت‌ها باشد(اون وداسکین،1998وملاونووک،2003).
به‌منظور تعریف این مدل، ابتدا باید تصمیم بگیریم که کدام پارامترها تصادفی هستند (بعنوان مثال نامشخص) چگونه آنها توزیع می شود، آیا آنها در ارتباط هستند، چه معیارهای تصمیم‌گیری برای برنامه‌های مختلف استفاده خواهد شد (دانش زندوشعله،2009).
تحقیق و پژوهش درخصوص مسائل مکان‌یابی تسهیلات پویا (یا چند دوره‌ای) تصادفی می‌تواند به دو روش (1) روش احتمالی (2) روش سناریو طبقه‌بندی گردد.
اول، رویکرد احتمالی به جنبه‌های تصادفی در مسائل از طریق درنظر گرفتن توزیع‌های احتمال وارتباط با متغیرهای تصادفی مدل در هر دوره می‌پردازند.
روش دوم، استفاده از برنامه‌ریزی سناریو برای کاوش در تفاوت آینده است. مجموعه‌ای از مقادیر ممکن برای پارامترها در طول افق برنامه‌ریزی متفاوت می‌باشد. به‌منظور جلوگیری از پیچیدگی محاسباتی و بالابردن بهینگی از داده‌های نامشخص که جنبه تصادفی دارند استفاده نخواهدشد.
2-4- بررسی مدل‌ها و رویکردهای پویا و گسسته، ‌مکان‌یابی تسهیلات شبکهدر این بخش، به تحقیقات و نشریاتی که به مسائل مکان‌یابی تسهیلات پویا (چند دوره‌ای) شبکه می پردازند به‌صورت مجزا مورد بحث قرار می‌گیرد.بسیاری از نوشته‌ها درخصوص هریک از مسائل طبقه‌بندی شده می‌تواند خواننده را برای اولین بار با این زمینه‌ها آشنا نماید. در جدول( 2-1) قسمت‌هایی از این طبقه‌بندی‌ها آورده شده است. تمرکز و بررسی ما بر مقالات دو دهه گذشته می‌باشد.شکل 2-3 طبقه‌بندی از مقالات مربوطه را نشان می‌دهد.
ظرفیت‌دار و احتمالی 10%
بدون محدودیت ظرفیت و قطعی 8%
ظرفیت‌دار و قطعی 77%

–pمیانه قطعی 5%

تک سطحی و تک کالایی 30%
تک سطحی و چند کالایی 8%
چندسطحی و تک کالایی 8%
چندسطحی و چندکالایی 54%
(b)
(a)

شکل 2-3 - نسبت مدل‌های موجود و زمینه‌های مرتبط با آنها(یافته تحقیق)جدول 2-1- طبقه‌بندی مدل‌های موجود باتوجه به ویژگی‌های مدل‌سازی(اروپادی جوچیم،2012)مقاله سطح 1 کالا2 p-میانه Uncap.3
بدون ظرفیت Cap.4
ظرفیت دار قطعی احتمالی
Aghezzaf.2005
Allareda-Sambola
et al., 2009
Alumur et al., 2012
Ambrosino and Scutella, 2005
Antunes and Peeters, 2000
Antunes and Peeters, 2001
Assavapoke and
Wongthatsanekorn, 2012
Canel and Khumawala, 1997
Canel et al., 2001
Canel and Khumawala, 2001
Dias et al., 2006
Dias et al., 2007
Dias et al., 2008
Drezner et al., 1995
Fleischmann et al., 2006
Gue et al., 2003
Hammami et al., 2009
Hinojosa et al., 2008
Hinojosa et al., 2000
Hugo and Pistikopoulos, 2005
Ko and Evan, 2007
Lee and zdong, 2009
Mansour and Zarei, 2008
Manzini and Gebennini, 2008
Melachrinousdis and Min, 2000 M
S
M
M
S
S
M
S
M
S
S
S
S
S
S
M
M
M
M
S
M
M
M
M
S
S
S
M
S
S
S
M
S
M
S
S
S
S
S
M

متن کامل در سایت امید فایل 

M
M
M
M
M
M
M
M
M
S

ادامه جدول 2-1
مقاله سطح 1 کالا2 p-میانه Uncap.3
بدون ظرفیت Cap.4
ظرفیت دار قطعی احتمالی
Melo et al., 2006
Melo et al., 2011
Melo et al., 2012
Min et al., 2006
Min and Ko, 2008
Naraharisetti et al., 2008
Naraharisetti and Karimi, 2010
Salema et al., 2009
Salema et al., 2010
Srivastava, 2008
Thanh et al., 2008
Torres-Soto and Uster, 2011
Troncoso and Garrido, 2005
Ulstein et al., 2006 M
M
M
S
M
M
M
M
M
M
M
S
M
S M
M
M
S
M
M
M
M
M
M
M
S
S
M

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *