آفت، کش‌ها، سموم، حشره، کش،، آفات

تمایز سلولی والقای مرگ سلولی،توقف تقسیم میتوزی در جنین و کاهش سنتزDNA شود. برای حذف سم دیازینون موارد متعددی پیشنهاد شده که از آن جمله می‌توان به نانوکاتالیست‌های اکسید تیتانیوم-اکسید سیلیسیوم، آلومینا و نانوذرات اکسید روی اشاره نمود. البته باید توجه داشت که این مواد که به عنوان جاذب معرفی گردیده اند، هیچ یک جاذب تخصصی نبوده و احتمالاً بتوانند به سایر مواد نیز جذب شود. همچنین این جاذب‌ها خود برای سلول‌های بدن انسان و حیوانات سمی بوده و عوارض گوارشی و عصبی ایجاد می‌کنند. ما فکر می کنیم که ضرورت ارائه یک جاذب تخصصی که علاوه بر قدرت جذب، حداقل سمیت را برای انسان و حیوان داشته باشند احساس می‌گردد تا بتوان در آینده از آن داخل یا روی مواد غذایی که آلوده به سم دیازینون هستند، استفاده نمود. بر اساس مطالعات تئوریک به عمل آمده حدس ما این است که نانو ذرات سلولز کونژوگه شده با طلا بتواند جاذب مناسبی برای دیازینون باشد. این فرضیه نخست در نرم افزار شبیه ساز مورد مطالعه قرار خواهد گرفت و سپس تحت شرایط مختلف دمایی،pH و زمان، میزان جذب مورد بررسی دقیق قرار می‌گیرد. هم چنین نهایتاً میزان جذب در شرایط واقعی یعنی در حضور مواد غذایی (نظیر گندم و خیار) که حاوی دیازینون نیز باشند، مورد بررسی قرار می گیرند ADDIN EN.CITE <EndNote><Cite><Author>Fu</Author><Year>2001</Year><RecNum>24</RecNum><DisplayText><style font=”Times New Roman” size=”12″>(Fu et al., 2001)</style></DisplayText><record><rec-number>24</rec-number><foreign-keys><key app=”EN” db-id=”srdfx9pst59d5jer2papdstsrx9wft0rwsdd”>24</key></foreign-keys><ref-type name=”Journal Article”>17</ref-type><contributors><authors><author>Fu, Shan</author><author>Chu, Shaogang</author><author>Xu, Xiaobai</author></authors></contributors><titles><title>Organochlorine pesticide residue in soils from Tibet, China</title><secondary-title>Bulletin of environmental contamination and toxicology</secondary-title></titles><periodical><full-title>Bulletin of environmental contamination and toxicology</full-title></periodical><pages>171-177</pages><volume>66</volume><number>2</number><dates><year>2001</year></dates><publisher>Springer</publisher><isbn>0007-4861</isbn><urls></urls></record></Cite></EndNote>(Fu et al., 2001).
1-2- آفت کش‌ها
رشد روزافزون جمعیت و افزایش تقاضا برای تولیدات کشاورزی و مواد غذایی باعث توسعه فعالیت‌های کشاورزی گردیده است.زراعت مدرن، اصلاح نباتات، سموم، دفع آفات و کود و پیشرفت‌های تکنولوژی به شدت باعث افزایش محصول گردیده ولی این محاسن در کنار آسیب‌های گسترده زیست محیطی از جمله آبیاری بیشتر، مصرف بیشتر آفت‌کش‌ها و کودها و آلودگی لایه‌‌های مختلف خاک و آب‌‌های زیرزمینی و اثرات منفی بر سلامت انسان بوده است. تعریفی که آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا(ای پی آ) از آفت‌کش ارائه داده است بدین صورت است که آفت‌کش ماده یا مخلوطی از مواد است که به منظور پیشگیری، نابودی، دفع یا کاهش هرگونه آفت به کار می‌رود. استفاده از سموم مختلف در مبارزه با آفات بهداشتی و ناقلین بیماری‌‌ها دارای تاریخچه بسیار طولانی است، به طوری که چینی‌ها و رومیان باستان از ترکیبات شیمیایی در مبارزه با آفات مختلف استفاده می‌کردند. هر چند کنترل عامل بیماری‌زا (با استفاده از آفت‌کش‌‌ها) در بخش کشاورزی سودمند است ولی آفت‌کش‌‌ها باعث ایجاد بیماری و مرگ در انسان‌‌ها می‌گردند، این مشکلات ناشی از شرایط مختلف تماس مستقیم و غیر‌مستقیم انسان با آفت‌ کش‌ها می‌باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تنها در ایالات متحده سالیانه بیش از دو میلیارد پوند آفت‌ کش در بخش‌های مختلف از جمله کشاورزی، جنگل داری و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد و به دلیل مصرف بالا، مواجهه افراد با این سموم افزایش یافته و در نتیجه عوارض و اثرات سوء آن بر سلامت افراد نیز افزایش یافته است. به عنوان مثال انجمن سلامت عمومی آمریکا تخمین زده استکه قریب به1275000 کشاورز آمریکایی با آفت کش‌های مختلف مواجهه دارند. نکته قابل توجه این‌که در کشورهای در حال توسعه در مقایسه با کشور‌های توسعه یافته به دلیل افزایش مصرف و در دسترس بودن انواع آفت کش‌ها،مسمومیت با این سموم نیز از میزان بروز بالایی برخوردار است. به عنوان مثال تنها در کشور چین مسمومیت با آفت کش‌ها که غالباً از نوع سموم ارگانوفسفره می‌باشند سبب مرگ حدود 175000 نفر در سال می‌شودADDIN EN.CITE <EndNote><Cite><Author>Fu</Author><Year>2001</Year><RecNum>24</RecNum><DisplayText><style font=”Times New Roman” size=”12″>(Fu et al., 2001)</style></DisplayText><record><rec-number>24</rec-number><foreign-keys><key app=”EN” db-id=”srdfx9pst59d5jer2papdstsrx9wft0rwsdd”>24</key></foreign-keys><ref-type name=”Journal Article”>17</ref-type><contributors><authors><author>Fu, Shan</author><author>Chu, Shaogang</author><author>Xu, Xiaobai</author></authors></contributors><titles><title>Organochlorine pesticide residue in soils from Tibet, China</title><secondary-title>Bulletin of environmental contamination and toxicology</secondary-title></titles><periodical><full-title>Bulletin of environmental contamination and toxicology</full-title></periodical><pages>171-177</pages><volume>66</volume><number>2</number><dates><year>2001</year></dates><publisher>Springer</publisher><isbn>0007-4861</isbn><urls></urls></record></Cite></EndNote>(Fu et al., 2001).در کشور ایران بر اساس اطلاعات مرکز آمار در سال 1375 جمع فروش سموم کشاورزی 8/15 هزار تن بوده و در سال 1380 مقدار فروش سموم کشاورزی 8/15 هزار تن بوده و در سال 1380 مقدار فروش سموم به 2/27 هزار تن رسیده است. طبق اطلاعات پروفایل ایمنی شیمیایی نزدیک به27000 تن آفت کش در کشور ایران مصرف می‌شود که شامل 101 نوع حشره کش، علف کش، قارچ کش، کنه کش، حلزون کش و نماتد کش می‌باشد.تعداد سموم ثبت شده در سال 1388 در کشور 252 قلم بوده است که شامل %26 حشره کش، %33 علف کش، %21 قارچ کش، %7 موش کش و %5 کنه کش می‌باشد.از نظر طبقه بندی گروه خطر نیز، این 252 قلم در دسته‌های ذیل بوده‌اند:
*گروه خطرI:%9
*گروه خطرII:%27
*گروه خطرIIIوIVوV:%64
از کل 14200000 هکتار وسعت اراضی کشاورزی جمهوری اسلامی ایران به ازای هر هکتار Kg780 ماده مؤثره انواع سموم دفع آفات نباتی مصرف می‌شود.
1-3- تاریخچه استفاده از سموم
قبل از سال 1800 میلادی، بیشتر موادی که در کنترل آفات مورد مصرف قرار می‌گرفتند ترکیبات معدنی ناخالصی بود که اثراتی روی کیتین بدن حشرات داشتند. موادی مثل خاکستر و دوده و حتی خاک نرم از جمله این ترکیبات بودند. بعد‌ها مواد دیگری مثل صابون، قطران، نفت، اسانس ترباتین، کافور، فلفل و برگ گردو استفاده شدند. نخستین حشره کش آلی شناخته شده نیکوتین بود که در سال 1763 به صورت برگ پودر شده گیاه توتون علیه شته مصرف می‌شد. روتنون یکی دیگر از ترکیبات طبیعی است که در اواسط سال‌های 1800 در اروپا مرسوم بود. روتنون که از ریشه چندین گیاه به دست می‌آید، ابتدا در آمریکای جنوبی به عنوان ماهی کش مورد استفاده قرار می‌گرفت. این ترکیب هنوز هم عرضه می‌شود و یک آفت کش مناسب برای کنترل آفات سبزی و میوه در منازل است. اولین ترکیبات گوارشی که علیه حشرات مورد استفاده قرار گرفت احتمالا” ترکیبات آرسنیک بوده‌اند که در اواسط قرن شانزدهم همراه با عسل به عنوان طعمه مسموم علیه مورچه مصرف می‌شده‌اند. در دهه 1860 سبز پاریس که ترکیبی از آرسنیک مس است برای مبارزه با سوسک کلرادو و کرم سیب و سایر برگ خواران استفاده می‌شد. در سال 1892 از آرسنات سرب به عنوان یک ترکیب مؤثر علیه ابریشم باف ناجور استفاده شد. یکی از معایب بزرگ مشتقات آرسنیک سمیت آن برای پستانداران و انسان است. ترکیبات دیگر مانند نمک‌های جیوه و قلع و مس نیز در این سال‌ها مصرف می‌شد. در اوایل سال 1900 فلوئور و سدیم و کریولیت جانشین بعضی از مشتقات آرسنیک شدند، زیرا خاصیت گیاه سوزی کمتری داشتند. این ترکیبات بیشتر به صورت طعمه مسموم و یا پودر به کار می‌رفتند. سنتز مواد آلی مؤثر روی آفات با ساخت پارادی‌کلروبنزن در سال 1912 و استفاده از آن علیه بید لباس آغاز شد. تیوسیانات در سال 1929 به عنوان حشره کش تماسی تولید شد و در سال 1932 در فرانسه به کار رفت. تحول عمده در صنعت شیمیایی کنترل حشرات در سال 1939 با کشف خاصیت حشره کشی د.د.ت و چند ترکیب کلره دیگر آغاز شد. در سال 1946 ترکیبات فسفره در آمریکا معرفی شدند و در سال 1951 اولین ترکیب کاربامات وارد بازار شد. در سال 1962 راشل کارسون کتاب بهار خاموش را درباره اثرات زیست محیطی آفت کش‌ها منتشر کرد. در همین سال کمیسیون کدکس(Codex) توسط سازمان ملل تأسیس شد تا به کشورهای عضو برای مصرف آفت کش‌ها و وجود باقی مانده آن رهنمود بدهد(farm chemical millennium 1999). به دنبال تحقیق برای یافتن ترکیبات کم خطر، اولین ترکیب پایروتیروئیدی سنتز که در مقابل نور پایدار بود، در سال 1973 معرفی شد. در سال 1975 اولین داروی مؤثر در رشد حشرات، در سال 1977 نخستین مهار کننده سنتز کیتین و در سال 1978 اولین فرومون برای کنترل کرم سرخ پنبه به ثبت رسیدند. اولین حشره کش از گروه آمیدها در سال 1990 معرفی گردیدو بالاخره نخستین محصول فن‌آوری زیستی با اهمیت، یعنی بذرتراریخته‌ای که گیاه حاصل از آن خاصیت حشره کشی داشت، در سال 1995 معرفی شد. اولین ترکیب از گروه متالیک اسیدهای آمینه نیز در سال 2007 عرضه گردید ADDIN EN.CITE <EndNote><Cite><Author>Hermanson</Author><Year>2005</Year><RecNum>25</RecNum><DisplayText><style font=”Times New Roman” size=”12″>(Hermanson et al., 2005)</style></DisplayText><record><rec-number>25</rec-number><foreign-keys><key app=”EN” db-id=”srdfx9pst59d5jer2papdstsrx9wft0rwsdd”>25</key></foreign-keys><ref-type name=”Journal Article”>17</ref-type><contributors><authors><author>Hermanson, Mark H.</author><author>Isaksson, Elisabeth</author><author>Teixeira, Camilla</author><author>Muir, Derek C. G.</author><author>Compher, Kevin M.</author><author>Li, Y. F.</author><author>Igarashi, Makoto</author><author>Kamiyama, Kokichi</author></authors></contributors><titles><title>Current-use and legacy pesticide history in the Austfonna ice cap, Svalbard, Norway</title><secondary-title>Environmental science &amp; technology</secondary-title></titles><periodical><full-title>Environmental science &amp; technology</full-title></periodical><pages>8163-8169</pages><volume>39</volume><number>21</number><dates><year>2005</year></dates><publisher>ACS Publications</publisher><isbn>0013-936X</isbn><urls></urls></record></Cite></EndNote>(Hermanson et al., 2005).
1-4- اهمیت آفت کش‌ها
در طی 50 سال گذشته آفت کش‌ها جزء ضروری دنیای کشاورزی بوده و مواجهه با آفت کش‌ها یکی از ریسک‌های شغلی بسیار مهم در بین کشاورزان در کشورهای در حال توسعه می‌باشد.سموم دفع آفات از اصول انکار ناپذیر تولید مؤثر مواد غذایی، خوراک دام و زراعت انرژی قابل تجدیدپذیر است. بر طبق بررسی سازمان بهداشت جهانی هر ساله 5-1 میلیون مورد مسمومیت ناشی از حشره کش‌ها در بین کارگران کشاورزی اتفاق می‌افتد و نیز در طی 10 سال گذشته در کشورهای در حال توسعه بروز مسمومیت در اثر حشره کش‌ها دو برابر شده است.
آفت کش‌های مورد استفاده از نظر مواد شیمیایی بسیار متفاوت هستند. این مواد از نظر نوع عملکرد، جذب شدن در بدن، متابولیسم، دفع از بدن و سمیت در بدن تفاوت‌های عمده‌ای دارند. خطر عمده آفت کش‌هایی که سمیت حاد بالایی دارند ولی به آسانی متابولیزه و یا از بدن دفع می‌شوند، در تماس کوتاه مدت با غلظت‌های بسیار زیاد آن‌ها است. در مورد آفت کش‌هایی که سمیت حاد آن‌ها کمتر است ولی برای تجمع در بدن تمایل شدیدی دارند خطر عمده، تماس بلند مدت با آن‌ها است، حتی اگر دوز تماس نسبتاً کم باشد. تماس بلند مدت با دزهای کم آفت کش‌هایی که سریع‌تر از بدن دفع می‌شوند ولی آثار بیولوژیکی دائمی به جا می‌گذارند نیز مخاطره آمیز است. اثرات مضر نه تنها از طریق ماده مؤثر و ناخالصی‌های همراه آن‌ها بلکه از طریق حلال‌ها، حامل‌ها، امولسیون کننده‌ها و اجزای دیگر آفت کش‌ها نیز ایجاد می‌شوند. اثرات مسمومیت حاد نسبتاً به سادگی قابل تشخیص بوده در حالی که تشخیص اثرات ناشی از تماس‌های بلند مدت با دزهای کم آفت کش‌ها مشکل است.شدت اثرات مضر ناشی از تماس با آفت‌ کش‌ها به عواملی چون: دز آفت کش، راه تماس، راه جذب، نوع اثرات متابولیت‌های آن، تجمع و پایداری آفت کش در بدن بستگی دارد. البته عوامل دیگری چون سلامتی افراد، سوء تغذیه و کم شدن آب بدن احتمالاً میزان حساسیت به آفت کش‌ها را افزایش می‌دهد.آفت کش‌ها عمدتاً از طریق پوست، تنفس، چشم و یا خوردن وارد بدن می‌شوند. آفت کش‌های محلو

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *