مقاله های ارشد - ارشددانلود

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

پروردگارا؛ شاکرترین بندگانت از شکر تو ناتوانند.
امام سجاد (ع) - صحیفه سجادیه - دعای 37
تقدیم به:
روح پاک پدرم که عالمانه به من آموخت تا چگونه در عرصه زندگی، ایستادگی را تجربه نمایم.
و سپاس بیکران بر همدلی و همراهی مادر دلسوز و مهربانم که سجده ی ایثارش گل محبت را در وجودم پروراند و دامان گهربارش لحظه های مهربانی را به من آموخت.
همسرم
که سایه مهربانیش سایه سار زندگیم می باشد، او که مسیح وار با صبرش در تمامی لحظات رفیق راهم بود و مشکلات مسیر را برایم تسهیل نمود.
دلبندم
امید بخش جانم که آسایش او آرامش من است.
و با تشکر خالصانه خدمت خانواده عزیزم که به نوعی مرا در به انجام رساندن این مهم یاری نموده اند.
معاونت پژوهش و فناوری
فرم منشور اخلاق پژوهش
اینجانب فاطمه قدس دانشجوی رشته مدیریت صنعتی (گرایش مالی) تعهد می نمایم که اصول زیر را در انجام پایان نامه مدنظر قرار داده ام.
1-اصل حقیقت جویی: تلاش در راستای پی جویی حقیقت و وفاداری به آن و دوری از هرگونه پنهان سازی حقیقت.
2- اصل رعایت حقوق: التزام به رعایت کامل حقوق پژوهشگران و پژوهیدگان (انسان،حیوان، نبات) و سایر صاحبان حق.
3- اصل مالکیت مادی و معنوی: تعهد به رعایت کامل حقوق مادی و معنوی دانشگاه و کلیه همکاران پژوهش.
4- اصل منافع ملی: تعهد به رعایت مصالح ملی و در نظرداشتن پیشبرد و توسعه کشور در کلیه مراحل پژوهش.
5- رعایت انصاف و امانت: تعهد به اجتناب از هرگونه جانب داری غیرعلمی و حفاظت از اموال، تجهیزات و منابع دراختیار.
6-اصل راز داری: تعهد به صیانت از اسرار واطلاعات محرمانه افراد، سازمان ها و کشور و کلیه افراد و نهادهای مرتبط با تحقیق.
7- اصل احترام: تعهد به رعایت حریم ها و حرمت ها در انجام تحقیقات و رعایت جانب نقد و خودداری از هرگونه حرمت شکنی.
8- اصل ترویج: تعهد به رواج دانش و اشاعه نتایج تحقیقات و انتقال آن به همکاران علمی و دانشجویان به غیر از مواردی که منع قانونی دارد.
9- اصل برائت: التزام به برائت جویی از هرگونه رفتار غیرحرفه ای و اعلام موضع نسبت به کسانی که حوزه علم و پژوهش را به شائبه های غیرعلمی می آلایند.
محل امضاء و تاریخ
تعهد نامه اصالت رساله پایان نامه تحصیلی
اینجانب فاطمه قدس دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته در رشته مدیریت صنعتی ( گرایش مالی ) که در تاریخ05/09/93 از پایان نامه/ رساله خود تحت عنوان "تدوین نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی" با کسب نمره 18 و درجه عالی دفاع نموده ام، بدینوسیله متعهد می شوم:
1) این پایان نامه/رساله حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران(اعم از پایان نامه،کتاب،مقاله و....) استفاده نموده ام، مطابق ضوابط و رویه موجود، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج نموده ام.
2) این پایان نامه/ رساله قبلا برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح، پایین تر یا بالاتر) در سایر دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
3)چنانچه بعد از فراغت از تحصیل، قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و.... از این پایان نامه یا رساله داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
4) چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را می پذیرم و دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگی: فاطمه قدس
تاریخ و امضاء:
فهرست مطالب
عنوان...........................................................................................................................................صفحه
TOC o "1-3" h z u فصل اول: کلیات تحقیق PAGEREF _Toc413157234 h 21-1- مقدمه PAGEREF _Toc413157235 h 31-2- بیان مسأله اساسی تحقیق PAGEREF _Toc413157236 h 51-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق PAGEREF _Toc413157237 h 71-4- جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق PAGEREF _Toc413157238 h 81-5- اهداف مشخص تحقیق PAGEREF _Toc413157239 h 81-6- سؤالات تحقیق PAGEREF _Toc413157240 h 91-7- تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی PAGEREF _Toc413157241 h 91-8- روند اجرایی تحقیق: PAGEREF _Toc413157242 h 11فصل دوم: ادبیات تحقیق PAGEREF _Toc413157243 h 122-1- مبانی نظری اقتصاد مقاومتی PAGEREF _Toc413157244 h 132-1-1-مقدمه PAGEREF _Toc413157245 h 132-1-2-اقتصاد مقاومتی PAGEREF _Toc413157246 h 132-1-3-چالش ها و راهکارهای اقتصاد مقاومتی از نگاه رئیس جهاد دانشگاهی PAGEREF _Toc413157247 h 152-2-مبانی نظری در خصوص برنامه‌ریزی استراتژیک PAGEREF _Toc413157248 h 182-2-1-مقدمه PAGEREF _Toc413157249 h 182-2-2- استراتژی PAGEREF _Toc413157250 h 192-2-3-تعریف مدیریت استراتژیک PAGEREF _Toc413157251 h 202-2-4-اجزاء برنامه‌ریزی استراتژیک PAGEREF _Toc413157252 h 232-2-5-بیانیه مأموریت و چشم‌انداز PAGEREF _Toc413157253 h 232-2-6-چرخه عمر سازمان PAGEREF _Toc413157254 h 252-2-7-مضامین استراتژیک PAGEREF _Toc413157255 h 272-2-8-اهداف کلان سازمان PAGEREF _Toc413157256 h 282-2-9-مدل پنج عاملی پورتر PAGEREF _Toc413157257 h 282-2-10-تجزیه ‌و تحلیل‌های محیطی و ماتریسSWOT PAGEREF _Toc413157258 h 292-2-11-محیط استراتژیک سازمانها PAGEREF _Toc413157259 h 312-3-مبانی نظری در خصوص کارت امتیازی متوازن PAGEREF _Toc413157260 h 342-3-1-مقدمه PAGEREF _Toc413157261 h 342-3-2-مناظر کارت امتیازی متوازن PAGEREF _Toc413157262 h 362-3-3-دستاوردهای استفاده از کارت امتیازی متوازن PAGEREF _Toc413157263 h 392-3-4-رابطه علت و معلولی بین وجوه کارت امتیازی متوازن PAGEREF _Toc413157264 h 402-3-5-نقشه استراتژی PAGEREF _Toc413157265 h 412-3-6-مطالعات کویزد و همکاران (2009) PAGEREF _Toc413157266 h 442-3-7- مطالعات شاه حسینی(1390) PAGEREF _Toc413157267 h 492-3-8-مطالعات مردانی(1390) PAGEREF _Toc413157268 h 502-3-9- مطالعات ابویی(1391) PAGEREF _Toc413157269 h 512-4-جمع بندی PAGEREF _Toc413157270 h 532-5- مدل مفهومی تحقیق PAGEREF _Toc413157271 h 53فصل سوم: روش تحقیق PAGEREF _Toc413157272 h 543-1-مقدمه PAGEREF _Toc413157273 h 553-2-روش تحقیق PAGEREF _Toc413157274 h 553-3-جامعه تحقیق PAGEREF _Toc413157275 h 583-4-روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ها PAGEREF _Toc413157276 h 593-4-1-تحلیل اعداد و مجموعه‌های فازی PAGEREF _Toc413157277 h 593-4-2-دیماتل فازی مثلثی PAGEREF _Toc413157278 h 603-5-مدل اجرائی تحقیق PAGEREF _Toc413157279 h 65فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها PAGEREF _Toc413157280 h 664-1-مقدمه PAGEREF _Toc413157281 h 674-2-بیانیه مأموریت جهاد دانشگاهی PAGEREF _Toc413157282 h 674-3-بیانیه چشم‌انداز جهاد دانشگاهی PAGEREF _Toc413157283 h 674-4-شناسایی عوامل بیرونی و درونی جهاد دانشگاهی استان سمنان PAGEREF _Toc413157284 h 684-4-1-استراتژی‌های جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی بر اساس سوال اول تحقیق PAGEREF _Toc413157285 h 704-5-استخراج عوامل بحرانی موفقیت با توجه به استراتژی‌های منتخب PAGEREF _Toc413157286 h 704-5-1-اجزاء نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی بر اساس سوال دوم تحقیق PAGEREF _Toc413157287 h 704-6-استخراج وزن مطلوب برای سطوح کارت امتیازی متوازن PAGEREF _Toc413157288 h 724-7-انجام مراحل تکنیک دیماتل فازی PAGEREF _Toc413157289 h 724-7-انجام مراحل تکنیک دیماتل فازی PAGEREF _Toc413157290 h 744-7-1-روابط علت و معلولی اجزاء نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی بر اساس سوال سوم تحقیق PAGEREF _Toc413157291 h 824-7-2-میزان تاثیرگذاری و تاثیرپذیری اجزاء نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی بر اساس سوال چهارم تحقیق PAGEREF _Toc413157292 h 844-8-استخراج نقشه استراتژی PAGEREF _Toc413157293 h 854-8-1-نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی بر اساس سوال پنجم تحقیق PAGEREF _Toc413157294 h 85فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری PAGEREF _Toc413157295 h 875-1-مقدمه PAGEREF _Toc413157296 h 885-2-پژوهش در یک نگاه PAGEREF _Toc413157297 h 885-3-نتایج تحقیق PAGEREF _Toc413157298 h 895-4-بررسی سوالات تحقیق PAGEREF _Toc413157299 h 905-5-نتایج کاربردی PAGEREF _Toc413157300 h 925-6-پیشنهادات PAGEREF _Toc413157301 h 935-7-منابع PAGEREF _Toc413157302 h 955-7-1-منابع فارسی PAGEREF _Toc413157303 h 955-7-2-منابع لاتین PAGEREF _Toc413157304 h 98فهرست جداول
عنوان...........................................................................................................................................صفحه
جدول(2-1) : تعاریف استراتژی..................................................................................................................20
جدول(2-2): ماتریس SWOT ...................................................................................................................30
جدول(3-1): مشخصات گروه خبره............................................................................................................58
جدول (3-2): تناظر عبارات کلامی با مقادیر کلامی....................................................................................61
جدول (4-1): عوامل بیرونی و درونی جهاد دانشگاهی استان سمنان..........................................................69
جدول(4-2): ماتریس استراتژی های تدوین شده.......................................................................................70
جدول(4-3): استراتژی ها به تفکیک عوامل بحرانی و تعیین ماهیت..........................................................71
جدول(4-4): عبارات کلامی.......................................................................................................................71
جدول(4-5): نظر خبره اول در خصوص میزان تاثیرات متقابل عوامل بحرانی موفقیت بر یکدیگر در نقشه استراتژی با متغیرهای کلامی........................................................................................................................73
جدول(4-6): ماتریس سطوح ارتباطی اجزاء سازنده استراتژی‌ها........................................................75
جدول(4-7): ماتریس سطوح ارتباطی اجزاء سازنده استراتژی‌ها.........................................................75
جدول(4-8): ماتریس سطوح ارتباطی اجزاء سازنده استراتژی‌ها.........................................................77
جدول(4-9): ماتریس ................................................................................77
جدول(4-10): ماتریس ............................................................................77
جدول(4-11): ماتریس ................................................................................78
جدول(4-12): ماتریس شدت روابط غیر مستقیم: حد پایین ( )...................................79
جدول(4-13): ماتریس شدت روابط غیر مستقیم: حد وسط ()..................................79
جدول(4-14): ماتریس شدت روابط غیر مستقیم: حد بالا ()......................................80
جدول(4-15): ماتریس شدت روابط مستقیم و غیر مستقیم مابین عوامل به صورت دیفازی شده.............81
جدول(4-16): ماتریس شدت روابط غیرمستقیم مابین عوامل به صورت دیفازی شده...............................82
جدول(4-17): ماتریس شدت روابط مابین عوامل به صورت دیفازی شده................................................ 83
جدول(4-18): تعیین سلسله‌مراتب نفوذ عوامل و مناظر در نقشه استراتژی...............................................84

فهرست نمودارها
عنوان...........................................................................................................................................صفحه
نمودار(2-1): تعامل بخش های سه گانه مدیریت استراتژیک......................................................................21
نمودار (2-2): الگوی جامع مدیریت استراتژیک .........................................................................................22
نمودار(2-3): روش اول برای ترسیم نقشه استراتژی...................................................................................45
نمودار(2-4): روش دوم برای ترسیم نقشه استراتژی...................................................................................46
نمودار(2-5): روش سوم برای ترسیم نقشه استراتژی..................................................................................47
نمودار(2-6): روش چهارم برای ترسیم نقشه استراتژی...............................................................................47
نمودار(2-7): روش پنجم برای ترسیم نقشه استراتژی.................................................................................49
نمودار(2-8): مدل مفهومی تحقیق...............................................................................................................53
نمودار(3-1): نمایش عدد فازی مثلثی..........................................................................................................59
نمودار(3-2): اعداد فازی مثلثی برای متغیرهای کلامی................................................................................61
نمودار(3-3): روند اجرایی تحقیق................................................................................................................65
نمودار(4-1): نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان.........................................................................86
فهرست شکلها
عنوان...........................................................................................................................................صفحه
شکل(2-1) : چرخه عمر سازمان و جزئیات آن...........................................................................................26
شکل (2-2): کارت امتیازی متوازن..............................................................................................................36
شکل(2-3): چشم انداز مالی........................................................................................................................37
شکل (2-4): رابطه علت و معلولی بین کارت امتیازی متوازن.....................................................................41
شکل)2- 5(: نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی............................................................................................42
شکل (2-6): مدل ارائه شده در تحقیق)وجه مالی و ماموریت در یک لایه قرار دارند(...............................52
چکیده
در اقتصاد دانش‌محور و محیط پرتلاطم امروزی سازمانها ناگزیر خود را در برابر تغییراتی می بینند که گاهی به صورت فرصت و گاهی به صورت تهدید نمود پیدا می کنند. آگاهی از نقاط قوت و ضعف داخل سازمان و از طرفی فرصتها و تهدیدات موجود در محیط سازمان این توانایی را به سازمان می دهد تا موقعیت و جایگاه استراتژیک خود را ارزیابی نموده و خود را در برابر این تغییرات مصون نگه دارد. تا به امروز در سازمان های مختلف از مدل‌های متفاوتی برای ارزیابی موقعیت راهبردی سازمان‌ها استفاده شده است . لذا، این پژوهش با هدف کلی تدوین نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی، تلاش شده تا نقشه استراتژی سازمانهایی را که در 3 حوزه مأموریتی پژوهشی، فرهنگی و آموزشی فعالیت می کنند، ترسیم نماید. با توجه به جایگاه اثرگذار جهاد دانشگاهی در تبلیغ و ترویج فرهنگ و هنر اسلامی، انجام تحقیقات توسعه ای و کاربردی، ارائه خدمات علمی و فنی در زمینه های مختلف مورد نیاز جامعه، تشویق و جذب دانشجویان و پژوهشگران مستعد و جوان و ایجاد زمینه مناسب برای اشتغال بیشتر فارغ التحصیلان دانشگاهی، جهاد دانشگاهی استان سمنان به عنوان مورد پژوهش انتخاب شده و نقشه استراتژی آن ترسیم گردید.
لذا در این پژوهش محقق سعی نموده با کمک تکنیک دیماتل فازی به جای ماتریس برنامه ریزی استراتژیک(SWOT)، در جهت کاهش شکاف کاربرد مدیریت استراتژیک در دنیای بی ثبات امروزی گام بردارد. در نهایت این سازمان با بهره‌گیری از نتایج مطلوب اجرای مدل مفهومی تحقیق حاضر، در دوره‌های زمانی آتی با اجرای استراتژی‌های ‌تعیین شده می‌تواند به سمت موفقیت حرکت نماید.
واژه های کلیدی: نقشه استراتژی، جهاد دانشگاهی، مأموریت پژوهشی، مأموریت فرهنگی، مأموریت آموزشی، تکنیک دیماتل فازی، ماتریس برنامه ریزی استراتژیک(SWOT).
فصل اول: کلیات تحقیق1-1- مقدمهاقتصاد مقاومتی یک نظام اقتصادی است که هماهنگ با سیاستهای کلان سیاسی و امنیتی نظام اسلامی و برای مقاومت در برابر اقدامات تخریبی شکل می گیرد تا بتواند در برابر ضربات اقتصادی تحریم ها و توطئه های گوناگون اقتصادی نظام استکبار مقاومت کرده و توسعه و پیشرفت خود را ادامه دهد و روند رو به رشد همه جانبه خود را در ابعاد ملی، منطقه ای و جهانی حفظ کند و به گفته رهبر معظم انقالب اقتصاد مقاومتی تنها راه ادامه روند پیشرفت کشور است(طالبی پور، 1392). در برابر صف دشمنی های ناجوانمردانه علیه کشور و نظام همه باید روحیه مقاومت جانانـه داشـته باشـند و وحـدت سیاسی بین قوای مجریه ،مقننه و قضائیه می تواند مهمترین راهبرد اساسی در برابر هرگونه تحـریم هـا و تهدیـدات خارجی باشد و در نهایت بین مسئولین به سطوح پایین تر جامعه رسوخ پیدا کرده و موجبـات سـربلندی کشـور در برابر مشکلات را فراهم خواهد ساخت(جعفری و آهنگری، 1391).در این راستا برای نیل به اهداف اقتصاد مقاومتی در سازمان نیاز به یک برنامه ریزی استراتژیک و انتقال آن به سایر کارکنان می باشد.
در دنیای رقابتی امروز، خلق و پیاده سازی استراتژی های جدید و مبتکرانه، برای بهره گیری از فرصتها، سخت و دشوار به نظر می رسد. به طور قطع، می توان گفت که هر استراتژی ای برای تمامی سازمانها مناسب نیست. اگر استراتژی ای برای یک سازمان مطلوب و مؤثر باشد، لزوماً در دیگر سازمانها مفید نخواهد بود(میرزایی چابکی، 1389: به نقل از مهرمنش و همکاران، 1391). با توجه به تغییرات و دگرگونیهای محیط و اثر آن بر سازمانها، مدیریت استراتژیک را به نظم درآوردن فعالیتهای سازمان با اعتنا به تغییرات محیط بیرونی آن تعریف کردهاند، به طوری که اهداف سازمان مورد نقد و بررسی دائمی قرار گیرد تا از این طریق زمینه موفقیت مؤسسه فراهم شود. علاوه بر این تعریف، مدیریت استراتژیک را فرآیند تصمیمگیری دانستهاند که جهت فعالیتهای بلندمدت سازمان و همچنین اجرای آن تصمیمها را تعیین می‌کند. با توجه به این دو تعریف باید گفت که: مدیریت استراتژیک فرایندی است که به وسیله آن، مدیران جهت فعالیتهای بلندمدت سازمان را تعیین، اهداف عملیاتی ویژهای را مشخص و استراتژیهای نیل به این اهداف را با توجه به شرایط داخلی و خارجی طراحی و برنامههای عملی برای اجرای استراتژیها را انتخاب میکنند. استراتژیستها و مدیران به عوامل محیطی و درونی و اثرات آنها بر نقاط قوت و ضعف سازمان و نیز آثار تهدیدها و فرصتها در تدوین استراتژیها توجه دارند و این تجزیه و تحلیل استراتژیک به صورت مداوم در جریان فعالیت سازمان صورت میگیرد و به طور مرتب اهداف، راهکارهای اجرایی و برنامههای سازمان با توجه به وضعیت ما و موقعیتهای جدید تغییر می یابد تا سازمان با توجه به وضعیت‌های جدید آماده باشد. از این رو مدیریت استراتژیک را فرایندی پویا دانستهاند (خاشعی، 1390، 61-62: به نقل از فرهنگی و دانایی، 1392، 52). در تعریفی دیگر، مدیریت استراتژیک را هنر و علم تدوین، اجرا و ارزیابی تصمیمات وظیفه‌ای چندگانه دانستهاند که سازمان را قادر می‌سازد به هدف‌های بلندمدت خود دست یابد (دیوید، 1997).
مقصود از برنامه‌ریزی استراتژیک این است که:
مأموریت و چشم‌انداز سازمان تعیین شود؛
عواملی که در محیط خارجی سازمان را تهدید می‌کنند یا فرصت‌هایی را که برایش بوجود می‌آورند شناسایی شوند؛
نقاط قوت و ضعف داخلی سازمان شناسایی شوند؛
اهداف سازمان تعیین شوند؛
در پایان در نظر گرفتن استراتژی‌های گوناگون و انتخاب استراتژی‌های خاص جهت ادامه فعالیت (دیوید، 1997).
مبدعان کارت امتیازی متوازن، معتقدند که اجرای موفقیت‌آمیز استراتژی‌های سازمان، بستگی به این دارد که افراد سازمان، استراتژی‌ها را فهمیده باشند و درک نمایند. باید توجه کرد که این امر نیز به نوبه خود، نیازمند ایجاد فرآیندهای پیچیده‌ای است که باعث می‌شود سرمایه‌ها و دارایی‌های نامشهود سازمانی به خروجی‌های ملموس و مشهود تبدیل شوند. بدین منظور مبدعان کارت امتیازی متوازن، نقشه استراتژی را به عنوان ابزاری معرفی کرده‌اند که می‌تواند با شناسایی و استخراج اهداف کلیدی (استراتژیک) سازمان و به تصویر کشیدن روابط علّت و معلولی بین آنها پیوند بین ساختار استراتژی‌های سازمان را ارائه نماید (کاپلان و نورتون، 2000: به نقل از فرهنگی و دانایی، 1392، 230).
روابط علت و معلولی که در قالب نقشه استراتژی ترسیم می‌شوند، به منزله‌ی دستور‌العمل موفقیت سازمان هستند. کاپلان و نورتون (2000) در این خصوص گفته‌اند «استراتژی بیانگر شیوه‌ی حرکت سازمان از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب اما نامطمئن آینده است. از آنجا که سازمان پیش از این هرگز در چنین موقعیتی قرار نداشته است، مسیرش به سوی وضعیت مطلوب مجموعه‌ای از فرضیه‌های مرتبط با یکدیگر را شامل می‌شود. نقشه استراتژی، این روابط علت و معلولی را مشخص و آزمون‌پذیر می‌سازد» (نیون، 1386، 234-235: به نقل از فرهنگی و دانایی، 1392، 230).

متن کامل در سایت امید فایل 

در نقشه استراتژی، سازمان به چهار منظر (یا بیشتر)، افراز می‌شود و اهداف کلیدی (استراتژیک) سازمان که مندرج در برنامه استراتژیک سازمان است، در این چهار منظر، دسته‌بندی می‌شود (چیتز، 2008؛ کاپلان و نورتون، 2000‌). البته هر سازمان می‌تواند بسته به ساختار صنعت و دینامیک‌های خود، مناظر نقشه استراتژی خود را زیاد یا کم نماید (کاپلان و نورتون، 2000؛ نیون، 2006؛ چیتز، 2008؛ چن و همکاران، 2006).
با ترسیم دقیق روابط علّت و معلولی بین اهداف استراتژیک سازمان در مناظر، مبنایی بدست می‌آید که می‌تواند به عنوان شالوده برای کارت امتیازی متوازن و اجرای موفقیت‌آمیز استراتژی‌ها قرار گیرد. لذا در این تحقیق محقق در نظر دارد با کمک مبانی فراگرفته در این مقطع تحصیلی به شکل شایسته به ترسیم نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی بپردازد.
در ادامه با توجه به موضوع تحقیق به تدوین و ارائه مسئله اصلی تحقیق، سوالات و اهداف پژوهش حاضر پرداخته می‌شود.
1-2- بیان مسأله اساسی تحقیقدر رویکرد مدیریت استراتژیک، ابتدا شناسایی اهداف، نقاط قوت و ضعف، عوامل محیطی اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، قانونی، تکنولوژیکی و... مورد توجه است و در مرحله دوم ساختار، فرهنگ، منابع و زیرسیستم ها مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرند تا با تغییر این عوامل در مسیر انتخاب شده حرکت نماید. مرحله اول را تعیین استراتژی و دیگری چگونگی اجرای استراتژی را بیان میکند.
بدون شک، وابستگی به درآمدهای حاصل از اقتصاد تک محصولی و صادرات نفت خام، شکاف طبقاتی و فقر نسبی، فساد اقتصادی و اداری، عدم شایسته سالاری علمی، ضعف نظام بانکداری، پولی و سیستم ارزی کشور، عدم توجه به تغییر هرم جمعیتی و سالخوردگی جمعیت، بوروکراسی عریض و طویل دولتی، فضای کسب وکار و بیکاری تحصیلکرد ه ها، وجود سرمایه های سرگردان که ناشی از دستوری بودن نرخ ارز و نرخ بهره است، قاچاق کالا به داخل و خارج، عدم نظارت دقیق بر چرخه ی توزیع کالا به صورت عمده فروشی و خرده فروشی در کشور، ضعف حمل ونقل ریلی به عنوان زیربنای توسعه ی اقتصادی، عدم توجه به سرمایه های اجتماعی و سرمایه های نمادین در کشور از جمله موانع و نقاط ضعف موجود بر سر اجرای اصول و مبانی اقتصاد مقاومتی است(یوسفی حاجی آباد، 1392). مهار سوداگری و فساد، مردمی سازی اقتصاد، ترجیح تولید بر واردات و خرید کالای داخلی از دیگر اقدامات لازم در زمینه تحقق و عملی سازی الگوی اقتصاد مقاومتی در ایران است. در این زمینه؛ برنامه ریزی، پیاده سازی، اجرا، ارزیابی و کنترل خطی مشی های سیاستی اقتصاد مقاومتی فوق الذکر، جز در سایه تدبر و اعمال اصول مدیریت استراتژیک امکانپذیر نخواهد بود(یوسفی حاجی آباد، 1392).
به نظر می‌رسد که متناسب با چارچوب ارائه شده توسط مبدعان کارت امتیازی متوازن، سازمان‌های مختلف اغلب بدون در نظر گرفتن روابط علّت و معلولی میان اهداف استراتژیک و تنها از طریق نظرات و اتفاق نظر مدیران ارشد و متخصصان و کارکنان با تجربه سازمان و طی سلسله جلسات متعدد مدیریتی، مناظر نقشه استراتژی و اهداف استراتژیک مندرج در آن را انتخاب می‌کنند. متأسفانه سازمان‌ها و شرکت‌های زیادی در مسیر کارت امتیازی خود با مشکلات عدیده‌ای مواجه می‌شوند، چراکه در ترسیم نقشه استراتژیشان، اشتباهات جدی مرتکب می‌شوند (ماخیجانی و کریلمن، 2008). با توجه به تحقیقات صورت‌گرفته و منتشر شده، معیار و راهکاری مشخص برای تعیین ساختار اهداف و سنجه‌های کلیدی سازمان و برقراری رابطه علّت و معلولی بین آنها در قالب نقشه استراتژی و در نتیجه ارائه نقشه استراتژی، معرفی نشده است (باخ و مالمی، 2005). لذا می‌توان مهمترین سوال اصلی تحقیق حاضر را به شرح ذیل برشمرد:
بهترین روش برای دستیابی به این ابزار توانمند در برنامه‌ریزی استراتژیک کدام است؟ آیا می‌توان شبکه ارتباطات اهداف استراتژیک جهاد دانشگاهی استان سمنان را با رویکرد اقتصاد مقاومتی به عنوان یک برنامه‌ استراتژیک ترسیم کرد؟
1-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیقدر شرایط کنونی اقتصاد ایران تحریم های اقتصادی وضعیت رکود تورمی اقتصاد، وابستگی شدید بودجه عمومی به درآمدهای نفتی و مشکلات ساختاری بخش تولید صنعتی کشاورزی، لزوم توجه به رویکرد اقتصاد مقاومتی در بودجه سالیانه کشور را در افق 1404 و برنامه پنج ساله توسعه اقتصادی کشور مشخص میسازد.بر این اساس کاهش سهم درآمدهای نفتی در بودجه عمومی، مدیریت صحیح هزینه ها و منابع درآمدی برنامه ریزی در جهت افزایش سهم درآمدهای مالیاتی در منابع بودجه ای و کاهش سهم هزینه های جاری در بودجه، باتوجه به اندک بودن ضریب تکاثر این هزینه ها در ایران از جمله راهکارهای پیش روی مدیریت کلان کشور در امر برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک برای گذر از چالشهای پیش روی اقتصاد ایران است(یوسفی حاجی آباد، 1392).
ایران اسلامی امروز به عنوان الگوی کشورهای آزادی خواه و کانون اصـلی مقاومـت در برابر اندیشه لیبرال دموکراسی غرب قرار دارد و ایـن در حـالی اسـت کـه دنیـای غـرب بـا بحـران اقتصـادی – اجتماعی مواجه است و در این شرایط برای نجات خـود از ایـن مشـکلات آخـرین تیـر تـرکش خـود یعنـی تحـریم هوشمندانه را انتخاب کرده است که در دو سطح تحریم واقعی و جنگ روانی آنرا پیگیری می کنـد و در طـی آن بـا حریم های نفتی ، بانک مرکزی، شرکت های کشتیرانی و نفت کش ها، برخی اشخاص و در نهایت با ایجاد فشارهای اقتصادی و سپس با بهره گیری از رسانه های قوی خود خواهان ایجاد شکاف بین مردم ومسئولان هستند(جعفری و آهنگری، 1391). اگر چه ممکن است تحریم هایی که بر اقتصاد ما باز شده، کاهش یابد و شرایط فعلی خاتمه یابد، اما فشارها از دوش ما برداشته نخواهد شد. تنها ممکن است نوع و شکل فشارها و محدودیت ها تغییر کند؛ اما در اصل آنها تغییری به وجود نمی آید و به همین دلیل باید اقتصاد مقاومتی را به طور حتم به عنوان یک راهبرد دراز مدت مدنظر قرار دهیم.(طالبی پور، 1392). اگرچه در اقتصاد ها خصوصاً اقتصاد مقاومتی بهره وری هدف غائی است ولی نیازمند به دوفاکتور مهم یعنی اثربخشی و کارآرایی است. منظور از کارایی یعنی مدیران اقتصادی و نخبگان فکری از منابعی که دارند چگونه به صورت بهینه از آن استفاده می کنند و در این راستا تا چه میزان به اهداف سازمانی نزدیکتر شده‌اند. بر این اساس بهره وری مورد نظر در اقتصاد مقاومتی مدیریت بهینه عوامل در راستای منافع کشور می‌باشد، این امر از کلیدی ترین موضوعات در چرخه اقتصاد نفتی و سوبسید ده، ایران می باشد(جعفری و آهنگری، 1391).
هدف از برنامه‌ریزی استراتژیک تدوین شرحی روشن و مختصر درباره این نکته است که سازمان یا جامعه، در صورت اجرای موفقیت‌آمیز استراتژی‌های خود یا دستیابی به ظرفیت کامل خویش چه وضعی خواهد داشت. این توصیف باید همان چشم‌انداز موفقیت سازمان باشد. چشم‌انداز موفقیت نوعاً به عنوان یک راهنما، برای اجرای استراتژی است تا برای تنظیم آن (فرهنگی و دانایی، 1392).
به نقل از برایسون، وودی آلن معتقد است 80% موفقیت با نمایش دادن محقق خواهد شد. در جایی دیگر کانت استدلال می‌کند، تصور مقدم بر ادراک است؛ لذا مردم باید تصویری درباره چگونگی موفقیت و رفتار مطلوب داشته باشند و این تصور باید پیش از مشاهده آنها در عمل صورت پذیرفته باشد (فرهنگی و دانایی، 1392)؛ که می‌توان این مهم را به چگونگی رفتار پرسنل و مدیران جامعه مورد بررسی تحقیق تعمیم داد و به عنوان یک ضرورت جهت دستیابی به هدف تحقیق، «اقتصاد مقاومتی»، مورد بررسی قرار گیرد.
1-4- جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیقتا کنون در جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی هیچ گونه برنامه‌ریزی استراتژیک صورت نگرفته است. لذا می‌توان این مطالعه را در این خصوص در نوع خود نوآور و پیش‌رو محسوب کرد.
1-5- اهداف مشخص تحقیقهدف اصلی: تدوین نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقصاد مقاومتی ؛
اهداف ویژه:
شناخت استراتژی‌ها و اهداف استراتژیک جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی؛
تعیین اجزاء نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی؛
تعیین میزان تاثیرگذاری و تاثیرپذیری اجزاء نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی؛
تعیین روابط علت و معلولی اجزاء نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی؛
1-6- سؤالات تحقیقاستراتژی‌ها و اهداف استراتژیک جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی چگونه است؟
اجزاء نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی چگونه است؟
روابط علت و معلولی اجزاء نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی چگونه است؟
میزان تاثیرگذاری و تاثیرپذیری اجزاء نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی چگونه است؟
نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی چگونه است؟
1-7- تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی1-7-1- کارت امتیازی متوازن: کارت ارزیابی متوازن ابزاری است که اهداف و استراتژی‌های کلی بیان شده در سازمان را به نقشه استراتژیک و مجموعه کاملی از هدف ها و برنامه های عملیاتی ترجمه می کند و بدین ترتیب چارچوبی را برای سیستم نظارت و سنجش استراتژیک به وجود می‌آورد (آریا، 1381، 58-61).
در این پژوهش نیز مفهوم کارت امتیازی متوازن به عنوان ساختاری جهت ترجمه اهداف استراتژیک به مفاهیم قابل فهم و عملیاتی در قالب نقشه استراتژی در نظر گرفته می‌شود.
1-7-2- نقشه استراتژی: کاپلان و نورتون بر اثر تحقیقات گسترده و تجربه کار با صدها تیم از سازمان‌های متعدد به الگوی خاصی دست یافتند که آنها را به شکل یک چارچوب (یک نقشه استراتژی) درآورند (لطفیانی، 1385، 50-55). این چارچوب که برای سازمان‌های رسانه‌ای توسط فرهنگی و دانایی (1392) نشان داده شده است، عناصر مختلف کارت امتیازی متوازن یک سازمان را در یک زنجیره علت و معلول وارد ساخته و دستاوردهای مطلوب را با عوامل این نتایج مربوط می سازند (فرهنگی و دانایی، 1392). در این پژوهش نیز منظور از نقشه استراتژی زنجیره علت و معلولی مابین استراتژی‌های سازمان است که در قالب یک تصویر به تفکیک ابعاد گوناگون کارت امتیازی متوازن قابل ترسیم است.
1-7-3- اقتصاد مقاومتی: اقتصاد مقاومتی یعنی تشخیص حوزه های فشار یا در شرایط کنونی تحریم و متعاقباً تلاش برای کنترل و بی اثر کردن و در شرایط آرمانی تبدیل چنین فشارهایی به فرصت، که قطعاً باور و مشارکت همگانی و اعمال مدیریت های عقلایی و مدیرانه پیش شرط و الزام چنین موضوعی است. اقتصاد مقاومتی کاهش وابستگی ها و تاکید روی مزیت های تولید داخل و تلاش برای خود اتکایی است. اصطلاح اقتصاد مقاومتی اولین بار پس از محاصره غزه در سال 2005 مطرح شده و پس از تشدید تحریم ها علیه برخی از کشورها در سالهای اخیر این شیوه ترویج شده و مورد توجه قرار گرفته است به گونه ای که حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم جمهوری اسلامی ایران سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی را تشریح نموده است. در اقتصاد مقاومتی هدف استفاده از توان داخلی و مقاومت در مقابل تحریمها و محدودیتهای ایجاد شده با ایجاد کمترین بحران است. حمایت از تولید، کار و سرمایه ملی رویکرد و فرایندی است که دارای ارکان و ابعاد مختلف اقتصادی، سیاسی و اجتماعی می باشد. از جمله رهیافت های اساسی در راستای حمایت از تولید ملی، اقتصاد مقاومتی می باشد که می تواند در تحول و توسعه فعالیتهای اقتصادی کارساز و اثرگذار باشد. اقتصاد مقاومتی را می توان به صورت یکی از ارکان حمایت از تولید ملی مورد بررسی قرار داد که با خنثی سازی تحریم ها به عامل تولید داخلی تکیه دارد و با عملی سازی اصول خود، موجب تحولی عمیق در رشد تولید ملی می شود.

1-7-4- جهاد دانشگاهی استان سمنان: جهاد دانشگاهی نهادی است انقلابی با هویت اسلامی ، برخوردار از منابع انسانی متعهد و کارآمد ، الهام بخش و موثر در کشور ، پیشگام در توسعه علم ، فناوری و فرهنگ با تعامل سازنده در عرصه ملی و بین المللی. منابع اعتبارات جهاددانشگاهی عبارتند از:
1-   اعتباراتی که همه ساله در ردیفی مجزا در بودجه دولت منظور و تصویب می‌شود
2-   کمک‌های  بلاعوض بنیاد مستضعفان و سازمان حج و اوقاف و امور خیریه پس از تصویب آنها
3-   وجوهی که جهاددانشگاهی بابت ارائه خدمات، اجرای طرح‌ها برای سازمانها و اشخاص حقوقی وحقیقی، فروش تولیدات مؤسسات وابسته و تجاری کردن تحقیقات تحصیل می‌کند.
4-   سایر کمکها و هدایای نقدی و غیر نقدی
5-   استفاده از تسهیلات بانکها
جهاد دانشگاهی استان سمنان در سال 1365 با اهداف گسترش تحقیقات و شکوفایی استعدادها در سطح جامعه برای نیل به خودکفایی، توسعه امور فرهنگی در سطح جامعه از طریق همکاری با حوزه و دانشگاه، حمایت، تشویق و جذب دانشجویان و پژوهشگران جوان و فراهم کردن زمینه فعالیتهای علمی و پژوهشی آنان، ارائه خدمات آموزشی مورد نیاز جامعه در قالب آموزشهای بلند مدت و کوتاه مدت، مشارکت در ایجاد زمینه های مناسب برای اشتغال بیشتر فارغ التحصیلان و... با اتکاء به محققین دانشگاهی و بهره مندی از اساتید متعهد و مجرب، در سه حوزه پژوهشی، آموزشی و فرهنگی فعالیتهای خود را متمرکز نموده است. این نهاد در حال حاضر با تعداد اعضای 50 نفر با میانگین تحصیلات لیسانس، در حد بضاعت خویش و در راستای چشم انداز کلی جهاد دانشگاهی مشغول به فعالیت می باشد.
1-8- روند اجرایی تحقیق:روند اجرایی تحقیق را می‌توان به طور خلاصه به شرح گام‌های ذیل در نظر گرفت.
توصیف مسئله تحقیق در جامعه مورد مطالعه
بررسی مبانی نظری و مطالعات پیشین در باب مسئله تحقیق
توصیف روش تحقیق پیشنهادی جهت بررسی و حل مسئله در جامعه مورد مطالعه
تحلیل اطلاعات جامعه به منظور حل مسئله تحقیق
ارائه نتایج لازم جهت رفع مسئله تحقیق و مقایسه آن با سایر پژوهش‌ها در جهت توسعه دانش بشری.

فصل دوم: ادبیات تحقیق2-1- مبانی نظری اقتصاد مقاومتی2-1-1-مقدمهرشد بالاتر، هدف اصلی شرکت ها، دولت ها و جوامع است. سیاست های اقتصادی اغلب در تلاش برای رسیدن به این هدف، شرکت هایی با اندازه مشخص که در صنایع خاصی کار می کنند و بر روی فعالیت های کسب و کار خاصی تمرکز دارند، را هدف قرار می دهند. این رویکرد به سیاستگذاری، کاستی های قابل توجهی دارد و به نظر می رسد در افزایش رشد اقتصادی به طور کامل موثر نیست. امروزه، بسیاری از دولت ها می دانند که فعالیت های کارآفرینی و نوآوری عناصر مهم سیاست های اقتصادی است. این ایده یک رابطه مثبت بین نوآوری و کارآفرینی از یک طرف و رشد اقتصادی از سوی دیگر در اندیشه اقتصادی را تحمل کرده است. (لیندیچ و همکاران، 2012)
دولت ها به طور کلی مجهز به ارائه مسیر دقیق اقتصادی نیستند (پورتر، 1990) . دلیل این می تواند یک فقدان بازخورد در نتایج مداخلات سیاسی، باشد زیرا تنها تعداد کمی از مطالعات به بررسی اینکه آیا اقدامات سیاست معرفی شده در واقع دارای اثر مطلوب بر روی فعالیت های کارآفرینی هستند یا خیر پرداخته است. (Patzelt و Shepherd، 2009) . یکی دیگر از دلایل، ساختار زمینه کسب و کار امروز است که به سرعت درحال تغییر است و تمام شرکت ها را با هراندازه ای و صنایع مختلف را به سمت نوآوری سوق می دهد و به طور مداوم مجبور می کند فرآیندها و شیوه های خود را بازبینی کنند تا در بازار زنده بمانند.
فضای بازار امروز ، آمادگی پذیرش خلاقیت و ایده های نوی بسیاری دارد . با تفکر کردن در این  فضا ورقابت، اقتصادی قادر خواهد شد قراردادها عرف های رقابتی بازار را کنار بزند که  با تجدید ساختار و نوسازی مرزهای ثابت در حوزه های کاری سرامد گردد .
2-1-2-اقتصاد مقاومتیبر اساس تئوری های اقتصادی که تاکنون در قالب مرکانتلیسم، اقتصاد آزاد، اقتصاد کینزی، اقتصاد مارکسیستی مطرح گردیده در شرایط جدید اقتصاد ایران که با مشکلات زیرساختی، فراساختی، زیرساختهای نامناسب و تحریم ها مواجه شده، مقوله اقتصاد مقاومتی را وارد اقتصاد سیاسی کرده است. این تفکر اقتصادی بر اساس شرایط ایجاد شده زمانی به دنبال آن است که از به هدر رفتن منافع و افزایش بهره وری را به عنوان ابزارهای اقتصاد مقاومتی وارد ادبیات اقتصادی نماید(جعفری و آهنگری، 1391). حوز ه ی فعالیت اقتصاد مقاومتی را می توان به دو بخش داخلی و خارجی تقسیم بندی نمود، زیرا هر قدر که اقتصاد ایران در خارج نیاز به اقتصاد مقاومتی دارد، در داخل نیز در مقابل مفاسد اقتصادی و سیاسی و رانت جویی نیاز به اصلاح امور اقتصادی- سیاسی دارد .
اقتصاد مقاومتی در مقابل اقتصاد سرمایه داری و مبتنی بر اقتصاد اسلامی است(یوسفی حاجی آباد و همکاران، 1392). واژه اقتصاد مقاومتی بر این موضوع دلالت می‌کند که فشارها و ضربه‌های اقتصادی از سوی نیروهای متخاصم سد راه پیشرفت جامعه است که باید بر آن غلبه کرد و در نتیجه جهت شکست دشمن در این عرصه نیز ورود به جبهه اقتصادی با بینش، برنامه، تکیه بر فرهنگ اسلامی و نکات مورد اشاره در بیانات مقام عظمای ولایت از قبیل تقویت فرهنگ کار و تولید ، اصلاح الگوی مصرف و پرهیز از اسراف، «حمایت از تولید ملی» ، استفاده حداکثری از همه ظرفیت ها ، روح خودباوری و خوداتکایی، مردمی کردن اقتصاد ضروری است(وثوقی نیری و مرادی آیدیشه، 1391).
اقتصاد مقاومتی پایه های استوار خود را بر روی دو عنصر لایتجزای اقتصادی یعنی تولید ملی و مصرف ملی بنیان نهاده است. اقتصاد مقاومتی بر آن است که تبیین کند: زیبنده یک نظام نو بنیاد اسلامی نیست مدیران اقتصادی در تز تجاری واردات بیشتر از صادرات کالاهای نهایی را در کارنامه اقتصاد داشته باشند و برای واردات منافع خام را بفروشند و این امر وابستگی و آسیب پذیری اقتصاد ایران را مضاعف می نماید. اقتصاد مقاومتی و رهنمودهای مقام معظم رهبری پیام شفاف را برای سیاستگذاران دارد و آن تولید مبنی بر تفکر، سرمایه و کار ایرانی بدون اتکاء به درآمد منابع خام ولی متکی بر ثروت ملی برآمده از منابع خام می‌باشد(جعفری و آهنگری،1391).
اعمال تحریم های یکجانبه و غیرقانونی همواره یکی از ابزارهای نظام سلطه برای وارد آوردن فشار به نظام جمهوری اسلامی ایران بوده است. در مقابل اتخاذ چنین رویکردی ازسوی غرب ، مقام معظم رهبری راهبرد «اقتصاد مقاومتی» را مطرح فرمودند و آن را به عنوان یک روش مهم در تغییر مسیر حرکت اقتصادی کشور عنوان کردند. در شرایط فعلی اقتصاد ایران،جا دارد مولفه‌های اقتصاد مقاومتی بیش از پیش آشکار شود و مورد تحلیل قرار گیرد. انقلاب اسلامی مکلّف به نوآوری و ابتکار و نظریه‌پردازی و الگوسازی در این عرصه‌های جدید اقتصادی است. لذا باید مفهوم جامع و کامل این نوع اقتصاد تهیه شود تا الگویی برای عملکرد صحیح آن باشد. گام جدی و مهم به حوزه اجرایی و هیأت اجرایی این سیاستها و تدابیر باز می‌گردد که می بایست بر اساس استراتژی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت حرکت کند(رحمانیان، 1391).
2-1-3-چالش ها و راهکارهای اقتصاد مقاومتی از نگاه رئیس جهاد دانشگاهیرهبر معظم انقلاب اسلامی درتعریف «اقتصاد مقاومتی»، آن را اقتصادی توصیف کردند که در شرایط فشار، تحریم و دشمنی‌ها، تعیین‌کننده رشد و شکوفایی باشد و کشور را مستحکم و غیرقابل نفوذ از سوی دشمن کند.
ایشان ضمن اشاره به افق‌های بسیار بلند و نویدبخش پیش‌ رو، حرکت به سمت این افق‌ها را دارای معارض و معارضه‌هایی هم دانستند که بعضی از آنها با انگیزه‌های اقتصادی، بعضی انگیزه‌های سیاسی، بعضی منطقه‌ای و بعضی با انگیزه‌های بین‌المللی صورت می‌گیرند.
رهبر معظم انقلاب، وضع کنونی کشور را این گونه توصیف کردند که در وسط خارهای فشار و تحریم، گام‌های استواری بناست از آنها عبور کنند.
اما نگاهی با رویکرد علمی به ارکان تبیین شده از سوی رهبری در بحث اقتصاد مقاومتی، چند نکته مورد اشاره ایشان را برجسته‌تر می‌سازد؛ نخست حمایت از تولید ملی به عنوان بخش درونزای اقتصاد مقاومتی، دیگر ، نقش شرکت‌های دانش بنیان به عنوان سرفصل اقتصاد مقاومتی و یک جاده باز و امیدبخش برای حرکت به سوی اقتصاد مقاومتی با تکیه بر استعدادهای برجسته کشور به عنوان یکی از بهترین مظاهر و مؤثرترین مولفه اقتصاد مقاومتی و سوم توجه به پرهیز از رویکرد «حصار کشیدن دور خود و تاکید بر جنبه نفی» در اقتصاد مقاومتی است. بدان معنا که اقتصاد مقاومتی فقط جنبه نفی، حصار کشیدن دور خود و انجام کارهای تدافعی نیست.
نکته مهم دیگر مورد تاکید ایشان انجام تحقیق در زمینه اقتصاد مقاومتی است؛ همان چیزی که کشور به آن احتیاج دارد.
از سویی دیگر،‌ بند دوم سیاستهای اقتصاد مقاومتی ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری، بر پیشتازی اقتصاد دانش بنیان، پیاده‌سازی و اجرای نقشه جامع علمی کشور ، افزایش سهم تولید و صادرات محصولات و خدمات دانش بنیان و دستیابی به رتبه اول اقتصاد دانش بنیان در منطقه تاکید می‌کند که می‌توان گفت خط مقدم اقتصاد مقاومتی است.
دکتر طیبی، رییس جهاد دانشگاهی به عنوان نهادی که اهداف خود را بر تحقق خودکفایی ملی، کمک به رشد و توسعه علمی و اقتصادی کشور بنا کرده است، به تبیین بخشی از ظرفیت‌های کشور برای کمک به رشد تولیدات ملی و بومی‌سازی محصولات وارداتی مورد نیاز و نیز چالش‌های پیش‌روی اقتصاد دانش بنیان به عنوان خط مقدم اقتصاد مقاومتی پرداخته است.
وی معتقد است برای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی در بخش «اقتصاد دانش بنیان» نیاز به یک نقشه راه کامل داریم؛ توسعه، حاصل یک برنامه درازمدت جامع است؛ اما نقشه راه ما هنوز کامل نیست.
طیبی، تهیه برنامه جامع دراز مدت برای تحقق اهداف اقتصاد دانش بنیان را نیازمند دکترین توسعه که همان «الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت» است و سند چشم‌انداز توسعه دانست و با اشاره به این که برای تعیین مسیر حرکت در توسعه باید از بین سه سناریوی مختلف: «هضم شدن»، «بستن درها به روی دنیا و کشیدن حصار به دور خود» و «ایستادن هوشمندانه در کنار نظم فعلی بدون هضم شدن در آن» ، یکی را انتخاب و هدف حرکت قرار دهیم، افزود: الگوی توسعه کشور ما با سناریوی سوم یعنی ماندن در کنار کشورهای توسعه یافته و نه قهر کردن با دنیا در کنار حفظ عزت و مصلحت کشور تعریف می‌شود.
وی با اشاره به این که تحقق اهداف سند چشم‌انداز توسعه بسیار مرتبط با سیاست خارجی کشور است، گفت: درحالی که هنوز نحوه تعاملات ما با دنیا به ثبات مشخص نرسیده است، نمی‌توانیم سند چشم‌انداز و نقشه جامع با زمانبندی مشخص برای اجرا تهیه کنیم؛ ابتدا باید سناریوی خود را برای تعامل با دنیا مشخص و سپس برنامه‌های توسعه کشور را در زمینه‌های مختلف تهیه و اجرا کنیم. البته معنای این سخن دست روی دست گذاشتن نیست؛ بلکه باید برنامه‌های پیشرفت کشور با اتکای بر کسب روش ، فناوری و توان ملی تهیه و اجرا شوند و استفاده عاقلانه از منابع مالی ، تجربه و دانش دنیا ما را سریعتر به اهدافمان می‌رساند.
رییس جهاد دانشگاهی با تاکید بر این که سیاست خارجی و اهداف توسعه ما نباید با گردش سیاسی دولت‌ها دچار حرکت زیگزاگی شود، توسعه سیاسی و ایجاد وحدت ملی در کشور به ویژه بین گروه‌های سیاسی را شرط اصلی امکان برنامه‌ریزی‌های جامع و درازمدت کشور دانست.
وی معتقد است ایران با حدود 17 کشور دنیا هم‌مرز بوده و نیازمند تشکیل دو حزب فراگیر با همه سلایق سیاسی و قومیتی است و این تعداد حزب و گروه سیاسی در کشور ضروری نیست. با وجود دو حزب فراگیر است که برنامه‌های توسعه متأثر از یک سیاست خارجی واحد، دچار ثبات می‌شوند و می‌توان به اهداف اقتصاد مقاومتی و اقتصاد دانش بنیان رسید.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، گام بعدی پس از تدوین دکترین توسعه (الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت) ، تهیه سند چشم‌انداز توسعه و نقشه‌ جامع علمی و فرهنگی را ، تدوین اسناد بخشی بر مبنای اولویتهای تعیین شده در نقشه‌های جامع دانست.
به گفته وی، اسناد بخشی ، نقشه‌های جامع، سند چشم‌انداز و دکترین توسعه ،‌اسناد بالادستی و ورودی‌های اصلی تهیه برنامه‌های توسعه پنج ساله کشور هستند. شکل‌گیری نظام ملی علم،‌فناوری و نوآوری و نظام ملی فرهنگی کشور باید از دیگر دستاوردهای تهیه نقشه‌های جامع باشد. این نظام‌ها تکلیف سیاستگذار عالی ، برنامه‌ریز اجرایی، مجریان، حامیان مالی و قانونی و ناظران را در مسیر پیشرفت کشور مشخص می‌کنند.
وی توضیح داد: اکنون یک تفکر در کشور غالب شده که معتقد است رفع نیازها با تزریق پول حاصل می‌شود اما در دنیا ثابت شده که تزریق پول با توسعه فناوری، رابطه خطی ندارند و این که راه‌های آسان‌تری برای کسب فناوری، به جز تزریق پول داریم؛ ما کشوری بزرگ با منابع عالی هستیم. در کشورهای در حال توسعه، خریدهای خارجی را تجمیع می‌کنند و در برابر دادن امتیاز خرید خارجی، امتیاز انتقال تکنولوژی محصول را می‌گیرند؛ یعنی «خرید محصول» به شرط امتیاز «انتقال تکنولوژی محصول» صورت می‌گیرد و به تدریج دانش آن محصولات را بومی می‌کنند.
به گفته رییس جهاد دانشگاهی ما این امتیاز را طی سالهای متمادی به راحتی از دست داده‌ایم و کشور را انبار تکنولوژی‌های وارداتی کرده‌ایم و نمی‌توانیم برنامه‌ای برای بومی‌سازی این تکنولوژی‌ها به علت تعدد آنها داشته باشیم.
وی محققان داخلی را یک سرمایه برای کشور دانست که باید برای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی به کار گرفته شوند(ایسنا، 1393).
2-2-مبانی نظری در خصوص برنامه‌ریزی استراتژیک2-2-1-مقدمهامروزه به دنبال تحولات و تغییرات پر شتاب، عمیق و رو به گسترش اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ... در تمامی ابعاد مختلف زندگی بشر و تاثیر آن بر تمامی ابعاد و ارکان سازمان ها، محیط استراتژیک کاملا متفاوت ایجاد شده است. ضمن آنکه الزامات و انتظارات نوین را برای سازمانها نیز ایجاد کرده است. این انتظارات و الزامات نقش و وظیفه مدیران و رهبران را به شکل فزاینده ای متحول نموده است. مدیران ارشد بسیاری از شرکت‌ها و سازمان‌های انتفاعی و غیرانتفاعی، وقت، انرژی و منابع مالی قابل توجهی را صرف تدوین استراتژی و تعیین راهبردهای اساسی سازمان‌های خود می‌کنند. ولی اکثر آنها از عدم اجرای مطلوب استراتژی‌های خود سخن می‌گویند. در اقتصاد دانش محور و محیط پر تلاطم امروزی، در راستای پاسخگویی به این تحولات و فضای جدید ایجاد شده، بکارگیری روشهای نوین مدیریت گریز ناپذیر و از اهمیت دو چندانی برخوردار است. یکی از روشهای بکار گرفته شده برای اداره سازمانها در شرایط پیچیده با نرخ تغییر بالا، مدیریت استراتژیک است. که یک نوع دیدگاه و فنی برای برنامه‌ریزی انعطاف پذیر می‌باشد. یکی از مفاهیم توانمند در حوزه مدیریت استراتژیک بیانیه چشم‌انداز می‌باشد که می‌تواند در تمامی مراحل مدیریت استراتژیک مورد استفاده قرار گرفته و دستیابی به اهداف را به خوبی میسر سازد. بقای بنگاههای اقتصادی و حتی غیر اقتصادی در گرو بهبود مستمر عملکرد به منظور حفظ افزایش توان رقابتی و در نتیجه کسب منافع بیشتر می باشد. این مهم از طریق هدف گذاری و برنامه ریزی مناسب و ارزیابی دقیق برای آگاهی از میزان موفقیت در دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده محقق می گردد. باید در نظر داشت که کسب موفقیت های بزرگ در توسعه و تحول در مدیریت استراتژیک می باشد. در این بخش به تشریح استراتژی ، مفهوم مدیریت استراتژیک و اجزاء برنامه ریزی استراتژیک پرداخته و به صورت دقیق ماموریت و بیانیه چشم‌انداز در سازمان مورد بررسی اجمالی قرار خواهد گرفت. همچنین مدل برنامه ریزی راهبردی SWOT نیز در این بخش مورد بررسی قرار می گیرد .
در بخش سوم کارت امتیازی متوازن تشریح می شود و مطالعات انجام شده در داخل و خارج کشور مورد بررسی قرار می گیرد.
2-2-2- استراتژی
واژه ی استراتژی از واژه ی یونانی Stretegema به معنی فرماندهی ارتش مرکب از Stratos به معنای ارتش و ago به معنای رهبر گرفته شده است. در بعضی از منابع ریشه ی واژه ی استراتژی را مفهوم Stratum به معنای راه، مسیر و یا بستر رودخانه دانسته اند. در برخی دیگر از منابع نیز این واژه را عطف به دانش و هنر یک ژنرال قدیمی یونانی به نام استراتگوس معرفی کرده اند. به هر روی مفهوم استراتژی ابتدا به معنی فن هدایت، تطبیق و هماهنگ سازی نیروها جهت نیل به اهداف جنگ در علوم نظامی به کار گرفته شده است(کنت ،1971)
استفاده از مفهوم استراتژی در حیطه ی سازمان و مدیریت در نیمه ی دوم قرن بیستم میلادی آغاز شد. در این حیطه نیز با همان منطق، استراتژی این معنا را بیان میکند که به منظور فراهم آوردن امکان برتری یافتن بر رقبا موسسه روابط خود با محیط را سامان داده و منابع خویش را در جهت هدف به حرکت در میآورد(داوری و همکاران ، 1380).
ایگور آنسوف به عنوان اولین دانشمندی که استراتژی را از دیدگاه مدیریت بیان کرد، معتقد است هرچقدر بین اهداف و فعالیتهای فعلی سازمان سازگاری بیشتری وجود داشته باشد، نرخ رشد و توسعه بزرگ تر و منظم تر خواهد بود. به عقیده ی این متفکر اولین موضوع در تعیین استراتژی انتخاب زمینه های فعالیت است که می بایست منطبق با اهداف باشد. از سوی دیگر مهم ترین مساله ای که باید در این انتخاب مورد توجه قرار گیرد، ایجاد رابطه ی مشترک بین فعالیت های انتخاب شده است. به نظر وی استراتژی تعیین کننده ی انجام فعالیتهایی است که برای دستیابی به اهداف ضروری به نظر می رسد(آنسوف ،1975).
دانشمندان و صاحبنظران مدیریت در سراسر دنیا تعاریف بسیاری را برای استراتژی ارائه داده اند که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود:
جدول(2-1) : تعاریف استراتژی
استراتژی عبارت است از یک طرح واحد، همه جانبه و تلفیقی که نقاط ضعف و قوت سازمان را با فرصتها و تهدیدهای محیطی مربوط ساخته و دستیابی به اهداف سازمانی را میسر میسازد.
تایلس استراتژی را مجموعه ی کاملی از سیاستها و اهداف معین یک موسسه میداند.
استراتژی مفهومی است که اهداف و وظائف سازمان را مشخص نموده و الگویی را در راستای به جریان انداختن تصمیمات جهت نیل به این اهداف ارائه می نماید.
هافر و شندل هم استراتژی را به عنوان فعالیتهای تامین کننده ی هماهنگی بین منابع داخلی و قابلیتهای سازمان با فرصتها و تهدیدهای محیط بیرونی تعبیر می کنند.
استراتژی ها ابزاری هستند که شرکت می تواند بدان وسیله به هدف های بلند مدت خود
دست یابد. (سرچ شود)
یک سازمان را در قالب یک کل به هم پیوسته با یکدیگر ترکیب می کند.
(مقاله فراز و نشیب در تعریف استراتژی)
استراتژی دیدگاهی است مشترک میان اعضاء یک سازمان(یا گروه) بر مبنای مقاصد یا
اقدامات آنها یا هم مقاصد و هم اقدامات آنان.
تعریف نویسنده یانویسندگان(سال)
چندلر، 1962

تایلس،1963

اندروز،1971

هافر و شندل،1979

فرد آر دیوید،1999

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *