تبیین عوامل موثر بر تمایل بهره‌برداران به مشارکت در مدیریت بهره‌برداری و نگهداری شبکه آبیاری در اراضی پایاب سد ستارخان شهرستان اهر

دانشکده کشاورزی
گروه ترویج و توسعه روستایی
پايان نامه:
برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته مهندسی کشاورزی ـ توسعه روستایی
تبیین عوامل موثر بر تمایل بهره‌برداران به مشارکت در مدیریت بهره‌برداری و
نگهداری شبکه آبیاری در اراضی پایاب سد ستارخان شهرستان اهر
استاد راهنما:
دکتر حسين کوهستانی
استادان مشاور:
دکتر حسين راحلي دکتر حسین جباری
پژوهشگر:
سعيد جعفرزاده
دیماه 1392

تقدیم
به
همسر گرامی و دختر عزیزم
تشکر و سپاس
“من لم یشکر المخلوق ، لم یشکر الخالق”
شکر‌شایان نثار ایزدمنان که توفيق را‌رفیق راهم‌‌ ساخت تا اين پايان‌نامه را به پايان برسانم. بدون شک طی این مسیر بدون راهنمایی و مساعدت استاد فاضل و اندیشمند جناب آقای دکتر حسین کوهستانی به عنوان استاد راهنما که همواره نگارنده را مورد لطف و محبت خود قرار داده‌اند،امکان پذیر نبود .
از استاد با کمالات و شایسته؛ جناب آقای دکتر حسین راحلی که در کمال سعه‌صدر، با حسن خلق و فروتنی، از هیچ کمکی در این عرصه بر من دریغ ننمودند و زحمت مشاوره این پایان‌نامه را بر عهده گرفتند.
از استاد صبور و با تقوا، جناب آقای دکتر حسین جباری معاون محترم آموزش گروه آمار دانشگاه تبریز که زحمت مشاوره این پایان‌نامه را در حالی متقبل شدند که بدون مساعدت ایشان، این پروژه به نتیجه مطلوب نمی‌رسید.
از همراهی و همکاری بزرگوارانه جناب آقای مهندس محمد حسین دباغی مسئول مطالعات اجتماعی سازمان آب استان آذربایجان‌شرقی که تجارب ارزشمند خویش را در زمینه مطالعات طرحهای آبی و مشارکت بهره‌برداران در طرحهای آبی استان در اختیار بنده قرار دادند قدردانی می‌نمایم.
از همکاری صمیمانه جناب آقای مهندس فریان مسئول قسمت بهره‌برداری سد ستارخان شهرستان اهر که مراجعات مکرر اینجانب را جهت دریافت اطلاعات تحمل نموده وبا سعه صدر و حسن خلق در این راه بنده را یاری نمودند کمال تشکر را دارم.
از سایر اساتید محترم، آقایان دکتر شاپورظریفیان، دکتر رسول محمدرضایی و مدیر گروه محترم آقای دکترقادردشتی که در طول تحصیل از محضرشان بهره‌برده‌ام صمیمانه تشکر و قدردانی نموده و امیدوارم خداوند حسن عاقبت، سلامت و سعادت را برای آنان مقدر نماید.
این پایان نامه را ضمن تشکر و سپاس بیکران و در کمال افتخار و امتنان تقدیم می نمایم به:
دختر عزیز وهمسر مهربانم که سایه مهربانیش سایه سار زندگیم می باشد، او که مشکلات مسیر را برایم تسهیل نموده در تمام طول تحصیل همراه و همگام من بوده است.
محضر ارزشمند پدر‌و‌مادر عزيزم به خاطر همه تلاشهای محبت‌آمیزی که در دوران مختلف زندگیم انجام داده‌اند و بامهربانی چگونه زیستن را به من آموخته اند. سعید جعفرزاده – دیماه 92
نام خانوادگی دانشجو: جعفرزاده نام : سعید
عنوان پایان نامه: تبیین عوامل موثر بر تمایل بهره‌برداران به مشارکت در مدیریت بهره‌برداری و نگهداری شبکه آبیاری در اراضی پایاب سد ستارخان شهرستان اهر
استاد راهنما : دکتر حسین کوهستانی
استاد مشاور اول: دکتر حسین راحلی استاد مشاور دوم: دکتر حسین جباری
مقطع تحصیلی : کارشناسی ارشد رشته : مهندسی کشاورزی گرایش: توسعه روستایی
دانشگاه : تبریز دانشکده : کشاورزی تاریخ فارغ التحصیلی : 30/10/1392 تعداد صفحه:87
کلید واژه ها : آب، بهره‌برداران، تمایل، مشارکت، شبکه آبیاری و سد ستارخان اهر
چکیده :
آب از جمله مهمترین عوامل در بقای بشر محسوب می‌شود. محدودیت مطلق این ماده حیاتی به عنوان یک منبع تجدید شونده و قرار گرفتن بخش قابل توجهی از اراضی کشور در مناطق خشک و نیمه خشک، موجب گردیده بخش کشاورزی هر‌روز با محدودیت بیشتر منابع آبی مواجه باشد لذا مدیریت منابع آبی و حفظ و نگهداری آن برای کشور حیاتی محسوب می‌شود. برای تحقق این امر، مشارکت بهره‌برداران در مدیریت آبیاری بسیار ضروری است. تحقیق حاضر در اراضی پایاب سد ستارخان شهرستان اهر صورت گرفته و هدف اصلی آن تبیین عوامل موثر بر تمایل بهره‌برداران به مشارکت در مدیریت بهره‌برداری و نگهداری شبکه آبیاری بود. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه بهره‌برداران اراضی پایاب سد ستارخان شهرستان اهر با 1624نفر بهره‌بردار می‌باشد که تعداد بهره‌برداران مورد نیاز برای حجم نمونه با استفاده از فرمول تصحیح شده کوکران محاسبه شده و از طریق نمونه‌گیری طبقه‌ای و انتساب متناسب تعداد 260 بهره‌بردار انتخاب شدند. این تحقیق به روش پیمایشی انجام شد. ابزارگرد‌آوری داده‌ها پرسشنامه و مصاحبه بود. پایایی پرسشنامه تحقیق با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ(78/0) قابل قبول بود. نتایج مطالعه نشان‌داد که 5/77 درصد از بهره‌برداران دارای تمایل به مشارکت در مدیریت آبیاری بوده و 5/22 درصد فاقد تمایل بودند. بین تمایل به مشارکت و متغیرهای میزان مالکیت اراضی، میزان درآمد کشاورزی، تعداد فرزندان، شغل اصلی و جنسیت رابطه معنی‌دار وجود دارد. نتایج رگرسیون لاجیت نشان داد که نزدیک 80 درصد از تغییرات متغیر وابسته را نگرش بهره‌برداران در زمینه مشارکت، فردگرایی، میزان رضایت از وضعیت فعلی مدیریت آبیاری و اعتماد به نفس تبیین کردند.

فصل اول : کلیات تحقیق
1-1-مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………..1
1-2- بیان مساله…………………………………………………………………………………………………………………………………….3
1-3-اهمیت و ضرورت تحقیق……………………………………………………………………………………………………………….5
1-4- اهداف تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………..7
1-4-1- هدف اصلی……………………………………………………………………………………………………………………………….7
1-4-2- اهداف فرعی……………………………………………………………………………………………………………………………..7
1-5- ویژگیهای منطقه مورد مطالعه……………………………………………………………………………………………………..8
1-5-1- موقعیت جغرافیایی…………………………………………………………………………………………………………………..8
1-5-2- معرفی سد ستارخان اهر………………………………………………………………………………………………………..10
1-6- محدودیتهای مطالعه…………………………………………………………………………………………………………………..10
1-7- تعریف عملیاتی واژگان……………………………………………………………………………………………………………….11
فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه تحقیق
2-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………….14
2-2- مبانی نظری………………………………………………………………………………………………………………………………..14
2-2-1- مفهوم تمایل…………………………………………………………………………………………………………………………..14
2-3-مفاهیم و تعاریف مشارکت…………………………………………………………………………………………………………..14
2-3-1-انواع مشاركت………………………………………………………………………………………………………………………….18
2-3-2-انواع مشارکت از لحاظ موضوع ………………………………………………………………………………………………19
2-3-3- رابطه مشارکت با توسعه………………………………………………………………………………………………………..22
2-3-4- مشارکت در توسعه طرح های آبی………………………………………………………………………………………..23
2-3-5-کارکردهای مشارکت……………………………………………………………………………………………………………….23
2-3-6- ضرورت مشاركت در توسعه پايدار روستايي………………………………………………………………………….24
2-3-7- نقش مشاركت مردمي در توسعه پايدار روستايي………………………………………………………………….25
2-3-8- انواع مشارکت محلی در توسعه روستایی………………………………………………………………………………25
2-3-9- موانع و محدوديت هاي مشاركت در توسعه پايدار روستايي…………………………………………………27
2-3-10- نقاط قوت مشاركت مردمي در پيشبرد اهداف توسعه روستايي پايدار………………………………28
2-3-11- نظریه های اندیشمندان در مورد مشارکت………………………………………………………………………..29
2-4- پیشینه مشارکت در ایران…………………………………………………………………………………………………………..31
2-4-1-مشارکت در مدیریت آبیاری قبل از اصلاحات ارضی در ایران……………………………………………….31
2-4-2- روند مشارکت بعد از اصلاحات ارضی……………………………………………………………………………………31
2-4-3-روند مشارکت در مدیریت آبیاری بعد از انقلاب…………………………………………………………………….32
2-4-4- روند اصلاحات مدیریت آبیاری مشارکتی …………………………………………………………………………….33
2-5- پیشینه تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………35
2-5-1 – مطالعات داخلی…………………………………………………………………………………………………………………….35
2-5-2-مطالعات خارجی……………………………………………………………………………………………………………………..39
2-5-3- جمع بندی……………………………………………………………………………………………………………………………..40
فصل سوم : مواد و روشها
3-1-مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 43
3-2- نوع و روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………..43
3-3-جامعه آماري ……………………………………………………………………………………………………………………………….43
3-4- تعیین حجم نمونه و روش نمونه گيري……………………………………………………………………………………..44
3-5- ابزار و تکنیک های جمع آوری اطلاعات……………………………………………………………………………………46
3-6- ابزار پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………..46
3-7- متغیرهای تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………….47
3-7-1- متغیر وابسته………………………………………………………………………………………………………………………….47
3-7-2-متغیرهای مستقل……………………………………………………………………………………………………………………47
3-8- فرضیات تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………49
3-9- قابليت اعتماد و اعتبار ابزار اندازه گيري (پايايي و روايي)…………………………………………………………49
3-9-1-قابليت اعتماد ابزار اندازه

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *