تاثیر دوزاژ رایج و بالای نیاسین بر اپی فیز و متافیز استخوان تیبیا در موش های صحرایی دچار هیپرلیپیدمی

19050905510

دانشگاه شیراز
دانشکده دامپزشکی
سال تحصیلی: 1392-1391 شماره پایان نامه: 1390
پایان نامه برای دریافت درجه دکترای عمومی دامپزشکی از دانشگاه شیراز
موضوع:
تاثیر دوزاژ رایج و بالای نیاسین بر اپی فیز و متافیز استخوان تیبیا در موش های صحرایی دچار هیپرلیپیدمی
توسط:
پریناز صباغ زاده ایرانی
این پایان‌نامه در تاریخ 20/8/1392 با نمره عالی معادل نوزده و نود وهشت صدم (98/19) مورد پذیرش هیئت داوران قرار گرفت.
هیئت داوران:
1- دکتر طهورا شمالی (استاد راهنما و رئیس هیئت داوران) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . استاد یار
2- دکتر محمد سعید احراری خوافي (استاد مشاور) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .استاد یار
3- دکتر مهدی فاضلی (استاد مشاور) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .استاد یار
معاون پژوهشی دانشکده دامپزشکی رئیس دانشکده دامپزشکی
دانشگاه شیراز دانشگاه شیراز
دکتر عبدالحمید میمندی پاریزی دکتر عزیزا…خداکرم تفتی
کار ما نیست شناسایی راز گل سرخ
کار ما شاید این است که در افسون گل سرخ شناور باشیم
کار ما شاید این است که میان گل نیلوفر قرن
پی آواز حقیقت برویم.
تقدیم به مادر عزیزم و روح پدر بزرگوارم
اسطوره های ایمان، عشق، محبت، پایبندی و تعهد، که وجودشان همواره چراغی روشن در راستای ذهن تاریکم بوده و خواهد بود، و این به من جسارت و شجاعت خواهد داد.

تشکر و قدردانی
با سپاس از خداوند منان، یاری دهنده ام در این راه فرزانه
سپاس از خانواده ام تنها وادی آرامش و صفا و صمیمیت برای من
با سپاس فراوان از استاد برجسته و گرانقدرم سرکار خانم دکتر شمالی، استاد راهنمای این پایان نامه که همواره با محبت و تلاش های دلسوزانه مرا در انجام این پایان نامه مساعدت کردند.تلاشهایی که گمان نمی برم هیچگاه بتوانم قدردان شایسته ای برایشان باشم.
تشکر صمیمانه دارم از آقای دکتر فاضلی بخاطر زحمات بی دریغشان در تصحیح و مشاورت این پایان نامه
قدردانی می کنم از زحمات آقای دکتر احراری به خاطر دقت و ژرف نگری در مشاورت و انجام این پایان نامه
از زحمات آقای دکتر جلایی در راستای انجام این پایان نامه کمال تشکر دارم.
همچنین از دوستای عزیزم به خاطر کمک های بی منتشان کمال تشکر دارم:
سرکار خانم دکتر فهیمه سنایی
سرکار خانم دکتر مرضیه تاج الدینی
سرکار خانم دکتر فروغ زارعی
سرکار خانم دکتر سمیه مذکور
سرکا خانم دکتر معصومه هنرمند
سرکار خانم دکتر زینب علی اتشی
سرکار خانم دکتر زهرا شب بویی
جناب آقای دکتر علی ذوالفقاری

فهرست مطالب
TOC o “1-4” h z u فصل اول: مقدمه و هدفPAGEREF _Toc371522641 h1فصل دوم: کلیات4
1-2- هيپرليپيدميPAGEREF _Toc371522643 h51-1-2- تشخيص هيپرليپيدميPAGEREF _Toc371522645 h52-1- 2- عوامل خطر براي ايجاد هيپرليپيدميPAGEREF _Toc371522646 h63-1-2- نشانه هاي بالينيPAGEREF _Toc371522647 h64-1-2- چگونگي آسيب رساندن به بدنPAGEREF _Toc371522648 h65-1-2- انواع هيپرليپيدميPAGEREF _Toc371522649 h71-5-1-2- اوليهPAGEREF _Toc371522650 h72-5-1-2- ثانويهPAGEREF _Toc371522651 h76-1-2- تشخيصPAGEREF _Toc371522652 h81-6-1-2- ميزان كلسترول تامPAGEREF _Toc371522653 h82-6-1-2- ميزانLDL-cPAGEREF _Toc371522654 h83-6-1-2- ميزان تري گليسريدPAGEREF _Toc371522655 h94-6-1-2- ميزانHDL-cPAGEREF _Toc371522656 h95-6-1-2- ميزان بدونHDL-cPAGEREF _Toc371522657 h96-6-1-2- آزمون آپوليپوپروتئينB100PAGEREF _Toc371522658 h97-6-1-2- CRPباحساسيت بالا( (hs-CRPPAGEREF _Toc371522659 h108-6-1-2- ليپوپروتئينaPAGEREF _Toc371522660 h109-6-1-2- آزمون آپوليپوپروتئينA1PAGEREF _Toc371522661 h1110-6-1-2- آزمون هاي ژنتيكيPAGEREF _Toc371522662 h117-1-2- ملاحظات قبل از درمانPAGEREF _Toc371522663 h118-1-2- درمانPAGEREF _Toc371522664 h111-8-1-2- تغيير در سبك زندگيPAGEREF _Toc371522665 h122-8-1-2- دارودرمانيPAGEREF _Toc371522666 h132-2- استخوانPAGEREF _Toc371522667 h201-2-2- بافت شناسی استخوانPAGEREF _Toc371522668 h212-2-2- پوکی استخوان یا استئوپوروزPAGEREF _Toc371522669 h233-2-2- پارامترهای ارزیابی هیستومورفومتریPAGEREF _Toc371522670 h243-2- نیاسین وپوکی استخوانPAGEREF _Toc371522671 h25فصل سوم: مواد و روش کار261-3- مواد و وسایل لازمPAGEREF _Toc371522673 h272-3- طرح آزمونPAGEREF _Toc371522674 h293-3-روش کارPAGEREF _Toc371522675 h301-3-3- خونگیریPAGEREF _Toc371522676 h302-3-3- درمان با نياسينPAGEREF _Toc371522677 h303-3-3- برداشت استخوان تیبیای راست و چپPAGEREF _Toc371522678 h314-3-3- اندازه گيري كلسترول تامPAGEREF _Toc371522679 h311-4-3-3- آماده سازي نمونه هاPAGEREF _Toc371522680 h312-4-3-3- اندازه گيري كلسترول تام با استفاده از كيت كلسترولPAGEREF _Toc371522681 h315-3-3- اندازه گيري تري گليسريد سرمPAGEREF _Toc371522682 h321-5-3-3- آماده سازي نمونه هاPAGEREF _Toc371522683 h322-5-3-3- اندازه گيري تري گليسريد با استفاده از كيت تري گليسريدPAGEREF _Toc371522684 h326-3-3- آماده سازی نمونه های استخوانی جهت مطالعه هیستومورفومتریکPAGEREF _Toc371522685 h327-3-3- ارزیابی دانسیته رادیوگرافی نمونه های استخوانPAGEREF _Toc371522688 h368-3-3- تجزیه وتحلیل آماری داده هاPAGEREF _Toc371522690 h399-3-3- رنگ آمیزی هماتوکسیلین- ائوزینPAGEREF _Toc371522691 h39فصل چهارم: نتایج401-4- پارامترهاي ليپيدي سرميPAGEREF _Toc371522693 h411-1-4- ميزان كلسترول تام سرمPAGEREF _Toc371522694 h412-1-4- ميزان تري گليسريد سرميPAGEREF _Toc371522695 h422-4- پارامترهای هیستومورفومتریکPAGEREF _Toc371522696 h421-2-4- ضخامت ترابکول های اپی فیز استخوان تیبیاPAGEREF _Toc371522697 h422-2-4- ضخامت ترابکول های متافیز استخوان تیبیاPAGEREF _Toc371522698 h433-2-4- نسبت مساحت ترابکول ها به مساحت کل بافت درناحیه اپی فیزPAGEREF _Toc371522699 h433-4- ارزیابی دانسیته رادیوگرافی براساس میلیمتر آلومینیمPAGEREF _Toc371522700 h441-3-4- دانسیته رادیوگرافی درناحیه اپی فیز استخوان تیبیاPAGEREF _Toc371522701 h442-3-4- دانسیته رادیوگرافی درناحیه متافیز استخوان تیبیاPAGEREF _Toc371522702 h44فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری45فهرست منابع و مآخذPAGEREF _Toc371522704 h49
فهرست تصاویر
تصویر 1-3: اندازه گیری ضخامت ترابکول ها در ناحیه اپی فیز پروگزیمال تیبیا………………………………………….34
تصویر 2-3: اندازه گیری نسبت مساحت ترابکول به مساحت بافت در ناحیه اپی فیز پروگزیمال تیبیا………..35
تصویر 3-3: رادیوگراف تهیه شده از استخوان های تیبیا به همراه گوه پله ای……………………………………………..37
تصویر 4-3: اندازه گیری دانسیته رادیوگرافی بر اساس (mmAl) استخوان تیبیا با استفاده از نرم افزار…….38

فهرست جداول
جدول 1-4:میزان کلسترول سرم در روز 15 و پایان دوره…………………………………………………………………………….41
جدول 2-4:میزان تری گلیسرید سرم در روز 15 و پایان دوره…………………………………………………………………….42
جدول 3-4:ضخامت ترابکول های اپی فیز استخوان تیبیا……………………………………………………………………………42
جدول 4-4:ضخامت ترابکول های متافیز استخوان تیبیا……………………………………………………………………………..43
جدول 5-4:نسبت مساحت ترابکول ها به مساحت کل بافت در ناحیه اپی فیز…………………………………………..43
جدول 6-4:دانسیته رادیوگرافی در ناحیه اپی فیز استخوان تیبیا………………………………………………………………..44
جدول 7-4:دانسیته رادیوگرافی در ناحیه متافیز استخوان تیبیا………………………………………………………………….44
چکیده
تاثیر دوزاژ رایج و بالای نیاسین بر استخوان اسفنجی اپی فیز و متافیز تیبیا در موش های صحرایی دچار هیپرلیپیدمی
هدف از پژوهش حاضر ارزيابي تاثير احتمالي نياسين بر استخوان اسفنجی در هنگام کاربرد این دارو در مقادیر رایج برای کاهش دادن لیپیدهای سرمی و نیز مقادیر بالا با تکیه بر پارامترهای هیستومورفومتریک و رادیوگرافیک در مدل موش صحرایی است. به اين منظور 24 سر موش صحرايي ماده از نژاد Sprague_Dawley به طور تصادفي به 4 گروه تقسيم و به شرح زير درمان شدند؛ گروه 1: (كنترل) جيره غذايي معمولي، گروه 2: به مدت 15 روز با جيره پر چرب حاوي 20% روغن آفتابگردان، 2% كلسترول و 5/0% اسيد كوليك و پس از آن تا روز 40 با جيره حاوي 10% روغن آفتابگردان، 1% كلسترول و 25/0 % اسيد كوليك، تغذيه شدند. گروه 3: جيره پر چرب (نظير گروه 2) + نياسين 200 ميلي گرم بر كيلو گرم روزانه بصورت خوراكي با گاواژ (دوزاژ رايج) و گروه 4: جيره پر چرب (نظير گروه 2) + نياسين با دوزاژ بالا (300 ميلي گرم بر كيلو گرم) روزانه خوراكي با گاواژ. لازم به ذكر است كه تجويز نياسين از روز 15 آغاز و تا پايان روز 40 ادامه يافت. در روز 15 از موش ها خونگيري و ميزان كلسترول تام و تري گليسريد سرمي اندازه گيري شد. در انتهای آزمایش نمونه گیری خون تکرار شد و استخوان تیبیا راست و چپ برداشته شد. یک برش به ضخامت 5 میکرون در پروگزیمال اپی فیز و متافیز تیبیا زده شد و با هماتوکسلین- ائوزین رنگ آمیزی شد و برای تعیین ضخامت ترابکول های متافیز و اپی فیز در زیر میکروسکوپ نوری ارزیابی شد. همچنین نسبت مساحت ترابکول به مساحت کل بافت به وسیله نرم افزار Ziess axio vision LE مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین رادیوگراف های متافیز و اپی فیز تیبیا چپ آماده شد و تراکم استخوانی به وسیله گوه پله ای آلمینیومی و نرم افزار Image J اندازه گیری شد. اگرچه غلظت تری گلیسرید به طور واضح در میان گروه های مختلف متفاوت نبود، مصرف جیره با چربی بالا باعث بالا بردن کلسترول در روز 15 شد و تا پایان آزمایش ادامه یافت. تجویز نیاسین مقدار کلسترول سرمی موش های گروه 3 و 4 را کم کرد و حتی در حد گروه کنترل نگه داشت. همچنین ضخامت ترابکول های اپی فیز و متافیز و نسبت مساحت ترابکول به مساحت بافتی و نيز دانسيته استخوان در رادیوگراف ها در بین گروه های مختلف یکسان باقی ماند. در نتیجه به نظر می رسد زمان کوتاه القای جیره غذایی با کلسترول بالا در موش ها نه از لحاظ رادیوگرافی و نه پارامترهای هیستومورفومتری در ترابکول ها ی پروگزیمال اپی فیز و متافیز استخوان تیبیا اثر قابل ارزیابی ندارد و نیاسین در هر دو مورد و دوز بالا اثر نامطلوب بر ساختار استخوانی موش ها نداشته است.
فصل اول
مقدمه و هدف
نیاسین (ویتامین B3) در دوزهای فارماکولوژیک اثرات مطلوب بر میزان چربی های سرمی دارد. گزارش هایی مربوط به استفاده از آن به عنوان کاهنده لیپید ها از سال 1955 موجود است (التشول و همکاران، 1955 ). به عبارت دیگر نیاسین یکی از پرکاربرد ترین داروها در درمان دیس لیپیدمی و اترواسکلروز بوده و به عنوان یک داروی کاهنده لیپید با طیف اثر وسیع و نسبتا ایمن مطرح است (تایلور و همکاران، 2004؛ کامانا و کاشیاپ، 2008)، این دارو می تواند موجب افزایش معنی دار HDL-c و کاهش سطح کلسترول تام، تری گلیسرید، VLDL-c و LDL-c در سرم شود (بادر و افرمن، 2008). نياسين معمولا به صورت مکمل مولتي ويتامين در دسترس است که مي تواند در طيف گسترده اي از مکمل هاي بر پايه پروتئين و مکمل هاي کاهنده ليپيد به دليل نقش ويتامين هاي گروه B در متابوليسم و سوخت وساز بدن و توليد انرژي و به عنوان تقويت کننده اثر هورمون رشد به همراه آن مطرح باشد. لازم به ذکر است که در صورت مصرف همزمان آنها و بدون توجّه به حضور نياسين در هر کدام از آنها مي تواند منجر به ايجاد سميت کبدي شود. اگرچه مهم ترین عارضه در درمان با نیاسین ایجاد حالت گرگرفتگی است، اما پژوهشهای اندکی که در زمینه تاثیر این دارو بر پارامترهای استخوانی صورت گرفته است؛ نشان از اثرات نامطلوب آن بر استخوان دارد. از جمله اینکه مصرف نیاسین در مقادیر بالا به عنوان یک مکمل غذایی در مرغها همراه با ایجاد عوارض استخوانی و افزایش احتمال شکستگی در استخوان تیبیا بوده است (جانسون و همکاران، 1992 و 1995). همچنین در پژوهش انجام شده توسط اخوان طاهری، تجویز نیاسین در دوز کاهنده لیپید آن (200 میلی گرم بر کیلوگرم)، سبب شدت گرفتن استئوپوروز القا شده با گلوکوکورتیکوئید در استخوان ران موش صحرایی شد به گونه ای که موجب کاهش تعداد ترابکول ها و افزایش فاصله آنها در ناحیه متافیز گردید (اخوان طاهری،1390). گلوكوكورتيكوئيد ها هم در تشکيل و هم تجزيه استخواني نقش دارند. اين تركيبات از طريق مهار رونويسي ژن کلاژن و ژن استئوكلسين عمل مي کنند. همچنين باعث کاهش نيمه عمر استئوبلاست ها می شوند (هلمبرگ، 2009).
موش صحرایی از جمله مدل های حیوانی رایج برای ارزیابی تغییرات و عوارض مربوط به استخوان می باشد. یکی از روش های مناسب برای ارزیابی تغییرات استخوانی در این حیوان ارزیابی هیستولوژیک و هیستومورفومتریک است. این روش قادر به ارزیابی دقیق استخوان و نیز شاخص های مربوط به شکنندگی آن است. ارزیابی دانسیته استخوان نیز از روش های مهم دیگر برای ارزیابی استخوان به شمار می رود (للوواسو همکاران،

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *