پایان نامه ها

مستقيما توسط لايزوزيم آسيب نمي‌بينند؛ هرگاه ديواره سلولي باکتريهاي گرم منفي در اثر عملکرد کمپلمان، تخريب گردد و آنزيمهاي ديگر به لايه پپتيدوگليکان باکتري دسترسي يابند، لايزوزيم نيز بعلت دسترسي به پپتيدوگليکان غشاء، به طور موثري، فعاليت مي‌نمايد. علاوه بر عملکرد ضد باکتريايي، اين آنزيم باعث افزايش بيگانه خواري توسط سلولهاي بيگانه خوار، به صورت مستقيم و يا غير مستقيم( بوسيله اثر اپسونين ها)، مي‌گردد(Wang & Zhang, 2010).
اين آنزيم همچنين به ساختارهاي حاوي موراميک اسيد حمله کرده و گليکوکيتين را هيدروليز مي‌نمايد. لايزوزيم اثر تخريبي محدودي نيز روي کيتين (يک پليمر خطي از ان- استيلگلوکوزامين) که جزء مهمي از ديواره سلولي قارچها و اسکلت خارجي بعضي بيمهرگان است دارد. حداکثر فعاليت لايزوزيم در pH حدود 6-7مي‌باشد. نقطه ايزوالکتريک آن بين pH 10/5-11 و وزن مولکولي آن حدود14/400 دالتون ميباشد. فعاليت بالاي اين آنزيم در برابر ميکروکوکوس ليزودايکتيکوس در بافتهاي لمفوئيدي الاسموبرانشها و پلاسماي ماهيان استخواني يافت شده است. البته فعاليت اين آنزيم در طحال کمتر است. توليد لايزوزيم در ماهي، همانند پستانداران به طور عمده در نوتروفيلها، منوسيتها و مقدار کمتري در ماکروفاژها انجام ميگيرد(Magnadottir, 2006). لايزوزيم داراي خصوصيات زير مي‌باشد:
سلول ميکروکوکوس ليزودايکتيکوس را ليز نمايد.
توسط سلولز پوشيده شده با کيتين جذب گردد.
پروتئيني با وزن مولکولي پايين باشد.
در pH اسيدي و دماهاي بالا پايدار بوده و در شرايط قليايي غيرفعال گردد.
چون اطلاعات اوليه در مورد لايزوزيم پرندگان حاصل گرديده است، خانواده اين آنزيم کلاسيک به تيپ C(تيپ مرغي) معروف گرديده است. بافتهاي غني از لايزوزيم ماهي شامل کليه قدامي، پوست، آبششها، لوله گوارش و تخم ميباشند. افزايش همزمان لايزوزيم سرم با افزايش تعداد نوتروفيلها و منوسيتهاي موجود در گردش خون گوياي ترشح لايزوزيم توسط اين سلولها ميباشد. دو نوع لايزوزيم (تيپ 1 و تيپ 2) که از کليه ماهي قزلآلاي رنگينکمان جداسازي گرديده است، فعاليت ضدباکتريايي دارند. تيپ 1 لايزوزيم قزل آلا در برابر 7 باکتري گرم منفي مؤثر مي‌باشد، در صورتيکه لايزوزيم سفيده تخممرغ استاندارد فقط در برابر برخي باکتريهاي غيربيماريزا مؤثر مي‌باشد. لايزوزيم ماهي خاصيت ضدباکتريايي طبيعي بيشتري در مقايسه با لايزوزيم پستانداران دارد، و نه تنها در برابر باکتريهاي گرم مثبت بلکه در برابر باکتريهاي گرم منفي (در فقدان کمپلمان) نيز مؤثر است. فصل، جنسيت، بلوغ جنسي، دماي آب، استرس و عفونت، سطح لايزوزيم سرم ماهيها را تحت تأثير قرار ميدهند. سطح لايزوزيم سرم ماهي در فصل تابستان بالاتر از زمستان بوده که ميتواند به علت پيشگيري از عفونتهاي آئروموناسي باشد. به همين صورت نرها و مولدين در حال تخمريزي بالاترين فعاليت لايزوزيم را دارند(عليشاهي، 1388).
ايمنسازي ماهي با آنتيژنها، باعث افزايش تيتر آنتيبادي و لايزوزيم ميگردد، تيتر آنتيبادي و فعاليت لايزوزيم نسبت مستقيمي با هم دارند. چنين افزايشي در سطح آنزيم ميتواند تحت تأثير افزايش جمعيت گلبولهاي سفيد در طي تکوين پاسخ ايمني باشد؛ بنابراين عفونت باعث افزايش تعداد لوکوسيتها شده و ميتواند لايزوزيم سرم را افزايش دهد، از اينرو ميزان لايزوزيم سرم ميتواند ارزش تشخيصي براي تعيين وضعيت بيماري در ماهي داشته باشد(Iwama et al., 1996; Magnadottir, 2006).
1-2-2-1-5.کمپلمان
کمپلمان يک فاکتور هومورال ايمني ذاتي بوده و نقش مهمي در حفظ کارايي سيستم ايمني و حذف عوامل بيماريزاي مهاجم ماهي دارد. کمپلمان بيش از 20جزء دارد که برخي از اجزاي کمپلمان در ماهي هنوز گزارش نشده است. ولي شباهتهاي زيادي بين سيستم کمپلمان در ماهي و حيوانات خونگرم وجود دارد. فعالسازي کمپلمان از طريق يکي از مسيرهاي سهگانه زير انجام ميگيرد.
مسير کلاسيک وابسته به آنتيبادي (CCP)
مسير آلترناتيو مستقل از آنتيبادي (ACP)
مسير لکتين
در ماهيان استخواني حضور هر سه مسير تاييد شده است ولي نکته جالب اينجاست که در ماهيها فعال سازي کمپلمان از طريق مسير آلترناتيو بسيار بيشتر از مسير کلاسيک انجام مي‌گردد. به عبارت ديگر فعاليت کمپلمان در ماهي کمتر تحت تاثير واکنش مستقيم بين آنتي ژن و آنتي بادي است و به همين خاطر هر چند توليد پادتن در ماهي کمتر از حيوانات خونگرم انجام مي‌گيرد ولي فعاليت کمپلمان بيشتر از حيوانات خونگرم است. بطور کل سيستم ايمني اختصاصي در ماهي ضعيف بوده و بيشتر بار دفاعي بدن در ماهي بعهده سيستم دفاع غير اختصاصي است(Boshra et al., 2006).
-283845177800کمپلکس آنتي ژن آنتي بادي
لکتين متصل شده به سطح پاتوژن
سطوح عوامل پاتوژن
راه کلاسيک
راه لکتين
راه جانبي
فعال سازي
مسير کمپلمان
به کارگيري سلولهاي التهابي
اپسونيزاسيون عوامل پاتوژن
کشتن عوامل پاتوژن(ليز،….)
شکل 1-3 تصوير شماتيک از مسير کمپلمان
00کمپلکس آنتي ژن آنتي بادي
لکتين متصل شده به سطح پاتوژن
سطوح عوامل پاتوژن
راه کلاسيک
راه لکتين
راه جانبي
فعال سازي
مسير کمپلمان
به کارگيري سلولهاي التهابي
اپسونيزاسيون عوامل پاتوژن
کشتن عوامل پاتوژن(ليز،….)
شکل 1-3 تصوير شماتيک از مسير کمپلمان

1- 3. محرک هاي ايمني در آبزيان
جدول1- 1 تقسيم بندي محرک هاي ايمني در آبزيان (; Sakai,1999عليشاهي، 1383)
نوع ماده نمونه محرک ايمني در آبزيان
مواد شيميايي ساختگي لواميزول
FK-565 حاصل از محيط کشت ساکاروميسز
موراميل دي پپتيد MDPمشتقات باکتريايي بتا گلوکان
پپتيدوگليکان Brevibacterium lactofermentum، گونه هاي ويبريو
EF230
ليپوپلي ساکاريد باکتريهاي گرم منفي
ادجوان کامل فروند
سلول باکتري ويبريو آنگوايلاروم (واکسن ويبريو)
پلي ساکاريدها کيتين
کيتوزان
لنتينانLentinan
شيزوفيلان Schizophyllan
عصاره هاي گياهي و حيواني عصاره تونيکت Ete(Tunicate)
عصاره آبالون (Abalone) Hde
Fire fly squid
Quillaja *onin (soap tree)
عصاره سير Garlic extract
ادجوان ناقص فروند
افزودني هاي غذايي ويتامين C و ويتامين E
برخي مواد معدني
هورمونها، سايتوکاين ها و مواد ديگر هورمون رشد، لاکتوفرين، پرولاکتين
اينترفرون ها

مواد محرك ايمني مقاومت در برابر بيماريهاي عفوني را با تقويت سيستم ايمني غير اختصاصي ماهي افزايش مي‌دهند. پس حافظه ايمني در چنين مواردي بسيار كوتاه بوده و مدت کوتاهي بعد از قطع مصرف، اثر آن از بين مي‌رود. تحقيقات در مورد محركهاي ايمني ماهي در حال رشد روز افزون بوده و مواد بسياري با اين عنوان به صنعت آبزي پروري معرفي شده‌اند. استفاده از محركهاي ايمني بعنوان جايگزين يا تقويت کننده داروهاي شيميائي و واكسنها شديداً توسط آبزي پروران مورد توجه واقع شده است.
محرکهاي ايمني در تقويت ايمني غير اختصاصي بطور کلي نقش ايفا مي‌نمايند. بدين معني که بازوي غير اختصاصي دفاع ايمني در تمامي جهات از مرحله تشخيص و شناسايي آنتي ژن تا مراحل فاگوسيتوز و حذف آنتي ژن مورد نظر تقويت مي‌گردد. اما اين افزايش قدرت مقابله، اختصاص به آنتي ژن خاصي ندارد و حتي سيستم ايمني در برابر شرايط نامساعد محيطي نيز تقويت مي‌گردد. بطوريکه اثبات شده است که استفاده از محرک هاي ايمني قدرت مقابله ماهي در برابر استرس هاي محيطي مانند دما، شوري، حمل ونقل، کمبود اکسيژن و استرس هاي تغذيه اي را نيز افزايش مي‌دهد(Sakai, 1999).
در بين محرک هاي ايمني انواع مشتق شده از گياهان و حيوانات از نظر زيست محيطي جايگاه مناسب تري دارند. بخصوص اخيراً با پيشرفت در زمينه گياهان دارويي بسياري از گياهان با اثرات درماني به فارماکوپه کشورها معرفي شده اند. در کشور ما نيز اخيراً داروهاي با منشاء گياهي در درمان بيماريهاي انساني و دامي کاربرد يافته اند. از آنجا که صنعت آبزي پروري در کشور ما صنعتي جوان است، تا بحال بررسي در مورد نقش امکان استفاده از گياهان دارويي در آبزيان خيلي مورد توجه واقع نشده است(Iwama et al., 1996; Sakai, 1999 ;عليشاهي، 1383).

1-4. عصاره هاي گياهي
1-4-1. گياهان دارويي و ارزش آنها
طي ساليان متمادي داروهاي طبيعي، خصوصاً گياهان دارويي تنها طريق درمان محسوب مي‌شد و در عين حال مواد اوليه موجود در آنها در صنعت داروسازي مورد استفاده قرار مي‌گرفت. بهم خوردن توازن جمعيت و احتياجات از يک طرف و نا هماهنگي عرضه، تقاضا و گراني از طرف ديگر موجب شد که بشر به اين فکر بيفتد که آيا مي‌تواند ازمنشا ديگري دارو وترکيبات مورد نياز خود را تهيه کند بر اين اساس شروع به ساخت ترکيبات شيميايي نمود. با گذشت زمان بر تعداد گياهان دارويي شناخته شده افزوده شده و زمينه هاي کاربرد آنها نيز گسترده تر شد.کشف گياهان جديد از بين نمونه هاي آورده شده از سرزمينهاي دور، دستيابي به کاربرد هاي جديد بعنوان داروهاي کمکي در درمانهاي شيميايي يا آنتي بيوتيکي، پي بردن به ارزش بهداشتي گياهان و بالاخره کشف مواد جديدي نظير ويتامين ها، هورمونها، مواد ضد ميکروبي، ضد ويروسي، ضد توموري در ميان گياهان شناخته شده و يا گياهاني که به تازگي کشف شده اند، کمک شاياني در پيشرفت طب کردند(قاسمی دهکردی و طالب، 1380).
در چند دهه اخير استفاده از گياهان دارويي با توجه به مزيت هاي متعدد، ازجمله خطرات جانبي کمتر بر موجود زنده و محيط زيست، عدم ايجاد مقاومت دارويي، ارزان، پايدار و در دسترس بودن، توجهات زيادي را در سطح جهان بويژه کشورهاي پيشرفته به خود جلب نموده است(رجحان، 1387)، از اين رو در بين آنها، محرکهاي ايمني با منشاء گياهي داراي ارجحيت مي‌باشد.(Iwama et al., 1996)
1-4-2. گياهان مورد استفاده در تحقيق حاضر
1-4-2-1. مرزه خوزستان Satureja khuzestanica
يك گونه بومي بوده كه به طور گسترده در جنوب ايران پراكنده شده است و استفاده هاي دارويي دارد. جنس Satureja به خانواده Lamiaceae، زير خانواده Nepetoideae تعلق دارد. يكي از ويژگيهاي زير خانواده Nepetoideae آن است كه نمونه هاي آن داراي بيش از 5/0% روغنهاي ضروري مي‌باشند. گزارش شده است كه تفاوتهاي مشخصي در بين زير گونه هاي Satureja از لحاظ تركيبات روغنهاي ضروري وجود دارد. در طول سالهاي اخير اثرات ضد ويروسي، ضد التهاب، ضد باكتريايي، ضد قارچي، ضد تشنج، ضد اسهال و … براي زير گونه هاي مختلف Satureja كه در قسمتهاي مختلف جهان مي‌رويند گزارش شده است ولي مطالعات كمي در مورد روغنهاي ضروري اين گونهSKEO)) انجام شده است(Haeri et al., 2006).
Oliveria decumbens vent1-4-2-2. لعل كوهستان
از جمله گياهان بومي ايران، مي‌توان به گياه لعل کوهستان اشاره نمود كه گياهي بوته اي و متعلق به خانواده چتريان (Umbelliferae) مي‌باشد. در ايران يک گونه به نام O.decumbens وجود دارد که به زبان محلي به آن “دن”، “دنک” و “موشکورک” مي‌گويند و در مناطق گرمسيري استانهاي خوزستان، ايلام و کرمانشاه مي‌رويد. مردم اين مناطق به طور گسترده اي از قسمتهاي هوايي اين گياه در درمان بيماريهاي عفوني استفاده مي‌كنند. اين گياه علاوه بر ايران در جنوب شرق تركيه، سوريه و عراق نيز پراكنده است(مظفريان، 1382). مطالعات مختلفي روي ترکيب شيميايي اسانس حاصل از گلهاي اين گياه انجام گرفته است(Amin et al., 2005; Sajadi & Hosseini, 2002; نجف پور نوايي و ميرزا، 1381).
تا کنون دو مطالعه روي خاصيت ضد ميکروبي آن انجام شده است; Amin et al., 2005)محبوبي و همکاران، 1381). بازده اسانس استخراج شده از اين گياه در مناطق مختلف ايران متفاوت بوده بطوريکه در شيراز 6% و در کرمانشاه 1/0% گزارش شده که شامل ترکيبات: تيمول، کارواکرول، گاما-تريپنن و پاراسيمن مي‌باشد
(Sajadi & Hosseini, 2002; Amin et al, 2005).
اسانس حاصل از اندام هوايي گياه لعل کوهستان به رنگ زرد و داراي بويي نافذ شبيه به بوي اسانس آويشن مي‌باشد. اثرات مختلف دارويي عصاره و اسانس اين گياه بيشتر به کارواکرول و تيمول موجود اين محصولات وابسته است. اثر ضد باکتريايي اين ماده بيشتر به تغيير نفوذپذيري غشاي سلولي باکتري است ولي نقش آن در تحريک ايمني به خوبي مشخص نشده است(1999 ,., 1999; Ultee et al.Cosentino et al).
بطور کلي ميکروارگانيسم ها بسته به اينکه چه ساختاري دارند، از نظر مقاوت يا حساسيت نسبت به يک اسانس خاص و يا اجزاي آن با يکديگر تفاوت دارند. باکتري هاي اسپوردار نسبت به سلولهاي رويشي و باکتري هاي گرم منفي نسبت به باکتري هاي گرم مثبت نسبت به اسانس لعل کوهستان مقاوم ترند. اسانس لعل کوهستان برروي تعدادي از ميکروارگانيسم ها اثر مهاري و تعدادي ديگر، اثر باکتري کشي دارد(محبوبي و همکاران، 1387).
1-4-3. مواد موثره گياهان دارويي مورد استفاده (بيوشيمي گياهان)
مقدار ماده موثره در هر گياه ناچيز بوده و کمتر از 1% وزن خشک آن است. نوع و مقدار مواد موثره به گونه گياه بستگي دارد. تاثير آب و هوا و اقليم بر ميزان مواد موثره به اثبات رسيده است(عطايي عظيمي و همکاران، 1385).
بطور کلي در گياهان دو گروه از مواد ساخته مي‌شوند که شامل فرآورده ها ي اوليه و ثانويه مي‌باشد. فرآورده هاي اوليه در همه گياهان وجود داشته و براي زندگي گياه ضروري مي‌باشند و فرآورده هاي ثانويه حاصل فرآيند هاي جانبي و حاشيه اي در گياهان بوده و براي زندگي گياه ضروري نيستنند.40% داروهاي دنيا از گياهان ساخته مي‌شوند.
1-4-4. استخراج ترکيبات شيميايي موجود در گياه
الف. جمع آوري گياه: جمع آوري انواع گياهان يک منطقه نيازمند شناخت محل مورد نظر است و بايد توسط افراد مجرب و ترجيحا” گياه شناس انجام شود. بي توجهي و عدم دقت در جمع آوري ممکن است سبب آلودگي گياه مورد نظر باگياهان ديگر شود(ذکاء، 1364).
ب. خشک کردن: گياهان جمع آوري شده بايد در محلي مناسب و دور از نور خورشيد خشک شده كه باعث خارج شدن مقدار زيادي رطوبت آنها و با عث وقفه اثر آنزيمها، تغييرات شيميايي، رشد ميکروبي و قارچي گرديده و گياه تا مدتها قاب

متن کامل پایان نامه ها در 40y.ir

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *