پایان نامه ها

توتون، آبیاری، گیلان، توتونهای، رشت، برگهای

در گرمخانه خشک میشوند، میباشد. بنابراین بکارگیری برنامه کامپیوتری کراپوات در قالب طرح تحقیقاتی میتواند جهت تعیین زمان و مقدار آب مورد نیاز (مدیریت آبیاری) در عملکرد کمی و کیفی توتونهای ارقام تجاری PVH19 (V2) ، ULT138 (V3) و رقم محلی COKER347 (V1) که از توتونهای گرمخانهای محسوب می شوند نقش بسزایی داشته باشد.
1-2- بیان مسئله
توتون یکی از محصولات با ارزش کشاورزی و صنعتی است که در شرایط مختلف آب هوایی در بیش از صد کشور دنیا کشت می شود و در اقتصاد بعضی از آنها تاثیر بسزایی دارد . با توجه به اينكه بزرگترین کارخانه سیگارت سازي خاور میانه در استان گیلان قرار دارد و در سالهاي اخير به دليل رقابت شديد كشتهاي رقيب در منطقه و كم شدن چشمگير سطح زير كشت توتون از يك سو و كاهش نزولات آسماني و پراكنش نامنظم آن در طول فصل رشد از سوي ديگر موجب پايين آمدن عملكرد در واحد سطح گرديده و هر ساله ارز زیادی صرف واردات توتون میشود بنابراين براي تامين توتون كارخانههاي سيگارت سازي، نياز به افزایش عملکرد در واحد سطح با اعمال مديريت آبياري میباشد. با توجه به تحقيقات انجام گرفته، نیاز آبی توتون از نظر ارقام و مراحل رشد گياه بسیار متفاوت است به گونه ای که آبیاری بلافاصله بعد از عمل نشاکاری غیر از مواقع خشکی و گرمای شدید توصیه نمیشود زيرا حداکثر نیاز آبی آن 50 الی 70 روز بعد از نشاکاری (Ananymous, 1998) است وکمبود آب در اواسط مرحلة توسعه موجب کاهش رشد و کوچکتر ماندن برگها میشود و کمبود شدید آن در طول مرحله گلدهی و رسیدگی، موجب تأخیر در مرحله برداشت محصول و در نتیجه کاهش وزن برگ و ترکیبات شیمیایی آن میشود (Doorenbos and Kassam, 1986). در توتون کم آبی همانند آب بیش حد نیاز بطور معنیداری موجب کاهش عملکرد كمي و كيفي آن میشود، از این رو آبیاری به مقدار کافی و در زمان مناسب (مدیریت آبیاری) در عملکرد توتون نقش به سزایی دارد. بنابراین افزایش عملکرد کمی و کیفی توتون بدون توجه به ارقام و اعمال مدیریت آبیاری امکان پذیر نمیباشد. در اين آزمايش ارقام توتون Coker347 , ULT138 و PVH19 با سه سطح 50، 75 و100 درصد نیاز آبی با استفاده از مدل CROPWAT بر اساس شرایط آب و هوایی سال 1389 منطقه در مرکز تحقیقات توتون رشت جهت مقایسه عملکرد كمي و كيفي با رویکرد صرفه اقتصادی مورد آزمایش قرار گرفت.
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
در استان گیلان توتون طی سالیان گذشته عمدتاً بدون آبیاری کشت میشد و معمولاً بجز آب نشاءکاری آب دیگری در طول دوره داشت به آن داده نمیشد. و این در شرایطی بود که میزان بارندگی استان بیش از 1500 میلیمتر در سال بود. در سالهای اخیر به دليل کاهش میزان بارندگی و نامنظمی پراکنش آن بویژه در طول دوره رشد، توتونکاران ناگزیر به انجام آبیاری تکمیلی گرديدهاند. اما بعلت بياطلاعي از نیاز آبی توتون، در بسیاری از مناطق بیشتر و کمتر از نیاز واقعی گیاه آبیاری انجام میگیرد. در حال حاضر جمعیت کشور بیش از 70 میلیون نفر است و برای تولید 65 میلیون تن محصول حدود 85 میلیارد متر مکعب آب ( با کارایی 62/0 کیلوگرم با مصرف 1000 لیتر) مصرف می شود. با توجه به پیشبینیهای انجام شده در 50 سال آینده جمعيت ايران به حدود 120 میلیون نفر خواهد رسید. مسئله مهم پیش روی کشاورزی کشور این است که با افزايش جمعيت چگونه میتوان تولیدات کشاورزی را به دو برابر مقدار کنونی یعنی 130 میلیون تن رساند؟ بنابراين با نگرش به منابع آبي به این واقعیت تلخ پی میبریم که هر چند زمین کشاورزی به قدر کافی داشته باشیم، منابع آبي اجازه استفاده دو برابر فعلی یعنی 170 میلیارد متر مکعب را نمیدهد. و این امر با توجه به قرار گرفتن ایران در گروه کشورهای « کمبود مطلق آب » مدیریت علمی و دقیق بهرهوری آب را بیش از پیش می طلبد.
1-4- فرضیهها- مدیریت آبیاری با استفاده از برنامه CROPWAT میتواند در صرفهجویی مصرف آب مؤثر باشد.
– مدیریت آبیاری مناسب میتواند بر افزایش عملکرد کمی و کیفی توتون و اقتصادی بودن آن مؤثر باشد.
– افزایش سود اقتصادی محصول به ازاء هر واحد آبیاری در شرایط محدودیت آب با اعمال مدیریت صحیح آبیاری میتواند موجب گسترش تولید گیاه توتون در بین کشاورزان منطقه گردد.
1-5- اهداف تحقیقبا استفاده از برنامه کامپیوتری CROPWAT مدیریت آبیاری برای کشت ارقام مختلف توتون در منطقه رشت موجب صرفه جویی در مصرف آب و افزایش عملکرد کمی و کیفی آن خواهد شد.
با توجه به شرایط اقلیمی منطقه با اعمال مدیریت صحیح آبیاری میتوان تولید ارقام مناسب گیاه توتون را در منطقه از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نمود.
نتایج حاصل از این تحقیق میتواند کاربرد چندگانه در مدیریت و برنامهریزی آبیاری از نظر افزایش بهرهوری آب جهت مقابله با بحران آن در مناطق تحت کشت توتون داشته باشد.
1-6- محدوده تحقیق
1-6-1- محدوده تحقیق از نظر موضوعیبا توجه به قرار گرفتن ایران در یک منطقه خشک و نیمه خشک و اختصاص دادن درصد بالایی از آب مصرفی به بخش کشاورزی نیاز به بالا بردن راندمان کاربرد آب احساس میشود. و یکی از راههای بالابردن راندمان و جلوگیری از هدر رفت آب توجه به مسأله نیاز آبی گیاهان میباشد. در این تحقیق با توجه به موقعیت جغرافیایی محل آزمایش علاوه بر اندازهگیری خواص مرفولوژیکی و خواص کیفی توتون، پارامترهای اقتصادی کشت سه رقم توتون مدیریت و محاسبه گردید.
1-6-2- محدوده تحقیق از نظر مکانی
آزمایش در مرکز تحقیقات توتون رشت با طول جغرافیایی 31َ و0 49 و عرض جغرافیایی 16َ و 0 37 و ارتفاع 5- متر از سطح دریا انجام گرفت.
1-6-3- محدوده تحقیق از نظر زمانیتحقیق پیش رو در دو بخش زراعی و آزمایشگاهی که منجر به استخراج دادهها و اطلاعات مورد نیاز گردید در سال 1389 در مرکز تحقیقات توتون گیلان انجام و اطلاعات جمعآوری شده در سال 92 مورد تجزیه و تحلیل آماری و اقتصادی قرار گرفت.
1-7- توتون و اهمیت آن دراقتصاد کشورهاتوتون از گیاهان صنعتی است و منشاء آن آمریکای جنوبی میباشد. این گیاه در دامنه وسیعی از شرایط آب و هوایی رشد میکند و کشورهایی مانند چین، آمریکا، برزیل، آرژانتین، زیمبابوه، اوگاندا، ترکیه، یونان، بلغارستان و ایتالیا در سطح وسیع و در بسیاری از کشورهای دیگر در حد محدودتری کشت و در اقتصاد برخی از آنها نقش بسزایی دارد، بطوریکه در بعضی از کشورها درآمد حاصل از این صنعت بخش مهمی از درآمد ملی را تشکیل میدهد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری خلق چین بطور سنتی بزرگترین تولیدکنندگان توتون جهان هستند و مجموعا 40 درصد تولید جهانی را در سال 1975 دارا بودهاند. در دهه 70 سطح زیر کشت توتون تنها در گیلان حدود 5000 هکتار بود و بعد از شرکت نفت شرکت دخانیات یکی از شرکتهای سودآور بود و سهم بسزایی در اشتغال جوامع روستایی خصوصا در استانهای شمالی کشور داشت. اما علت کاهش سطح زیر کشت آن در سالهای اخیر درآمد بیشتر کشاورزان منطقه از کشت های رقیب مانند کیوی در منطقه تالش میباشد.

فصـل دوم
مروری بر منابع
2-1- تاریخچه کشت توتون در جهانبرخی از مورخان پیدایش توتون را در چین و آسیای مرکزی میدانستند. کریستف کلمب که اصلا ایتالیایی بود با جلب نظر ایزابلا و فردیناند پادشاه اسپانیا در سوم اوت 1492 با یکصد و بیست نفر و سه کشتی نینا، پنتیا ونستاماریا از بندر پالوس در جنوب شرقی اسپانیا به سوی هند شرقی حرکت کرد اما دو ماه بعد در 11 اکتبر 1492 از کرانههای گوانهانی از جزایر باهاما و سپس از کوبا سر در آورد. کریستف کلمب که تا آخر عمرش مجموعا چهار بار به امریکا سفر کرد، در اولین سفر وقتی به کوبا رسید مشاهده کرد که بومیان نوعی از برگها را به هم پیچیده و پس از آتش زدن دود آن را در دهان فرو برده و از بینی خارج میسازند و یا آن را خرد کرده و در کیسه ریخته و در سفر همراه خود میبرند و در مواقع لزوم مقداری از آن را کوبیده و در چوب ذرت یا نی یا در سر استخوان جای داده و آتش زده و میکشند یا انبوهی از این گیاه را با ساقه و ریشه آتش زده و در اطراف آن رقص و پایکوبی میکنند. بنابراین در صدد آزمایش برآمدند و پس از مدت کوتاهی میل به استعمال آن پیدا کردند. این گیاه همان توتون و تنباکو بود. همچنین بومیان سرخپوست تیرهای خود را به یک نوع ماده سمی آغشته کرده و به سوی دشمن پرتاب میکردند که این سم شیره همان گیاه یا آلکالوئید بود که بعدا نیکوتین نامیده شد (خواجهپور، 1385).
2-2- تاریخچه کشت توتون در ایراندر جلد یکم تاریخچه مصور توتون در کتابخانه جورج آرتز نیویورک آمده که توتون از مصر به ایران آورده شده است. همچنین گزارش شده که در سال 1514 میلادی، پرتغالیها به جزیره هرمز در جنوب ایران حمله کرده و آن را تصرف کردند و این جزیره حدود 100 سال در دست آنها بود و در همین مدت توتون وارد ایران شد و تا سال 1915 میلادی خرید و فروش توتون انجام میشد و در این سال برای اولین بار قانون انحصار دولتی دخانیات توسط مجلس تصویب شد. در سال 1812 میلادی بذر توتون به توصیه محمدخان ناصرالملک همدانی و به وسیله استپان هاراتونیاس که در آن زمان در گیلان به حکیم فانوس مشهور بود، وارد ایران شد و در گیلان کشت گردید (خدابنده، 1385).
2-3- جايگاه كشت توتون درگيلانتوتون گیاهی است که در آب و هوای معتدل و خاکهای نسبتا سبک (Sandy loam) رشد خوبی دارد و استان گیلان بدلیل داشتن شرایط مناسب، خصوصا در غرب و شمال غربی استان یکی از مناطق عمده کشت توتونهای تیپ غربی که برگ درشت دارند و در گرمخانههای مخصوص خشک می شود بوده و توتونهای تولیدی در این استان از نظر مرغوبیت با بهترین برندهای جهانی قابل رقابت میباشند. مناطق کشت توتون در گیلان شهرهای تالش، آستارا، صومعه سرا، رشت و توتونهای تحت کشت عمدتا تیپ غربی میباشند.
2-4- سطح زیر کشت و تولید توتون در ایران و جهانسطح زیر کشت توتون در جهان 4509107 هکتار میباشد که از این مقدار 307/2 میلیون هکتار در آسیا، 567/1 میلیون هکتار در آمریکا، 495 هزار هکتار در افریقا، 120 هزار هکتار در اروپا و 20 هزار هکتار در اقیانوسیه میباشد. تولید توتون در جهان بالغ بر 434/881/6 میلیون تن میباشد که از این مقدار 455/4 میلیون تن در آسیا، 770 هزار تن در امریکا، 531 هزار تن در افریقا، 273 هزار تن در اروپا و 4 هزار تن در اقیانوسیه تولید میشود (جدول2- 1). سطح زیر کشت در ایران حدود 6 هزار هکتار با تولید سالانه 7800 تن است.
جدول2-1: سطح زیر کشت و تولید توتون در کشورهای مختلف جهان بر اساس آمار (FAO, 2009)
کشور سطح زیر کشت (میلیون هکتار) تولید کل (میلیون تن)
چین
برزیل
هند
امریکا
ایران
آرژانتین
………
……… 250/1
431/0
370/0
142/0
135/0
092/0
………
………. 836/2
850/0
520/0
360/0
180/0
190/0
……..
……….
مجموع جهانی 509/4 881/6
2-5- گیاهشناسی توتونتوتون گیاهی از خانواده بادنجانیان، از جنس نیکوتیانا و با نام علمیNicotiana Tobacco میباشد و به صورت سلسلة Plant ، رده Angiosperm ، زیر رده Dicotholdon ، راسته Solanales ، جنس Nicotiana ، خانواده Solanacea ، گونه Tobacum طبقهبندی شده است. این گیاه دارای ارقام زیادی است که 60 نوع آن تاکنون شناسایی شده است (خدابنده، 1385). توتون گیاهی یکساله با ریشههای اصلی و فرعی افشان است و گاهاً ریشة اصلی آن 150 – 100 سانتیمتر در خاک نفوذ میکند. نیکوتین در ریشه تشکیل شده و سپس به برگها منتقل میشود. ارتفاع بوتههای توتون با توجه به شرایط آب و هوایی، وضعیت حاصلخیزی خاک، نوع رقم کشت شده و مدیریت آبیاری و نگهداری آن از 50 تا 250 سانتیمتر متغیر است. ساقه توتون ابتدا سبز رنگ و علفی است و بتدریج با رشد بوتهها سفت و خشبی میگردد. توتون دارای برگهای ساده و نسبتاً پهن و بزرگ میباشد و بطور متناوب روی ساقه قرار ميگيرد. بعضی از ارقام توتون نظیر توتونهای تیپ شرقی دارای برگهای بیشتر ولی با ابعاد طول و عرض کمتری میباشند. برگهای توتونهای تیپ غربی که عموماً معروف به توتونهای گرمخانهای هستند بطور میانگین دارای 60- 50 سانتیمتر طول و 30 – 25 سانتیمتر عرض بوده و تعداد برگهای قابل برداشت و اقتصادی آن 24-20 عدد می باشد (رنجبر، 1384). گل آذین توتون که در انتهای ساقه اصلی قرار دارد خوشهای مرکب و به رنگ صورتی مایل به سفید تا قرمز است. گلهای آن بصورت شیپوری و دارای 5 کاسبرگ، 5 گلبرگ، 5 تا 6 عدد پرچم و یک تخمدان است. گرده افشانی در توتون بصورت مستقیم انجام میگیرد. و میوه آن بهشکل کپسول است که معمولاً از 2 خانه تشکیل شده و در داخل خانههای کپسول تعداد زیادی دانه وجود دارد رنگ دانه ها معمولاً قهوهای تیره بوده که دارای آلبومین هستند در گونه Nicotiana tabacum بطور متوسط در هر کپسول 3000 تا 8000 و در گونه Nicotiana rustica حدود 500 تا 600 بذر وجود دارد و يك گرم بذر شامل 10000 تا 13000 بذر میباشد.
2-6- نیازهای اقلیمی توتونتوتون گیاه مناطق گرمسیری است و از بعد اقتصادی ، کشت آن در بالغ بر 100 کشور جهان مانند: آمریکا، برزیل، یونان، ترکیه، ایتالیا، آفریقایجنوبی، مالاوی، چین، آذربایجان، ایران و دیگر کشورها در بین مدار 55 درجة شمالی و 40 درجة جنوبی انجام میگیرد. توتون نسبت به سرما و یخبندان حساس است و در طول دورة رشد آن در مزرعه که بین 120 تا 140 روز میباشد نیاز به هوایی معتدل دارد و گرمای بیش از حد و به مدت طولانی موجب بروز تنش و آسیب رسیدن به بوتهها میشود (مصباح، 1385). دمای پایینتر از 13 درجه سانتیگراد موجب کندی رشد توتون شده و معمولاً کشت آبی در مناطقی پیشنهاد میگردد که متوسط دمای روزانه در طول فصل زراعی 28 تا 32 درجه سانتیگراد میباشد (خدابنده، 1385؛ رنجبر، 1384). همچنین کیفیت نور در ترکیبات برگ و نیز شکل فیزیکی آن مؤثر است (رنجبر، 1384). توتون میتواند خشکی خاک را تا حد کمی تحمل کند اما خشکیهای طولانی مدت خاک اثر نامطلوبی در رشد توتون ا

متن کامل پایان نامه ها در 40y.ir

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *