–78

دانشگاه‌ صنعتي اروميه
پردیس دانشگاهی
گروه مهندسی صنایع
عنوان:‌
بررسی رابطه بین یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد یک شرکت تولیدی بررسی موردی شرکت پاکديس ارومیه
پژوهشگر:
علیرضا سلیمی
استاد راهنما:
دكتر هاشم عمرانی
پایان نامه كارشناسي‌ ارشد رشته مهندسی صنایع گرايش صنایع
خرداد ماه 1394

كليه‌ حقوق‌ مادي‌ و معنوی مترتب‌ بر نتايـج‌ مطالعات،
ابتكارات‌ و نوآوري هاي‌ ناشي‌ از تحقيق‌ موضوع‌
اين‌ پايان‌‌نامه‌ (رسـاله) متعلق‌ به‌ دانشـگاه‌ صنعتي اروميه ‌ است‌.

تقدیم به خانواده ام که هر چه دارم از آنهاست.
سپاسگزاری
سپاس بر استاد ازلی خلقت هستی که به ما آموخت هنر زیستن را،
ارزانی داشت بر ما نعمت زندگی را
و آنگاه بر تمامی آنان که در این راه عارفانه درس تقدیس آموختندمان.
و شکر شایان نثار ایزد منان که توفيق را رفیق راهم ساخت تا اين پايان نامه را به پايان برسانم.
وظیفه خویش می دانم
از استاد راهنمای گرامی جناب آقای دکتر عمرانی
که در کمال سعه صدر و حسن خلق ، همواره در نگارش این پایان نامه،
نگارنده را مورد لطف و محبت همه جانبه ی خود قرار داده اند،
نهایت سپاس و قدردانی خود را ابراز دارم
و سپاسگزارم از همه ی کسانی که در اتمام پایان نامه ، اینجانب را یاری نمودند.
چکیده
به دلیل نقش زنجیره تأمین در موفقیت شرکتها، این مبحث یکی از مباحث مهم مورد نظر مدیران و تصمیم گیران می باشد. هدف تحقیق حاضر بررسی رابطه بین یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد یک شرکت تولیدی (نمونه موردی شرکت پاکديس ارومیه) میباشد. برای این منظور یکپارچگی زنجیره تأمین در سه بعد یکپارچگی با تأمین کنندگان، یکپارچگی داخلی، یکپارچگی با مشتریان و عملکرد شرکت در سه بعد رضایت مشتری، عملکرد مالی و عملکرد بازار تعریف عملیاتی گردیده و یک فرضیه اصلی و شش فرضیه فرعی طراحی شده است.
جامعه آماری تحقیق حاضر کارکنان شرکت پاکديس ارومیه است كه تعداد آنها 450 نفر مي‌باشد. حجم نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران 209 نفر بدست آمد. ابزار جمعآوری اطلاعات پرسشنامه استاندارد است كه پس از سنجش روایی و پایایی آن در اختیار جامعه مورد بررسي قرار گرفت. پرسشنامهها، جمعآوري و اطلاعات حاصله تلخيص، طبقه بندي و با استفاده از آمار توصيفي و استنباطي ( آزمون کلموگروف اسمیرنف و پیرسون و رگرسیون و تحلیل ساختاری ) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج حاصل بیانگر وجود رابطه معنیدار بین متغیرهای یکپارچگی زنجیره تأمین با متغیرهای عملکرد شرکت پاکديس ارومیه، می باشد.
کلمات کلیدی: زنجیره تأمین، یکپارچگی زنجیره تأمین، عملکرد شرکت.

فهرست مطالب
TOC o “1-3” h z u 1 فصل اول کلیات PAGEREF _Toc419376934 h 11ـ1بيان مسئله PAGEREF _Toc419376935 h 21ـ2اهداف تحقيق PAGEREF _Toc419376936 h 41ـ3فرضیه ها PAGEREF _Toc419376937 h 41ـ4چارچوب نظری تحقیق PAGEREF _Toc419376938 h 51ـ5مدل تحلیلی تحقیق PAGEREF _Toc419376939 h 61ـ6قلمرو تحقيق PAGEREF _Toc419376940 h 61ـ6ـ1قلمرو موضوعی تحقیق PAGEREF _Toc419376941 h 61ـ6ـ2قلمرو مکانی تحقیق PAGEREF _Toc419376942 h 61ـ6ـ3قلمرو زمانی PAGEREF _Toc419376943 h 62 فصل دوم ادبیات و پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc419376944 h 72ـ1مقدمه PAGEREF _Toc419376945 h 82ـ2زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419376946 h 92ـ3تعریف مدیریت زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419376947 h 102ـ4تاریخچه مدیریت زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419376948 h 112ـ5عملیات مدیریت زنجیرۀ تأمین و عملکرد شرکت PAGEREF _Toc419376949 h 112ـ6مشکلات زنجیرۀ تأمین PAGEREF _Toc419376950 h 122ـ7مفهوم اثر شلاقی PAGEREF _Toc419376951 h 142ـ8تأثیرات اثر شلاقی بر زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419376952 h 152ـ9راههای مقابله با اثر شلاقی PAGEREF _Toc419376953 h 162ـ10راهکارهای فناوری اطلاعات برای کاهش اثر شلاقی PAGEREF _Toc419376954 h 182ـ11معیارهای عملکرد زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419376955 h 192ـ12موجودی در زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419376956 h 202ـ13مدل پویای زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419376957 h 242ـ14مدیریت زنجیره تأمین سبز PAGEREF _Toc419376958 h 242ـ15رقابت واقعی در محیط کسب و کار بین زنجیره های تأمین PAGEREF _Toc419376959 h 262ـ16مطالعه اهمیت و کاربرد فناوری اطلاعات در مدیریت زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419376960 h 272ـ17نقش و اهمیت اطلاعات در زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419376961 h 292ـ18مشخصه های زنجیره تأمین با رویکرد جریان اطلاعات PAGEREF _Toc419376962 h 312ـ19پوشش گسترده PAGEREF _Toc419376963 h 312ـ20کانال های دستیابی بیشتر PAGEREF _Toc419376964 h 312ـ21اطلاعات با کیفیت بالا PAGEREF _Toc419376965 h 322ـ22بررسی اثرات فناوری اطلاعات بر زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419376966 h 322ـ23فناوری اطلاعات و تأثیر آن در توسعه استراتژیهای کسب و کار در زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419376967 h 342ـ24وضعیت فعلی استفاده از مدیریت زنجیره تأمین در کشور PAGEREF _Toc419376968 h 352ـ25یکپارچگی با تأمین کنندگان و رابطه آن با عملکرد شرکت PAGEREF _Toc419376969 h 362ـ26یکپارچگی داخلی و رابطه آن با عملکرد شرکت PAGEREF _Toc419376970 h 362ـ27یکپارچگی با مشتریان و رابطه آن با عملکرد شرکت PAGEREF _Toc419376971 h 372ـ28پیشینه پژوهش PAGEREF _Toc419376972 h 372ـ29تحقیقات انجام شده در خارج از کشور PAGEREF _Toc419376973 h 372ـ30تحقیقات انجام شده در داخل کشور PAGEREF _Toc419376974 h 423 فصل سوم روش تحقیق PAGEREF _Toc419376975 h 523ـ1روش اجرای تحقیق PAGEREF _Toc419376976 h 533ـ2جامعه و نمونه آماری PAGEREF _Toc419376977 h 543ـ3ابزار جمع آوری اطلاعات PAGEREF _Toc419376978 h 553ـ4مقیاسهای پرسشنامه PAGEREF _Toc419376979 h 563ـ5روایی و پایایی ابزار جمع آوری اطلاعات PAGEREF _Toc419376980 h 563ـ6روش تجزیه وتحلیل داده های آماری PAGEREF _Toc419376981 h 564 فصل چهارم تجریه و تحلیل اطلاعات آماری PAGEREF _Toc419376982 h 584ـ1مقدمه PAGEREF _Toc419376983 h 594ـ2توصیف نمونه PAGEREF _Toc419376984 h 604ـ2ـ1جنسیت PAGEREF _Toc419376985 h 604ـ2ـ2تأهل PAGEREF _Toc419376986 h 604ـ2ـ3سن PAGEREF _Toc419376987 h 614ـ2ـ4تحصیلات PAGEREF _Toc419376988 h 624ـ2ـ5سابقه خدمت PAGEREF _Toc419376989 h 624ـ3بررسی نرمال بودن متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc419376990 h 634ـ4همبستگی های بین متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc419376991 h 644ـ5آزمون فرضیه ها PAGEREF _Toc419376992 h 654ـ5ـ1فرضیه اول PAGEREF _Toc419376993 h 654ـ5ـ2فرضیه دوم PAGEREF _Toc419376994 h 664ـ5ـ3فرضیه سوم PAGEREF _Toc419376995 h 684ـ5ـ4فرضیه چهارم PAGEREF _Toc419376996 h 694ـ5ـ5فرضیه پنجم PAGEREF _Toc419376997 h 714ـ5ـ6فرضیه ششم PAGEREF _Toc419376998 h 724ـ5ـ7فرضیه اصلی PAGEREF _Toc419376999 h 744ـ6تحلیل ساختاری PAGEREF _Toc419377000 h 755 فصل پنجم بحث و نتیجهگیری یافتهها PAGEREF _Toc419377001 h 765ـ1بحث و نتيجهگيري يافتهها PAGEREF _Toc419377002 h 775ـ1ـ1فرضيه اول PAGEREF _Toc419377003 h 775ـ1ـ2فرضيه دوم PAGEREF _Toc419377004 h 775ـ1ـ3فرضيه سوم PAGEREF _Toc419377005 h 785ـ1ـ4فرضيه چهارم PAGEREF _Toc419377006 h 795ـ1ـ5فرضيه پنجم PAGEREF _Toc419377007 h 805ـ1ـ6فرضيه ششم PAGEREF _Toc419377008 h 815ـ1ـ7فرضيه اصلی PAGEREF _Toc419377009 h 825ـ2محدوديت هاي تحقيق PAGEREF _Toc419377010 h 835ـ3پيشنهادات تحقيق PAGEREF _Toc419377011 h 835ـ4پیشنهادات پژوهشی PAGEREF _Toc419377012 h 84منابع و ماخذ PAGEREF _Toc419377013 h 1

فهرست جداول
TOC h z c “جدول” جدول ‏31: مقیاس رتبه ای داده ها و ارزش عددی هرمقیاس برای پرسشنامه PAGEREF _Toc419378528 h 56جدول ‏41: توزیع فراوانی افراد نمونه بر حسب جنسیت PAGEREF _Toc419378529 h 60جدول ‏42 : توزیع فراوانی تأهل در افراد نمونه PAGEREF _Toc419378530 h 60جدول ‏43 : توزیع فراوانی سن افراد نمونه PAGEREF _Toc419378531 h 61جدول ‏44 : توزیع فراوانی سابقه خدمت افراد نمونه PAGEREF _Toc419378532 h 62جدول ‏45 : توزیع فراوانی سابقه خدمت افراد نمونه PAGEREF _Toc419378533 h 62جدول ‏46 : بررسی نرمال بودن متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc419378534 h 63جدول ‏47 : همبستگی پیرسون بین متغیرهای تحقیق با یکپارچگی زنجیره تأمین PAGEREF _Toc419378535 h 64جدول ‏48 : همبستگی پیرسون متغیرهای تحقیق با عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378536 h 64جدول ‏49 : ضریب همبستگی بین یکپارچگی تأمین کنندگان با عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378537 h 65جدول ‏410 : جدول تحلیل رگرسیون یکپارچگی زنجیره تأمین بر عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378538 h 65جدول ‏411 : ضریب همبستگی بین یکپارچگی داخلی با عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378539 h 66جدول ‏412 : جدول تحلیل رگرسیون یکپارچگی داخلی بر عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378540 h 67جدول ‏413 : ضریب همبستگی بین یکپارچگی با مشتریان با عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378541 h 68جدول ‏414 : جدول تحلیل رگرسیون یکپارچگی با مشتری بر عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378542 h 69جدول ‏415 : ضریب همبستگی بین یکپارچگی زنجیره تأمین رضایت مشتری در شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378543 h 69جدول ‏416 : جدول تحلیل رگرسیون یکپارچگی زنجیره تأمین بر رضایت مشتری در شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378544 h 70جدول ‏417 : ضریب همبستگی بین یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد مالی در شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378545 h 71جدول ‏418 : جدول تحلیل رگرسیون یکپارچگی زنجیره تأمین بر عملکرد مالی در شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378546 h 72جدول ‏419 : ضریب همبستگی بین یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد بازار در شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378547 h 72جدول ‏420 : جدول تحلیل رگرسیون یکپارچگی زنجیره تأمین بر عملکرد بازار در شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378548 h 73جدول ‏421 : ضریب همبستگی بین یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378549 h 74جدول ‏422 : جدول تحلیل رگرسیون یکپارچگی زنجیره تأمین بر عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378550 h 75

فهرست نمودارها
TOC h z c “نمودار” نمودار ‏41: نمودار توزیع جنسیت افراد نمونه PAGEREF _Toc419378677 h 60نمودار ‏42 : نمودار توزیع تاهل افراد نمونه PAGEREF _Toc419378678 h 61نمودار ‏43 : نمودار توزیع سن در افراد نمونه PAGEREF _Toc419378679 h 61نمودار ‏44 : نمودار توزیع سابقه خدمت در افراد نمونه PAGEREF _Toc419378680 h 62نمودار ‏45 : نمودار توزیـع سابقه خدمت در افراد نمونه PAGEREF _Toc419378681 h 63نمودار ‏46 : نمودار پراکنش بین یکپارچگی تأمین کنندگان و عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378682 h 66نمودار ‏47 : نمودار پراکنش بین یکپارچگی داخلی و عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378683 h 67نمودار ‏48 : نمودار پراکنش بین یکپارچگی با مشتریان و عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378684 h 68نمودار ‏49 : نمودار پراکنش بین یکپارچگی با مشتریان و عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378685 h 70نمودار ‏410 : نمودار پراکنش بین یکپارچگی با مشتریان و عملکرد مالی شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378686 h 71نمودار ‏411 : نمودار پراکنش بین یکپارچگی با مشتریان و عملکرد بازار شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378687 h 73نمودار ‏412 : نمودار پراکنش بین یکپارچگی زنجیره تأمین و عملکرد شرکت پاکدیس PAGEREF _Toc419378688 h 74نمودار ‏413 : تحلیل ساختاری روابط بین متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc419378689 h 75

فصل اول کلیاتبيان مسئلهدر بازار رقابتی موجود، بنگاههای اقتصادی و تولیدی علاوه بر توجه به شرکت و منابع داخلی، خود را ملزم به مدیریت و نظارت بر منابع و عناصر مرتبط در خارج از شرکت نموده اند. بر این اساس، فعالیتهایی نظیر تهیه مواد، تولید، نگهداری و انبارداری کالا، کنترل موجودی، توزیع، تحویل و خدمت به مشتریان که پیش از این در سطح شرکت انجام می پذیرفت، در حال حاضر به سطح زنجیره تأمین منتقل شده است. در این میان، یکپارچگی زنجیره تأمین، به عنوان عاملی مهم در ایجاد هماهنگی و همکاری میان عناصر مختلف زنجیره تأمین، نقشی حیاتی در بهبود عملکرد شرکتهای موجود در زنجیره تأمین یافته است، یکپارچگی زنجیره تأمین فرصتهای عمدهای برای شرکت فراهم می سازد تا سطح عملکرد و موقعیت بازار خود را ارتقا دهد. امروزه، زنجیره تأمین به عنوان یک اصل مهم مورد توجه مدیران شرکتها قرار گرفته است و مدیران علاوه بر تمرکز بر فعالیتهای داخلی شرکت خود، در پی برقراری روابط بلندمدت و مبتنی بر تعهد و اعتماد با تأمین کنندگان و مشتریان خود هستند. راهبرد یکپارچگی زنجیره تأمین میتواند با راهبرد رقابتی شرکت همسو شود و مجموعه ای از راهبردهای مفید فراهم شود.
یکپارچگی زنجیره تأمین را میتوان به عنوان یک فرآیند کنش متقابل و همکاری تعریف نمود که در آن شرکتهای موجود در یک زنجیره تأمین به شیوهای مشارکتی با یکدیگر کار میکنند تا پیامدهای متقابلاً مقبول کسب نمایند. در واقع، شرکتهایی که در ابتدا به صورت مستقل و مجزا فعالیت می نمودند، جهت کسب مزایای عملکردی بهتر، تلاش می کنند تا با سایر عناصر زنجیره تأمین همکاری نمایند. یک شرکت میتواند از طریق یکپارچگی نظاممند زنجیره تأمین، منابع خاص عملیاتی و دانش فناوری خود را در داخل سازمان و با سازمانهای دیگر تسهیم نماید و از این طریق عملیات مدیریت زنجیره تأمین شرکت را ارتقا دهد. در واقع، موفقیت عملیات مدیریت زنجیره تأمین در بهبود عملکرد، در گرو برقراری یکپارچگی در داخل یک شرکت و یکپارچگی خارجی با تأمین کنندگان و مشتریان است.
عوامل بسیاری در عملکرد شرکت موثر و با آن مرتبط می باشند در تحقیق حاضر سعی گردیده است تا رابطه یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد شرکت پاکديس شهرستان ارومیه مورد بررسی قرار گیرد. سطوح مختلف یکپارچگی زنجیره تأمین دارای اثرهای متفاوتی بر جنبههای مختلف عملکردی هستند که تعابیر مختلفی را نیز با خود به همراه دارند یکپارچگی زنجیره تأمین میتواند مزایایی از قبیل کاهش در موجودی و هزینه کل و افزایش در تسهیم اطلاعات و به دنبال آن، بهبود در سودآوری و سطوح ارائه خدمات، نوآوری در تکنولوژی و طرح محصول و در نهایت ارتقای عملکرد عملیاتی و مالی شرکای زنجیره تأمین را در پی داشته باشد. همچنین، فقدان یکپارچگی میان اعضای زنجیره تأمین به عدم کارایی عملیاتی می انجامد و این مورد نیز عملکرد زنجیره تأمین را تحت تأثیر قرار میدهد.
بر اين اساس تحقيق حاضر در پي پاسخگويي به اين سؤال است كه یکپارچگی زنجیره تأمین چه رابطهای با عملکرد شرکت پاکديس ارومیه دارد؟
برای این منظور یکپارچگی زنجیره تأمین در سه بعد :
یکپارچگی با تأمین کنندگان
یکپارچگی داخلی
یکپارچگی با مشتریان
و عملکرد شرکت در سه بعد :
رضایت مشتری
عملکرد مالی
عملکرد بازار
تعریف عملیاتی گردیده است.
اهميت و ضرورت تحقيق
در طول دهه گذشته، توافق عمومی در رابطه با اهمیت برقراری یکپارچگی در طول زنجیره تأمین افزایش یافته است، یکپارچگی زنجیره تأمین شرکتها را قادر میسازد تا از طریق اعمال نوآوری بیشتر و تحمل هزینههای کمتر، بر محدودیتهای منابع خود غلبه نمایند راهبرد یکپارچگی زنجیره تأمین، تأمین کنندگان و مشتریان را به سوی فرآیند خلق ارزش رهنمون می سازد و برای مشتریان شرکت ارزش آفرینی می کند. این راهبرد می تواند برای شرکت شرایطی را فراهم سازد تا در پرتوی آن قادر شود بر شایستگیهای کلیدی و حیطههای تخصصی خاص خود تمرکز نماید. بنابراین ، میتوان چنین عنوان نمود که زنجیره تأمین و برقراری یکپارچگی در آن ، مهمترین عامل در رقابتپذیری شرکت به شمار میروند. درک روابط میان یکپارچگی زنجیره تأمین و عملکرد شرکت برای بقا و موفقیت هر شرکت داخلی و بین المللی حیاتی و ضروری است سطوح مختلف یکپارچگی زنجیره تأمین دارای اثرهای متفاوتی بر جنبه های مختلف عملکردی هستند که تعابیر مختلفی را نیز با خود به همراه دارند. یکپارچگی زنجیره تأمین مزایایی از قبیل کاهش در موجودی و هزینه کل و افزایش در تسهیم اطلاعات و به دنبال آن، بهبود در سودآوری و سطوح ارائه خدمات، نوآوری در تکنولوژی و طرح محصول و در نهایت ارتقای عملکرد عملیاتی و مالی شرکای زنجیره تأمین را در پی دارد، همچنین فقدان یکپارچگی میان اعضای زنجیره تأمین به عدم کارایی عملیاتی می انجامد و این مورد نیز عملکرد زنجیره تأمین را تحت تأثیر قرار می دهد.
اهداف تحقيقهدف کلی تحقیق حاضر بررسی رابطه یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد شرکت پاکديس ارومیه می باشد که در این راستا اهداف زیر دنبال می شود :
1. تعیین رابطه یکپارچگی با تأمین کنندگان با عملکرد شرکت پاکديس ارومیه.
2. تعیین رابطه یکپارچگی داخلی با عملکرد شرکت پاکديس ارومیه.
3. تعیین رابطه یکپارچگی با مشتریان با عملکرد شرکت پاکديس ارومیه.
4. تعیین رابطه یکپارچگی زنجیره تأمین با رضایت مشتری در شرکت پاکديس ارومیه.
5. تعیین رابطه یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد مالی در شرکت پاکديس ارومیه.
6. تعیین رابطه یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد بازار در شرکت پاکديس ارومیه.
فرضیه ها1. بین یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد شرکت پاکديس ارومیه رابطه معنیداری وجود دارد.
1-1. یکپارچگی با تأمین کنندگان با عملکرد شرکت پاکديس ارومیه رابطه معنیداری وجود دارد.
1-2. یکپارچگی داخلی با عملکرد شرکت پاکديس ارومیه رابطه معنیداری وجود دارد.
1-3 . یکپارچگی با مشتریان با عملکرد شرکت پاکديس ارومیه رابطه معنی داری وجود دارد.
1-4. بین یکپارچگی زنجیره تأمین با رضایت مشتری در شرکت پاکديس ارومیه رابطه معنیداری وجود دارد.
1-5. بین یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد مالی در شرکت پاکديس ارومیه رابطه معنیداری وجود دارد.
1-6. بین یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد بازار در شرکت پاکديس ارومیه رابطه معنیداری وجود دارد.
چارچوب نظری تحقیقدر تحقیق حاضر برای بررسی رابطه یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد شرکت پاکديس ارومیه، یکپارچگی زنجیره تأمین در سه بعد:
1. یکپارچگی با تأمین کنندگان
2. یکپارچگی داخلی
3. یکپارچگی با مشتریان
و عملکرد شرکت در سه بعد:
1. رضایت مشتری
2. عملکرد مالی
3. عملکرد بازار
تعریف عملیاتی گردیده است.
مدل تحلیلی تحقیق983615420370یکپارچگی زنجیره تأمین :
1. یکپارچگی با تأمین کنندگان
2. یکپارچگی داخلی
3. یکپارچگی با مشتریان
عملکرد شرکت:
1. رضایت مشتری
2. عملکرد مالی
3. عملکرد بازار
00یکپارچگی زنجیره تأمین :
1. یکپارچگی با تأمین کنندگان
2. یکپارچگی داخلی
3. یکپارچگی با مشتریان
عملکرد شرکت:
1. رضایت مشتری
2. عملکرد مالی
3. عملکرد بازار
متغیرهای مستقل متغیر وابسته
قلمرو تحقيققلمرو موضوعی تحقیققلمرو موضوعی تحقیق حاضر بررسی رابطه بین یکپارچگی زنجیره تأمین با عملکرد شرکت تولیدی در شرکت پاکديس ارومیه، می باشد.
قلمرو مکانی تحقیق قلمرو مکانی این تحقیق شرکت پاکديس ارومیه می باشد.
قلمرو زمانیمحدوده زمانی تحقیق حاظر حدود 10 ماه می باشد که از مرداد ماه 1393 شروع و در اردیبهشت ماه 1394 خاتمه می یابد.

فصل دوم ادبیات و پیشینه تحقیقبخش اول: زنجیره تأمین
مقدمهمدیریت زنجیره تأمین، یک فلسفه جامع برای اداره جریان کانالهای توزیع از عرضه کننده تا مصرف کننده میباشد. مدیریت زنجیره عرضه، یک وسیله جهت مبادله مستمر اطلاعات و بهسازی عملکرد سازمانها فراهم میکند. مدیریت زنجیره تأمین به سازمانها کمک خواهد کرد که دانش فنی به دست آورند و از دیگران در جهت بهبود کیفیت محیط زیستشان یاری جویند. هم افزایی رعایت ملاحظات زیست محیطی و مدیریت زنجیره تأمین فرصتی را برای سازمان ها فراهم میکند تا بهرهوری، کیفیت و عملکرد محیطی خود را از طریق جریان پیوسته اطلاعات ارتقا دهند. رعایت ملاحظات زیست محیطی در ترکیب با مدیریت زنجیره تأمین یک موقعیت برنده ـ برنده برای سازمان ها ایجاد می کند و به آنها در به وجود آمدن یک مزیت قوی در بازار جهانی (از طریق کاهش هزینه و بهبود در رقابت) کمک می کند. مدیرت زنجیره تأمین نتیجه تکاملی مدیریت انبارداری است. در دهه 60 کارشناسان با مطالعه بر روی رابطه داخلی بین انبارداری و حمل و نقل و یکپارچه سازی آنها قادر به کاهش موجودی خود شدند که حاصل این مطالعات مدیریت توزیع نام گرفت. در مسیر تکامل با اضافه شدن مباحث مدیریت ساخت، تدارکات و سفارشها به مدیریت توزیع مفهوم لجستیک پدید آمد و وضعیت کنونی یعنی زنجیره تأمین نتیجه به هم پیوستن حلقه های عملیاتی مختلف است که در ابتدای آن عرضه کنندگان و در انتهای آن مشتریان قرار دارند. یک زنجیره تأمین به جریان مواد، اطلاعات، وجوه و خدمات از تأمین کنندگان مواد خام طی کارگاهها و انبارها تا مشتریان پایانی اشاره دارد و شامل سازمانها و فرایندهایی می شود که کالاها، اطلاعات و خدمات را ایجاد و به مصرف کنندگان تحویل می دهند. این زنجیره شامل خیلی از وظایف از قبیل خرید، جریان وجوه، حمل و نقل مواد، برنامه ریزی و کنترل تولید، موجودی و لجستیکی و توزیع و تحویل میگردد. اهداف نرم افزار مدیریت زنجیره تأمین مدرن کاهش عدم اطمینان و ریسک در زنجیره تأمین است. با وجود آن، به طور مثبتی بر سطوح موجودی، زمان چرخه، فرایندهای تجاری و سرویسهای خدماتی به مشتری اثر میگذارد. این زنجیره فرایندی پویا است که فعالیتهای همزمان، ارزیابیهای مستمر از طرفین درگیر، فناوریهای به کار رفته در آن و ساختار سازمانی را شامل میشود. این فناوری برای مشتریان امکاناتی را فراهم میآورد تا حق انتخاب فراوانی را داشته باشند و به صورت فزایندهای به اطلاعات دسترسی پیدا کنند و هدف در آن ایجاد ارزش برای مصرف کننده است. همه این عوامل بر افزایش سودآوری و رقابتی بودن کمک می کنند.
زنجیره تأمینزنجیرۀ تأمین، زنجیره ای است که همه فعالیت های مرتبط با جریان کالا و تبدیل مواد، از مرحله تهیه ماده اولیه تا مرحله تحویل کالای نهایی به مصرف کننده را شامل می شود. در ارتباط با روند تهیه کالا، دو روند یا مسیر دیگر که یکی اطلاعات و دیگری منابع مالی و اعتبارات است، نیز حضور دارد. هم زمان با عمومی شدن مفهوم زنجیرۀ تأمین در چند سال گذشته، تعاریف متفاوتی از زنجیرۀ تأمین ارائه شده است:
انجمن زنجیره تأمین (1997)، زنجیرۀ تأمین را به صورت زیر توصیف می نماید: زنجیره تأمین، هر کوششی که در ارتباط تولید و تحویل یک محصول نهایی، از تأمین کننده به مشتری را دربر میگیرد. چهار فرایند پایهای برنامهریزی ، منبع یابی ، ساخت و تحویل ، به طور گستردهای این کوششها را توصیف می نمایند، که شامل مدیریت عرضه و تقاضا، منبع یابی مواد اولیه و قطعات، تولید و مونتاژ، انبارداری و کنترل، دریافت موجودی و مدیریت سفارش، توزیع در میان کانال ها و تحویل به مشتری میباشد ( لاماس و همکاران، 2001 ). یک زنجیره تأمین به جریان مواد، اطلاعات، پرداخت ها و خدمات از تأمین کنندگان مواد خام، در میان کارخانه ها و انبارها به مشتریان نهایی اشاره دارد. زنجیرۀ تأمین همچنین شامل سازمان ها و فرایندهایی است که محصولات، اطلاعات و خدمات را تولید و به مشتریان نهایی تحویل می دهند که شامل بسیاری از وظایف از قبیل: خرید روند پرداخت ها، مدیریت مواد، برنامهریزی و کنترل تولید، تدارکات و کنترل موجودی، انبار، توزیع، تحویل و سیستم های اطلاعاتی لازم برای کنترل همه این فعالیتها میباشد ( برنارد و همکاران، 2002 ). علاوه بر تعاریف زنجیرۀ تأمین چندین محقق مفهوم مدیریت زنجیرۀ تأمین را تعریف نمودهاند. مونزکا و مورگان (1997)، معتقد هستند: مدیریت یکپارچه زنجیرۀ تأمین درباره حرکت از مشتری نهایی و سپس مدیریت همه فرایندهای موردنیاز برای خدمت به مشتری همراه با ارزش در یک مسیر واقعی می باشد.
اسکات و وست بروک (1991) و نیو و پاین (1995)، مدیریت زنجیرۀ تأمین را به عنوان زنجیره ای توصیف می نمایند که هر یک از عناصر فرایندهای تولید و تأمین را از مواد اولیه تا مصرف کننده نهایی به هم متصل می نماید؛ شامل محدوده های مختلف سازمانی می باشد و همه سازمان ها را در میان زنجیرۀ ارزش به عنوان یک وجود مستقل بالقوه واحد توصیف نموده است.
مدیریت زنجیرۀ تأمین از مزایای انسجام عمودی به وسیله هم راستا نمودن وظایف تدارکات شرکتهای مستقل زنجیرۀ تأمین بهره می برد در حالی که تدارکات زمانی به معنی اشباع انبار با موجودی کافی بود، فلسفه جدید، تلفیق و انسجام فعالیت های بیرونی و درونی شامل مدیریت موجودی، روابط فروشندهها، حمل و نقل، توزیع و خدمات تحویل را مورد تأکید قرار داده است. هدف، جایگزین نمودن مواد با اطلاعات به منظور شفافسازی می باشد. بنابراین مواد اولیه و کالاهای ساخته شده می تواند با سرعت دوباره تکمیل شده و در اندازه های کالایی کوچکتر به نقاط مصرف برسد؛ به خصوص در سیستم تولید بههنگام. بنابراین چرخههای سفارش کوتاه و قابل اطمینان و توانایی برآورده نمودن سفارشهای ورودی، عناصر کلیدی خدمت به مشتری می باشند (تان و همکاران، 2002 ). به طور خلاصه می توان گفت که وظیفه مدیریت زنجیرۀ تأمین شامل برنامهریزی، سازماندهی و تطابق همه فعالیتهای زنجیرۀ تأمین میباشد. امروزه، مفهوم مدیریت زنجیرۀ تأمین به عنوان یک رویکرد سیستمی کل به منظور مدیریت کل زنجیرۀ تأمین اشاره دارد.
تعریف مدیریت زنجیره تأمینمدیریت زنجیره تأمین، تعاریف متنوعی دارد.
ـ شامل مجموعـه عناصر تأمین کنندگـان ، تهیه کنندگـان سرویس لجستیک ، سازندگان ، توزیع کنندگان و فروشندگان است که جریان های مربوط به مواد خام، محصولات و جریان اطلاعاتی در بین این عناصر وجود دارد.
ـ یک زنجیره خارجی از کل زنجیره تبادلات از مبـدأ تأمین مواد خام تا درون شرکت های گوناگون است که درگیر در استخراج و پردازش بر روی مواد خام ، ساخت ، مونتاژ ، توزیع و در نهایت فروش به مشتری نهایی است.
– یک شبکه از شرکت های در تبادل با هم می باشند که در نهایت محصول یا خدمت را به مشتری ارائه می کنند و ارتباط دهی را از گردش جریان مواد خام تا تحویل نهایی را دربر می گیرد .
هدف مدیریت زنجیره تأمین، تبادل اطلاعات مربوط به نیازمندی های بازار، توسعه محصولات جدید، کاهش تعداد تأمینکننده برای سازندگان و نیز فعالسازی و آزادسازی منابع مدیریتی در جهت توسعه روابط بلندمدت و با اهمیتی است، که از ابتدا بر اساس اعتماد اعضاء شکل میگیرد.
تاریخچه مدیریت زنجیره تأمینمدیریت زنجیره تأمین نتیجه پیشرفت منطقی مدیریت لجستیک می باشد. در دهه 1960 میلادی کارشناسان مشغول به مطالعه در مورد روابط داخلی بین انبارش و حمل و نقل بودند که نتیجه آن مدیریت توزیع بود. در مسیر تکامل این بحث، مفهوم لجستیک مطرح شد. در واقع لجستیک از افزودن مدیریت ساخت، تدارکات و سفارش ها به مدیریت توزیع ایجاد گردید. بحث مدیریت زنجیره تأمین بصورت جدی در مجامع علمی از اوایل سال 1980 میلادی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت و بسیاری از پژوهشگران، چارچوب و مدلی برای آن ارائه کردند.
عملیات مدیریت زنجیرۀ تأمین و عملکرد شرکتعملیات مدیریت زنجیرۀ تأمین به طور غیرمستقیم از طریق مزیت رقابتی، عملکرد سازمانی مرتبط با مدیریت زنجیرۀ تأمین، یکپارچگی زنجیرۀ تأمین و تعامل با قابلیت رقابتی شرکت بر عملکرد سازمانی اثرگذار است. سطح یکپارچگی زنجیرۀ تأمین بر سطح عملکرد شرکت اثرگذار است. بیشترین درجه یکپارچگی زنجیرۀ تأمین ـ یکپارچگی داخلی و خارجی ـ به بالاترین سطح عملکرد منجر می شود؛ به عبارت دیگر، هرچه سطح یکپارچگی زنجیرۀ تأمین بیشتر می شود، سطح عملکرد شرکت افزایش پیدا می کند. نحوه اثرگذاری یکپارچگی زنجیرۀ تأمین علاوه بر اعمال اثر مستقیم بر عملکرد از طریق قابلیتهای رقابتی شرکت، تعامل با ابعاد مختلف یکپارچگی زنجیرۀ تأمین و تعامل قابلیت های رقابتی شرکت و قابلیت های عملیاتی زنجیرۀ تأمین بر عملکرد شرکت اثرگذار است. سازمانی که درصدد تعقیب مدیریت زنجیرۀ تأمین است می بایست هر دو بعد یکپارچگی داخلی و خارجی را در نظر گیرد. به علاوه، استاک و لامبرت براین عقیده هستند که تمرکز بر یکپارچگی داخلی در زنجیرۀ تأمین قبل از برقراری یکپارچگی با شرکای بازرگانی ضروری است؛ چرا که یک شرکت باید تلاش نماید تا در ابتدا هماهنگی و یکپارچگی را در محیط داخلی خود برقرار سازد. یک شرکت می تواند از طریق یکپارچگی نظام مند زنجیرۀ تأمین، منابع خاص عملیاتی و دانش فناوری خود را در داخل سازمان و با سازمان های دیگر تسهیم نماید و از این طریق عملیات مدیریت زنجیرۀ تأمین شرکت را ارتقا دهد. در واقع، موفقیت عملیات مدیریت زنجیرۀ تأمین در بهبود عملکرد، در گرو برقراری یکپارچگی در داخل یک شرکت و یکپارچگی در داخل یک شرکت و یکپارچگی خارجی با تأمین کنندگان و مشتریان است. قدرت یکپارچگی زنجیرۀ تأمین می تواند به تقویت منابع عملیاتی کلیدی منجر شود. توجه به عملیات مدیریت زنجیرۀ تأمین در یک شرکت بسیار حیاتی است، چرا که این امر دارای اثرهای بسزایی بر عملکرد شرکت است. مدیریت کارای عملیات خرید و زنجیرۀ تأمین می تواند اثر قابل ملاحظه ای را بر عملکرد شرکت اعمال نماید. تأمین رضایت مشتریان مستلزم توجه به عملیات زنجیرۀ تأمین است. مدیریت زنجیرۀ تأمین برای تقویت رقابت پذیری، رضایت مشتری، عملکرد مدیریت و کسب موفقیت مستمر، حیاتی است. درک روابط میان یکپارچگی زنجیره تأمین و عملکرد شرکت برای بقا و موفقیت هر شرکت داخلی و بینالمللی حیاتی و ضروری است. سطوح مختلف یکپارچگی زنجیرۀ تأمین دارای اثرهای متفاوتی بر جنبههای مختلف عملکردی هستند که تعابیر مختلفی را نیز با خود به همراه دارند. یکپارچگی زنجیرۀ تأمین می تواند مزایایی از قبیل کاهش در موجودی و هزینه کل و افزایش در تسهیم اطلاعات و به دنبال آن، بهبود در سودآوری و سطوح ارائه خدمات، نوآوری در تکنولوژی و طرح محصول و در نهایت ارتقای عملکرد عملیاتی و مالی شرکای زنجیرۀ تأمین را در پی داشته باشد. فقدان یکپارچگی میان اعضای زنجیرۀ تأمین به عدم کارایی عملیاتی می انجامد و این مورد نیز عملکرد زنجیرۀ تأمین را تحت تأثیر قرار می دهد.
مشکلات زنجیرۀ تأمینمشکلات زنجیرۀ تأمین به طور کلی از دو منبع ناشی می شوند :
الف ـ عدم اطمینان
یکی از منابع اصلی در ایجاد عدم اطمینان در زنجیرۀ تأمین پیش بینی تقاضا است. پیش بینی تقاضا از چندین فاکتور از قبیل رقابت، قیمتها، شرایط فعلی، توسعه تکنولوژی و سطح عمومی تعهد مشتریان تأثیر میپذیرد. دیگر عامل عدم اطمینان زنجیره تأمین زمانهای تحویل است که خود به عواملی مانند نسبت خرابی ماشین ها در فرایند تولید خطی، فشردگی ترافیکی که در حمل و نقل دخالت می کند و مشکلات کیفیت مواد که ممکن است تأخیرات تولید را ایجاد کند وابسته است.
ب ـ عدم هماهنگی
این گونه مسائل زمانی ایجاد می شود که یک قسمت از شرکت با دیگر قسمت ها ارتباط مناسب و خوبی نداشته باشد، وقتی پیغام برای شرکاء تجاری و همکاران غیر قابل فهم باشد و وقتی بخش های شرکت از بعضی مسائل آگاهی نداشته باشند و یا خیلی دیر از آنچه مورد نیاز است و یا آنچه باید اتفاق بیفتد آگاه می شوند و در واقع اطلاعات و داده ها برای آنها حکم نوشدارو پس از مرگ سهراب را داشته باشد مشکلات بیشماری در زنجیره تأمین می تواند رخ دهد.
در این قسمت به دو مورد از مزمن ترین مشکلات آن اشاره می شود.
الف- اثر شلاقی: یکی از مسائل بسیار مهم در زنجیره تأمین اثر شلاق چرمی است. این اثر می گوید: که تغییر کوچکی در تقاضای محصول، سبب ایجاد تغییر کوچکی در ابتدای زنجیره تأمین، در حرکت رو به عقب خود در زنجیره تأمین، بزرگ و بزرگتر می شود و نوسانات بزرگتری را ایجاد می کند. از سوی دیگر، این نوسانات، سبب برداشتهای مختلف تأمینکنندگان از تقاضای بازار می شود که موجب ناهماهنگی میان آنان میشود. در نتیجه این اثر، شرکتها ابتدا با کمبود محصولات مواجه می شوند و بعد به افزایش سطح موجودی میانجامد. این تغییرات در بعضی شرکتها به چرخه شکوفایی تا ورشکستگی تعبیر می شود. می توان گفت این اثرات در بازار صنایعی به وجود می آید که این بازار، دستخوش رشد ناگهانی در تقاضا می شود، مانند بازار محصولات نساجی و پوشاک، لوازم رایانه ای، مخابراتی وغیره، یک تحقیق نشان داد که سفارشات توزیع کنندگان به دلیل پیش بینی ضعیف تقاضا و کمبود هماهنگی و اطمینان در میان شرکاء زنجیره تأمین تغییرات نامنظمی داشت، به دلیل اینکه هر ماهیت مجزا طی زنجیره تأمین، سفارشات و تصمیمات موجودی را با یک دید نسبت به منافع خود، به طرف بالای زنجیره تأمین انجام میداد که این مسئله باعث میشد که میزان پیشبینیها به طرف بالای زنجیره همچنان افزایش یافته و به موجودیهای اضافهای در تمام قسمتهای زنجیره تأمین منجر شود.
ب ـ ذخیره فریبنده: این گونه مشکلات زمانی که مشتریان محصولی را می خواهند که در دسترس نیست اتفاق می افتد؛ گرچه در حقیقت وجود دارد ( مثل وقتی که محصول در جایی نادرست قرار میگیرد یا اینکه مقدار دخیره ناصحیح است ) (پاترسون، 2003).
مفهوم اثر شلاقیتقویت تغییرپذیری تقاضا از پایین زنجیره به سمت بالای زنجیره را اثر شلاقی می نامند. دلیل اصلی این طرز اسم گذاری این است که تقویت تغییرپذیری در تقاضا غیرخطی است. یعنی تغییری کوچک در تقاضای مشتری نهایی به صورت چند برابر خود را در تقاضای کارخانه نشان می دهد. درست مانند یک شلاق که اگر نوسان کمی در سر آن ایجاد کنید در انتهای شلاق این نوسان بسیار بیش از نیروی اولیه تشدید می شود. این اثر برای اولین بار به وسیله پروکتل و گمبل در ارتباط با یکی از محصولاتشان مشاهده و شناخته شد. در این مشکل گرچه فروش واقعی در فروشگاهها نسبتاً ثابت و قابل پیش بینی اما سفارشات عمده فروشان و توزیع کنندگان برای سازنده ( P&G ) میدان نوسانات شدیدی داشته و مشکلات موجودی محصول ساخته شده را برای P&G داشت. یک تحقیق نشان داد که سفارشات توزیع کنندگان به دلیل پیش بینی ضعیف تقاضا و کمبود هماهنگی و اطمینان در میان شرکاء زنجیره تأمین تغییرات نامنظمی داشت، به دلیل اینکه هر ماهیت مجزا طی زنجیره تأمین، سفارشات و تصمیمات موجودی را با یک دید نسبت به منافع خود، به طرف بالای زنجیره تأمین انجام می داد که این مسئله باعث می شد که میزان پیش بینی ها به طرف بالای زنجیره همچنان افزایش یافته و به موجودیهای اضافه ای در تمام قسمت های زنجیره تأمین منجر شود ( سانگ ، 2006).
پنج عامل که باعث ایجاد اثر شلاقی می شوند. این عوامل عبارتند از:
پیش بینی تقاضا
انباشته کردن سفارشات
سهمیه بندی محصول
قیمت گذاری محصول
محرک های عملکرد
این پنج عامل هر کدام از عوامل و مسائل خاص خود تأثیر می پذیرند و هر کدام به طور جداگانه میتواند که مورد بررسی های موشکافانه قرار گرفته و راهکارهای مناسب برای مقابله با اثرات زیان آور آنها در ایجاد اثر شلاقی ارائه گردد.
تأثیرات اثر شلاقی بر زنجیره تأمینبه طور کلی هرچه کمپانی از نظر زمان تحویل از مشتری نهایی دورتر باشد، تغییرات تقاضا بزرگتر خواهد بود. این تأثیر موجب ناکارآمدی در زنجیره تأمین می شود چرا که باعث افزایش هزینه تأمین مواد و پایین آمدن توان رقابتی خواهد شد.
از جمله تأثیرات نامطلوب اثر شلاقی موارد ذیل می باشد:
– افزایش هزینه های تولید: به دلیل کسب توانایی مقابله با نوسانات برنامه ریزی نشده در تقاضا، هزینه های تولید سازمان افزایش می یابد.
– افزایش هزینه موجودی: به دلیل نگهداری سطوح بالای موجودی با هدف مقابله با نوسانات تقاضا، هزینه های سیستم موجودی افزایش می یابد.
– زمان تدارک طولانی: به دلیل نوسانات تقاضا، بسیاری از اوقات تأمین سفارشات دریافتی در زمان کوتاه امکان پذیر نیست.
– افزایش هزینه حمل و نقل: زیرا امکانات حمل و نقل باید بر اساس بیشترین تقاضا تنظیم شده باشند و در اغلب اوقات بخشی از آن بلا استفاده می ماند.
– افزایش هزینه نیروی انسانی برای ارسال و دریافت کالا: زیرا برای پاسخگویی به نوسانات تقاضا یا باید نیروی انسانی را برای حالت حداکثر تقاضا در دسترس داشت و یا اینکه نیروی انسانی را به صورت مقطعی و متغیر در اختیار گرفت که هر کدام از این دو گزینه هزینه بالایی را به سازمان تحمیل می نماید.
– افت سطح خدمت: زیرا امکان وقوع کمبود در پاسخ به تقاضای نوسانی زیاد است.
– تخریب روابط میان اعضای زنجیره تأمین: زیرا هر عضو زنجیره تأمین تصمیم گیری خود را صحیح می داند و دلیل کاهش سود را عملکرد ضعیف یا کارشکنی دیگر اعضا می داند.
راههای مقابله با اثر شلاقیاز آنجایی که پدیده اثر شلاقی آثار نامطلوبی بر کارایی زنجیره تأمین دارد مورد توجه بسیاری از تحقیقات آکادمیک قرار گرفته است. محققان از تکنیک های شبیه سازی برای ارزیابی اثر استراتژی های مختلف برای کاهش تورم تقاضا استفاده کرده اند. راههای متعددی برای کاهش تورم تقاضا در جهت کاهش کل هزینه های زنجیره ارائه شده است که می توان آنها به صورت زیر خلاصه کرد :
عرضه کننده ها می بایستی اطلاعات خود را در زمینه موجودی ها و ظرفیت ها با مشتریان خود به اشتراک بگذارند.
پرهیز از به هنگام کردن پیش بینی ها با اطلاعات مختلف (بین بالا دستی ها و پایین دستی ها)، باید سیاست هایی را به کار گرفت تا اطلاعات اعضا پایین دستی در اختیار اعضای بالا دستی قرار بگیرد و هر دو بخش بتوانند پیش بینی های خود را با یک سری اطلاعات یکسان انجام دهند.
سخت تر کردن سیاست های برگشت پذیری و لغو کردن تقاضاها
حذف هرچه بیشتر تمام تأخیرات زمانی چه در جریان اطلاعات در زنجیره تأمین
تبادل اطلاعات مربوط به تقاضای بازار با قسمت هایی که در بالا دستی زنجیره تأمین قرار دارند.
حذف یک یا چند مرحله میانی در زنجیره عرضه و برنامه هایی که باعث می شود تا به صورت مستقیم با مشتری ارتباط برقرار شود. این سیاست باعث می شود تا به راحتی الگوی صحیح سفارش مشتریان دست پیدا کرد.
استفاده از تکنیک های مبادله الکترونیک اطلاعات، مدیریت موجودی به وسیله فروشندگان و برنامه های پیوسته جایگزینی
تدوین و تدبیر استراتژی هایی که به تولید بچ های کوچکتر منجر شود و همچنین در مقابل، فرکانس و تعداد عرضه ها بیشتر شود
کاهش هزینه های سفارش دهی با استفاده از ابزارهایی مانند مبادله الکترونیک اطلاعات که به نحو چشم گیری در کاهش هزینه های سفارش دهی مؤثر است (رزمی و دهقان، 1383).
امروزه سازمانها در زنجیرۀ تأمین به دنبال افزایش اثربخشی و کارایی خود می باشند. بنابراین شناسایی و بررسی عوامل مانع تحقق اثربخشی مورد انتظار در زنجیره تأمین دارای اهمیت فراوان میباشد. در سالهای اخیر مدیریت زنجیره عرضه در تئوری و عمل بسیار پیشرفته شده است. رشد جهانی سازی با تمرکز افزایش یافته بر شایسته محوری ، شرکتها را مجبور کرده است که فرایندهای لجستیک خود را به واحدهای مستقل تقسیم کنند. این واحدهای تصمیم گیری در شبکه جریان اطلاعات و مواد می توانند کارخانه ها باشند. مدیریت زنجیرۀ تأمین می تواند به عنوان فعالیت مدیریتی که باید هماهنگی فرایند لجستیک را بوسیله واحدهای تصمیم گیری کنترل کند، تعریف شود.
زنجیرۀ تأمین چابک به عنوان پارادایم تأمین در قرن بیست و یکم مطرح شده است و به عنوان استراتژی برد شرکت هایی که به دنبال رهبری بازار در سطح ملی و بین المللی هستند، درنظر گرفته می شود. رویکردهای موجود در رابطه با چابکی زنجیرۀ تأمین، معمولاً چگونگی ارتقا ویژگی های چابکی داخلی با استفاده از عرضه و تقاضای انتهای شبکه را مورد بررسی قرار می دهد. این رویکردها، سعی در هماهنگ کردن فیزیکی شبکه با مقتضیات بازار و رقابت، تغییر شکل دادن فرایندهای تولید در درون زنجیرۀ تأمین و تحلیل رفتاری و ارتباطی بین اعضای زنجیرۀ تأمین دارند. زنجیرۀ تأمین چابک شامل شرکت هایی می شود که از نظر قانونی از یکدیگر جدا هستند ولی از نظر عملیاتی به یکدیگر وابسته اند. از جمله این شرکت ها می توان تأمین کنندگان، طراحان، تولید کنندگان و مراکز توزیع را نام برد. این شرکت ها توسط جریان رو به جلوی مواد و جریان بازخوردی اطلاعات به یکدیگر پیوند می یابند. اگر مراحل مختلف زنجیرۀ تأمین با هم در جهت افزایش سود کل زنجیرۀ تأمین فعالیت کنند، هماهنگی افزایش می یابد و اگر هر مرحله از زنجیرۀ تأمین اهداف متضادی داشته باشند و یا جریان اطلاعات بین مراحل مختلف دستکاری شود، هماهنگی کاهش مییابد. زمانی مراحل مختلف زنجیرۀ تأمین میتوانند اهداف متضاد داشته باشند که هر مرحله دارای مالکیت جداگانه باشد؛ بنابراین هر مرحله سعی می کند سود خود را ماکزیمم کند که این موجب می شود کل زنجیرۀ تأمین کاهش یابد. عدم ارائه اطلاعات صحیح بین مراحل زنجیرۀ تأمین می تواند به صورت غیراختیاری و به علت اثر شلاقی باشد. به عبارتی تغییرات در سفارش «هرچه به سمت بالای زنجیرۀ تأمین از طرف مشتری به سمت عرضه کننده حرکت می کنیم» افزایش می یابد (شکل1)، این تغییرات در سفارش که به اثر شلاقی معروف است موجب از بین رفتن اطلاعات در مراحل مختلف زنجیرۀ تأمین می گردد زیرا هر مرحله از زنجیرۀ تأمین، اطلاعات را تحریف می کند.
257937053340جریان اطلاعات
00جریان اطلاعات

805180227330عرضه کننده
00عرضه کننده
2087880247650تولید کننده
00تولید کننده
3356610220345خرده فروش
00خرده فروش
4687570207010مصرف کننده
00مصرف کننده
16236953619500
66167036195000661035352425افزایش
00افزایش

461264096520کاهش
00کاهش
256286097155اثر شلاقی
00اثر شلاقی

شکل (1)
راهکارهای فناوری اطلاعات برای کاهش اثر شلاقیبا استفاده از سفارش اشتراک گذاری اطلاعات تأخیر در رسیدن اطلاعات به تأمین کننده را میتوان کاهش داد. با استفاده از تقاضای اشتراک گذاری اطلاعات به جای دانستن تقاضای سطح پایین از تقاضای تمامی سطوح اطلاع پیدا کرده و می توان پیش بینی نادرست تقاضا را کاهش داد و همچنین فقدان مدیریت یکپارچه موجودی برای تمامی سطوح را برطرف کرد. برای جلوگیری از نوسانات تقاضا بدلیل نوسانات قیمت و غیره میتوان از مشخص کردن الگوها با روشهای پیش بینی از قبیل Data Mining ( اقتباس یا استخراج دانش از مجموعهای از دادهها ) استفاده کرد. برای کم کردن تأخیر در رسیدن اطلاعات به فروشنده و همچنین کاهش بزرگی دسته سفارش بدلیل بالا بودن هزینه های سفارش دهی، گرفتن اطلاعات تقاضا از طریق اینترنت و ابزارهای تجارت الکترونیک، راهکار مفید فناوری اطلاعات در این زمینه می باشد. تأثیرات سوء و مخرب اثر شلاقی در طول زنجیره تأمین و ایجاد انحراف در جریان اطلاعات می تواند خسارات جبران ناپذیری را به سازمان ها وارد نماید و آنها را از تلاش در جهت افزایش مزایای رقابتی خود در بازار باز دارد. از این رو شرکتها و افراد تشکیل دهنده یک زنجیره تأمین در صنعت نساجی می بایست در راستای شفاف سازی در جریان اطلاعات و مقابله با پدیده هایی مثل اثر شلاقی تلاش خود را بنمایند. و در این راستا مهمترین عامل، همان اعتماد و اطمینان متقابل بین شرکتها می باشد. اعتماد و اطمینان یعنی آنکه هر بخش مایل است سود دیگران را افزایش دهد و بدون در نظر گرفتن دیگران فعالیتی انجام نمی دهد. هماهنگی و اطمینان در زنجیره تأمین، اثربخشی عملکرد را به دلایل زیر افزایش می دهد.
هنگامی که بخش ها به هم اعتماد و اطمینان داشته باشند، هنگام تصمیم گیری اهداف دیگران را نیز در نظر می گیرند.
اهرم های عملگرای مدیریتی برای رسیدن به هماهنگی آسان تر اجرا می شوند. تسهیم اطلاعات بین قسمت هایی که به هم اعتماد دارند، راحت تر انجام می شود.
بهره وری زنجیره تأمین به وسیله حذف فعالیت های اضافی یا تخصیص فعالیت به مرحله مناسب افزایش می یابد (حذف فعالیت بازرسی مواد برای تولید کننده (اقدسی، 1383).
معیارهای عملکرد زنجیره تأمینارزیابی و پیگیری عملکرد زنجیره تأمین مسئله مهمی است، مخصوصاً به علت اینکه چندین سازمان در یک زنجیره درگیر هستند. برای این مقصود انواعی از معیارها مورد استفاده قرار می گیرند. یک رویکرد استفاده از مدل مرجع عملیات زنجیره تأمین است که بیانگر تلاشی برای استاندارد کردن ارزیابی عملکرد زنجیره تأمین در بخش تولید به شمار می رود.
معیارهای اندازه گیری عملکرد زنجیره تأمین عبارتند از:
تحویل به موقع
زمان تحویل و برآورده کردن سفارش
برآورده کردن کامل سفارش
زمان پاسخگویی زنجیره تأمین
انعطاف پذیری تولید
هزینه مدیریت زنجیره تأمین
هزینه گارانتی به عنوان درصدی از درآمد
ارزش افزوده هر کارمند
روزهای کل موجود در مورد عرضه
زمان سیکل صندوق به صندوق
نرخ جابجایی دارایی خالص
موجودی در زنجیره تأمینامروزه مدیریت تولید/ توزیع/ موجودی تحت عنوان سیستم مدیریت زنجیره تأمین جایگزین سیستمهای موجودی سنتی که متکی بر تصمیم تجربی مدیر بودند، شده است. در نیم قرن اخیر، ابزارهای ریاضی متعددی در مدل سازی و کنترل مسئله مدیریت زنجیره تأمین به کار گرفته شده اند. مزیت های کنترل پیش بینی مبتنی بر مدل (MPC) در رویارویی با کنترل سیستم های چند متغیره و ساختار بر خط آن، این روش را برای استفاده با سیستم های مدیریت موجودی کارآمد می سازد.
در رقابت های جهانی عصر حاضر، باید محصولات متنوع را با توجه به درخواست مشتری در دسترس قرار داد. خواست مشتری بر کیفیت بالا و خدمت رسانی سریع، موجب افزایش فشارهایی شده است که قبلاً وجود نداشته، در نتیجه شرکت ها بیش از این به تنهایی نمی توانند از عهده تمامی کارها برآیند. در بازار رقابتی موجود، بنگاه های اقتصادی و تولیدی علاوه بر پرداختن به سازمان و منابع داخلی، به مدیریت و نظارت بر منابع و ارکان مرتبط خارج از سازمان نیز نیازمند هستند. علت این امر در واقع دستیابی به مزیت یا مزایای رقابتی با هدف کسب سهم بیشتری از بازار است. بر این اساس، فعالیت هایی نظیر برنامه ریزی عرضه و تقاضا، تهیه مواد، تولید و برنامه ریزی محصول، خدمت نگهداری کالا، کنترل موجودی، توزیع، تحویل و خدمت به مشتری که در گذشته در سطح شرکت انجام می شدند، اینک به سطح زنجیره عرضه انتقال پیدا کرده اند. مدیریت زنجیره تأمین به عنوان یک مدیر تصمیم ساز در میزان تولید/ توزیع/ موجودی، این کار را به روشی انجام می دهد که مشتریان بتوانند خدمت قابل اطمینان و سریع را با محصولات با کیفیت و با کمترین هزینه دریافت کنند.
کنترل پیش بینی از جهت تشکیل مدلی صریح از سیستم به منظور محاسبات کنترلی، بررسی رفتار سیستم در یک افق زمانی آینده و درنظر گرفتن محدودیت های ورودی ها، حالت ها و خروجیهای سیستم در محاسبات کنترلی و پاسخ مناسب به تغییرات تقاضا، روشی مناسب برای کنترل سیستم های اقتصادی به نظر می رسد. در اینجا از مدلی مبتنی بر نظریه بازی آشامیدنی گسسته شده استفاده می شود. در این مدل، بین رده های متوالی دو نوع جریان فرآیند؛ یعنی جریان اطلاعات ( همانند یک سفارش نیاز به کالا ) و جریان مواد ( یعنی انتقال حقیقی کالاها ) وجود دارد. همچنین اثر شلاقی چرمی در طول شبیه سازی ها مورد بررسی قرار می گیرد. این اثر، نوسانی در زنجیره تأمین ایجاد می کند که عامل اصلی آن تغییرات در میزان تقاضا است. وقتی از سطح مشتری جزء به سطح بالاتری در این زنجیره حرکت می کنیم، دیده می شود که تغییرات کوچک در سطح پایین، تغییراتی عمده در سطوح بالاتر زنجیره را ایجاد می کند. در نهایت، شبکه می تواند نوسان بزرگ تری داشته باشد. همچنین از یک بخش جریمه مقاوم برای مقابله با اثر تغییرات ناگهانی تقاضا روی پیک ورودی کنترلی استفاده می شود. یک بخش توقیف حرکت که سرعت تغییر در کمیت های منتقل شده از طریق زنجیره (تغییر سرعت، تغییر متغیرهای کنترل) را جریمه می کند، مقاومت سیستم کنترلی را افزایش می دهد. از این رو در بخش بعدی این مقاله یک سیستم مدیریت زنجیره تأمین دارای چرخه های اطلاعاتی و یک مدل پویا از آن توصیف می شود و سپس، اصول روش کنترلی کنترل کننده های پیش بین مبتنی بر مدل (MPC) تشریح شده و ساختار آن برای کنترل سیستم های مدیریت زنجیره تأمین طراحی می شود. در بخش بعدی نیز شبیه سازی های سیستم پویا تحت کنترل همراه با تقاضای ثابت و متغیر ارائه شده و سپس، نتایج به کارگیری روش کنترلی مذکور بررسی می شوند.
مدیریت موجودی در اکثر این سیستم ها توسط کنترل کننده های کلاسیک انجام می شود. استفاده گسترده از کنترل کننده های پیش بین مبتنی بر مدل، غالباً به خاطر اعمال کارآمد قیدها و شدت های غیر خطی در سیستم های پویای چند متغیره است که در آن، نخستین المان دنباله کنترلی در هر لحظه کنترلی به کار می رود و این رویه برای تمامی لحظات کنترلی نمونه برداری تکرار می شود. تفاوت اصلی این روش نسبت به برنامه ریزی پویای تصادفی و کنترل بهینه در این است که ورودی کنترلی به عنوان یک تابع از بردار حالت محاسبه نمی شود. از این رو MPC در کنترل سیستمهای پیچیده که حل خط خاموش معادلات برنامه ریزی پویا از نظر محاسباتی مشکل است ( به دلیل وجود مشکل ابعادی ) ، مرسومتر است. در هر حال زمانی که طبیعت مسئله، کنترل بهینه تصادفی است می توان تنها راه حل های زیر بهینه را استفاده کرد.
کاپسیوتیس و همکاران ( 2000 ) نخستین کسانی بودند که از تابعی معیار و MPC برای کنترل مسئله مدیریت موجودی استفاده کردند. زافستاس و همکارانش یک مسئله طرح ریزی تولید تعمیم یافتـه را کـه شامل هر دو تصمیمات بازاریـابی و تولید ـ موجودی میباشد، در نظر گرفتند. آنها یک الگوی اقتصادسنجی خطی را در مورد فروش به صورت یک تابع از تلاش تبلیغاتی برای تقریب زدن یک «فرآیند ولف ویدال غیرخطی»درنظر گرفتند. در این کار، پویایی های فروش با یک معادله تراز موجودی جفت می شوند و مسئله کنترل بهینه به صورت یک MPC که در آن متغیرهای کنترل شامل تلاش تبلیغاتی و سطوح تولید هستند، در نظر گرفته می شوند. تابعی معیار، انحرافات از فروشهای مطلوب و سطوح موجودی را جریمه می کند. در پژوهش بعدی، MPC برای مدیریت یک شبکه توزیع ـ تولید چند رده ای ـ چند محصولی با زمان های تحویل و بدون سفارش های برگشتی به کار گرفته شد. مسئله کنترل بهینه نیز به صورت یک مسئله برنامه ریزی خطی صحیح مرکب مقیاس بزرگ (MILP) به سبب وجود تصمیمات ناپیوسته در مدل و ساختارتقاضا به صورت قطعی در نظر گرفته شد. در این کار، این روش در یک زنجیره تأمین مرکب تولید کننده سه محصول و شامل سه مرکز تولید، سه انبار، چهار مرکز توزیع و 10 خرده فروش که 20 مشتری را سرویس می دهند، امتحان شد. آنها یک روش متمرکز را با دو روش غیرمتمرکز مقایسه کردند. روش غیرمتمرکز اول فقط توزیع را بهینه کرده و از قواعد تجربی برای طرح ریزی تولید- توزیع استفاده می کند. روش غیرمتمرکز دوم، تولید کارخانه را بهینه می کند در حالی که شبکه توزیع از قواعد تجربی تبعیت می کند. در نهایت شبیه سازی ها گواهی دادند که روش متمرکز، عملکرد بهتری دارد. وانگ و همکاران او تقاضا را به عنوان اغتشاش بار و یک سیگنال تصادفی به دست آمده از نویز سفید یکپازچه در نظر گرفتند. آنها یک MPC مبتنی بر تخمین برای افزایش عملکرد مقاومت سیستم در برابر تغییرپذیری تقاضا و پیش بینی های غلط را پیشنهاد کردند. آنها با فرض فقدان هرگونه اطلاعات در مورد اغتشاشات، یک فیلتر کالمن که در آن بهره فیلتر یک پارامتر تنظیمی بر مبنای نسبت سیگنال به نویز است را برای تخمین متغیرهای حالت به کار گرفتند و از طریق شبیه سازی ها دریافتند که وقتی یک خطای بزرگ تر میان میانگین تقاضاهای واقعی و پیش بینی وجود دارد، افزایش بهره فیلتر، کنترل کننده را برای اصلاح سریع خطا، مهیا می کند.
ایلدیریم و همکاران وی ( 2005) ، یک طرح ریزی پویا را با اعمال محدودیت های سطح سرویس و به صورت یک مسئله برنامه ریزی تصادفی چند دوره ای در نظر گرفتند، به ویژه اینکه کارخانه برای برآورد کردن تقاضاهای مشتری تصادفی در هر دوره، باید تصمیماتی از قبیل اینکه چه مقدار، کجا و چه وقت تولید کند، بگیرد. در نهایت به دلیل وجود مشکل ابعادی، یک ساختار MPC زمان گسسته به صورت افق جلو رونده به کار گرفته شد. در بیشتر روش های یاد شده، اساس کنترل بر حفظ موجودی به کمک مقادیر قابل دسترس متغیرها و با روش کلاسیک آفلاین است، اما در روشی که ما به کار خواهی برد، کمبنه سازی مقادیر لجستیکی جریان یافته میان گره های زنجیره تأمین و مقاوم کردن آن ( لجستیک در زنجیره تأمین نباید نسبت به نوسانات شدید تقاضا دارای تغییرات شدیدی شود و باید تا حدی هموار بماند ) در یک ساختار غیرمتمرکز در کنار تخمین متغیرها ( با توجه به اینکه متغیرهای حالت سیستم همیشه در دسترس نمی باشند و سیستم دارای نامعینی است، از یک رویت گر حالت استفاده شده است)، مهم ترین چالش است. همچنین اثر نگاه رو به جلو در پیش بینی های محلی و نهایی مورد بررسی قرار می گیرد. مسئله کنترل پیشرفته سیستم زنجیره تأمین به خصوص در شکل غیرمتمرکز و مقید آن (با توجه به کارهای قبلی) موضوع جدیدی است. در مباحث کنترل موجودی در بخش ادبیات، بیشترین تمرکز روی کنترل کلاسیک است که آفلاین بوده و در رویارویی با تغییرات تقاضا و اثر شلاقی چرمی دچار مشکل میشود. اساساً در کار پیش رو از یک مدل جامع در این زمینه ها استفاده می شود و با توجه با اعمال قیود و تنظیم مناسب افق ها و وزن ها، کنترل پیشرفته پیش بینی و آنلاین آن به هیچ وجه ساده نیست ( دهنوی و مشهدی زاده اردکانی، 1390).
مدل پویای زنجیره تأمینیک زنجیره تأمین به وسیله یک جریان رو به جلو از مواد و جریان رو به عقب از اطلاعات، تعریف می شود. در اغلب زنجیره های تأمین، هدف، تنظیم متغیرهای تصمیم برای بیشینه سازی رضایت مشتری با کمترین هزینه عملیاتی است. زیر سیستم های نمونه شامل واحدهای فروشنده های مواد خام، تولید، مونتاژ، توزیع و خرده فروش برای محصولات مختلف گره های سیستم بوده که با یکدیگر در ارتباط هستند. در این سیستم هر گره به وسیله مجموعه ای از گره های بالادستی تغذیه شده و یک مجموعه از گره های پایین دستی را تغذیه می کند. هر کدام از این گره ها یک سطح موجودی کالای تنظیم شده دارند که در کنترل این سیستم باید برآورده شوند و این سطح از موجودی کالا در برابر هرگونه دستور مشتری باید حفظ شود (عظیمی و صفری، 1390).
مدیریت زنجیره تأمین سبزافزایش نگرانی ها در مورد هشدارهای محیطی، تولید کننده ها را مجبور به تلاش برای کاربرد راههایی در زمینه مدیریت محیطی نموده است. رویکرد مدیریت زنجیره تأمین سبز به عنوان یک دیدگاه جامع مدیریت محیطی که همه جریانات از تأمین کنندگان به تولید کنندگان و در نهایت به مصرف کنندگان را دربر می گیرد، مورد توجه زیادی قرار گرفته است. فعالیت های اقتصادی اعم از فعالیت های صنعتی، کشاورزی و خدماتی از یک سو از منابع طبیعی استفاده می کنند و به آنها وابستگی دارند و از سوی دیگر، ماهیت فرآیند آنها به گونه ای است که به طور بالقوه محیط زیست را آلوده می کنند. بنابراین چنانچه به پیامدها و مسائل زیست محیطی انجام این گونه فعالیت ها توجه نشود، باید هزینه های کلانی برای رفع خسارت و ضایعات ناشی از عدم توجه به این موضوع صرف شود. افزایش هزینه های ناشی از آسیب های زیست محیطی، افزایش دانش و آگاهی و نگرانی شرکت ها در مورد اثرات سوءفعالیت های اقتصادی بر روی منابع طبیعی و به تبع آن بدتر شدن کیفیت زندگی، این شرکت ها را بر آن داشته است که در راه کارهای رشد و توسعه اقتصادی خود بازنگری داشته باشند. افزایش نگرانی ها در مورد هشدارهای محیطی، تولید کننده ها را مجبور به تلاش برای کاربرد راه کارهایی در زمینه مدیریت محیطی نموده است. دیدگاه هایی نظیر مدیریت زنجیره تأمین سبز ، بهره وری سبز، تولید پاک تر و سیستم های مدیریت محیطی برای فعالیت های مدیریت سبز به کار گرفته شده اند. در این میان، از آنجا که اثرات نامطلوب محیطی در همه مراحل چرخه عمر محصول اتفاق می افتد و مدیریت برنامه ها و عملیات محیطی به داخل مرزهای سازمان محدود نمی شود، دیدگاه مدیریت زنجیره تأمین سبز به عنوان دیدگاهی جامع که همه جریانات از تأمین کنندگان به تولید کنندگان و در نهایت به مصرف کنندگان را دربر می گیرد، مورد توجه بسیاری قرار گرفته است. مدیریت زنجیره تأمین، یک فلسفه جامع برای اداره جریان کانال های توزیع از عرضه کننده تا مصرف کننده می باشد. مدیریت زنجیره عرضه، یک وسیله جهت مبادله مستمر اطلاعات و به سازی عملکرد سازمان ها فراهم می کند. مدیریت زنجیره تأمین به سازمان ها کمک خواهد کرد که دانش فنی به دست آورند و از دیگران در جهت بهبود کیفیت محیط زیستشان یاری جویند. هم افزایی رعایت ملاحظات زیست محیطی و مدیریت زنجیره تأمین فرصتی را برای سازمان ها فراهم می کند تا بهره وری ، کیفیت و عملکرد محیطی خود را از طریق جریان پیوسته اطلاعات ارتقا دهند. رعایت ملاحظات زیست محیطی در ترکیب با مدیریت زنجیره تأمین یک موقعیت برنده-برنده برای سازمان ها ایجاد می کند و به آنها در به وجود آمدن یک مزیت قوی در بازار جهانی (از طریق کاهش هزینه و بهبود در رقابت) کمک می کند. سبز کردن زنجیره تأمین فرصتی است برای کسانی که نگران موضوعات مصرف پایدار و عملکردهای تجاری محیطی اند. از دید کلان، توجه به مسائل سبز، هم به عنوان مکانیسمی برای افزایش توانایی در طراحی محصولات سبز و هم به عنوان وسیله ای برای ایجاد بازارهایی برای محصولات سبز سازگار با محیط، مهم است. سبز کردن زنجیره تأمین نیازمند ورودی های جدیدی است که سبب ایجاد فرصتی برای شرکت ها می شود تا برای طراحی و تولید محصولات سبزتر سرمایه گذاری کرده و نیازمندی های پایداری را رفع کنند و این نه تنها شامل محصولات مصرف کننده است، بلکه شامل ورودی ها از تأمین کنندگان هم می باشد و باعث دخیل شدن آنها برای ایجاد بازارهای سبز می گردد. سبز کردن زنجیره تأمین هم در سطح فردی و هم ملی برای شرکت ها مزایایی دارد. در سطح فردی، برنامه های زنجیره تأمین سبز باعث مزایای رقابتی معینی میشود؛ نظیر هزینه های کمتر، محصولات سبزتر و ادغام بهتر با تأمین کنندگان. در سطح ملی، زنجیره تأمین سبز می تواند بازارهایی را برای محصولات سبز ایجاد کند، همچنین باعث تطبیق بهتر تأمین کنندگان با مسائل محیطی گردد. سبز کردن زنجیره تأمین می تواند باعث بهبود موقعیت رقابتی شرکت از طریق کاهش هزینه ها گردد. علاوه بر کاهش هزینه ها، همکاری نزدیک با تأمین کنندگان می تواند به محصولات سبز منجر گردد. مطالعات نشان می دهد که بیش از 70 درصد اثرات محیطی محصولات و تقاضا برای منابع، توسط طراحی محصولات مشخص می شود. بهبود طراحی، نیازمند همکاری نزدیک با تأمین کنندگان است. شرکت ها در مورد محصولاتشان باید تجدیدنظر کرده و آنها را با محیط سازگارتر کنند. در این راستا برای موفقیت باید همکاری بیشتر و نزدیک تری با تأمین کنندگان خود داشته باشند ، لذا فاز دوم این تحقیق بر تأمین کنندگان متمرکز شده است و از تئوری روابط خاکستری به منظور انتخاب تأمین کنندگان استفاده خواهد شد (ملک اخلاق و همکاران، 1392).
رقابت واقعی در محیط کسب و کار بین زنجیره های تأمینتغییرات زیادی که در عصر فعلی و تقریباً و با شروع هزاره سوم میلادی در محیط کسب و کار شرکتها رخ داده است، منجر به تغییر پارادایم و واحد رقابت در بسیاری از صنایع شده است. شرکتهایی که با شناسایی و درک درست اینگونه از تغییرات، اقدام به تدوین استراتژی های خود می نمایند، احتمال موفقیت خود را در محیط کسب و کار افزایش می دهند. بر اساس نظر بسیاری از محققان مدیریت در عصر فعلی دیگر شرکت ها و سازمان های منفرد نیستند که با یکدیگر به رقابت می پردازند، بلکه این زنجیره های تأمین هستند که در حال رقابت با یکدیگرند. درک این شرایط و این تغییرات چالشهای استراتژیک بسیاری از پیش روی مدیران شرکت ها قرار می دهد، که از جمله این چالش ها عبارتند از:
سازماندهی شبکه تأمین یا زنجیره تأمین (تولید کننده تجهیزات اصلی و تعداد رده های تأمین کننده و تعداد رده های خرده فروش یا عمده فروش) چگونه باید باشد؟
با چه مکانیزم و ساختار سازمانی ای در داخل شرکت می توان یکپارچگی بین کارکردی در داخل شرکت و یکپارچگی بین شرکتی در بیرون از شرکت را بوجود آورد؟
چگونه می توان در روابط بین سازمانی در زنجیره یا شبکه تأمین از سطح هماهنگی ( هم راستایی در اقدامات ) و همکاری ( هم راستایی در علایق و اهداف ) به تشریک مساعی یا شراکت رسید؟
در ایران موضوع اعتماد بین سازمانی که پایه و اساس شراکت است، چگئنه می تواند نهادینه شود؟ (سه مکانیزم ایجاد اعتماد بین سازمانی: مبتنی بر مالکیت، اعتماد نهادینه شده فرهنگی، مبتنی به فرآیند اعتماد سازی)
جایگاه سازمان در شبکه یا زنجیره تأمین چیست؟ ( تأمین کننده رده اول، دوم و ….؛ تولید کننده تجهیزات اصلی؛ خرده فروش، عمده فروش )
در این جایگاه چه وظایف و مسئولیت هایی را برعهده دارد و بایستی به چه منابع و توانمندیهایی برای ایجاد مزیت رقابتی در کل زنجیره تأمین مجهز شود؟
نقش هدایت و رهبری زنجیره یا شبکه تأمین را کدامیک از سازمانها برعهده دارد؟
رهبر و شبکه تأمین بایستی برای ایفای نقش رهیری و هدایت کل شبکه یا زنجیره تأمین به چه منابع و توانمندی هایی مجهز شود؟
استراتژی شبکه یا زنجیره تأمین را کدام شرکت بایستی مشخص کرده و چگونه آن را در کل شبکه یا زنجیره تأمین جارس سازی کند؟

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *