جدید - پایان نامه دانشگاه

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

عنوان صفحه
نمودار 1-1 فرآیند اجرای تحقیق9
نمودار 4-1 نمودار کارایی67

فهرست اشکال
عنوان صفحه
TOC h z t "caption 2" c شکل شماره 1-1: چارچوب نظری تحقیق PAGEREF _Toc394322366 h 6شکل 2-1 فرآیند ارزیابی عملکرد PAGEREF _Toc394322367 h 17شکل 2-2 مدیریت خرید PAGEREF _Toc394322368 h 26شکل 2-3 ماهیت ورودی و خروجی در DEA PAGEREF _Toc394322369 h 45شکل شماره 3-1 چارچوب نظری تحقیق PAGEREF _Toc394322370 h 59نمودار 4-1 نمودار کارایی PAGEREF _Toc394322371 h 67
چکیدهصاحب‌نظران و محققین معتقدند که ارزیابی عملکرد موضوع اصلی در تمامی تجزیه و تحلیل‌های سازمانی محسوب می‌شود و تصور سازمانی که شامل ارزیابی و اندازه‌گیری عملکرد نباشد، عملاً غیرممکن به نظر می‌رسد. امروزه مدیریت خرید و عرضه در عملکرد عملیاتی و مالی به طور فزاینده‌ای مهم است. فشارهای رقابتی روزافزون در سرتاسر جهان، شرکت‌ها را وادار می‌سازد تا به دنبال خریدهای مطمئن و کم هزینه باشند. از آنجا که تهیه و تدوین شاخص‌های مناسب جهت سنجش عملکرد در شیوه ارزیابی و در نیل به اهداف نقش بسزایی دارد، مدل تحلیل پوششی داده‌ها به عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین روش‌های اندازه‌گیری کارایی و ارزیابی عملکرد سازمان‌ها می‌تواند مثمر ثمر باشد. در این راستا پژوهش حاضر باهدف ارزیابی عملکرد مدیریت عرضه و خرید، با استفاده از رویکرد DEA و به صورت مطالعه موردی در نمایندگی‌های سایپا صورت پذیرفته است. در این رابطه مطالعه ادبیات تحقیق در باب ارزیابی عملکرد، عرضه و خرید و مدیریت آن و همچنین تصمیم‌گیری‌های چندشاخصه، منجر به شناسایی و انتخاب تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها شده و در این راستا، مدل (سارانگا و موسر، 2010)، و شاخص‌های مرتبط با آن مشخص گردیده است و در جهت جمع‌آوری داده‌های لازم برای سنجش متغیرها از داده‌های واقعی، چک‌لیست‌ها و مصاحبه با کارشناسان مرتبط استفاده‌شده است. در این پژوهش 14 نمایندگی به عنوان نمونه آماری انتخاب گردیده و با دو متغیر ورودی(تعداد خریداران استراتژیک و تعداد تأمین‌کنندگان)و دو متغیر خروجی(درآمد ناخالص و سود ناخالص) کارایی مدیریت عرضه و خرید در هر کدام از آن‌ها نسبت به یکدیگر مورد مقایسه قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهند که نمایندگی‌های انزلی و آستانه با توجه به میزان ورودی و خروجی‌های تعیین‌شده در مدل، بالاترین سطح عملکرد را داشته‌اند و در نقطه مقابل نمایندگی‌های رشت و سیاهکل پایین‌ترین جایگاه را به خود اختصاص داده‌اند.
کلید واژه‌ها : ارزیابی عملکرد، مدیریت عرضه، مدیریت خرید، تحلیل پوششی داده ها
فصل اول: کلیات تحقیق

1-1 مقدمه
صاحب‌نظران و محققین معتقدند که ارزیابی عملکرد موضوع اصلی در تمامی تجزیه و تحلیل‌های سازمانی محسوب می‌شود و تصور سازمانی که شامل ارزیابی و اندازه‌گیری عملکرد نباشد، عملاً غیرممکن به نظر می‌رسد. چرا که در دنیای رقابتی عصر حاضر، سازمان‌ها برای رشد و پایداری خود باید به شدت تلاش نموده و از استراتژی مناسب جهت پیشرفت و حفظ بقای خود بهره‌گیری نمایند.
در طول دو دهه اخیر، مدیران شاهد یک‏ دوره تغییرات شگرف جهانی به واسطه‏ پیشرفت در تکنولوژی، جهانی شدن بازارها و شرایط جدید اقتصاد سیاسی بوده‏اند. با افزایش‏ تعداد رقبا در کلاس جهانی، سازمان‌ها مجبور شدند که سریعاً فرآیندی درون سازمانی را برای باقی ماندن در صحنه رقابت جهانی بهبود بخشند (فیض‌آبادی، 1382، ص:1). محیط پیرامون سازمان‌ها به سرعت در حال تغییر است که از جمله این تغییرات تنوع تقاضا و نیازهای مشتریان است. سازمان‌ها در خلأ نیستند. هر سازمانی، اعم از شرکت‌های بزرگ، شرکت‌های دولتی، یا کسب‌وکارهای کوچک می‌خواهند خواسته‌های مشتریان و سهامداران گوناگون را برآورده سازند. خواست مشتری بر کیفیت بالا و خدمت رسانی سریع موجب افزایش فشارهایی شده است که قبلاً وجود نداشته است. در بازار رقابتی موجود، بنگاه‌های اقتصادی و تولیدی علاوه بر پرداختن به سازمان و منابع داخلی، خود را به مدیریت و نظارت بر منابع و ارکان مرتبط خارج از سازمان نیازمند یافته‌اند (نقاده و همکاران، 1391، ص:1).
محدودیت مهم دیگری که سازمان‌ها را در تنگنا قرار داده است، کمیابی و محدودیت منابع و امکانات است. یکی از راه‌های کاهش این مشکلات استفاده مناسب از تامین کنندگان و منابع بیرونی است. سازمان‌ها و شرکت‌های زمان حاضر مدت زیادی است که به این مسئله و اهمیت آن پی برده‌اند که برای اینکه بتوانند در صحنه‌های رقابت جهانی دوام بیاورند و با چهره‌ای موفق ظاهر شوند نیاز دارند عوامل خاصی از قبیل کیفیت محصولات و کیفیت روندهای اجرایی و تولیدی سازمانی را در ساختار و محصولات خود به حد مطلوب و مورد قبولی برسانند. در این راستا، در فصل اول تحقیق به بررسی کلیات تحقیق پرداخته شده است که در برگیرنده بیان مسئله، اهمیت و ضرورت تحقیق، چارچوب نظری تحقیق، سؤال‌های تحقیق، اهداف و تعریف مفهومی و عملیاتی تحقیق بیان شده است.

1-2بیان مسئلهبا توجه به شدت رقابت کنونی، شرکت‌ها مجبور به پاسخگویی سریع و دقیق به نیازهای مشتریان هستند تا از این طریق با جلب رضایت آن‌ها، موفقیت‌های خود را در بازارهایشان حفظ و بهبود بخشند. در این شرایط نقش تامین کنندگان و مباحث مرتبط با آن‌ها در مدیریت زنجیره تامین کنندگان از اهمیت فراوانی برخوردار گشته است.
امروزه مدیریت خرید و عرضه در عملکرد عملیاتی و مالی به طور فزاینده‌ای مهم است. فشارهای رقابتی روزافزون در سرتاسر جهان، شرکت‌ها را وادار می‌سازد تا به دنبال خریدهای مطمئن و کم هزینه است و جهت نجات از رکود اقتصادی از طریق برتری عملیاتی، هزینه‌ها را کاهش دهند. امروزه یکی از بخش‌های اصلی هزینه‌ها صرف خرید می‌شود که به طور میانگین 40 تا 70% از ظرفیت فروش شرکت را نشان می‌دهد و از این رو حوزه بزرگی برای ایجاد مزیت‌های رقابتی، ارائه می‌دهد. بنابراین نقش امروزی مدیریت خرید و عرضه از یک فعالیت دفتری صرف به یک قابلیت با توانایی ساخت، توسعه و مدیریت پایگاه عرضه هم راستا با اهداف شرکت تبدیل شده است. به منظور توسعه این قابلیت‌ها، سازمان‌ها بهترین شیوه‌ها را در استخدام و تربیت نیروی کار را در مورد مدیریت عرضه و خرید را دنبال می‌کنند (سارانگا و موسر، 197:2010).
در سال‌های اخیر، بسیاری از شرکت‌ها، با هدف کاهش هزینه‌ها به دنبال یافتن منابع مواد خام و سایر تدارکات در سراسر جهان هستند، کانال‌های توزیع و انتخاب و ارزیابی عملکرد تامین کنندگان مناسب در بین این کانال‌ها با توجه به محیط رقابتی امروزه بازارها، به ویژه در بازارهای صنعتی باعث شده تا زنجیره تامین کالاهای صنعتی و انتخاب تامین کنندگان مناسب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشد. در نتیجه نقش مدیریت عرضه و خرید به طور قابل‌ملاحظه‌ای گسترش‌یافته و تأثیر آن بر عملکرد شرکت‌ها توجه قابل‌ملاحظه‌ای از مدیران ارشد و مطالعات دانشگاهی را به خود اختصاص داده است (ایلرام و همکاران، 2002).
از آنجا که تهیه و تدوین شاخص‌های مناسب جهت سنجش عملکرد و استفاده از الگوی مناسب در شیوه ارزیابی و در نیل به اهداف نقش بسزایی دارد، مدل تحلیل پوششی داده‌ها به عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین روش‌های اندازه‌گیری کارایی و ارزیابی عملکرد سازمان‌ها می‌تواند مثمر ثمر باشد و نقصان روش‌های ارزیابی عملکرد فعلی را مرتفع کند مدل تحلیل پوششی داده‌ها می‌تواند تصویر جامعی از عملکرد سازمان‌ها ارائه کند.
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیقبسیاری‌ از نوآوران معاصر، از طریق تشویق مدیران جهت پیگیری اجرای مؤثر استراتژی، اطلاع‌رسانی ارزیابی‌های صورت‌ پذیرفته و توسعه قابلیت‌های سازمانی، بر نقش ارزیابی عملکرد در هدایت توجه و تمرکز مدیران به عواقب بلندمدت تصمیمات و اقداماتشان تأکید می‌کنند. اطلاعات حاصل از ارزیابی عملکرد ورودی‌های قابل‌توجهی را به مجموعه تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات ممکن مدیریتی می‌افزاید. از آنجا که ارزیابی عملکرد همچون کاتالیزوری است برای شناسایی مشکلات سازمانی و اقدامات اصلاحی در راستای رفع هر چه سریع‌تر آن‌ها (گرفتون و همکاران، 692:2010).
امروزه تغییرات بسیار سریع در بازار بر کسی پوشیده نیست. تکنولوژی به سرعت در حال پیشرفت است و هر روز کالای جدیدی وارد بازار می‌شود، سلیقه مصرف‌کنندگان تغییر می‌کند و رفتار رقبا قابل پیش‌بینی نیست. در چنین محیطی رساندن کالای درست، با قیمت و زمان مناسب به مصرف‌کننده، نه تنها مهم‌ترین عامل برای موفقیت رقابتی است بلکه نقشی کلیدی در بقای نهاد تجاری دارد (اگروال و همکاران، 2007). افزایش فشار رقابت جهانی شرکت‌ها را وادار به کاهش هزینه‌ها می‌کند تا بتوانند در بازار باقی بمانند. امروزه یکی از عناصر اصلی هزینه، خرید است که به طور میانگین 40 تا 70 درصد حجم فروش شرکت‌ها را به خود اختصاص داده است و حیطه بسیار گسترده‌ای را به ایجاد مزیت رقابتی اختصاص می‌دهند (سارانگا و موسر، 197:2010). شرکت‌های بزرگ نشان دادند که دستیابی به رهبری در صنعت امکان‌پذیر است، در صورتی که به طور اثربخش و کارا فعالیت‌های خرید را مدیریت کنند. در نتیجه مدیریت خرید و تامین به طور گسترده‌ای مورد توجه قرار می‌گیرد. نقش این واحد انتقال فعالیت‌های صورت گرفته و تبدیل آن به شایستگی است. برای توسعه چنین قابلیت‌هایی سازمان به دنبال توسعه بهترین فعالیت‌ها است و سیستم‌های را توسعه دهند تا همکاری‌ها با تامین کننده گسترده شود(بلوم و رینن، 2007). اهمیت این موضوع در صنعت خودروسازی و قطعات آن به دلیل تقاضای بالای آن در داخل و لزوم حرکت به سوی کیفیت جهت رقابت بین‌المللی با توجه به راهبرد مشتری مداری و فرآیندهای داخلی دو چندان می‌شود(ودیعی و جمالی، 1388). بنابراین تحقیق در این زمینه مورد علاقه محققان و کارشناسان قرارگرفته شده است.
1-4 هدف تحقیقاین پژوهش باهدف ارزیابی عملکرد مدیریت عرضه و خرید، با استفاده از رویکرد DEA و به صورت مطالعه موردی در شرکت سایپا صورت پذیرفته است.

1-5 فرضیه تحقیق
از آنجا که این پژوهش باهدف ارزیابی عملکرد مدیریت عرضه و خرید صورت پذیرفته است و بنا بر تعاریف از جمله پژوهش‌های ارزشیابی به شمار می‌رود، امکان بیان حدس و گمان علمی در قالب فرضیه وجود ندارد. بنابراین برای تحقق و بیان اهداف تحقیق می‌توان به سؤالات مطرح‌شده در پژوهش استناد نمود.
1-6 سؤال تحقیق
عملکرد مدیریت عرضه و خرید، با استفاده از رویکرد DEA در شرکت سایپا به چه صورت است؟
1-7 چارچوب نظری تحقیقدر ای پژوهش از مدل ارزیابی عملکرد مدیریت عرضه و خرید که توسط سارانگا و موسر در سال 2010 معرفی شد، بهره گرفته شده است که به شرح زیر می‌باشد:
محرکهای عملکرد مدیریت عرضه و خرید
تعداد خریداران استراتزیک
تعداد تامین کنندگان

خروجی های عملکرد شرکت
درآمد ناخالص
سود ناخالص

تحلیل DEA

شکل شماره 1-1: چارچوب نظری تحقیق

متن کامل در سایت امید فایل 

1-7-1 تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها1-7-1-1 محرک‌های عملکرد مدیریت عرضه و خریددر مدل معرفی‌شده، محرک‌های مدیریت عرضه و خرید(ورودی‌های مدل )شامل، تعداد خریداران استراتژیک و تعداد تامین کنندگان می‌باشد.
1-7-1-2 خروجی عملکرد شرکتدر مدل معرفی‌شده، خروجی عملکرد شرکت شامل درآمد ناخالص و سود ناخالص می‌باشد.
1-8 روش گردآوری اطلاعاتدر تحقیق حاضر با توجه به ماهیت موضوع که روش پژوهش آن توصیفی تحلیلی می‌باشد، تلاش بر آن بوده است که اطلاعات مورد نیاز تا حد امکان از نوع اطلاعات دست اول باشد لذا متغیرهای تحقیق در دو بخش نهاده(ورودی‌ها) و ستانده(خروجی‌ها) بر اساس مدل (سارانگا و موسر، 2010)شناسایی و از طریق داده‌های حقیقی، چک لیست و مصاحبه با کارشناسان گردآوری شده است.
1-9 قلمرو تحقیق1-9-1 قلمرو موضوعیاین تحقیق در علم حوزه ارزیابی عملکرد و مدیریت عرضه و خرید و تصمیم‌گیری چندشاخصه صورت گرفته است.
1-9-2 قلمرو مکانیاین تحقیق در نمایندگی‌های شرکت سایپا در استان گیلان صورت گرفته است.
1-9-3 قلمرو زمانی این تحقیق در بازه زمانی 93-1392 صورت گرفته است.
1-10 جامعه آماری
جامعه آماری این پژوهش کلیه نمایندگی های فعال شرکت سایپا در استان گیلان بوده است.
1-11 نمونه آماریبا توجه به این که روش جمع‌آوری داده‌ها در این تحقیق، روش بررسی اسناد و مدارک(چک لیست و مصاحبه) می‌باشد، از فرمول نمونه گیری(انتخاب واحدهای تصمیم گیری)مختص به روش تحلیل پوششی داده‌ها استفاده شده است که 14 نمایندگی فعال شرکت سایپا بر این اساس انتخاب شده اند.
1-12 تعریف واژه‌ها و اصطلاحات تخصصی1-12-1ارزیابی عملکردارزیابی عملکرد فرایندی است که به سنجش و اندازه‌گیری، ارزش‌گذاری و قضاوت درباره عملکرد سازمان در دوره معینی پرداخته و در صورتی که با دیدگاه فرآیندی و به طور صحیح و مستمر انجام شود، موجب ارتقاء عملکرد سازمان‌ها می‌گردد.
1-12-2 واحدهای تصمیم‌گیری
منظور از واحدهای مشابه واحدهایی می‌باشند که تحت نظارت یک واحد مرکزی فعالیت نموده و ورودی‌ها و خروجی‌های مشابه دارند مثل دانشکده‌های موجود دریک دانشگاه، شعبات بانک، نمایندگی‌ها و غیره.
1-12-3 تحلیل پوششی دادهتکنیکی ناپارامتریک برای سنجش و ارزیابی کارایی نسبی مجموعه‌ای از واحدهای تصمیم‌گیرنده با ورودی و خروجی‌های قطعی است.
1-12-4 نهاده‌ها
ورودی‌های یک فرایند تولیدی یا غیر تولیدی که جنبه کمی یا کیفی دارند.
1-12-5 ستانده‌ها
خروجی‌های یک فرایند تولیدی یا غیر تولیدی که جنبه کمی یا کیفی دارند.
1-12-6 بازده به مقیاس
بازده به مقیاس مفهومی است بلندمدت که منعکس‌کننده نسبت افزایش در خروجی به ازای افزایش در میزان ورودی‌هاست. این نسبت می‌تواند ثابت، افزایشی یا کاهشی باشد.
1-13 فرآیند اجرای تحقیق3473811966595در راستای ارزیابی عملکرد مدیریت عرضه و خرید در گام اول به مطالعه ادبیات تحقیق در باب ارزیابی عملکرد، عرضه و خرید و مدیریت آن و همچنین تصمیم‌گیری‌های چندشاخصه، پرداخته‌شده که منجر به شناسایی و انتخاب تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها و در این راستا، مدل (سارانگا و موسر، 2010)، و شاخص‌های مرتبط با آن گردیده است و در گام بعدی جهت جمع‌آوری داده‌های لازم برای سنجش متغیرها از داده‌های واقعی، چک‌لیست‌ها و مصاحبه با کارشناسان مرتبط استفاده‌شده است. پس از تجزیه و تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از DEA در گام نهایی بحث و نتیجه‌گیری لازم صورت پذیرفته است که در نمودار 1-1 مشاهده می‌شود.
نمودار 1-1 فرآیند اجرای تحقیق
1-14 جمع‌بندیبا توجه به آنچه تا کنون بیان شد، به منظور پاسخگویی به مسائل اصلی و فرعی پژوهش و همچنین دستیابی به اهداف مدنظر، در فصل آتی، با ارائه مطالعه ادبیات نظری پژوهش، به ارزیابی عملکرد مدیریت عرضه و خرید در نمایندگی‌های سایپا در استان گیلان پرداخته شده است.
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق

بخش اول:ارزیابی عملکرد

2-1 ارزیابی عملکرد2-1-1 مقدمهبقا و دوام سازمان‌ها و همچنین توسعه آن‌ها نیازمند درک به هنگام فرصت‌‌های محیطی و تغییرات در بازار است. سازمان‌هایی که توان درک قواعد بازار را دارند، شانس بیشتری برای بهره‌مندی از فرصت‌ها می‌یابند. تکنولوژی‌های جدید نگرش‌های نو و روش‌های نوین همه می‌توانند قواعد موجود را دگرگون سازند و شرایطی کاملاً نوین بیا‌فرینند (عطافر و همکاران، 147:1389).
امروزه مسائل ناشی از افزایش رقابت و پیچیدگی محیط، سازمان‌ها را به فکر استفاده از روش‌های کاراتر و موثرتری در اداره امورشان انداخته است (آذر و دیگران، 1384)به بیان دیگر با گسترده‌تر شدن سازمان‌ها و افزایش دامنه نظارتی مدیران، ارزیابی و کنترل واحدهای سازمانی به ضرورتی برای مدیران تبدیل می‌شود. یکی از وظایف مدیران نظارت بر عملکرد سازمان‌هاست. (صالحی صادقیانی و دیگران، 1387:75).
2-1-2 تاریخچه ارزیابی عملکرد
از دیرباز تا‌ کنون، ارزیابی عملکرد از جمله بهترین راه‌های به دست آوردن اطلاعات برای تصمیم‌گیری در سازمان‌ها به شمار رفته است و قدمت شکل‌گیری نظام ارزیابی عملکرد به صورت رسمی را می‌توان به سه قرن پیش بازگرداند(تارمینا:103:2009) که در طول زمان با توجه به نیازهای سازمان کامل‌تر گشته است. اما استفاده از نظام‌های ارزیابی به طور رسمی به قرن نوزدهم بر می‌گردد. در این دوره از ابزارهای بسیار ابتدایی برای ارزیابی سطح کیفی ستانده سازمان استفاده می‌شد (خدایی، 1387:10). بین سال‌های 1975 تا 1980 سازمان‌ها می‌توانستند تنها با تصمیم‌گیری بر اساس معیارهای مالی به موفقیت خود اطمینان داشته باشند، ولیکن با افزایش رقابت در بازارها، مدیران علاوه بر اندازه‌های مالی نیازمند آگاهی از سایر جنبه‌های عملکرد سازمان نیز می‌باشند.
در دیدگاه سنتی، مهم‌ترین هدف ارزیابی، قضاوت و ارزیابی عملکرد می‌باشد، ولی در دیدگاه نوین، فلسفه ارزیابی بر رشد و توسعه و بهبود ظرفیت ارزیابی شونده متمرکز شده است. مدیریت بر ارزیابی دستگاه‌ها براساس نگرش نوین در مقایسه با نگرش سنتی از تفاوت‌های اساسی در ابعاد مختلف برخوردار است. پیامد وجود نظام ارزیابی مبتنی بر دیدگاه نوین، بهبود رضایت، ارتقا سطح کارکرد و در نهایت اثربخشی فعالیت‌های سازمان خواهد بود. در صورتی که اهداف اساسی مرتبط با انجام ارزیابی در راستای رشد و توسعه بهبود عملکرد و فعالیت‌های سازمان و افراد بوده و پدیده قضاوت و مچ گیری در آن جایگاهی نداشته باشد، سازمان‌ها خود به استقرار نظام ارزیابی می روند و به طور مستمر برای بهبود مکانیزم های آن تلاش می‌نمایند. برآیند این تلاش‌ها، ایجاد خود ارزیابی در سازمان‌هاست که پیامد نگرشی رشد و توسعه عملکرد و در نهایت تحقق سریع‌تر و بهتر اهداف سازمانی می‌باشد (نجفی و همکاران، 1387).
در دوره حاضر ارزیابی عملکرد در مقایسه با گذشته به مراتب تکامل‌یافته‌تر بوده و همسو با الگوی تحول اندیشه‌های مدیریت، ماهیت و کارکردهای آن توسعه‌یافته است. در سال‌های اخیر عواملی چون رقابت شدید، جهانی شدن و انفجار تکنولوژی، یادگیری سازمانی، قابلیت‌های خلق دانش و نوآوری عوامل غالب در ایجاد مزیت رقابتی هستند، به تبع آن، سازمان‌ها مجبورند در جستجوی معیارهایی فراتر از سنجه‌های مالی سنتی باشند(متین و همکاران، 1389).
جدول2-1 تمایز دیدگاه‌های سنتی و نوین در ارزیابیویژگی‌ها معطوف به قضاوت
(یادآوری عملکرد) معطوف به رشد و توسعه
(بهبود عملکرد)
نقش ارزیابی کننده قضاوت و اندازه‌گیری عملکرد مشورت دهنده و تسهیل‌کننده عملکرد
دوره ارزیابی گذشته آینده
استانداردهای ارزیابی نظر سازمان و مدیران خود استاندارد گذاری
هدف کنترل رشد، توسعه و بهبود
سبک دستوری گفتگو
( صفری، 1381 :20)
2-1-3 تعریف ارزیابی عملکردارزیابی عملکرد فرایندی است که همه سازمان‌ها باید آن را انجام دهند آن‌ها ممکن است این کار را به صورت کاملاً سیستماتیک و یا خیلی سریع و خاص انجام دهند ولی به هر حال برای بهبود عملکرد باید به آن توجه کنند. این ارزیابی به واقع نوعی مصون‌سازی سازمان در برابر آفات پیش‌روست (پارکر، 2000).
بدین ترتیب ارزیابی عملکرد به مجموعه اقدامات و اطلاعاتی اطلاق می‌گردد که به منظور افزایش سطح بهینه از امکانات و منابع در جهت دستیابی به اهداف به شیوه‌ای اقتصادی توأم با کارایی و اثربخشی صورت می‌گیرد، به طوری که ارزیابی عملکرد در بعد «نحوه استفاده از منابع» اساساً در قالب شاخص‌های کارایی بیان می‌شود. اگر در ساده‌ترین تعریف، نسبت داده به ستاده را کارایی بدانیم، نظام ارزیابی در واقع میزان کارایی تصمیمات مدیریت در خصوص استفاده از منابع و امکانات را مورد سنجش قرار می‌دهد، که عمده‌ترین شاخص آن صرفه ‌اقتصادی یا بهینه بودن فعالیت‌هاست. از سوی دیگر ارزیابی عملکرد در بعد «سازمانی» معمولاً معرف اثربخشی فعالیت‌هاست، منظور از اثربخشی، میزان دستیابی به اهداف و برنامه‌ها با ویژگی کارا بودن فعالیت‌ها و عملیات می‌باشد. (خدائی، 28:1387).
در تعریفی جامع، فرایند سنجش جامع عملکرد، در قالب عباراتی نظیر: کارایی، اثربخشی، توانمندسازی، قابلیت پاسخگویی در چارچوب اصول و مفاهیم برای تحقق اهداف و وظایف سازمانی، ساختاری، برنامه‌ای و توسعه بلندمدت سازمان ارزیابی عملکرد سازمان اطلاق می‌شود و یا به عبارت دیگر منظور ارزیابی عملکرد این است که مدیر کلیه امکانات مصرف‌شده اعم از مادی و معنوی را با بازدهی کار بر اساس معیارهای مورد قبول مقایسه کند تا روشن شود که به اهداف کمی و کیفی مورد انتظار نائل آمده است یا خیر (سهرابی و خان محمدی، 6:1386).
2-1-4 اهمیت و ضرورت ارزیابی عملکردرقابت فزاینده برای منابع کمیاب و تقاضای پاسخگویی از جانب سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان، موسسه‌ها و مراکز پژوهشی را تحت فشار قرارداده تا ارتباط و کیفیت نتیجه‌ها ونیز بهبود و سازگاری پژوهش‌ها را در اولویت قرار دهند. در نتیجه ارزیابی و بهبود عملکرد واحدهای پژوهشی در بسیاری از کشورها در حال توسعه در اولویت قرار دارد(محمودی، 1391: 28).
ارزیابی و اندازه‌گیری عملکرد، موجب هوشمندی سیستم وبر انگیختن افراد در جهت رفتار مطلوب می‌شود و بخش اصلی تدوین و اجرای سیاست سازمانی است. ارزیابی و اندازه‌گیری عملکرد بازخورد لازم را در موارد زیر ارائه می‌کند:
با پیگیری میزان پیشرفت در جهت اهداف تعیین‌شده مشخص می‌شود که آیا سیاست‌های تدوین‌شده به صورت موفقیت‌آمیزی به اجرا در آمده‌اند.
با اندازه‌گیری نتایج مورد انتظار سازمانی و همچنین اندازه‌گیری رضایت کارکنان و مشتریان، مشخص می‌شود آیا سیاست‌ها به طور صحیح تدوین‌شده‌اند.
کسب اطلاعات از وضعیت موجود سازمان و اینکه در چه مرحله از دستیابی به اهداف است.
شناسایی موارد بهبود عملکرد یا نقاطی که نیازمند بهبود هستند یا باید برای تأمین نیازهای فعلی یا آتی ساختار سازمان تنظیم شوند. (قلی زاده، 1389: 4)
2-1-5 فرآیند ارزیابی عملکرد
فرایند ارزیابی عملکرد فرایندی است که به سازمان این فرصت را می‌دهد که مشکلات را شناسایی کند تا عمل صحیح را قبل از اینکه مشکلات بزرگ شود انجام دهد(کوئنگ، 2000).
هر فرایندی شامل مجموعه‌ای از اقدامات با ترتیب و توالی خاص منطقی و هدفمند می‌باشد. ارزیابی عملکرد مستلزم پیمودن گام‌های متعدد است. گام‌های مورد نظر در ارزیابی عملکرد به شرح زیر می‌باشد:
قدم اول: تعریف فرآیند
در شناسایی فرآیند، شناسایی این که چه چیزی را می‌خواهیم اندازه‌گیری کنیم، مدنظر است. معمولاً فرآیندها و عملیات بسیار زیادند اگر عملیات ما چندگانه باشند، به لحاظ اقتصادی، فرایندی را بایستی انتخاب نمود که از نظر مشتری (داخلی و خارجی) مهم تر هستند.
قدم دوم: تشخیص فعالیت‌های بحرانی جهت ارزیابی
بسیار مهم است که تنها فعالیت‌های بحرانی را برای اندازه‌گیری انتخاب کنیم این فعالیت‌ها را اندازه‌گیری می‌کنیم تا بتوانیم آن‌ها را کنترل کنیم. در هنگام انتخاب بایستی روی فضاها و فرایندهای کلیدی تمرکز کرد نه بر روی انسان‌ها.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *