متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید متن کامل پایان نامه را در سایت منبع 2 fuka.ir می توانید ببینید

–207

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید


دانشگاه آزاد اسالمی واحد تهران مرکز

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A) گرایش : جغرافیا و برنامه ریزی شهری
عنوان:
تحلیل نقش فعالیتهای انسانی د رایجاد ناپایداری زیست محیطی )مطالعه موردی شهر کرج(
استاد راهنما:
دکتر سعید گیوه چی

استاد مشاور:

دکتر جمیله توکل نیا
پژوهشگر:
نوید رضا فرشچین تابستان 1390

تقدیم به روان پاک پدرم
و مادر دلسوزم که زندگی خویش را از او رنگ و بو داده ام.

با تشکر از
جناب دکتر سعید گیوه چی ، استاد راهنمای گرامی، کسی که دلسوزتر و مسئوالنه تر از خودم به کارمن مینگریست و با جدیت فراوان انگیزه های الزم را در جهت شکل گرفتن بهترین کار در حد توانم در من ایجاد نمود .با صبر و حوصله و مهربانی فراوان، هدایتم کرد تا بهتر ببینم، دقیق تر بشنوم و سریعتر در راستای هدفم حرکت کنم.

سرکار خانم دکتر جمیله توکل نیا که آرامش درونی شان در سخت ترین لحظات به من آرامش میداد وشخصیت مهربانشان یاریم میکرد و بادر اختیار گذاشتن تجربیات چندین ساله خود مرا وادار به تالش بیشتر نمود.
دوستان عزیزم، خانم یاسمین شهباززادگان و آیدا مصیبی که با کمک و تالش بی دریغ نهایت دوستی را به من نشان داده و مرا مدیون محبتهای خویش نمودند.

بسمه تعالی
تعهد نامه اصالت پایان نامه کارشناسی ارشد
اینجانببب نویدرضاااا فرشاااچین دانبببش آموختبببه مرشبببی کارشناسبببی ارشبببد نا یوسبببته ببببه شبببماره دانشببببجویی
88065091700 در رشببته جغرافیااا و برنامااه ریاازی شااهری کببه در تبباری 1390/4/22 از ایببان نامببه
خود تحت عنوان : تحلیل نقش فعالیت های انسانی در ایجاد ناپایداری زیست محیطی نمونه ماوردی شاهر کارج
با کس نمره 17/93 و درجه بسیار خوب دفاع نموده ام بدین وسیله متعهد می شوم :
.1 این ایان نامه حاصبل تحریبق و بشوهش انجبام شبده توسبا اینجانب ببوده و در مبوارد کبه از دسبتاوردها
علمی و شوهشبی دیگبران ا اعبم از ایبان نامبه ، کتباب ، مرالبه و … د اسبتداده نمبوده ام ، مشبابق بوابا و
رویه ها موجود ، نام منبی مورد استداده و سایر مشخصات آن را در فهرست ذکر و درج کرده ام.
.2 این ایان نامه قبالً برا دریافت هیچ مدرک تحصیلی ا هم سشح ، ایین تبر یبا بباالتر د در سبایر دانشبگاهها
و مؤسسات آموزش عالی ارائه نشده است. .3 چنانچه بعد از فراغت از تحصیل ، قصد استداده و هر گونه بهره بردار اعبم از چباک کتباب، ببت اختبراع
و … از این ایان نامه داشته باشم ، از حوزه معاونت شوهشی واحد مجوزها مربوطه را اخذ نمایم.
.4 چنانچه در هر مرشی زمانی خالف موارد فوق ابت شود، عواقب ناشبی از آن را بیبذیرم و واحبد دانشبگاهی
مجاز است با اینجان مشابق وابا و مرررات رفتار نموده و در صبورت ابشبام مبدرک تحصبیلی ام هبیچ
گونه ادعایی نخواهم داشت. نام و نام خانوادگی :
تاری و امضاء :

بسمهتعالی
در تاریخ 1390/4/22
دانشببجو کارشناسببی ارشببد آقااای نویدرضااا فرشااچین از ایببان نامببه خببود
دفبباع نمببوده وبببا نمببره 17/93 بحببروف هفااده و نااود و سااه صاادم و بببا درجببه
بسیار خوب مورد تصوی قرار گرفت.

امضاء استاد راهنما

فهرست مطالب
چکیدهH:پایانامهآماده پرینت.docx#_Toc307818438#_Toc307818438defined.
فصل اوم :14
-1-1 مردمه15
-2-1 بیان مسئله16
-3-1 اهمیت مو وع تحریق 16…………………………..-4-1 هدفها تحریق 16…………………………..-5-1 یشینه تحریق 17…………………………..-6-1 متغیرهای تحریق17
-7-1 رسشها تحریق 17…………………………..-8-1 فر یات تحریق 18…………………………..-9-1 قلمرو تحریق 18…………………………..-10-1 روش تحریق 19…………………………..-11-1 شیوه گردآوری اطالعات 19……………………………-12-1 جامعه آماری 20…………………………..-13-1 روش تحلیل 20…………………………..-14-1 محدویتها شوهش 20…………………………..فصل دوم : چهارچوب نظری شوهش اادبیات تحریقد21………………………………………………………………………………………………..-1-2 تعاریف و اصشالحات 22…………………………..-2-1-2 تعاریف توسعه ایدار 22……………………………
-1-1-1-2گزارش کندرانسهای جهانی محیا زیست و توسعه 22…………………………..
-2-1-1-2 گزارش سمیوزیوم الهه جزء اسناد اجالس زمین 22…………………………..
-3-1-1-2 گزارش سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد 23…………………………..
-4-1-1-2 کندرانس محیا زیست و توسعه سازمان ملل متحد (آنسد) 23…………………………..
-5-1-1-2 گزارش توسعه انسانی ایدار سازمان ملل متحد 24…………………………..
-2-1-2 سیر تحوم تاریخی توسعه ایدار ااجالسها و قوانیند 24…………………………..
-2-2 مدمها و نظریات اچارچوبنظری توسعه و ایدارید 28…………………………..-1-2-2 مدهوم توسعه 28…………………………..
-2-2-2 مکات فکری عمده توسعه در قرن بیستم 29…………………………..
-1-2-2-2 مکت نوسازی امدرنیزاسیوند 29…………………………..
-2-2-2-2 مکت وابستگیامکت نئومارکسیستید 30…………………………..
-3-2-2-2 مکت نظام جهانی 30…………………………..
-4-2-2-2 مکت نظام نوین جهانی 31…………………………..
-5-2-2-2 جمیبندی تحوالت جوامل براساس نظریههای توسعه 31…………………………..
-3-2-2 رویکردهای مختلف در تبیین و تشریح مدهوم توسعه و محیا 32…………………………..
-1-3-2-2 رویکرد اکولوژی محور 33…………………………..
-2-3-2-2 رویکرد بازارگرا 33…………………………..
-3-3-2-2 رویکرد نئومارکسیست 33…………………………..
-4-2-2 دیدگاههای مشرح در مورد توسعه و محیا 33…………………………..
-1-4 -2-2 دیدگاه اقتصاددانان 33…………………………..
-2-4-2-2 دیدگاه اکولوژیستها 33…………………………..
-3-4-2-2 دیدگاه جامعهشناسان 34…………………………..
-5-2-2 مداهیم مرتبا با توسعه و ایداری 34…………………………..
-1-5-2-2ایداری و تعادم زیستی ………………………………………………………………………….. 34
-2-5-2-2ایداری و آسیذیری اکولوژیکی اکوسیستمها ………………………………………………… 34
-3-5-2-2 توسعهایدار و حدظ مبانی توسعه ……………………………………………………………….. 35
-6-2-2 یشزمینه توسعهایدار ااز فکر تا عملد ……………………………………………………………… 35
-7-2-2 چالشهای زیست محیشی ……………………………………………………………………………….36
-8-2-2 دغدغههای مشرح در توسعه ایدار ……………………………………………………………………. 37
-9-2-2 توجه به منابی اکولوژیکی مربوط به حام و آینده ………………………………………………………38
-10-2-2 اهمیت فعالیتهای انسانی ……………………………………………………………………………..38
-11 -2-2 توجه به استراتشیهای توسعه ایدار ………………………………………………………………… 39
-12-2-2 تاریخچه فعالیتهای زیست محیشی در ایران ……………………………………………………….. 39
-1-1-2-2 برنامهنجساله اوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور ا1366-71د ……………… 40
-2-12-2-2 گزارش ملی جمهوری اسالمی ایران در کندرانس ریو ………………………………………. 41
-3-12-2-2 برنامهنجساله دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور ا1378ـ1374د ………… 41
-4-12-2-2 برنامهنجساله سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور ا1378 ـ 1374د ……… 41
فصل سوم: ویشگی های جغرافیایی محدوده مورد مشالعه ………………………….. …………………….. .. 43
-1-3 ویشگیهاجغرافیایی طبیعی ………………………….. ………………………….. …………………….44
1-1-3 موقعیت ……………………………………………………………………………………………………. 44
-2-1-3 تو وگرافی ……………………………………………………………………………………………….. 45
-3-1-3 زمینشناسی ……………………………………………………………………………………………… 46
-4-1-3 اقلیم ………………………………………………………………………………………………………. 47
-5-1-3 خاک …………………………..H:پایانامهآماده پرینت.docx#_Toc307818503#_Toc307818503…………………………..
-6-1-3 منابی آب …………………………………………………………………………………………………. 49
-1-6-1-3 منابی آبهای سشحی ……………………………………………………………………………….. 49
-2-6-1-3 منابی آب زیرزمینیH:پایانامهآماده پرینت.docx#_Toc307818506#_Toc307818506…………………………..
-7-1-3 وشش گیاهی……………………………………………………………………………………………. 51
-8-1-3 ژئومورفولوژ…………………………………………………………………………………………. 53
-2-3 ویشگیها جغرافیاانسانی ………………………………………………………………………………….54
-1-2-3 موقعیت ………………………………………………………………………………………………….. 54
-2-2-3 ویشگیها تاریخی ……………………………………………………………………………………… 56
-3-2-3 ویشگیها اجتماعی ……………………………………………………………………………………. 57
-1-3-2-3 جمعیت کانونهای شهری استان البرز ………………………………………………………….. 57
-2-3-2-3 روند تحوالت جمعیت کانونهای شهری ………………………………………………………… 58
-3-3-2-3 زبان و گویش کرجی …………………………………………………………………………….. 59
-4-3-2-3 سوابق جمعیتی کرج ……………………………………………………………………………… 59
-5-3-2-3 بررسی رشد جمعیت در قسمتهای مختلف شهر کرج ………………………………………… 59
-6-2-2-3 ساختار جمعیت …………………………………………………………………………………… 60
-8-3-2-3 مهاجرت در شهر کرج …………………………………………………………………………… 62
-9-3-2-3 آموزش ……………………………………………………………………………………………. 62
-4-2-3 ویشگیها اقتصاد ……………………………………………………………………………………. 65
-1-4-2-3 ترکیاشتغام و فعالیت کانونهای شهری ……………………………………………………… 65
-2-4-2-3 نرش غالو گرایش های اقتصادی شهرهای استان …………………………………………….. 67
-3-4-2-3 روند تحوالت اشتغام شهر کرج …………………………………………………………………. 68
-5-2-3 ویشگیها کالبدشهر کرج…………………………………………………………………………… 71
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل مووع شوهش ……………………………………………………………………..79
-1-4تحوالت کیدی و تاریخی کرج …………………………………………………………………………………80
-2-4ترسیمات سیاسی شهرستان کرج ………………………………………………………………………………81

-3-4 تحوالت اجتماعی ……………………………………………………………………………………83………….
-1-3-4 تغییرات جمعیت …………………………………………………………………………………………. 83
-4-4 تحوالت اقتصادی……………………………………………………………………………………………….83
-1-4-4 وعیت اشتغام …………………………………………………………………………………………. 83
-5-4 تحوالت فضایی اکالبدی ـ فعالیتید ……………………………………………………………………………84
-1-5-4 کشاورزی ……………………………………………………………………………………………….. 84
-2-5-4 دامیروری ……………………………………………………………………………………………….. 85
-3-5-4 منابی طبیعی ……………………………………………………………………………………………… 85
-1-3-5-4 جنگلکاری ……………………………………………………………………………………….. 85
-2-3-5-4 وشش گیاهی ……………………………………………………………………………………… 85
-3-3-5-4 مراتی ……………………………………………………………………………………………… 85
-4-5-4 حومهنشینی و مهاجرت ………………………………………………………………………………….85
-1-4-5-4 جریانات مهاجرتی ……………………………………………………………………………….. 85
-2-4-5-4 وعیت مسکن …………………………………………………………………………………… 86
-3-4-5-4 اسکان جمعیت ……………………………………………………………………………………. 86
-4-4-5-4 روند حومهنشینی در تحوم نظام اسکان ………………………………………………………… 86
-5-4-5-4 حاشیهنشینی……………………………………………………………………………………….. 87
-5-5-4 شاخصهای اجتماعی توسعه ایدار ……………………………………………………………………. 88
-1-5-5-4 جمعیت و توسعه ایدار …………………………………………………………………………… 88
-6-5-4 تحلیل عوامل تأ یرگذار بر ایداری اجتماعی ………………………………………………………….. 89
-1-6-5-4 عوامل طبیعی و اقلیمی …………………………………………………………………………… 89
-2-6-5-4 عوامل اجتماعی ـ اداری ـ سیاسی ……………………………………………………………….. 89
-3-6-5-4 عوامل اقتصادی ………………………………………………………………………………….. 90
-4-6-5-4 عوامل فرهنگی …………………………………………………………………………………… 90
-5-6-5-4 عوامل مدیریتی و برنامهریزی ………………………………………………………………….. 91
-6-6-5-4 تحلیل تحوالت نظام اسکان ………………………………………………………………………. 91
-7-5-4 ارزیابیایداری زیست محیشی ……………………………………………………………………….. 94
-1-7-5-4 فعالیتهای انسانی تأ یرگذار بر ایداری زیست محیشی ……………………………………….. 94
-2-7-5-4 منابی آلودهکننده هوا ………………………………………………………………………………. 95
-8-5-4 منابی آلودگی آب ………………………………………………………………………………………… 98
-1-8-5-4 در شهرستان کرج ………………………………………………………………………………… 99
-1-8-5-4 بهرهبرداری از معادن …………………………………………………………………………. 100
-2-8-5-4 آفتکشها و آلودگی خاک ……………………………………………………………………… 100
-3-8-5-4 زبالههای شهری ……………………………………………………………………………….. 101
-4-8-5-4 فرسایش خاک …………………………………………………………………………………..102
-9-5-4 وعیت منابی اکولوژیکی و عوامل محیشی تا یرگذار بر ایداری زیست محیشی ……………….102
-1-9-5-4 منابی آب ………………………………………………………………………………………… 102
-2-9-5-4 ساخت فیزیوگرافیک …………………………………………………………………………… 103
-3-9-5-4 ساختار زمینشناسی …………………………………………………………………………… 104
-4-9-5-4 منابی ار ی ……………………………………………………………………………………. 104
-10-5-4 تحلیل عوامل تأ یرگذار بر ایداری زیستمحیشی ………………………………………………..105
-1-10-5-4 تبدیل رویشگاههای طبیعی به زمینهای کشاورزی ………………………………………… 106
-2-10-5-4چرای بیرویه احشام ……………………………………………………………………….. 106
-3-10-5-4 کاهش تنوع زیستی …………………………………………………………………………… 106
-4-10-5-4 افزایش انواع آلودگیها ………………………………………………………………………. 106
-5-10-5-4 افزایش فرسایش خاک و بیابانزایی ………………………………………………………… 106

-6-10-5-4 آلودگی منابی آب ……………………………………………………….107 ……………………..
-7-10-5-4 تهدید حیاتوحش جانوری و گیاهی …………………………..107 ……………………………..
-6-4 ارزیابی ایداری اقتصادی ……………………………………………………….107…………………………..-1-6-4 عوامل تأ یرگذار بر ایداری اقتصادی ……………………………………………………….107 ………
-1-1-6-4 کشاورزی و باغداری ……………………………………………………….107 …………………
-2-1-6-4 صنعت و معدن ……………………………………………………….108 ………………………..
-2-6-4 شاخصهای اقتصادی توسعه ایدار ……………………………………………………….108 …………
-1-2-6-4 درصد شاغلین به کل جمعیت ……………………………………………………….108 …………
-2-2-6-4 درصد کارگاههای صنعتی به شاغلین …………………………..109 …………………………….
-3-2-6-4 دسترسی به فرصتهای شغلی و عملکرد خوابگاهی …………………………..109 ……………
-3-6-4 تحلیل عوامل تأ یرذار بر ایداری اقتصادی …………………………..109 …………………………….
-1-3-6-4مکانگزینی فعالیت ها ……………………………………………………….109 …………………
-2-3-6-4 صنعت ……………………………………………………………………………………110 ……..
-3-3-6-4 ترسیم اعتبارات و وامهای اعشایی ……………………………………………………….111 ……
-4-3-6-4 عوامل مدیریتی ……………………………………………………….112 ………………………..
-4-6-4 جمیبندی ……………………………………………………………………………………112 ………….
-7-4 آزمون فریه اوم ……………………………………………………………………………………113………
-8-4 آزمون فریه دوم ……………………………………………………………………………………114………
-1-8-4 هدفهای استداده ایدار از زمین ……………………………………………………….114 …………….
-2-8-4 حرکت و ترددایدار ……………………………………………………….114 …………………………
-3-8-4 محیا زیستایدار ……………………………………………………….114 …………………………..
-4-8-4 ایداری اجتماعی ……………………………………………………….114 ……………………………..
-5-8-4 اقتصاد ایدار ……………………………………………………………………………………115 …….
-9-4 آزمون فریه سوم ……………………………………………………………………………………115……..
-1-9-4 راهبردهای زیست محیشی ……………………………………………………….115 …………………..
-2-9-4 راهبردهای اجتماعی و اقتصادی ……………………………………………………….115 ……………
-3-9-4 راهبردهای کالبدی ـ فضایی ……………………………………………………….115 …………………
-4-9-4 راهبردهای حرکتی و زیرساختی ……………………………………………………….116 ……………
-5-9-4 راهبردهای توسعه مشارکتی ……………………………………………………….116 ………………..
-6-9-4 راهبردهای مدیریت توسعه ……………………………………………………….116 ………………….
-10-4 راهبردها و سیاستها با تکیه بر تحوالت به منظور دستیابی به توسعهایدار در محدوده مورد مشالعه117
-1-10-4 نراط قوت،عف، فرصتها و تهدیدهای اقتصادی …………………………..117 ………………….
-1-1-10-4 نراط قوت توسعه اقتصادی ……………………………………………………….117 …………..
-2-1-10-4 نراطعف توسعه اقتصادی ……………………………………………………….118 ………..
-3-1-10-4 فرصتهای توسعه اقتصادی ……………………………………………………….118 ………..
-4-1-10-4 تهدیدهای توسعه اقتصادی ……………………………………………………….118 …………..
-2-10-4 نراط قوت،عف، فرصتها و تهدیدهای اجتماعی …………………………..119 ………………….
-1-2-10-4 نراط قوت توسعه اجتماعی ……………………………………………………….119 …………..
-2-2-10-4 نراطعف توسعه اجتماعی ……………………………………………………….119 ……….
-3-2-10-4 فرصتهای توسعه اجتماعی ……………………………………………………….120 ………..
-4-2-10-4 تهدیدهای توسعه اجتماعی ……………………………………………………….120 …………..
-3-10-4 نراط قوت،عف فرصتها و تهدیدهای زیست محیشی …………………………..120 ……………
-1-3-10-4 نراط قوت توسعه زیستمحیشی ……………………………………………………….120 …….
-2-3-10-4 نراطعف توسعه زیستمحیشی ……………………………………………………….120 …..
-3-3-10-4 فرصتهای توسعه زیستمحیشی ……………………………………………………….121 …..
-4-3-10-4 تهدیدهای توسعه زیست محیشی ……………………………………………………….121 …….

فصلنجم : نتیجهگیری و یشنهادات ……………………………………………………….123……………………..
-1-5چشمانداز و هدفهای توسعه کرج ………………………………………………………………………….125
-1-1-5 چشمانداز اجتماعی، اقتصادی و کالبدی …………………………………………………………….. 125
-2-5 هدف محوری توسعه ایدار ………………………………………………………………………………….126
-1-2-5 هدفهای استداده ایدار از زمین ……………………………………………………………………..126
-2-2-5 هدفهای حرکت و ترددایدار ……………………………………………………………………….127
-3-2-5 هدفهای محیا زیستایدار…………………………………………………………………………127
-4-2-5 هدفهای ایداری اجتماعی …………………………………………………………………………..127
-5-2-5 هدفهای اقتصادی ایدار …………………………………………………………………………….127
-6-2-5 راهبردهای توسعه کالن شهر کرج …………………………………………………………………. 127
-7-2-5 راهبردهای زیست محیشی ……………………………………………………………………………127
-8-2-5 راهبردهای اجتماعی و اقتصادی …………………………………………………………………….128
-9-2-5 راهبردهای کالبدی ـ فضایی ………………………………………………………………………….128
-10-2-5 راهبردهای حرکتی و زیرساختی ………………………………………………………………….. 128
-11-2-5 راهبردهای توسعه مشارکتی ……………………………………………………………………….128
-12-2-5 راهبردهای مدیریت توسعه …………………………………………………………………………129
-3-5 نتیجهگیری …………………………………………………………………………………………………….129
منابی …………………………………………………………………………………………………………………. 130
………………………………………….. Abstract ………………………………………………………………………. 213

فهرست جداوم
جدوم :1-3 جمعیت و تعداد بلوکهای حوزههای کرج بزرگ در سام ……………………………………………. 137555جدوم :2-3 تغییرات جمعیت کل کشور، استان تهران و منشره مورد مشالعه طی سامهای ……………….. 1345 – 8558جدوم :3-3 رشد جمعیت کل کشور، استان تهران و حوزه کرج ـ شهریار طی سامهای …………………… 1345 – 8558جدوم :4-3 مرایسه تغییرات جمعیت شهر کرج در محدودههای شمارش شده در سرشماریهای مختلف …………………59و جمعیت بازسازی شده در محدوده سام ……………………………………………………………………………. 138059جدوم :5-3 جمعیت شهرکرج بزرگ بر حس جنس و سن در سام ………………………………………………. 138560جدوم :6-3توزیی درصد جمعیت کرج بزرگ در سام 1385 بر حس گروههای بزرگ سنی …………………………..61جدوم :7-3 توزیی درصد مهاجران وارد شده به کرج بزرگ طی دهه 1375-85 بر حس جنس و طوم مدت اقامت …62جدوم :8-3 و عیت سواد در شهر کرج بزرگ ……………………………………………………………………………62جدوم :9-3 جمعیت استان البرز در گزینه مختلف ………………………………………………………………………….64جدوم :10-3 توزیی واحدهای فعالیت در نراط شهری و روستایی استان بین بخشهای سه گانه اقتصادی سام …..138165جدوم :11-3 تغییرات تعداد مراکز فعالیت در شهرستانهای کرج و شهریار، مالرد و قدس در سام 1381 نسبت به…………………………………………………………………………………………………………………. 1373 66
جدوم :12-3تحوالت ترکی اقتصادی جمعیت شهر کرج در سامهای 1355ـ 1365ـ …………………1385 -137568جدوم :13-3 توزیی واحدهای فعالیت در مناطق 9 گانه شهر کرج به تدکیک گروههای عمده در بخشهای سه گانه در سام……………………………………………………………………………………………………………….. 138170..
جدوم :14-3 کاربری عمومی زمین در شهر کرج او ی موجودد………………………………………………………..71جدوم :15-3 کاربری و ی موجود زمین به تدکیک سشوح خالص شهری و ناخالص فراشهری در شهر کرج …………75جدوم1-4: شهرستان کرج به تدکیک بخش و دهستان سام ……………………………………………………….. 137581جدوم2-4: ترسیمات کشوری شهرستان کرج در سام …………………………………………………………….. 138882جدوم:3-4 جمعیت شهری و روستایی در شهرستان کرج ………………………………………………………………….83جدوم:4-4 میزان رشد ساالنه جمعیت در شهرستانهای کرج و شهریار در فاصله سامهای 1345 ـ ……………137588جدوم5-4: روند ارزیابی و عیت ایداری زیست محیشی توسعه بند ا3-5د …………………………………………….92جدوم:6-4 نراط قوت و عف و تهدیدها و فرصتهای توسعه به تدکیک در حوزههای تصمیمگیری با تکیه بر تحوالتتوسعه به منظور ارائه راهبرد ……………………………………………………………………………………..121
فهرست نقشه ها
نرشه :1-3 موقعیت جغرافیایی شهر کرج ……………………………………………HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252610%23_Toc305252610” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
نرشه :2-3 تو وگرافی استان البرز ………………………………………………….. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252612%23_Toc305252612” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :4-3 خشوط زلزله استان البرز ……………………………………………….. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252613%23_Toc305252613” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :3-3 خشوط گسلهای محدوده مورد مشالعه ……………………………………………………….47…………………نرشه :5-3 ایستگاههای هواشناسی حوزه کرج ـ شهریار …………………………… .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252615%23_Toc305252615” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :6-3 ترسیمبندی آب و هوایی استان البرز……………………………………… .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252616%23_Toc305252616” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :7-3 هنهبندی اقلیم استان البرز ……………………………………………….. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252617%23_Toc305252617” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :7-3 هنهبندی اقلیم استان البرز ……………………………………………….. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252618%23_Toc305252618” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :8-3 هنهبندی ارای از جهت دسترسی به منابی آب ……………………….. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252619%23_Toc305252619” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :9-3 منابی آبهای طبیعی و زیرزمینی ………………………………………. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252620%23_Toc305252620” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :10-3 تناس ارای …………………………………………………………. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252621%23_Toc305252621” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :11-3 وشش گیاهی …………………………………………………………… .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252622%23_Toc305252622” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :12-3 صنایی و شیارا ی …………………………………………………. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252623%23_Toc305252623” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :13-3 تراکم خالص ……………………………………………………………. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252625%23_Toc305252625” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :14-3 تراکم خالص ……………………………………………………………. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252626%23_Toc305252626” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :15-3 کاربری وی موجود کرج ……………………………………………. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252627%23_Toc305252627” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :16-3 ساختار شبکه ارتباطی یشنهادی آتی ………………………………….. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252628%23_Toc305252628” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :1-4 دورهبندی تاریخی گسترش شهر کرج …………………………………… .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252629%23_Toc305252629” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :2-4 ترسیمات سیاسی ……………………………………………………… .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252630%23_Toc305252630” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه :3 -4 قابلیت ارا ی …………………………………………………………. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252631%23_Toc305252631” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه : 4-4 هنههای در معرض فرسایش آبی ………………………………………. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252632%23_Toc305252632” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه : 5-4 موقعیت معادن و محدودههای معدنی …………………………………… .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252637%23_Toc305252637” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
نرشه : 6-4 مناطق حساس زیست محیشی ……………………………………….. .HYPERLINK “file:///H:/پایانامه/آماده%20پرینت.docx%23_Toc305252638%23_Toc305252638” ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

چکیده
با اشاعه خودآگاهی زیستمحیشی در آغاز هزاره سوم، نگهداری و مدیریت فرایندهای اکولوژیک یا سیستمهای شتیبان حیات برای همه جوامی امری سرنوشتساز است و امروزه نیز مدهوم توسعه از مدهوم ایداری جدایی ندارد.در روند توسعه انسانی مناطق توجه به ایداری حوزهها الزمه رسیدن به توسعه ایدار است.عدم توجه به دغدغههای زیستمحیشی روند توسعه را حتی با وجود دستیابی به اهداف اقتصادی در
نهایت با نا ایداری جوامی مواجه میکند خا سیر زمانی مدهوم توسعه و ایداری که در حریرت سیر تحوم
تاریخی مدهوم توسعه و توسعه ایدار است؛ چارچوب نظری توسعه و ایداری شامل مکات فکری عمده

این تدکر، رویکردها، دیدگاهها و گدتمانها، مداهیم، دغدغهها و تعاریف مختلف مشرح و همچنین چارچوب تجربی که شامل نتایج آخرین اجالس جهانی توسعه ایدار، تاریخچه فعالیتهای زیستمحیشی در ایران و ابزار تکنیکی مورد استداده در توسعه ایدار از قبیل مدمها، شاخصها و تجربه کشورهای مختلف در استداده از شاخصها است که در این شوهش مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
در این تحریق سعی بر بررسی و تحلیل در یک نگاه کلی نگر بر مبانی مربوط به محیا زیست در قال توسعه ایدار شده است.در شروع شوهش با بیان اهمیت مو وع تحریق و فر یات و سواالت یش مردمهایی جهت رسیدن به مسائل اساسی در فصوم بعدی رساله شده است.در ادامه با درنظر گرفتن مسائل اساسی تا یرگذار بر محیا زیست کرج فاکتورهای تغییردهنده اصوم توسعه ایدار تحلیل گردیده است.در انتها در یک جمیبندی سیستماتیک با ارائه راهبردها و اس به سواالت اساسی تحریق به یک نتیجهگیری قابل قبوم جهت تکمیل شوهش در نظر گرفته شده است.

فصل اوم :

-1-1 مقدمه
با توجه به برداشتهای متداوتی که از مدهوم و محتوای محیا زیست وجود دارد، رورت ایجاب مینماید تا مروری اجمالی در زمینه اهداف کلی حداظت محیا زیست و سیس اهداف آن در چارچوب مشالعات محدوده مورد مشالعه صورت ذیرد.در عین حام، بررسی اجمالی نکته اخیر روشن خواهد ساخت که هدف حداظت محیا زیست تنها حداظت از طبیعت و حیات وحش نبوده و به تبی آن هدف توسعه زیست محیشی یا توسعه ایدار نیز به هیچ وجه به مروله ساماندهی طبیعت محدود نمیشود.

در مریاس کالن و در مدهوم عام، هدف توسعه زیست محیشی را میتوان در بهسازی و سازماندهی سرزمین به منظور فراهم ساختن بستر و فضای مناس جهت شکوفایی استعدادهای معنوی و مادی
جامعه قرار دارد. با توجه به تاکید شوهش، مجموعه شهری بر مدهوم توسعه ایدار و مبهم باقی ماندن این مدهوم در
چارچوب مشال یش گدته، در وهله نخست تبیین مدهوم توسعه ایدار به طور اعم و سیس بررسی
قابلیت آن در نا ایداری زیستمحیشی شهر کرج در روند تحریق قرار میگیرد. در حریرت یکی از اهداف توسعه ایدار نیز ـ همانند اهداف ذکر شده در مجموعه شهری تأ یرات عوامل وابسته و مسترل است؛ در این زمینه باید میان دو مدهوم وابستگی از یک سو و تعامل از سوی دیگر تفاوت قایل شد. بر این مبنا، توسعه ایدار نه در ی قشی روابا، که عمدتاً در صدد قشی وابستگیها است تا از هر سو نوع روابا به بهترین شکل ممکن در یک تکامل حریری به ایدهآمترین حالت برساند.
بخشی از این امکانات و محدودیتها به قابلیت های اکولوژیک فضای مو وع برنامهریزی بستگی مییابد؛ چگونگی شرایا اقلیمی، میزان دسترسی به منابی آب، کیدیت منابی موجود خاک و بسیاری دیگر از این قبیل و مهمتر از همه، بررسی جملگی این عوامل در قال یک سیستم اکولوژیک به نحوی که به هنگام برنامهریزی مشخص شود، از کدامین منبی، میتوان به چه میزانی برداشت نمود، بدون
آنکه به سایر منابی آسی غیر قابل جبران وارد آید ؟
در مرحله بعدی مو وع کیدیت محیا زیست مورد بررسی قرار میگیرد ؛ این بررسی باید نشان دهد
:
کیدیت محیا زیست در و عیت موجود چگونه است؟
کدامین عوامل کیدیت محیا زیست را تهدید مینمایند؟
چگونه میتوان به بهکرد کیدیت محیا زیست کمک نمود؟
چه روش هایی برای کاهش عوامل تهدید کننده محیا زیست وجود دارد؟
چگونه میتوان از افت کیدیت محیا زیست در آینده و بروز عوامل تهدید کننده جدید جلوگیری
به عمل آورد ؟

بدین ترتی در چارچوب مشالعات شوهش در محدوده مورد مشالعه اوالً آنچه که تحت عنوان مشالعات محیا زیست صورت میگیرد، تنها به عنوان زیر مجموعهای از مشالعاتی وسیعتر قابل ادراک است و انیاً مشالعات محیا زیست باید در ارتباط با ایجاد ایداری و نا ایداری محیشی در محدوده مورد مشالعه مورد بررسی قرار میگیرد. زیرا منابی اکولوژیک و کیدیت محیا زیست در و عیت موجود است که در نهایت چارچوب برنامهریزی زیستمحیشی در هنه توسعه محدوده مشخص مینماید.
-2-1 بیان مسئله
طی چنددهه گذشته تحوالت منشره شهر تهران به عنوان ایتخت ایران تابی روندها وجریانها مختلف در سشح جهانی، ملی و منشرهای ساخته است.محدوده مورد مشالعه یعنی شهرستان کرج بدالیلی مانند نزدیکی
به تهران و تعامل شدید با آن بیش از یش تابی این تحوالت بوده است .رهگیر این تحوالت به
منظوراگاهی از سمت وسو رشد توسعهایست که در محدوده مورد مشالعه اتداق افتاده و درک ایدار بودن
یا نبودن آنهاست تا ماحصل این آگاهی باعث توقف روندها نا ایدار و اصالح وبازگشت آنها در مسیر
ایدار گردد و از آسیبها غیر قابل جبران در منشره جلوگیر شود. در حریرت آنچه واقعیت محدوده

مورد مشالعه را مشخص و محرق میسازد نوع تأ یر ذیری از نیروی انسانی و عوامل تأ یرگذار محدوده خارج آن است که مسیر تحریق را بر آن میدارد که به کشف و تحلیل این مشکالت رداخته و نتایج حاصله را با واقعیت حا ر به قیاس بگذارد.
در این تحریق کوشش شده است با شناخت و تسلا بر مداهیم، نظریهها و تکنیکهای مشرح در ارادایم توسعه ایدار نحوه برخورد با مساله و درک عوامل و شاخصهای معرف نا ایداری با توجه به محدودیتهای موجود در منابی اطالعاتی و کوتاهی سازمانهایی که وظیده تولید اطالعات را برعهده دارند
تصویر درستی از و عیت ایداری محدوده ارائه گردد.رهیافت توسعه ایدار در حام حا ر به عنوان یک
ارادایم جهانی و الگو قال توسعه مورد توجه خاص کشورها توسعه یافته و در حام توسعه است.در
این رهیافت دستیابی به توسعه حداظت از محیازیست به عنوان جزء الیندک توسعه تلری شده ااصل4 اعالمیه ریود و توسعه ایدار توسعهایست که نیازها جامعه حا ر را برطرف میسازد، بدون آنکه قدرت نسلها آینده را برا برطرف کردن نیازهایشان مورد معامله قراردهد ااصل 21د.
-3-1 اهمیت موضوع تحقیق
با اشاعه خوداگاهی زیست محیشی در آغاز هزاره سوم نگهدار و مدیریت فرایندها اکولوژیک یا
سیستمها شتیبان حیات برا همه جوامی امر سرنوشتساز است و امروزه نیز مدهوم توسعه از
مدهوم ایدار جدایی ندارد.در روند توسعه انسانی مناطق توجه به ایدار حوزهها الزمه رسیدن به
توسعه ایدار است عدم توجه به دغدغها زیستمحیشی روند توسعه را حتی با وجود دستیابی به
اهداف اقتصاد در نهایت نا ایدار جوامی مواجه میکند که تحلیل این روند اهمیت مو وع تحریق را
مشخص میسازد.
-4-1 هدفهای تحقیق

هدف از ارائه این تحریق دستیابی به چارچوب شوهشی قابل اعتماد برای بررسی توسعه ایدار است که به شرح ذیل به دو صورت اهداف اصلی و فرعی مشخص میگردد:

اهداف اصلی:
شناخت نا ایداریهای محدوده مشالعه
عوامل مؤ ر در نا ایداریها
نرش فعالیتهای انسانی در نا ایداریها اهداف فرعی:
تعیین شاخصهای توسعه ایدار شهری
تعیین شاخصهای توسعه ایدار زیستمحیشی
مدهوم توسعه ایدار ریشه در تاری نظریهها و تجربه توسعه و محیاگرایی دارد.امروزه رویکردهای مختلدی را در تبیین و تشریح مدهوم توسعه و محیا اکه مهمترین نرش را در تعیین چارچوب توسعه ایدار
دارندد که به صورت عمومی و یا در گزارشهای کندرانس جهانی محیا زیست و توسعه میتوان
دید.مرولها که با نام توسعه ایدار میشناسیم بر یک نظم اقتصاد اجتماعی زیستمحیشی استوار شده
است این نظم در طوم زمان از نظر محتو و روششناسی هدفها اصلی خود تغییر کرده است
-5-1 پیشینه تحقیق
با عنایت به مو وع رساله در خصوص تحلیل نرش فعالیتها انسانی در ایجاد نا ایدار زیست محیشی،
در یک مدهوم جامی وکلینگر در بحث گسترده توسعه ایدار شهر مشرح میگردد و در این خصوص
بررسی ارتباط توسعه ایدار شهر با محیا زیست و فضا درون شهر از اهمیت خاصی در منتج شدن
به بحث ایدار یا نا ایدار زیستمحیشی در ا ر فعالیتها انسانی در نظر گرفته میشود در این زمینه
با مشالعه کتاب “ نگاهی نو به مداهیم توسعه” ترجمه دکتر فرید فرحی و کتاب “مردمها در توسعه ایدار
در کشورها در حام توسعه” ترجمه دکتر رکنالدین افتخار به یک نگرش تدهیم شده در مورد توسعه
ایدار شهر رسیده و در بحث محیا زیست شهر با نگاهی بر مراالت مندرج در چندین شماره فصلنامه
محیازیست در سامها مختلف و کتاب “ کندرانس سازمان ملل در باره محیا زیست و توسعه” ترجمه
دکتر حمید طراوتی با درک مدهوم محیا زیست شهر و مشالعه چندین ایان نامه با عنوانهایی به شرح
ذیل به درک اصیل ارتباط تأ یر فعالیتها انسانی در ایدار زیست محیشی رسیده است. در تحریری با عنوان توسعه ایدار و برآورد زیانهای ناشی از تخری محیا زیست امشالعه موردی

آلودگی هوای اصدهاند، اصناعیان، 1372د به تدهیم دقیق روابا تنگاتنگ محیا و ویایی دست یافته و در تحریری با عنوان تحلیل و ارزیابی توسعه ایدار شهری با استداده از سیستم اطالعات جغرافیایی .‎GIS‎مورد : شهر شاهرود، ا عزیزی، 1385د در تحریری با عنوان: بررسی و شناخت ا رات توسعه بر محیا زیست در استان هرمزگان با استداده از مدم تخری ، امنصوری، 1388د در تحریری با عنوان: توسعه ایدار و محیا زیست در ایران، اگلکار، 1388د که جز نزدیکترین مو وعات مورد بررسی قرار گرفته شد، با عنوان این شوهش بوده و یشینه بسیار مناسبی جهت ارائه تخدیف محسوب میگردد.

-6-1 متغیرهای تحقیق

در این تحریق متغیرها به دو صورت وابسته و مسترل در نظر گرفته شده است که فعالیتهای انسانی را به عنوان یک عامل تأ یرگذار و همیشگی در جایگاه متغیر مسترل و نا ایداریهای زیست محیشی را به عنوان وابسته در نظر گرفته شده است، روابا بین این دو متغیر مو وع موردبحث در محدوده مورد مشالعه را مشخص میکند.

-7-1 پرسشهای تحقیق
سواالت اساسی مشرح در رساله که بر روششناسی رساله تأ یرگذار بوده و هدف رساله تالش برای اسخگویی به آنها بوده عبارتند از:
از دیدگاه ارادایم توسعه ایدار چگونه تحوالت اجتماعی، اقتصادی و فضایی اکالبدی ـ فعالیتیددر محدوده مورد مشالعه طی سه دهه گذشته قابل بررسی است؟
نتایج ارزیابی و عیت ایداری توسعه در محدوده موردمشالعه چیست؟
راهبردها و سیاستهای توسعه محدوده موردمشالعه برای تحرق توسعه ایدار چیست؟
-8-1 فرضیات تحقیق
فر یه اوم : با در نظر گرفتن توسعه ایدار شهر ظاهرا فعالیتها و تحوالت اجتماعی و اقتصاد و
کالبد درون شهر در سه دهه گذشته در شهر کرج به طور اعم با ا ار مخرب زیست محیشی همراه بوده
و تنها در بعضی از مناطق خاص با رعایت اصوم شهر ساز یش رفته است.
فر یه دوم : به نظر می رسد به علت در نظر نگرفتن و رعایت نکردن موازین اصلی توسعه ایدار
شهر در یک نگاه کلی نگر، شهر کرج با موزاین اصلی ایدار توسعه فاصله زیاد گرفته است.
فر یه سوم: به نظر میرسد راهبردها و سیاستهای توسعه محدوده شهر کرج چشم اندازهای مناسبی را
در آینده جهت تحرق موازین ایداری توسعه بوجود آورده است.
-9-1 قلمرو تحقیق
موقعیت جغرافیایی و مشخصات ستی و بلندیهای شهر و یرامون، در شمام شهر کوههای البرز و کندوان، در جنوب، رشته جبام مرکزی فشا ویه و زرند سابق و همچنین کوههای خرقان و در مغرب، شهرستان قزوین قرار دارد ارتداع از سشح دریا 1321 متر است.این منشره دارای شی مالیم به طرف جنوب غربی است.در جبهه شمام و شرق وجود ارتداعات مانی توسعه است.
کرج بزرگ که از یوستن محدودههای سه شهرداری کرج، مهرشهر و رجایی شهر و افزودن مناطق فردیس و میان جاده به آن شکل گرفته، س از تهران سریعترین آهنگ رشد را در استان داشته و حتی باعث به وجود آمدن کانونهای جمعیتی متعددی در حوزه استحداظی خود، مانند کمامشهر، ماهدشت، محمد شهر و مشکین دشت شده است؛ تا جایی که امروزه میتوان آن را کالنشهری بزرگ با جمعیتی بیش از یک میلیون ندر و وسعتی فراتر از 150 کیلومتر مربی تصویر کرد.
عوامل مساعدی را که زمینه ساز رشد شتابان شهر کرج بودهاند میتوان به صورت زیر برشمرد:
.1 فاصلهای نزدیک اکمتر از 40 کیلومترد از مرکز سیاسی و اقتصادی کشور تهران؛
.2 کیدیت نسبتاً مناس و تعداد راههای ارتباطی اآزادراه و دو راه اصلی جاده مخصوص و
جاده قدیم کرج، متروی تهران ـ کرج و راهآهند
.3 موقعیت مکانی بر سر راههای ارتباطی مهم کشور با شمام و غرب؛
اشکلگیری مهمترین قش صنعتید و در نتیجه اشتغام (در امتداد محور تهران ـ کرج ـ قزویند ؛
و عیت اقلیمی و تو وگرافی مشلوب؛
قیمتهای بالنسبه ایینتر امالک و اجاره نسبت به شهر تهران.

به یشینه شکلگیری کرج که نظری اندازیم میتوانیم رد آن را در تاری تا یش از اسالم یگیریم، زمانی که روستای کرج بر سر راه کاروان ری به گیالن و طبرستان اهمیت داشت، کرج به دلیل انتخاب قزوین به عنوان ایتخت شاه طهماس ، همچنین موقعیت ارتباطی آن با صدحات شمام غربی و مرزهای امیراتوری عثمانی و استررار بر سر راه درشکهروی ایران به ارو ا باز هم اهمیت بیشتری یدا کرد، من آنکه نرش ییالقی آن در این خشه همواره جاذبه داشته است.

در سده اخیر، تحت تأ یر تحوالت کالبدی تهران، فرایند شهر شدن در کرج آغاز شد و محدوده جدید آن از اتصام این روستا با منظومهای از روستاهای مجاور مانند حصارک، کالک، حصار، حیدرآباد، حاجی آباد، سرحدآباد، حسین آباد افشار، صوفی آباد و. .شکل گرفت که امروزه محلههای درونی آن به شمار میروند.
احداث راه آسدالته تهران ـ کرج ـ چالوس و ترمیم و ساخت راههایی به همدان، انزلی، تبریز و کرمانشاه نیز این شهر نو ا را به چهارراه ارتباطی مهمی تبدیل کرد که به تدریج سرریز جمعیت تهران و بخشی از مهاجران وارد شده به استان در آن اسکان یدا کردند.
استررار صنایی مدرن، در این محور، توسعه شهری را تشدید کرد و آنگاه با شهرکسازیهای متعدد محدوده آن چنان وسعت گرفت که مرزهای شرقی کرج بزرگ به محدوده استحداظی تهران نزدیک شد. وسعت و جمعیت میلیونی کرج آن را به یک کالن شهر تبدیل کرده که خود موجد تبدیل هستههای روستایی اطراف آن به شهرهای چند ده هزار ندری اماهدشت، محمد شهر، مشکین دشت و کمام شهرد شده است که ساکنان آنها روزانه برای تأمین خدمات به کرج رفت و آمد میکنند.به این ترتی ؛ مسیری که تهران در یکصد سام گذشته یمود در مورد کرج نیز در حام تکرار شدن است با این تداوت که شتاب حرکت آن افزونتر نیز شده است.برای رهیز از آ ار سوء این رشد شتابان باید به کیدیت و جایگاه قانونی طرحهای توسعه اهمیت و اولویت بیشتری داد و متکی به این ابزار توسعه کالبدی ـ فضایی شهر را به سمت توسعهای ایدار هدایت و کنترم نمود.

-10-1 روش تحریق
در این کار تحریری از روش تحریق تجربی استداده شده است.در این روش تغییرات دیدهها در ظرف زمان مورد مشالعه و مرایسه قرار میگیرد و در واقی به بررسی نوع روابا علت و معلولی بین آنها رداخته شده و به بررسی علل و عواملی می ردازیم که در ایدار یا نا ایدار زیستمحیشی تا یر میگذارد.

-11-1 شیوه گردآوری اطالعات
در شوهش مورد نظر از شیوههای گوناگون نظیر کار در کتابخانه و فیش برداری، کار میدانی و مراجعه به رشسنامههای کارشده طرح تدصیلی منشره و همچنین تهیه اطالعات از ادارات و موسسات ذیربا و استنتاج و نتیجهگیری از ان استداده شده است .در زمینه مبانی نظری تالش شده که از نظریات چشمانداز و تئوریهای مربوط به توسعه ایدارومحیا زیست استداده شود.
– کتابخانهای

کار فیشبرداری و جمیآوری اطالعات از منابی و ماخذ موجود در کتابخانهها و مراکز شوهشی صورت گرفته است اهم کتابخانههای مورد استداده در این بررسی عبارتند از:

کتابخانه مرکز آمار
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
کتابخانه دانشگاه علم وصنعت
کتابخانه سازمان حمل و نرل وترافیک شهرداری تهران و کرج
کتابخانه مرکز مشالعات و برنامهریزی شهر کرج
کتابخانه سازمان مشاوره فنی و مهندسی شهر کرج
کتابخانه دانشگاه شهید بهشتی
کتابخانه دانشگاه هنرهای زیبا
کتابخانه دانشگاه آزاد اسالمی واحد تهران مرکز دانشکده هنر ومعماری
کتابخانه دانشگاه علوم اجتماعی
منابی مهندسان مشاور باوند

فیشهای جمیآوری شده ابتدا طبرهبندی مو وعی شده تا با توجه به رورت قسمتهای مختلف بتوان از آنها استداده نمود و قسمتی از منابی و مأخذ استداده شده در این رساله کتابهای شخصی نگارنده بوده است.
-12-1 جامعه آماری
جامعه آماری در نظر گرفته شده در محدوده مورد مشالعه در منشره وسییتر از آن به گونهای که در ارتباط مستریم و غیرمستریم در ارتباط با آن قرار گرفته است حتی با تأ یرگذاری اندک در نظر گرفته شده است. استان البرز به عنوان محدوده اصلی دربرگیرنده شهر کرج و استانهای همجوار و تهران به عنوان ایتخت و عامل تأ یرگذار اصلی در جامعه آماری مذکور در نظر گرفته شده است.
-13-1 روش تحلیل

اطالعات بدست آمده از منابی آماری و کتابخانهها و مرکز اطالعاتی تکمیل شده با جای گرفتن در قال اصلی آنها در این تحریق با توجه به فر یه تحریق مورد تحلیل قرار گرفت و س از تجزیه و تحلیل مشال به نتیجه گیری و ارزشیابی تئوریهای ارائه شده رداختهایم
-14-1 محدویتها شوهش
محدودیت منابی اطالعاتی
همکاری نکردن اهالی اساکنان محالتد و خودداری کردن از اس گویی به سواالت.
عدم همکاری شاغالن رسمی و غیررسمی به خصوص در زمینه مصاحبه و ر کردن رسشنامه.
نبود امنیت کافی دربعضی از محالت که تنهایی نمیتوانستند وارد محالت شوند محرق در این زمینه با مشکالت زیادی مواجه بود.
وجود افراد معتاد و بزهکار که در محالت راکنده بودند و مشکالتی را از نظر فعالیتهای میدانی برای محرق ایجاد میکردند.
امکان گرفتن عکس و فیلم وجود نداشت به علت برخورد تند شاغلین غیررسمی که در خانههای
به ظاهر مسکونی مخدیانه فعالیت میکردند.
•باالبودن مخارج و هزینهها مالی برا انجام شوهش اخرید اطالعات، تهیه نرشه و چاکد. نبود مرکز جامی اطالعاتی جهت دریافت منابی محدوده مورد مشالعه.

فصل دوم : چهارچوب نظری پژوهش )ادبیات تحقیق(

مرولهای که به نام توسعه ایدار میشناسیم که بر یک نظم اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیشی استوار شده است.این نظم در طوم زمان، از نظر محتوا، روششناسی و هدفهای اصلی خود تغییر کرده است.
برای آگاهی از این تغییرات باید به عر بازگردیم و ابتدا روند تغییرات مدهوم توسعه و در ادامه سیر تحوم تاریخی مدهوم توسعه و ایداری را بررسی کنیم، تا از نحوه و زمان یدایش مدهوم توسعه ایدار و تعاریف مشرح به شکلی آشکار مشلی گردیم.در ادامه چارچوب نظری توسعه ایدار بررسی میشود که شامل مکات فکری، رویکردهای توسعه و محیا، دیدگاهها و گدتمانهای مشرح و مداهیم و دغدغههای مرتبا با توسعه و ایداری و تعاریف موجود در کندرانسهای جهانی و دیدگاههای نظریه ردازان است.در رداختن به چارچوب تجربی توسعه ایدار آخرین اجالس جهانی توسعه ایدار در ژوهانسبورگ به عنوان تجربهای جهانی تشریح گردیده است و درادامه تاریخچه فعالیتهای زیست محیشی در ایران به عنوان روند تجربه شده مورد بررسی قرار گرفته است.

-1-2 تعاریف و اصطالحات
-2-1-2 تعاریف توسعه پایدار
-1-1-1-2گزارش کنفرانسهای جهانی محیط زیست و توسعه
الف صورتمجلس کمیسیون جهانی محیا زیست و توسعه سازمان ملل:
واژه توسعه ایدار که در دهه 1970 شکل گرفت، اولین بار در سام 1980 در نشریات مربوط به استراتشی حداظت جهانی رسماً وارد ادبیات توسعه گردید و اهمیت آن از دیدگاه محیا زیست جهانی و توسعه جوامی بیشتر مورد توجه قرار گرفت.
این واژه با گزارش بروانتلند 1987، به نام آینده مشترک ما عمومیت یدا کرد و در دو گزارش همدلی با زمین و برنامه کار برای قرن 21 بیشتر به آن رداخته شد.
دو تعریف عمده و گستردهای که در ادبیات توسعه به آن اشاره میشود مربوط به دو تعریدی است که در گزارشهای سرنوشت مشترک ما و همدلی با زمین آمده است.

1د توسعه ایدار; توسعهای است که نیازهای جامعه حا ر را برطرف میسازد، بدون اینکه قدرت
نسلهای آینده را برای برطرف کردن نیازهایشان موردمعامله قرار دهد.
این کمیسیون توسعه ایدار را توسعهای میداند که نیازهای نسل فعلی را بدون کاهش توانایی
نسلهای آینده دربرآورده ساختن نیازهایشان تأمین میکند.یا به عبارت دیگر توسعه ایدار یعنی
اینکه عالوه بر سرمایههای ساخته دست بشر همچون جاده، مدرسه و بناهای تاریخی و سرمایه
انسانی از قبیل دانش و مهارتها، سرمایههای طبیعی ـ زیستمحیشی از جمله هوای اک، آب
سالم، جنگلهای بارانی، الیه اوزون و تنوع زیستی را برای نسل آینده به یادگار گذاریم.
2د توسعه ایدار:‎“اعالی کیدیت زندگی انسانها، تا زمانی که در چهارچوب ظرفیت اکوسیستمهای
برطرفکننده این نیازها باشد.”

و صورت مجلس برونتلند ویشگیهای زیر را برای توسعه ایدار برشمرده است چنین توسعهای کیدیت کلی زندگی را حدظ میکند، دسترسی مستمر به منابی طبیعی را میسر میسازد و از
آسی های زیستمحیشی ماندگار جلوگیری میکند.توسعه ایدار یعنی اینکه به جای از میان بردن سرمایه زمین از درآمد آن استداده کنیم.
-2-1-1-2 گزارش سمپوزیوم الهه جزء اسناد اجالس زمین در حدود 400 ندر از متدکران برجسته باحرفه و سوابق تجربی مختلف در تاری 25 تا 27 نوامبر 1991
گرد هم آمدند تا با بحث درباره مدهوم توسعه ایدار به تدوین برنامه اجرایی برای ایداری زندگی انسان در
سیارهای که در حام کوچک شدن است بیردازند. اینکار با ابتکار و کوشش موریس استرانگ دبیرکل
کندرانس محیا زیست و توسعه ملل متحد و ابتکار وزارت همکاریهای توسعهای کشور هلند و برنامی عمران ملل متح محرق یافت.
بنابراین گزارش توسعه ایدار، فرایندی است که در آن سیاستهای اقتصادی، مالی، تجاری، انرژی، کشاورزی، صنعت و سایر سیاستها به نحوی طراحی میشوند که موجز توسعهای است که از لحاظ اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیکی ایدار میباشد و مدهوم آن انجام سرمایهگذاری به قدر کافی در زمینه آموزش، بهداشت، جمعیت و انرژی است به طوریکه بدهی اجتماعی برای نسلهای آینده بوجود نیاید.
منابی طبیعی باید به نحوی بکار گرفته شود که بدهی اکولوژیکی از طریق استداده بیش از حد منابی و ظرفیتها و بهرهوری زمین رخ ندهد . رداخت تمام بدهیهای عر افتاده اعم از بدهیهای اقتصادی، اجتماعی یا اکولوژیکی در گرو قابلیت ایداری است.

الزمه ایداری موازنه دقیق بین نیازهای اجباری امروز و نیازهای فردا، بین انگیزههای خصوصی و اقدامات عمومی، بین حرص و ترحم اجتماعی افراد و همدردی اجتماعی میباشد.
-3-1-1-2 گزارش سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد
سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد، توسعه ایدار را به این صورت تعریف میکند :توسعه ایدار، عبارت است از مدیریت و حداظت اساسی از منابی طبیعی و جهت دادن فنآوری و سنتها به طریری که اطمینان حاصل شود که نیازهای انسانی برای همیشه، در حام حا ر و برای نسل آینده برآورد میگردد.توسعه ایدار اکولوژیکی بهترین و ایدهآمترین نوع توسعه محسوب میگردد و عبارت است از:
توسعهای که کیدیت کلی زندگی را در حام و آینده بهبود بخشیده، به طوری که فرایندهای اکولوژیکی روری را برای ادامه زندگی حدظ نماید. چنین توسعه ایداری از زمین، آب، گیاهان و منابی ژنتیکی حداظت میکند، از نظر محیا زیستی مخرب نبوده، از نظر تکنولوژیکی مناس و از نظر اقتصادی
توجیه ذیر است.همچنین این الگوی توسعه از نظر اجتماعی ذیرفته شده است.
بر این اساس فعالیتهای توسعهای باید براساس نیازهای اجتماعی تدوین شود.این فعالیتها شامل روشهای ساختمانی و بیولوژیکی، ترویج روشهای نوین، تالش در جهت مشارکت عمومی و مردمی و آموزش و تبلیغات میباشند.سیس گزینههای رقی از نظر اقتصادی مورد توجه قرارگیرد و در نهایت فرایندهای اکولوژیکی مورد بررسی واقی شوند.طبیعی است در جایی که این فرایندها به نوعی مختلف شوند و یا نادیده انگاشته شوند، توسعه ایدار نمیتواند تحرق یابد.در بخش فرایندهای اکولوژیکی بایستی منابی طبیعی مدنظر قرارگیرند.خاک و آب از مهمترین ودر دسترسترین منابی طبیعی در فرایندهای اکولوژیکی هستند افصلنامه محیازیست، 1379د.

-4-1-1-2 کنفرانس محیط زیست و توسعه سازمان ملل متحد (آنسد)

اولین اجالس توسعه ایدار یا به عبارتی اجالس زمین در سام 1993 برگزار شد که طی آن 117 ندر از رهبران و مرامات بلند ایه جهان در کندرانس محیا زیست و توسعه سازمان ملل متحد در شهر ریودوژانیرو کشور برزیل گرد هم آمدند.برگزارکنندگان کندرانس ریو توسعه را به حداظت از محیا زیست ربا دادهاند و با این کار بر کشمکش بینادینی که در نحوه سنجش یشرفت انسان و طبیعت وجود دارد، انگشت گذاردهاند (کشمکشی میان اقتصاد و اکولوژی ).در نظر اقتصاددانان در بررسی مسائلی از قبیل ساندازها، سرمایهگذاریها، و رشد، مالحظات اکولوژیکی نکاتی فرعی هستند که عامل مهمی در مدم اقتصادسنجی بزرگتر به شمار نمیروند.اکولوژیستها با بررسی و مشالعه روابا یچیده موجودات زنده با محیاشان به تجربه دریافتهاند که نامحدود انگاشتن منبی طبیعت درنهایت به خسارتی جبراننا ذیر منجر خواهد شد.
اصل 4 اعالمیه ریو به دولتها تأکید میکند که به منظور دستیابی به توسعه ایدار، حداظت از محیا زیست باید به عنوان جزء تدکیکنا ذیر توسعه تلری شود و نباید آن را به طور جداگانه مورد بررسی قرار داد.
در تدوین اصل مذکور مبنی بر توافق بر سر توسعه سازگار با محیا زیست، اتحادیه جهانی حداظت از طبیعت و منابی طبیعی افشاری کرد و بنیان دقیق برنامهریزی برای توسعه و هماهنگ با محیا زیست را ایهگذاری کرد که تاکید میکند سیاستهای توسعه باید با هدف محرومیتزدایی، بهبود کلی او اع اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، حمایت از تنوع گونههای زیستی و برای جریانهای اساسی اکولوژی و ترویت سییستمهای حیات صورت ذیرد امحمدحسن حبیبی، 99 – 112 :1379د.

در مذاکراتی که به تشکیل اجالس سران ختم میشود، تکتک کشورها در برخورد با مسائل غیرخودی نرش اکولوژیستها را ابراء کردهاند و در مواجهه با مسائل خودشان موا ی اقتصاددانان را گرفتهاند افصلنامه محیا زیست، 1992د.
-5-1-1-2 گزارش توسعه انسانی پایدار سازمان ملل متحد
توسعه انسانی ایدار به معنای آن است که ما اخالقاً موظدیم در حق نسل بعدی دست کم به همان خوبی عمل کنیم که نسل بیش از ما در حق ما عمل کرده است.توسعه انسانی ایدار به این معنی است که سشح کنونی مصرف را نمیتوان برای مدتی طوالنی با باال آوردن بدهی و قر ی که دیگران باید ادا کنند، حدظ کرد .این توسعه همچنین به معنای آن است که برای اجتناب از دیدآوردن بدهی اجتماعی برای نسلهای آینده، باید در آموزش و رورش و حدظ سالمت جمعیت کنونی، سرمایهگذاری کافی به عمل آید و باالخره، توسعه ایدار انسانی به معنای آن است که منابی باید به شیوههایی مورداستداده قرار گیرد که با بهرهگیری بیش از اندازه از ظرفیت کششی و تولیدی زمین، بدهیهای زیستمحیشی برای آینده به بار نیاید.
-2-1-2 سیر تحول تاریخی توسعه پایدار )اجالسها و قوانین(

سیر تحوم تاریخی توسعه ایدار از دهه 1960 مورد بررسی قرار گرفته است .دلیل انتخاب این دهه مصادف بودن آن با آغاز نامگذاری اولین دهه توسعه توسا سازمان ملل متحد است.این جنبش با یگیری تحوالت توسعه جهانی تا رسیدن به مدهوم توسعه ایدار و توجه به مالحظات زیستمحیشی چهار دهه را شت سر گذارده است.در روند بررسی این تحوم کلیه وقایی بر اساس زمان وقوع یگیری شده است :

-آغاز کندرانس جهانی استکهلم ا1960 تا 1972د.
1960، اعالم اولین دهه توسعه سازمان ملل متحد در اجالس عمومی آن سازمان.
1964، اولین کندرانس بینالمللی زیست محیشی در استراسبورگ از24 ژوئن تا اوم ژوئیه، برای رسیدگی به مسائل بهداشتی و اجتماعی ناشی از آلودگی هوای شهرها و مراکز صنعتی.

اهداف عمده این کندرانس عبارت بودند از :
تهیه آمار دقیری از کلیه اقدامات و تدابیری که در جهان برای مبارزه با آلودگی هوای شهرهای صنعتی به عمل آمده و میآید.
•آشنا ساختن افکار عمومی به مسائل ناشی از آلودگی هوای شهرهای صنعتی و جل کمک آنها
و نمایندگان مردم.
جستجوی راهحلهای علمی و منشری برای عرد توافقنامههای چندجانبه بین سازمانهای ذیندی در جهت مبارزه با آلودگی احسین، شکویی،166 :1376د.
1968، تصمیم اجالس عمومی سازمان ملل متحد به برگزاری اولین کندرانس جهانی محیا زیست در استکهلم سوئد برای سام .1972
ژوئن 1971، تدوین گزارش “فونکس”، این گزارش ماحصل مشالعات گروهی کارشناس از 27 کشور مختلف جهان است.این گروه به دعوت دبیر کل کندرانس سازمان ملل درباره محیا زیست انسانی در فونکس) حوالی ژنو (گردهم آمدند تا ارتباط بین مسائل توسعه و حداظت از محیا زیست را بررسی نمایند.گزارش نایی درسام 1972 به اولین کندرانس جهانی محیا زیست ارائه گردید افاطمه فرمافرمائیان، 150 :1353د .
در گزارش، فونکس، “موریس استرانگ”، رچمدار نهضت سالمسازی محیا زیست سیاره زمین، کوشش هوشمندانهای را برای تعریف چالش محیا زیست در دورنمای توسعه ایدار قبل از کندرانس استکهلم رهبری کرد.

از کندرانس استکهلم تا کندرانس مکزیکوسیتیا1972 تا 1982د
ژوئن1960، برگزاری نخستین کندرانس بینالمللی محیا زیست در استکهلم سوئد یرامون محیا زیست انسانی، آلودگی هوا و بهرهکشی از منابی اادامه مباحث اجالس فونکسد در این کندرانس برای نخستین بار از اصشالح توسعه اکولوژیک استداده شد:
برنامه محیا زیست سازمان ملل بنیان نهاده شد.
انتشار نخستین گزارش باشگاه رم درباره ”محدودیتهای رشد”، توسا “دنیس میدوز” و همکاران.
انتشار کتاب کوچک زیباست ا ر“ای.اف.شوماخر” که در آن به اقتصاد در مریاس کوچک می رداخت.شوماخر مبانی نظری اقتصاد کوچکمریاس خود را از“مهاتما گاندی” الهام گرفته بود.
انتشار کتاب توسا گروه اکولوژی “ادوارد گلداسمیت ”‎و همکاران که الگوهای متعارف توسعه را به طور جدی زیر سوام میبرد.
1974، سمیوزیوم مشترک “کندرانس تجارت و توسعه” و “برنامه محیا زیست سازمان ملل” به دنبام اجالس استکهلم، در سام “ 1974اعالمیه کوکویوک” که درآن توسعه بومشناسانه ااکولوژیکد مشرح شد که سرانجام عنوان توسعه ایدار به خود گرفت، مهمترین نسبت در این نامگذاری طرح الگویی برای توسعه بود که برای محیا زیست زیانآور نباشد.
1974، ذیرش راهکاری برای تاسیس یک نظام اقتصادی جدید بینالمللی توسا اجالس عمومی به دلیل مشکالت اجرایی برنامههای اقتصادی موجود.
1975، ذیرش راهبرد تامین نیازهای اساسی ترسیم شده به وسیله سازمان بینالمللی کار و طراحی راهکار و برنامه به منظور اقدام برای تاسیس یک نظم اقتصادی جدید بینالمللی، همراه با منشور حروق و وظایف اقتصادی دولتها، جهت فراهم آوردن امکان برای کاهش شکاف رو به افزایش بین کشورهای در حام توسعه یافته و تضمین گامهای شتابان توسعه اجتماعی و اقتصادی، برای زندگی توام با صلح و عدالت برای نسلهای فعلی و آینده.
1975، اهمیت اصل شاملسازی یک بعد فرهنگی در توسعه، در کندرانس بینالمللی اکرا ا ایتخت غناد در زمینه سیاستهای فرهنگی در افریرا به طور مشترک توسا یونسکو و سازمان اتحادیه افریرا
1979، ارائه گزارش “تحلیلهای مجدد درباره اقتصاد و محیا زیست”، به منظور تدوین

استراتشیهای مناس برای مرابله با بیکاری و تخری محیا زیست.
1980، نشست اجالس عمومی سازمان ملل متحد و معرفی اقدامات مالی و اقتصادی جدید و همچنین مشرح نمودن اقداماتی در رابشه با محیا زیست، مسکن، مبارزه با آ ار بالیا و توسعه اجتماعی ااما به هر حام بدون توجه صریح همیشگی به جنبههای فرهنگی توسعهد برای اولین بار.
در طوم دهه 1972 ـ 1982 تعداد محررینی که به طور اندرادی یا گروهی به بررسی مسائل توسعه و محیا زیست می رداختند، به مرور زمان رو به افزایش گزارده و به تدریج غیرقابل شمارش حداقل در چارچوب یک کرونولوژی ساده میباشند.ولی در این میان از جمله میتوان به
الگوهای توسعه توسا محررین و نهادهای زیر اشاره نمود :
•“اینیاسیزاکس”، از جمله با کتاب بومشناسی و فلسده توسعه.
“جیکومر”، با کتاب جستجو برای جامعهای ایدار.
“آر.آلن”، با کتاب چگونگی نجات جهان.
“آر. ی.میسرا”‎و همکاران با مجموعه مراالت “توسعه منشرهای؛ روشهای نو.”
گشایش شاخهای جدید در انتشارات عظیم “فیشریا ”‎که به انتشار مسائل زیستمحیشی و
توسعه اختصاص یافته بود.
مشالعات وسیعی در زمینه نظری توسا “اودوم ا1972د” و “بویدن ا1979د” در
تعریف دوباره اکولوژی انسانی ارائه شده است و بخش اساسی از ادبیات مربوط به مشالعات تجربی توسا ”داگالس“‎ ا1981د طبرهبندی و سنتز شده است.13
دهه 1980 میالدی با انتشار گزارشهای مستند درباره فرسایش الیه اوزن و افزایش دمای کره زمین در نتیجه تجمی غیرطبیعی گازهای گلخانهای ترارن داشت؛ دیدهای که از اواخر دهه 1960 میالدی تکوین آن یشبینی میشد و در سام 1974 دو دانشمند امریکایی با استداده از
روش مدمسازی به قشعی بودن ظهور این دیده رداخته بودند، ولی هرگز مورد توجه
سیاستمداران و مسئولین قرار نگرفت. • برنامه میانمدت یونسکو برای دوره 1982 ـ 1977؛ مناً یونسکو از همین دوران
انتشار متونی تحت عنوان “توسعه و محیا زیست”‎را آغاز نمود که تا به امروز ادامه یافته
است .در این متون بعد فرهنگی توسعه که در الگوهای معموم مورد غدلت قرار گرفته بود،
مورد بحث و بررسی قرار میگیرد. • سازمان بینالمللی کار، یونیسف و سازمان جهانی بهداشت نیز به الگوهای توسعه انسان
مدار، با محور قراردادن رفی نیازهای اساسی اقدام مینمایند. • بررسی گسترده برنامه محیا زیست سازمان ملل درباره و عیت محیا زیست و توسعه
در کشورهای آسیا و اسیدیک.
از کندرانس مکزیکوسیتی تا کندرانس ریو ا1982 ـ 1992د
1982، کندرانس جهانی سیاستهای فرهنگی در مکزیکوسیتی اعالم یک دهه جهانی برای توسعه فرهنگی ا1997 ـ 1988د تحت سر رستی مشترک سازمان ملل متحد و یونسکو در کندرانس جهانی سیاستهای فرهنگی در مکزیکوسیتی.
1982، کمیسیون مسترل بررسی مسائل رشد و توسعه جهان به سر رستی “ویلیبرانت” او توسعه را از گذری ساده از فرر به روت و از تحوم یک اقتصاد سنتی به یک اقتصاد یشرفته شهری بسی فراتر میداند.توسعه نه تنها با آرمان بهتر شدن شرایا اقتصادی یوند دارد، که به تامین شرافت انسانی و امنیت و عدالت و برابری نیز مربوط میگردد.
1983، تشکیل کمیسیون جهانی درباره توسعه و محیا زیست تحت سر رستی خانم گروهارلم برونتلند که گزارش نهایی آن زیر عنوان “آینده مشترک ما”‎در سام 1987 انتشار یافت.گزارش
برونتلند به جهانی شدن مدهوم توسعه ایدار کمک نمود، لیکن از نظر محتوا ـ به دلیل مو ی
نئولیبرالیستی گزارش در مرایسه با گزارش فونکس، نوعی سرفت جدید به شمار میآید.
حاصل کار سه ساله این کمیسیون در زمینههای زیر بوده است:
ایجاد مسئولیت برای نهادها و سازمانهای مختلف در خصوص حدظ محیا زیست.
مسئولیت ذیری نهادها و عوامل آلودهساز جهت رفی آلوددگی و حداظت محیا زیست.
تامین برابری بین روتمندان و فررا و نسلها.
مشکل انرژی و رابشه آن با توسعه ایدار.
استداده از انرژی هستهای تنها در موارد حل مشکالت آن.
استداده از منابی دیگر انرژی مانند باد، امواج، آب و انرژی خورشیدی.
کاهش نرخ افزایش جمعیت اتازههای اقتصادی، شماره 15د.
1987، انتشار گزارش برونتلند در مجمی سازمان ملل متحد، گزارشی که توسعه و محیا زیست را در هم آمیخت.قاعدهای که این یوند جدید را مستحکم میساخت عبارت بود از:‎“نه توسعه بدون ایداری میسر است و نه ایداری بدون توسعه.”مدهوم بیمار و ناتوان توسعه با این یوند جان تازهای گرفت
امضای دو روتکل بینالمللی جدید درباره محدود کردن خروجی اکسیدهای گوگرد و ازت و تعهد 9کشور برکاهش دیاکسید گوگرد تولیدی به نصف و اتریش و آلمان و سوئد به دوسوم.

.10 1989، تصوی برگزاری دومین کندرانس بینالمللی محیا زیست در سام ا1992برابر با
بیستمین سالروز جهانی محیا زیست ـ 5ژوئند در ریو و تعیین دستور کار. .11 1989، تصوی قشعنامه حداظت از آب و هوای کره زمین برای نسل حا ر و آینده در جهل و
چهارمین اجالس مجمی عمومی سازمان ملل متحد و تاکید سازمان ملل متحد بر شرکت سران
کشورها در کندرانس ریو. .12 1990ـ 1992 تشکیل کمیته مردماتی با چهار اجالس، تشکیل کمیته مذاکرات بینالدوم برای
تغییرات آب و هوا با 6 اجالس، تشکیل بینالدوم برای تنوع گونههای زیستی با 7 اجالس.
.13 1991، گردآمدن حدود 40 ندر از متدکران برجسته با حرفهها و سوابق تجربی مختلف در تاری
25 تا 27 نوامبر با کوشش و ابتکار موریس استرانگ دبیرکل کندرانس محیا زیست و توسعه ملل
متحد و ابتکار وزارت همکاریهای توسعهای کشور هلند و برنامه عمران ملل متحد به منظور بحث
درباره مدهوم توسعه ایدار و فرصت استثنایی که اجالس زمین برای آنها بوجود میآورد.

از کندرانس ریو تا کندرانس ژوهانسبورگ 1992 تا 2002

1992، اجالس کره زمین در ریودوژانیرو برزیل اکندرانس ریود با مشارکت 182 کشور و بیش از هزار گروه غیردولتی ؛ که از دیدگاه توسعه ایدار، مهمترین محصوم این کندرانس تدوین “دستور کار ”‎ 21بود که به امضای 182 کشور شرکت کننده در کندرانس و از جمله ایران،
رسید.دستور کار 21،آنگونه که خود مدعی است.مسائل ا شراری امروز را بازگو میکند و هدف آن آماده کردن جهان برای رویارویی با چالشهای قرن آینده است.این دستور کار بیانگر توافق جهانی و تعهد سیاسی کلیه کشورهای جهان در باالترین سشح برای همکاری و تعاون در زمینه توسعه و محیا زیست است.استراتشیها، طرحها، سیاستها و فرایندهای ملی همگی برای رسیدن به این هدف روری است.جامعه بینالمللی میبایست از چنین کوششهایی در سشح ملی حمایت کند و در تکمیل آن بکوشد.همچنین باید شرکت وسیی عامه مردم و دخالت فعام سازمانهای غیردولتی و سایر گروهها را تشویق کرد، در فصل 40 از دستور کار 21 دولتها به ایجاد
شاخصهای توسعه ایدار ترغی گردیدهاند.کشورها بایستی درسشح ملی و سازمانهای دولتی و
غیردولتی بینالمللی در سشح بینالمللی به بسا مدهوم شاخصهای توسعه ایدار اقدام کنند تا
اینگونه شاخصها شناخته شوند.برای استداده روزافزون از شاخصهای مبتنی بر گزارشهای ماهوارهای و ماالً گزارشهای ملی، الزم است گسترش این شاخصها توسا اداره آمار دبیرخانه سازمان ملل دنبام شود و در عین حام تجارب صورت گرفته در این زمینه نیز مورد استداده قرار گیرد.
مهمترین نکات اعالمیه ریو در مورد توسعه ایدار عبارتند از :

•توسعه حری است که باید به صورت مساوی، نسلهای کنونی و آینده را زیر وشش قرار دهد.
در توسعه ایدار، انسان مرکز توجه است و انسانها هماهنگ با طبیعت سزاوار حیاتی توام با سالمت و سازندگی هستند.
حداظت از محیا زیست بخش جدانشدنی از توسعه است و نمیتوان به صورت جداگانه مورد بررسی قرار گیرد.
چهلوهدتمین نشست اجالس عمومی سازمان ملل متحد : ذیرش قشعنامه مربوط به حقداشتن توسعه یافتگی شامل حروق سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و حروق فرهنگی از جمله حروق انسانی.
1995، انتشار گزارش توسعه انسانی سازمان ملل متحد، براساس این گزارش توسعه انسانی فرایندی است که دامنه حق انتخاب از سوی مردم را گستردهتر میسازد.در واقی این انتخابها، با گزینهها، ایانی ندارد و میتواند در طوم زمان دستخوش تغییرو تحوم شود.
تشکیل کمیسیون توسعه ایدار برای نظارت بر تعهدات ذیرفته شده در دستور کار 21 و تدوین شاخصهای توسعه ایدار به این کمیسیون.
در اوایل تابستان سام 1997 اجالس ویشهای از سوی مجمی عمومی سازمان ملل به منظور
ارزیابی یشرفتهای اجرایی دستور کار 21 در نیویورک تشکیل و مو وعات متنوعی در مرحله توسعه ایدار با نام اجالس زمین +5 را بررسی نمود و نخستین فهرست شاخصهای توسعه ایدار را که حاوی 134 شاخص بود، انتشار داد.طبق مصوبه اجالس فوقالعاده سازمان ملل در جوالی 1997 کلیه کشورهای امضاء کننده تصویبنامه موظف به تهیه و ارائه استراتشی توسعه ایدار کشور خود تا حداکثر سام 2002 گردیدهاند.

147 کشور و دولت در مجموع نمایندگان 191 کشور در اجالس هزاره در سیتامبر 2000، اعالمیه هزاره را که هدفهایی خاص برای توسعه و ریشهکنی فرر تعیین کرد، به تصوی رساندند و متعهد شدند تا سام 2015 به آن اهداف دست یابند.

-2-2 مدلها و نظریات )چارچوبنظری توسعه و پایداری(
-1-2-2 مفهوم توسعه
در تشریح مدهوم توسعه ابتدا عراید و نظرات مشرح زیر را میتوان برشمرد :
توسعه، اساساً یک عملکرد انسانی است که در آن همه مردم جامعه به طور کامل بسیج میشوند.دور باطل فرر و مرض شکسته میشود؛ کیدیت زندگی همه مردم در همه نواحی جغرافیایی بهبود مییابد؛ در همان حام، مدهوم تازهای از روابا کشور با سایر کشورها در سشوح بینالمللی مشرح میگردد.
توسعه عبارت است از گسترش دادن یک دیده در ابعاد مختلف به گونهای که جامعیت داشته و دربرگیرنده توسعه اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و تغییرات رفتاری فردی باشد.بنابراین، توسعه
دیدهای یک بعدی نیست.از طرفی میتوان آن را در مرابل اقتصاد به کار برد، مشروط بر اینکه توسعه اقتصادی به معنای واقعی کلمه به کار رود احسین شکوئی، 156 :1364د.
•از نظر سازمان ملل متحد هدف نهایی توسعه، ارائه فرصتهای مناس به مردم برای زندگی بهتر، از طریق دسترسی به تسهیالت آموزشی، بهداشتی، رفاهی، تغذیه، مسکن و غیره است.
براساس گزارش توسعه انسانی سام 1995، توسعه انسانی فرایندی است که دامنه حق انتخاب از سوی مردم را گستردهتر میسازد.در واقی این انتخابها، یا گزینهها، ایانی ندارد و میتواند در
طوم زمان دستخوش تغییر و تحوم شود.گزارش مذکور توسعه انسانی را دارای دو جنبه میداند : • یکی شکلگیری توانمندیهای انسانی نظیر افزایش سشح سالمت، دانش و مهارت.

•و دیگری به کارگیری این توانمندیهای اکتسابی در راه مراصد سازنده، کس آسایش و آرامش یا فعالیت در امور فرهنگی، اجتماعی و سیاسی.
• گزارشنهایی کندرانس مکزیکوسیتی ا1982د در مورد توسعه بیان میکند که توسعه یک فرایند یچیده، جامی و چند بُعدی است که بجز رشد صرف اقتصادی کلیه ابعاد زندگی و کلیه نیروهای یک اجتماع را شامل میشود؛ اجتماعی که عناصر و اعضای آن فراخوانده میشوند تا رهاوردی در این فرایند داشته و میتوانند انتظار داشته باشند که در منافی آن سهیم باشند.بنابراین، تعریف این اصل را می ذیرد که توسعه بایستی بر مبنای هر اجتماع بوده و باید هر اجتماع هویت بنیادی خود را ابراز دارد.
در بحث توسعه اجتماعی نیز مانند بسیاری از دیگر مداهیم اقتصادی و اجتماعی، دو دیدگاه عمده “رفاهگرا”‎و “مارکسیستی”‎وجود دارد.
نظریه ردازان غیرماکسیست و رفاهگرا مدهوم توسعه اجتماعی را در حرکت به سوی کیدیت بهتر زندگی میبینند.
در مرابل نظریه ردازان رفاهگرا، دیدگاههای مارکسیستی وجود دارد که در بحث توسعه اجتماعی بر ارزشهای مبتنی بر برابری اجتماعی تأکید میکند.

-2-2-2 مکاتب فکری عمده توسعه در قرن بیستم
در طوم چهار دهه گذشته، رشته توسعه زیر ندوذ سه مکت مختلف تحریراتی؛ یعنی مکات نوسازی، وابستگی و نظام جهانی قرار داشته است.هر یک از مکات مزبور نیز در شرایا تاریخی متداوت به منصه ظهور رسیده و تحت تا یر سنتهای نظری مختلدی قرار داشتهاند.همچنین مشالعات تجربی آنها بر ایه

مدرو ات نظری مختلدی شکل گرفته است.لذا اس های هر یک از آنها به مسائل مربوط به توسعه جهان
سوم نیز متداوت میباشد.با این حام هر سه مکت خود، الگوی توسعه یکسانی را شت سر گذاشتهاند؛ یعنی

س از اینکه هر یک از آنها مورد نرد و اعتراض مکات دیگر قرار گرفتند، شروع به اصالح فرضهای اساسی خود نموده و در واکنش نسبت به بحثهای منتردین، مو وعات جدیدی را سرلوحه تحریرات خود قرار دادهاند.این مکات فکری مشرح در قرن بیستم که در شکلگیری و تبیین مدهوم توسعه و ایداری نرش داشتهاند عبارتند از :

-1-2-2-2 مکتبنوسازی )مدرنیزاسیون(
تاری یدایش مکت نوسازی به دهه 1950، یعنی به زمانی بازمیگردد که ایاالت متحده به یک ابر قدرت جهانی تبدیل گردید لذا محررین علوم اجتماعی در امریکا بسیج شدند تا برای یشبرد نوسازی در کشورهای تازه به استرالم رسیده جهان سوم راهحل تنظیم و ارائه نمایند.محررین مزبور تحت ندوذ شدید نظریه تکاملگرایی، مدهوم نوسازی را در قال یک فرایند مرحله به مرحله، غیرقابل بازگشت، رو به یشرفت و دراز مدت تصویر نمودند که به سمت الگوی جامعه آمریکا سیر میکرد.همچنین آنها تحت تا یر نظریه
کارکردگرایی “ ارسونز”، نوگرایی و سنت را به دو مدهوم کامالً متباین و ناسازگار میانگاشتند.در نتیجه دانش شوهان علوم اجتماعی در امریکا به کشورهای جهان سوم توصیه میکردند که به نسخهبرداری از ارزشهای امریکایی رداخته و برای ایجاد دگرگونی در نهادهای سنتی خود، بر روی وامها و کمکهای اقتصادی امریکا نیز حساب کنند.با این حام وقتی مکت نوسازی در اواخر دهه 1960در معرض هجوم انترادات قرار گرفت، محررین این فرضهای اساسی را مورد اصالح و تجدیدنظر قرار دادند.طبق آخرین مضامین مورد قبوم مکت نوسازی، سنت میتواند نرش مدیدی را در توسعه ایدا نماید و کشورهای جهان سوم نیز میتوانند هر یک، الگوی خاص توسعه خویش را برگزینند.این اصالحات جدید در مکت نوسازی، آغازگر خا سیر تحریرات جدیدی بوده است که از آن با عنوان مشالعات نوسازی جدید یاد نمودهاند.

-2-2-2-2 مکتب وابستگی)مکتب نئومارکسیستی(
مکت وابستگی نیز با اقتباس از نظریات انرالبی “اکال ”‎و نئومارکسیستی، تصویری از مناسبات میان کشورهای جهان سوم و غرب ارائه نمود که حاکی از وجود نوعی روابا اقتصادی تحمیل شده از خارج، مبتنی بر بهرهکشی، وابسته و خالف جهت توسعه بود.لذا مکت وابستگی از این نظر دفاع میکرد که کشورهای جهان سوم برای یشبرد یک راه توسعه مسترل و خودکدا، چارهای جز قشی همه رشته یوندهای خود با غرب ندارند.با این وجود، وقتی مکت وابستگی نیز در اوائل دهه 1970در معرض هجوم انترادات قرار گرفت، محررین آن، اصالحاتی در فرضهای اساسی خود به عمل آوردند.طبق آخرین دیدگاههای نظریه ردازان مزبور، وابستگی نه تنها یک فرایند اقتصادی، بلکه یک فرایند سیاسی ـ اجتماعی است.همچنین وابستگی تنها منحصر به یک رابشه خارجی نیست.بلکه یک رابشه مشخص تاریخی در داخل را نیز دربرمیگیرد؛ و باالخره اینکه توسعه نیز میتواند سایه با سایه وابستگی، به یشرفت خود
ادامه دهد .اصالحات اخیر نیز در مکت وابستگی، آغازگر خا سیرجدیدی از تحریرات گردید که تحت
عنوان “مشالعات وابستگی جدید”‎مورد توجه قرار گرفته است.
-3-2-2-2 مکتب نظام جهانی در اواخر دهه 1970، با یدایش مکت نظام جهانی، دیدگاه دیگری برای بررسی مساله توسعه ایدار آغاز

گشت.دیدگاه نظام جهانی خا فکری دید آمده در حوزه توسعه است.این دیدگاه نیز زوایهای جدیدی را برای تدسیر و تحلیل رویدادهای مهم دهه 1970 بر روی ما گشوده است.به گدته کای دیدگاه نظام جهانی
والرشتاین از دو مکت فکری عمده یعنی ادبیات نئومارکسیستی در زمینه توسعه و مکت فرانسوی
سالگشت ریشه گرفته است.
“امانوئل والرشتاین”‎و یروان وی، به منظور تأمل و بازنگری در مورد مسائل خشیری که طی دو دهه

اخیر از درون تحوالت اقتصاد جهانی برخاسته، دیدگاه جدیدی را موسوم به “نظم جهانی ”‎تشکیل دادند.خاستگاه اولیه این مکت مرکز مشالعات نظامهای اقتصادی، تاریخی و تمدنهای برادم در دانشگاه دولتی نیویورک در بینگهامتون بود و از محصوالت آن نیز میتوان نشریه Review را نام برد که در آن به تحلیل نظامهای اقتصادی در دورههای بلندمدت تاریخی و گسترههای وسیی جغرافیایی، کلیت فرایند تاری اجتماعی، و ماهیت نا ایدار نظریات، اولویت خاص داده میشود.
دانش شوهان این دیدگاه، در وهله نخست تحت تا یر مکت وابستگی و سیس مکت فرانسوی سالگشتها، رورت بررسی کلیت نظام و همینطور روندهای بلندمدت را مورد تأکید قرار دادهاند.بدین ترتی ، اقتصاد جهانی به عنوان واحد تحلیل این دیدگاه نیز به صورت یک نظام تاریخی متشکل از سه الیه مرکز، نیمه یرامون و یرامون، مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد.مکت نظام جهانی قائل به این بود که تا اواخر
قرن بیستم، اقتصاد جهانی سرمایهداری به مرحله گذار میرسد که در آن امکان تغییر مسیر واقعی تاری
بشر دور از دسترس نیست.با این حام وقتی مکت نظام جهانی نیز در اواخر دهه 1970 در معرض هجوم انترادات قرار گرفت، محررین آن به اصالح برخی مدرو ات اساسی خود رداختند.در این روایت اصالح شده، مدهوم نظارت جهانی به جای یک واقعیت شیگونه، به عنوان یک ابزار تحریراتی صرف درنظر گرفته شده است؛ مشالعات شوهشگران نیز اکنون در هر دو سشح ملی و جهان شموم به انجام رسیده و تحلیلهای طبراتی نیز به عنوان مکمل تحلیلهای اقشار اجتماعی به آن ا افه شده است.این اصالحات موج شروع روند جدیدی در تحریرات تحت عنوان مشالعات ملی در دیدگاه نظام جهانی گردید.
هر دو دسته مشالعات وابستگی جدید و مشالعات ملی در دیدگاه نظام جهانی از نظر حساسیت نسبت به کنش مترابل میان عوامل داخلی و خارجی، با هم یکسان هستند.اما تداوتهایی نیز از نظر گستره مو وعات تحریق و دورنمای آنها از توسعه وجود دارد.گستره مو وعات تحریق در مشالعات نظام جهانی بسیار وسییتر از مشالعات وابستگی جدید، که عمدتاً بر یرامون متمرکز است، میباشد؛ این تحریرات هم کشورهای یرامونی و هم کشورهای مرکزی و نیمه یرامونی را در برمیگیرد.همینشور برخالف مشالعات وابستگی جدید که خروج کامل از موقعیت وابستگی ار امری ناممکن میدانند، مشالعات نظام جهانی امکان تحرک عمودی کشورها را در اقتصاد جهانی تحت شرایا خاص می ذیرد.از این رو، آنان تو یح میدهند که هنگکنگ و چین توانستهاند از موقعیت یرامونی خود قدم بیرون بگذارند، در حام که این احتمام وجود دارد که ایاالت متحده نیز سیشره خود بر اقتصاد جهانی سرمایهداری را از دست بدهد اآلوین، یهسو، 53 :1979د.

-4-2-2-2 مکتب نظام نوین جهانی
با توجه به تحوالت صورت گرفته در دهه اخیر ما شاهد ظهور و بروز سیشره سیاسی و اقتصادی امریکا بر کل جهان بودهایم و چنین به نظر میرسد که امریکا با درک موقعیت برتر خود در سشح جهان خواهان برخورداری از امتیازات جدید در سشح بینالمللی میباشد.امتیازاتی که دیگر حتی در تضاد با تن دادن به خواست کشورهای دیگر در مجمی عمومی سازمان ملل است و این نهاد بینالمللی از نظر آمریکا دیگر از جایگاه خرد جمعی برخوردار نیست.بیشک ما شاهد بروز و ظهور مکت جدیدی هستیم که توسا امریکا از آن با عنوان نظام نوین جهانی یاد میشود.در حام حا ر ایاالت متحده امریکا در قدرتمندترین دوران تاریخی خود قرار دارد.این کشور با اجرای استراتشی یروزی بدون جنگ ابرقدرت شرق را مضمحل کرد و طی چند سام گذشته به راهانداختن جنگهای زنجیره ای را در دستور کار خود قرارداده است.نخستین نمونه از این سیاست به دوران حاکمیت دموکراتها بازمیگردد که یوگسالوی به دلیل قتل عام آلبانیایی تبارهای کوزوو مورد تهاجم قرار گرفت.از اقدامات صورت گرفته دیگر میتوان به خروج یک جانبه امریکا از یمان کیوتو و برافروزی آتش جنگ در عراق در آغاز هزاره سوم میالدی نام برد.با تغییر

حاکمیت در امریکا، به ویشه س از وقوع تکاندهندهترین حاد ه تروریستی تاری 11 سیتامبر، جنگ به
عنوان تنها راهحل معضالت جهانی از سوی گروه جنگ ساالر کنونی امریکا به رسمیت شناخته شد.
دکترین نئو محافظهکاران امریکا متأ ر از نظرات “آلبرت ولستر”، بزرگترین استراتشیست امریکا و

“ساموئل هنتینگتون”‎بنیانگذار نظریه جنگ تمدنها است که به دخالت و سلشه یکجانبه آمریکا برکل جهان و تسلا بر شریانهای منابی انرژی در جهان چشم دوخته است که کامالً در جهت تحمیل نا ایداری سیاسی، اجتماعی و زیستمحیشی بر کل جهان است.

متن کامل و مطالب مشابه در سایت هماتز

« (Previous Post)
(Next Post) »

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *