رشته مهندسی کشاورزی-ترویج و آموزش کشاورزی-عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی استان قم

centercenter
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد گرمسار
دانشکده کشاورزی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد ((cSM.))
رشته مهندسی کشاورزی-ترویج و آموزش کشاورزی-عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی استان قم
استاد راهنما:
دکتر مهرداد نیکنامی
استاد مشاور:
دکتر علی بدرقه
نگارش:
محمد اسماعیلی
شهریور ماه
1393
2628900-933450 واحد گرمسار
صورتجلسه دفاع
با تاییدات خداوند متعال جلسه دفاع از پایان نامه کارشناسی ارشدآقای محمد اسماعیلی
در رشته مهندسی کشاورزی-ترویج و آموزش کشاورزی
تحت عنوان: عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی استان قم
با حضور استاد راهنما، استاد(استادان)مشاور و هیات داوران در دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار به تاریخ 10/06/1393تشکیل شد.در این جلسه پایان نامه با موفقیت مورد دفاع قرار گرفت.
نامبرده نمره __________ با امتیاز دریافت نمود.
استاد راهنما: دکتر مهرداد نیکنامی
تاریخ امضاء
استادمشاور(مشاوران): دکتر علی بدرقه
تاریخ امضاء
استاد داور:دکتر محمد صادق صبوری
تاریخ امضاء
مدیرگروه آموزشی: دکتر مهرداد نیکنامی
تاریخ امضاء
معاون پژوهش و فناوری: دکتر محمد صادق صبوری
تاریخ امضاء

2578100-893445واحد گرمسار
تعهد نامه اصالت رساله یا پایان نامه
اینجانب…………. ….محمد اسماعیلی……………..دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته در رشته………. .مهندسی کشاورزی(گرایش ترویج و آموزش کشاورزی)………که در تاریخ…….10/6/93 ……. از پایان نامه / رساله خود تحت عنوان “……. عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی استان قم……”
با کسب نمره ……………………ودرجه …………………..دفاع نموده ام بدینوسیله متعهدمی شوم :
این پایان نامه / رساله حاصل تحقیق وپژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده ودر مواردی که از دستاوردهای علمی وپژوهشی دیگران (اعم از پایان نامه ، کتاب ، مقاله و……) استفاده نموده ام ، مطابق ضوابط ورویه موجود ، نام منبع مورد استفاده وسایر مشخصات آن را در فهرست مربوط ذکر ودرج کرده ام .
این پایان نامه / رساله قبلا برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح ، پایین تر یا بالاتر) درسایر دانشگاه ها وموسسات آموزش عالی ارائه نشده است .
چنانچه بعد از فراغت تحصیل قصد استفاده وهرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب ، ثبت اختراع و ….ازاین پایان نامه داشته باشم ، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم .
چنانچه در هر مقطعی زمانی برخلاف موارد فوق ثابت شود ، عواقب ناشی ازآنرا می پذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط ومقررات رفتار نموده ودر صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت .
نام ونام خانوادگی :
تاریخ و امضاء:
سپاسگزاری:
تاریخ بشریت را تاریخ نویسان نگاشته اند، اخلاق و معنویت بشر را پیامبران هدایت کرده اند ولی تغییر و تکامل زندگی بشر مدیو ن پدیدآورندگان افکار و اندیشه های نو می باشد که در هر دوره زمانی راهی جدید پیش پایش گذاشته اند. در گذشته افکار و برنامه های پیشگامان بیشتر در محدوده جغرافیایی خودشان شکوفا می شد و مدتها طول می کشید تا نقاط دیگر با آن آشنا شوند. ولی امروزه هر فکر و نظریه کارآمد جدید با سرعتی باورنکردنی منتشر و مورد بهره برداری عمومی قرار می گیرد. هماهنگی روش های تجربی با برنامه ریزی های آکادمیکی کمک شایانی به پر بار کردن دانش بشریت نموده است. نظریات و تحقیقات ارائه شده در پایان نامه های مختلف دانشگاهی می توانند راهکار مفید و کارآمدی برای برنامه ریزی های علمی و راهبردی مدیران هر جامعه ای باشد چون درمان هر دردی پس از شناسایی علل و اثرات آن میسر است. این دوره زمانی را غنیمت بدانیم و تلاش کنیم سهمی هرچند ناچیز در اعتلای کشور عزیزمان ایران داشته باشیم تا ایندگان ما را به خوبی یاد آرند.
بدین وسیله از کلیه زحمات اساتید دانشگاهی فرزانه ام جناب آقایان دکتر نیکنامی، بدرقه، صبوری، و سایر بزرگوارانی که در طول تحصیلات تکمیلی بسبب تلاش های ارزنده شان در انتقال علم و دانش و صداقت و دلسوزی بی شائبه خود حقیر را در فراگیری یاری نموده و اندیشه های علمی را در اینجانب بارور ساختند تشکر و قدردانی نمایم.
جای دارد از استاد عزیزم جناب آقای دکتر مهرداد نیکنامی به لحاظ راهنمایی و هدایت مشفقانه در طول تدوین پایان نامه قدردانی نمایم.
همچنین برخود وظیفه می دانم از استاد گرانقدر جناب آقای دکتر علی بدرقه که از مشاوره ارزشمندشان بسیار بهره مند گردیدم سپاسگذاری نمایم.
و در خاتمه مراتب تقدیر و امتنان خود را از کلیه مدیران و کارشناسان بانک کشاورزی استان قم که با حمایت های همه جانبه یارو یاورم بوده اند اعلام میدارم.

تقدیم به:
به پدر بزرگوارم که همیشه و در حال مشوقم بوده و مادر عزیزم که هر چه دارم از اوست.
به مهربان همسرم:
به پاس شکیبایی بی دریغی که در طی سال های تحصیلم نثارم نمود.
و همه آنها که بسیار دوستشان دارم.
و تقدیم به تمام کسانی که در بوم زندگیشان زیبائی، نیکی و شادی نقش می زنند.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC \o “1-3″ \h \z \u چکیده1
فصل اول کلیات تحقیق 1-1- مقدمه3
1-2- بیان مساله4 1-3- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش7 1-4- اهداف تحقیق9
1-4-1- اهدف کلی ..9
1-4-2- اهداف جزئی9
1-5- سؤالات تحقیق9
1-5-1- سؤال اصلی9
1-5-2 سؤالات فرعی9
1-6- محدوده پژ وهش10
1-7 – تعاریف پژوهش10
1-7-1 – تعاریف مفهومی متغیرهای پژوهش10
1-7-2- تعاریف عملیاتی متغیرهای پژوهش11
فصل دوم مبانی نظری تحقیق 2-1- مقدمه13
2-2- دانش13
2-3- اطلاعات14
2-4- تفاوت اطلاعات و دانش14
2-5- طبقه‌بندی انواع دانش15
2-5-1- انواع دانش از نظر نوناکا16
2-5-2- انواع دانش از نظر نوناکا و تاکه‌اوچی17
2-5-3- انواع دانش از نظر وارنک و دیگران17
2-5-4- طبقه‌بندی انواع دانش از نظر فایر استون18
2-5-5- انواع دانش از نظر جورنا18
2-5-6 – انواع دانش از نظر بلاکر19
2-5-7- انواع دانش از نظر لیدنر و علوی19
2-5-8- انواع دانش از نظر ارسطو19
2-5-9- دانش اصلی و دانش فرعی20
2-6- سیر مراحل تبدیل داده به دانش و خرد سازمانی20
2-7- جریان دانش20
2-8- فرآیند دانش21
2-8-1- در اختیار گرفتن دانش21
2-8-2- ذخیره‌سازی21
2-8-3- پردازش21
2-8-4- انتقال21
2-9- خصوصیات دانش22
2-10- منابع دانش23
2-11- دانش سازمانی25
2- 12- مفهوم مدیریت دانش27
2- 13- تاریخچه مدیریت دانش 29
2-14- تئوری‌های مدیریت دانش31
2-14-1- تئوری مدیریت دانش جامع (CKMT)31
2-14-2- تئوری مدیریت دانش تیمی (TKMT)…32
2-14-3- تئوری مدیریت دانش جامعه‌گرا32
2-15- هدف های مدیریت دانش33
2-16- عناصر و ابعاد مدیریت دانش در سازمان های دولتی33
2-16-1- مردم و فرهنگ سازمانی34
2-16-2- فرایند34
2-16-3- فناوری34
2-17- عوامل کلیدی موفقیت مدیریت دانش34
2-18- مدل‌های مدیریت دانش37
2-18-1- مدل عمومی دانش در سازمان37
2-18-2- مدل بویسوت34 2-18-3- مدل نوناکا35
2-18-4- مدل نوناکا و تاکه اوچی40
2-18-5- مدل فلاین41
2-18-6- مدل چو42
2-18-7- مدل استیو هالس43
2-18-8- مدل پیتر گوتشاک44
2-18-9- مدل لیانج45
2-19- روش‌های دانش آفرینی در سازمان47
2-19-1- کسب دانش47
2-19-2- اجاره دانش47
2-19-3- منابع متعهد48
2-19-4- هم جوشی48
2-19-5- تطابق48
2-20- چرخه‌ی مدیریت دانش48
2-20-1- نیاز به دانش50
2-20-2- توسعه و بهبود دانش50
2-20-3- توزیع و نشر دانش51
2-20-4- بهره‌برداری از دانش 51
2-20-5- حفظ و ذخیره دانش52
2-20-6- ارزیابی دانش52
2-21- موانع و چالشهای مدیریت دانش53
2-22- پیشینه‌ تحقیق57
2-22-1- پژوهش‌های خارجی57
2-22-2- پژوهش‌های داخلی58
2-23- چارچوب نظری تحقیق63
2-24- مدل نظری تحقیق68
فصل سوم روش شناسی تحقیق 3-1- مقدمه 71
3-2- روش تحقیق71
3-3- جامعه آماری و نمونه آماری71
3-4- روشهای گردآوری اطلاعات72
3-5- ابزار گردآوری اطلاعات72
3-6- روایی و پایایی ابزار گردآوری اطلاعات73
3-6-1- پایایی73
3-6-2- روایی73
3 -7- قلمرو پژوهش74
3 -7-1- متغیر مستقل74
3-7-2- متغیرهای وابسته74
3-8- فرضیه‌های تحقیق75
3-9- روش تجزیه و تحلیل آماری مورد استفاده در تجزیه و تحلیل داده ها76
فصل چهارم یافته های تحقیق 4-1- مقدمه78
4-2- آمار توصیفی78 4-2-1- سن78 4-2-2- جنس79
4-2-3- سطح تحصیلات79 4-2-4- سابقه خدمت80
4-2-5- سمت80 4-2-6- رتبه بندی گویه های فرهنگ سازمانی81
4-2-7- رتبه بندی گویه های منابع دانشی82
4-2-8- رتبه بندی گویه های تکنولوژی اطلاعات84
4-2-9- رتبه بندی گویه های حافظه سازمانی85
4-2-10- توصیف متغیر وابسته تحقیق (استقرار مدیریت دانش)87
4-3- آمار استنباطی88
4-3-1- مقایسه میانگین‌ها88
4-3-1-1- نتایج حاصل از آزمون کروسکال والیس89
4-3-2- تحلیل همبستگی90
4-4- تحلیل رگرسیون عوامل موثر بر استقرار موفق سیستم مدیریت دانش92
فصل پنجم نتیجه گیری، بحث و پیشنهادها 5-1- مقدمه95 5-2- نتایج آمار توصیفی96
5-2-1- رتبه بندی گویه های فرهنگ سازمانی97
5-2-2- رتبه بندی گویه های منابع دانشی97
5-2-3- رتبه بندی گویه های تکنولوژی اطلاعات97
5-2-4- رتبه بندی گویه های حافظه سازمانی97
5-2-5 – توصیف متغیر وابسته تحقیق (استقرار مدیریت دانش)98
5-3- نتایج مطالعات هبستگی98
5-4-1- تفاوت بین میانگین دانش و میانگین نگرش کارشناسان99
5-4-2- تحلیل رگرسیون عوامل موثر بر استقرار سیستم مدیریت دانش در بانک کشاورزی99
5-5- پیشنهادها100
منابع و مأخذ102
منابع فارسی:102
منابع انگلیسی:107
ضمائم و پیوست ها109
ضمیمه الف: پرسشنامه تحقیق110
فهرست جدول ها
جدول(2-1) کاربرد انواع دانش در ساختارهای پنج گانه مینتزبرگ (جورنا، 2001)18
جدول (2-2) عوامل مؤثر بر موفقیت مدیریت دانش35
جدول (2-3) مدل SECL تعامل دانش نهفته و صریح نوناکا40
جدول(2-4) چارچوب نظری تحقیق63
جدول(3-1) تعداد مدیران، کارشناسان و کمک کارشناسان شاغل در بانک کشاورزی استان قم(جامعه آماری تحقیق).72
جدول(3-2) ببخش های مربوط به قسمت اول و دوم پرسشنامه72
جدول (3-3) مقدار آلفای کرونباخ برای قسمت های مختلف پرسشنامه73
جدول (1-4) توزیع فراوانی گروه‌های سنی نمونه موردمطالعه 78
جدول (2-4) توزیع فراوانی نمونه مورد مطالعه برحسب جنس79
جدول (3-4) توزیع فراوانی نمونه مورد مطالعه برحسب سطح تحصیلات79
جدول(4-4) توزیع فراوانی نمونه موردمطالعه برحسب سابقه خدمت پاسخگویان80
جدول (5-4) توزیع فراوانی نمونه مورد مطالعه برحسب سمت شغلی پاسخگویان80
جدول(6-4) رتبه بندی گویه های فرهنگ سازمانی مؤثر بر استقرار مدیریت دانش81
جدول (7-4) رتبه بندی عوامل گویه های منابع دانشی تأثیر گذار بر استقرار مدیریت دانش82
جدول (8-4) رتبه بندی رتبه بندی گویه های تکنولوژی اطلاعات تأثیر گذار بر استقرار مدیریت دانش84
جدول(9-4) رتبه بندی گویه های حافظه سازمانی تأثیر گذار بر استقرار مدیریت دانش86
جدول (10-4)توزیع فراوانی نمونه مورد مطالعه برحسب میزان استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی87
جدول (11-4) استقرار موفق سیستم مدیریت دانش در بانک کشاورزی بر حسب جنسیت کارکنان88
جدول (12-4) مقایسه میانگین بین استقرار موفق سیستم مدیریت دانش در بانک کشاورزی در رابطه بر حسب سن کارکنان89
جدول (13-4) مقایسه میانگین استقرار موفق سیستم مدیریت دانش در بانک کشاورزی در رابطه با سابقه خدمت89
جدول (14-4) مقایسه میانگین استقرار موفق سیستم مدیریت دانش در بانک کشاورزی در رابطه با سطح تحصیلات90
جدول (15-4) همبستگی متغیر های تحقیق با متغیر وابسته استقرار موفق سیستم مدیریت دانش92
جدول (16-4) ویژگی های مدل رگرسیونی، عوامل موثر بر استقرار موفق سیستم مدیریت دانش92
جدول (17-4) ضرایب مدل رگرسیونی، عوامل موثر بر استقرار موفق سیستم مدیریت دانش در بانک کشاورزی93
چکیده
هدف کلی این تحقیق تحقیق حاضر به عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی استان قم بود. پژوهش حاضر از نظر نحوه گردآوری داده ها علی- ارتباطی می باشد. ضمن اینکه پژوهش یک نوع پژوهش میدانی می باشد و از نظر کنترل متغیرها غیر آزمایشی و برآورد حجم نمونه بر اساس جدول مورگان و جمع آوری اطلاعات مورد نیاز از طریق تکمیل پرسشنامه صورت گرفته است. جامعه آماری تحقیق شامل مدیران، کارشناسان و کمک کارشناسان بانک کشاورزی استان قم میباشد که بر اساس آمار حدود 250 نفر می باشد. حجم نمونه آماری بر اساس جدول مورگان محاسبه شد(152n=).
برای تعیین پایایی پرسشنامه به اجرای پیش آزمون با توزیع 20 پرسشنامه در بین جامعه آماری مشابه با جامعه آماری مورد مطالعه اقدام می شود در این پژوهش پس از طراحی اولیه پرسشنامه که متناسب با مبانی نظری و تحقیقات انجام شد و سپس نظر صاحب نظران، اساتید، کارشناسان در مرود پرسشنامه اعمال شد و سپس جهت تأیید روایی محتوایی پرسشنامه از دید خبرگان پرسشنامه جهت مطالعه توزیع گردید که پس از مشورت های لازم و پیشنهاد خبرگان سوالات نامفهوم تعدیل یا حذف شده و سوالات جدید به پرسشنامه اضافه شد و در نهایت پرسشنامه اصلی بعد از این مراحل تدوین و توزیع شد و مقدار آلفای کرونباخ آن 81/0 بدست آمد.
ابزار لازم برای گردآوری اطلاعات مورد نیاز به شکل اسنادی از کتب، مقالات، مجلات معتبر و مرتبط و پایگاه های اطلاعاتی مرتبط و پایان نامه ها و غیره، اعم از فارسی و انگلیسی استفاده شده است جمع آوری اطلاعات و داده های لازم از پرسشنامه کتبی استفاده می شود. به منظور دستیابی به اهداف تحقیق و سؤالات از آمار توصیفی فراوانی، میانگین، واریانس، انحراف معیار و در بخش آمار استنباطی از آزمون های همبستگی و رگرسیون چندگانه به کمک نرمافزار آماری SPSS استفاده شد.
بر اساس یافته های موجود بین متغیرهای مستقل فرهنگ سازمانی، منابع دانشی، حافظه سازمانی و تکنولوژی اطلاعات و متغیر وابسته استقرار مدیریت دانش در سطح یک درصد ارتباط معنی داری وجود دارد و مقدار ضریب تعیین تعدیل شده، 632/0 بدست آمد و این یافته تحقیق نشان می دهد که 2/63درصد از تغییرات متغیر وابسته توسط متغیرهای مستقل (فرهنگ سازمانی، منابع دانشی، حافظه سازمانی و تکنولوژی اطلاعات ) تبیین شد.
کلمات کلیدی : استقرار، مدیریت دانش، بانک کشاورزی.
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
با گذر از انقلاب صنعتی و ورود به هزاره جدید، نقدینگی، مواد خام زمین که در گذشته عوامل حیاتی برای تشکیل و رشد سازمانها محسوب می شوند اهمیت سابق خود را از دست داده اند و دیگر موتور رشد سازمان ها به سرمایه و نیروی انسانی یدی محدود نمی گردد، بطوری که روش های قدیمی اداره سازمان ها پاسخگوی تغییرات سریع محیط اطراف نیستند. امروزه دیگر همه گروه های کاری و علمی اذعان دارند، برای اینکه سازمان ها بتوانند در دنیای رقابت، حضور مستمر و پایدار داشته باشند باید حول محور علم و دانش فعالیت کنند. در عصر حاضر که عصر دانایی نامیده می شود، سازمان ها شاهد محیط هایی هستند که روز به روز پویاتر و چالش برانگیزتر میشوند. تغییر و تحول جزء جدایی ناپذیر دنیای امروز است به عبارت دیگر تنها جزء ثابت تغییر است. امروزه به سرمایه های نامشهود و معنوی که همان دانش نامیده می شود که به عنوان یک عامل مهم و حیاتی می نگرند. به بیان دیگر، سازمان هایی در برابر تغییرات و تحول پیروز خواهند بود که بتوانند سرمایه نامشهود و معنوی(دانش) خود را بهبود و توسعه بخشند. سازمان های آینده سازمان های یادگیرنده هستند که به تعبیری دیگر می توان آنها را سازمان های دانش محور نامید.
مدیریت دانش فرآیندی است که به سازمان‌ها کمک می‌کند تا اطلاعات و مهارت‌های مهم را که به عنوان حافظه سازمانی محسوب می‌شود و به طور معمول به صورت سازماندهی نشده وجود دارند، شناسایی، انتخاب، سازماندهی و منتشر نمایند. این امر مدیریت سازمان‌ها را برای حل مسائل یادگیری، برنامه‌ریزی راهبردی و تصمیم‌گیری‌های پویا به صورت کارا و مؤثر قادر می‌سازد. با توجه به اینکه امکان سنجی طراحی سیستم‌های مدیریت دانش برای سازمان‌ها با رویکرد حداقل ویژگی‌های مورد نیاز با یک سیستم یکپارچه قابل اجراست، با این حال با بررسی ساختار، محتوای کار، محتوای دانش و نیازهای سازمان می‌توان استنباط کرد که سیستم‌های مدیریت دانش برای هر سازمان باید متناسب با ساختار و ویژگی‌های آن سازمان باشد و در هر زیر سیستم دارای قابلیت‌های بالای فنی و اجرایی باشد، بنابراین طراحی سیستم مدیریت دانش بومی هر سازمان حائز اهمیت خواهد بود.
نیاز به ارتقای دانش در حال افزایش است، لذا با دانش مانند دیگر منابع ملموس به طور سیستماتیک رفتار شده و از کاوش در حوزه مدیریت دانش به منظور پیشرفت و تقویت رقابت پذیر استفاده می شود. مدیریت دانش مفهومی میان رشته ای است که در دهه اخیر به شکل روزافزونی مورد توجه پژوهشگران و سازمانها در ایران قرار گرفته است. بانکداران به عنوان یکی از گروههای حرفه مند که با مدیریت دانش سروکار دارند، با چالش های چندی در این زمینه روبرو هستند. بر پایه تجربه ها، درک مناسب مدیریت دانش، انوع دانشی که بانکداران در مدیریت آن باید نقش داشته باشند و نیز چگونگی اجرای آن از عمده ترین این چالش ها به شمار می آیند، این پژوهش در راستای بررسی عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی استان قم انجام می شود.
1-2- بیان مسأله
مدیریت دانش به هرنوع فعالیتی که به تجربه و دانش ذهنی افراد توجه کرده به گونه ای که بتواند با آشکار سازی و به اشتراک گذاری آن به هم افزایی دانش کمک کند، گفته می شود. هم افزایی دانش می تواند به دانش آفرینی مشترک نسبت داده شود. این اشتراک در خلق دانش، همکاری مستقیم در خلق دانش نیست بلکه به خلق دانش بر مبنای دانسته ها (دانش خلق شده پیشین) که به اشتراک گذاشته شده اشاره دارد. بنابراین مدیریت دانش به فرایندی اشاره دارد که دارای یک نقطه اغازین و روند تکاملی است. این روند مراحلی چون کسب اگاهی نسبت به دانش نهان، عیان سازی، به اشتراک سازی گسترش و درک و بهره گیری از آن در خلق دانش جدید را طی می کند. در این روند مرحله آغازین که به شناسایی و آگاهی از دانش نهفته در ذهن اختصاص دارد، به مرحله بلوغ که درک، استفاده و خلق مجدد است، می رسد. این فرایند یعنی اشکار شدن دانش نهان، نهان شدن دانش آشکار و باز خلق دانش که نوناکا و تاکوچی آن را چرخه مدیریت دانش می نامند(نوناکا و تاکوچی، 2009).
مدیریت دانش که همواره با کشف و خلق با قلمرو دانستنی های کشف نشده سروکار دارد، عامل و فرایندی است برای تحول، توسعه و رشد، مفهومی چند بعدی و گسترده دارد. در فرایند مدیریت دانش و در ابعاد مختلف آن دانش عامل اصلی برای گذار از یک مرحله و ورود به مرحله دیگر است. از سوی دیگر، این حرکت مهارت های چندی را طلب می کند تا هماهنگ با دانش مربوطه بتوان مراحل را یک به یک سپری کرد. برای نمونه در مرحله کسب، به دانش و مهارت لازم در مورد چگونگی کسب دانش نهان و یا چگونگی کسب آن نیاز است؛ یعنی باید مجهز به دانش و مهارت مورد نیاز در مورد چگونگی استفاده از فنون گفتگو، مصاحبه و یا طراحی ابزارهایی مانند پرسشنامه، فرم نظر سنجی و نیز مشاهده بود تا بتوان دانش ذهنی همکاران و یا کاربران عیان ساخت و با بهره گیری از دانش و مهارت سازماندهی به عیان سازی و نظم دادن به آن پرداخت (افشار زنجانی، 1383).
عاملهایی که در صورت غلبه بر آن بتوان امیدوار بود که اجرای مدیریت دانش در بانک ها امکان پذیر گردد. شامل عامل های زیر می باشند: عامل اول فرایند دانش محور است و منظور از آن اینست که مدیریت دانش از فرایندی دانش مدار برای کشف دانش و استفاده از دانش کشف شده بهره می گیرد. به سخن دیگر، برای اینکه تجربه یا دانش نهان بتواند از ذهن دارنده ان سفر خود را آغاز کرده و در ذهن خواهان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته جایگاه خود را به دست آورد، باید فرایندی از طفولیت تا بلوغ را طی کند؛تا به اوج خود رسیده و تولدی دیگر را در ذهن خواهان موجب شود. این فرایند، نیازمند فعالیت هایی مبتنی بر دانش و مهارت های دانش بنیان است، بنابراین بانکداران در صورتی در اجرای مدیریت دانش موفق خواهند شد که بتوانند از دانش و مهارت لازم برای طی کردن هر مرحله برخوردار باشند. به این ترتیب به یادگیری به عنوان یک فعالیت مداوم و منظم نگاه کرد(گاروین، 2010).
عامل دوم که در صورت غلبه بر آن بتوان امیدوار بود که اجرای مدیریت دانش در بانک ها امکان پذیر گردد، در رابطه با نوعی دانش است که باید مدیریت شود. نظریه پردازان بسیاری دانش را دارایی سازمانی و مدیریت دانش را فعالیتی ثمربخش برای رشد وتعالی سازمان به شمار آوردند. برای سازمانی مانند بانک که مدیران سطح عالی و میانی، کارکنان شعب و نیز کاربران و مشتریان نقش افرینان آن هستند، مجموعه تجربه های این افراد می تواند در تحلیل وضعیت حال بانک ها و تصمیم گیری و برنامه ریزی برای آینده آن و بهینه سازی فعالیت ها منبع غنی دانشی را فراهم کند. بنابراین، دانش مدیران بانک ها و کارکنان آنها از طریق بررسی معیارها، باورها و ایده ها و رفتارهای آنها در محیط کار باید شناسایی، کسب و سازماندهی شود، به اشتراک گذاشته شده و برای استفاده دسترس پذیر گردد. میزان استفاده از این دانش به طور مداوم باید مورد سنجش قرار گیرد. در ایران، که بطور معمول در مدیریت بانک ها مرحله اشتراک دانش بسیار اهمیت دارد؛ در این مرحله دانش مدیران که گاه ممکن است غیر تخصصی بوده و مشکل ساز بوده با همفکری با کارکنان مجرب و متخصص می تواند به دانش تخصصی تبدیل شود. از طرف دیگر، ایده های مدیریتی مناسبی که می تواند در ذهن مدیر بانک وجود داشته باشد کشف شده و با به اشتراک گذاشتن با کارکنان مجرب و متخصص مناسب سازی شده و در بانک ها کاربرد مناسبی به دست آورد. ( تاکوچی، 2009). این دانش در صورتی که دسترس پذیر شود بصورت گسترده تری می تواند مورد توجه قرار گیرد، مدیران میانی که بطور معمول از کارکنان دائمی بانک ها هستند و در بیشتر بانک ها از نیروهای متخصص می باشند، از تجربه های بسیار با ارزشی برخوردارند. این افراد و نیز کارکنان شعب که فعالیت و خدمات را انجام می دهند، از سرمایه های فکری با ارزش بانک ها بشمار می آیند. باید دیدگاه های مختلف از جمله هزینه سودمندی، رسالت ینیان بودن خدمات و یا مشتری محور بودن فعالیت ها، بانک بخوبی عمل کند. باید تصمیم گیری ها بر پایه مناسب ترین و مرتبط ترین اطلاعات و دانش انجام پذیرد. نیاز مشتریان نیز که فلسفه وجودی بانک ها به آن بستگی دارد، از آن جمله است. مدیریت ارتباط بین مدیران و کارکنان با مشتریان، امکان شناسایی نیازها و به کار بردن آنها را فراهم می کند. دانش کسب شده از این طریق در پیوند با انواع دانش دیگر (مانند دانش کسب شده از مدیران، کارکنان) می تواند موجب رشد دانش در یک سازمان و نیز رشد و تحول در آن سازمان( از جمله بانک ها) باشد. عامل سوم، سواد چگونگی اجرای مدیریت دانش است. (ویلد، 2011).
سواد به توانایی خواندن، درک کامل و نیز مهارت استفاده از دانش کسب شده به منظور درک یک مفهوم نسبت داده می شود. برای آنکه بتوان مدیریت دانش را اجراء کرد ابتدا باید درک درستی از آن به دست آورد، سپس دانش و مهارت های مورد نیاز برای طی کردن هر مرحله از فرآیند مدیریت دانش که در بخش مرتبط با عامل اول از آنها یاد شد، بدست آورد. بانک به عنوان یک نهاد مالی و ارائه دهنده تسهیلات که تمام اجزای تشکیل دهنده آن به هم مرتبط هستند، زمانی از رشد لازم برخوردار خواهد بود که تمام اجزاء آن به طور هماهنگ رشد کنند. بنابراین استقرار و اجرای مدیریت دانش در یک بانک برای تمام فعالیت های آن از جمله تهیه و مدیریت مجموعه، سازماندهی و پاسخگویی به نیازهای مشتریان بالفعل و بالقوه از راه دور و نزدیک و یا خدمات پشتیبانی از آموزش، پژوهش و علم سنجی اجراء شود و سواد اجرای مدیریت دانش باید برای تک تک فعالیت های بانک کسب گردد.( کریمی ،1383).
عامل آخر که در واقع عامل مدیریتی است به فراهم کردن زمینه برای اجرای مدیریت دانش ربط دارد. عوامل یاد شده در بخش های پیشین تنها عاملهایی نیست که در صورت غلبه بر آن بتوان امیدوار بود که اجرای مدیریت دانش در بانک ها امکان پذیر گردد. به عبارت دیگر، تنها شناخت انواع دانش و باور به ضرورت توجه به این انواع و نیز بهره گیری از دانش جامع و گسترده که در بانک ها وجود دارد موجب رشد و تحول در بانک ها نمی شود بلکه محیط بانکها و برخی ابزار ها و بسترهای زمینه ساز برای اجرای مدیریت دانش فراهم باشد این موارد برخی توانمندسازی های مدیریت دانش هستند که در متون از انها به عنوان عواملی که در پیوند با سایر عوامل، اجرای مدیریت دانش را امکانپذیر می کند یاد می شود(لی و چوی، 2010). از جمله این عوامل می توان به فرهنگ مشوق اشتراک دانش، توانمندی های بانکداران در پیشبرد فعالیت های پژوهشی ( شامل بررسی های مرتبط با شناسایی دانش در ذهن مشتریان)، دانش و توانمندی سازماندهی دانش، تعامل با یکدیگر و مشتریان، فنون ارتباط برای تبدیل دانش فردی به دانش جمعی و اطلاع رسانی در مورد دانش ثبت شده و دسترس پذیر ساختن دانش گردآوری و سازماندهی شده. همچنین دانش و توانمندی در راستای تبلیغ در مورد استفاده از این دانش توسط دیگران، سنجش چگونگی استفاده از آن و تأثیر آن در رشد فردی و سازمانی در بانک ها از دیگر عوامل مهم در این راستاست.
با توجه به مطالب فوق و نقش مدیریت دانش در ارائه بهتر و مطلوب تر خدمات به مشتریان و همچنین با توجه به نقشی که در پرورش کارکنان خلاق و دانش محور در بانک ها دارد، سؤال اساسی این تحقیق آن است که چه عواملی بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی استان قم تأثیر گذارند؟ و به بیان دیگر نقش هر کدام از این عوامل در استقرار مدیریت دانش به چه میزان می باشد؟ و مدیریت دانش در بانک کشاورزی به چه نحو می تواند استقرار یابد و چگونه می توان از آن در جهت نظام مند نمودن فرآیندها و بهره برداری بهینه از مدیریت دانش استفاده نمود با توجه به اینکه تا کنون تحقیقی در این زمینه صورت نپذیرفته، لذا تحقیق حاضر انجام می گیرد.
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
امروزه شرکت‌ها دریافته‌اند که آنچه می‌دانند (سرمایه فکری) بیش از آنچه نمی‌دانند اهمیت دارد. دانش عنصر اصلی و رکن رکین مدیریت دانش است و مساعی مدیران باید معطوف با ایجاد و اشاعه دانش باشد. نکته قابل بحث دیگر در مورد دانش، نقش انسان در دانش آفرینی است. با وجود تحولات و توسعه شتابنده‌ای که در زمینه‌ی فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی انجام شده‌اند، هنوز نقش انسان به عنوان اصلی‌ترین عامل در کشف دانش مطرح است. دانش در اذهان انسانی خلق انسان‌ها کسب می‌شود و انتقال پیدا می‌کند و اشاعه می‌یابد. و در نهایت توسط انسان‌هایی که آن را پذیرفته‌اند به کار گرفته می‌شود(اورمزدی، 1389).
امروزه رمز بقا و موفقیت بسیاری از سازمان‌ها مدیریت دانش افرادی است که آن را در اختیار دارند در صورتی که سازمان‌ها از دانش موجود برای فعالیت‌های روزانه خود برخوردار نباشند و خود را با آن هماهنگ نکنند چندان بقای حیات و وجود نخواهند داشت. این مهم برای سازمان‌های خدماتی مانند بانک‌ها که در آن رقابت عنصر مهم و حیاتی محسوب می‌شود از اهمیت مضاعفی برخوردار می‌شود.
در سالهای اخیر مدیریت دانش به عنوان یکی از عبارت های شایع در سازمانها مورد توجه واقع شده است. این سیستم بر اکتساب دانش از کارکنان درباره مشتری، رقبا و محصولات سازمانی تأکید دارد. به عبارت دیگر مدیریت دانش تشویق کارکنان در جهت تسهیم دانش(به اشتراک گذاشتن دانش) و ایده ها به منظور افزایش افزوده محصولات و خدمات می باشد. بنابراین چشم انداز مدیریت دانش”درون سازمانی” است و مزیت آن رضایت مشتری از خدمات و محصولات بهتر است. همچنین مدیریت دانش شامل کلیه فعالیتهایی است که برای دسترس قرار دادن دانش، به نحویی که دانش درست در اختیار افراد مناسب قرار گیرد، صورت می پذیرد.(داونپورت، 2008) مهمترین هدف بانکها از به کارگیری مدیریت دانش در بانک، حفظ و نگهداری کارکنان دانشی بانک، ارتقاء سیستم انگیزشی جهت خلق دانش بانکی، شناخت بهتر بانک و محیط، بهبود خدمات رسانی به مخاطبین و گروه های هدف می باشد. بیشترین موارد بهره گیری بانکها از مدیریت دانش شامل موارد زیر است:
کسب و تسهیم دانش
مهارت آموزی و یادگیری در بانک ها
ارتباط بهینه با مشتریان
ایجاد مزیت رقابتی
(صوفی و طاهری، 1391).
در مدیریت دانش مدیران با استفاده از قدرتشان تولید عقاید را توسط فرایند یادگیری در سراسر محیط کار تحریک می کنند تا کارکنان باسواد بتوانند عقایدشان را به اشتراک بگذارند(سانچز، 2009). برای عملکرد درست و هماهنگ هر مرحله فرایند مدیریت دانش آموزش کارکنان و مدیران امری ضروری است. کارکنان و مدیران باید آموزش ببینند تا حتی در زمان مواجهه با مشکلات خاص بر همه فرآیندها متمرکز شوند. همچنین اجرا کردن برنامه مدیریت دانش مستلزم تغییرات بنیادی در نحوه همکاری و تعاملات کارکنان و مدیران و اجرای درست کارهاست، به واسطه مدیریت دانش تحت شرایط مناسب و مساعد هزینه ها کاهش می یابد، خدمات بهبود یافته و کارایی و توانایی بانک ها در ارائه خدمات و حفظ دارایی های ذهنی بیشتر می شود(برگرون، 1387). بانک کشاورزی از جمله بانک‌های تجاری در کشور است که ایجاد روش‌های نوین بانکداری و سرویس‌دهی به مشتریان مستلزم دانش نو و انتشار و توزیع آن می‌باشد. ضمن اینکه هر مطالعه‌ای که در این زمینه انجام گیرد از اهمیت قابل توجهی برای این بانک برخوردار است.
مدیریت دانش به عنوان یک ضرورت در سازمان های امروزی کاملاً پذیرفته شده، از این رو سازمانها و بخصوص بانکها باید محیطی را برای اشتراک، انتقال و تقابل دانش در میان اعضای خود به وجود آورند و افراد را در جهت با مفهوم کردن تعاملات شان آموزش دهند، و چون سیستم بانک کشاورزی به علت ارتباط با بخش کشاورزی و بهره برداران این بخش از پویایی و پیچیدگی بالایی برخودار است، به نحوی که این امر منتج به ضعف در ثبات یادگیری و بهبود عملکرد واکنش در برابر تغییرات محیطی شده، نمی تواند از این سیستم مستثنی باشد. لذا یکی از موسسات مالی و اعتباری که به طور مداوم و روزمره با بخش کشاورزی و بهره برداران این بخش سروکار دارد بانک کشاورزی است، این بانک برنامه جامعی دارد که هدف آن کمک به کشاورزان و ایجاد رونق اقتصادی در جامعه روستایی و بخش کشاورزی با توجه به نیازهای روز آن جامعه است پی ریزی می کند که باید بطور صحیح این برنامه عملی و مدیریت شود و این مهم از طریق روش های سنتی بانکداری امکان پذیر نمی باشد و بانکها باید روش های سنتی اداره امور را کنار گذاشته و خود را به دانش و فناوری و فرهنگ استفاده از آنها مجهز کند تا بتواند اهداف بانک را برآورده و آنها را پیش ببرد. چون در صورت عدم مدیریت صحیح و نبود مؤلفه های مورد نیاز برای مدیریت، اهداف بانک بطور صحیح پیشرفت نمی کنند و افراد جامعه با کمبود تسهیلات و خدمات مواجه و نوعی چالش ایجاد می شود.
ضرورت مدیریت دانش و راهبردهای کلیدی آن در مشتری مداری و ارائه خدمات نوین به مردم در بانکها، مدیریت دانش را از ارکان اصلی و ضروری بشمار می آورد. بنابراین انجام این پژوهش با هدف بررسی عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی استان قم از دو جنبه زیر دارای اهمیت است:
از نظر تئوریکی: با بررسی ادبیات موضوع و انجام مطالعات اسنادی پیرامون بحث مدیریت دانش و عوامل مؤثر بر استقرار آن یک چارچوب نظری غنی در این خصوص تدوین خواهد شد و از این نظر به تکمیل مبانی نظری پیشین کمک خواهد کرد.
از نظر کاربردی: نتایج کاربردی این پژوهش می تواند مورد استفاده برنامه ریزان و دست اندرکاران بانکها و بخصوص بانک کشاورزی قرار گرفته و در تدوین برنامه ای واقع گرایانه برای استقرار مدیریت دانش به آنان کمک کند. آگاهی از عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش می تواند به مدیران و مسئولان کمک کند تا با آگاهی و کنترل این عوامل موجب استقرار مدیریت دانش شده و به تبع آن خدمات خود را بالا برده و


رشته مهندسی کشاورزی-ترویج و آموزش کشاورزی-عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی استان قم پایان نامه ها
قیمت: 11200 تومان

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *