تاثیر مصرف سالیسیلیک اسید و کودهای زیستی بر عملکرد و اجزاء عملکرد نخود در شرایط آبیاری تکمیلی 93

-19113550165

5097780-328295 دانشگاهآزاداسلامی
واحدعلوموتحقیقات
تعهدنامهاصالترسالهیاپایاننامه
اینجانب زهرا خسروتاج دانشآموختهمقطعکارشناسیارشدناپیوسته دررشتهکشاورزیکهدرتاریخ ازپایاننامهخودتحتعنوان “تاثیر مصرف سالیسیلیک اسید و کودهای زیستی بر عملکرد و اجزاء عملکرد نخود در شرایط آبیاری تکمیلی”باکسبنمرهودرجهدفاعنمودهامبدینوسیلهمتعهدمیشوم:
1 ) این پایان نامه / رساله حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران ( اعم از پایان نامه، کتاب، مقاله و …) استفاده نمودهام، مطابق ضوابط و رویه موجود، نام منبع مورد استفاه و سایر مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کردهام.
2 ) این پایان نامه/ رساله قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی ( هم سطح، پائین تر یا بالاتر ) در سایر دانشگاهها و موسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
3 ) چنانچه بعد از فراغت از تحصیل، قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم چاپ کتاب، ثبت اختراع، و… از این پایان نامه را داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزههای مربوطه را اخذ نمایم.
4 ) چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را می پذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلیام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نامونامخانوادگی:
زهرا خسروتاج
تاریخوامضاء:

دانشگاهآزاداسلامی
واحدعلوموتحقیقات
دانشکده: کشاورزی گروه:زراعت
پایاننامهبرایدریافتدرجهکارشناسیارشددررشته کشاورزی(M.Sc)
گرایش: زراعت
عنوان:
تاثیر مصرف سالیسیلیک اسید و کودهای زیستی بر عملکرد و اجزاء عملکرد نخود در شرایط آبیاری تکمیلی

استادراهنما:
دکتر محمد میرزایی حیدری
استادمشاور:
دکتر عباس ملکی
نگارش:
زهرا خسروتاج
شهریور 1393
قدرشناسی و امتنان خود را از استادان علم و ادب جناب آقای دکتر عباس ملکی و جناب آقای دکتر محمد میرزایی حیدری که با وجود مشغله کاری با دیدگاه ها و نظرات ارزشمندشان گره گشای مشکلات من بودند اعلام می نمایم.
تقدیم به والاترین و با ارزشترین واژه های زندگیم
جناب آقایدکتر تابنده ،پدر و مادر عزیزم
تا هدیه کوچکی باشد به پاس محبت ها و فداکاری هایشان در راه موفقیتم
فهرست مطالب
عنوان شماره صفحهTOC o “1-3” h z u
چکیده..1
فصل اول : کلیات تحقیق
1-1- مقدمه31-2 بیان مسأله41-3 اهمیت و ضرورت پژوهش71-4 اهداف پژوهش91-5 فرضیات پژوهش10فصل دوم: مروریبرادبیاتتحقیقوپیشینهتحقیق
2-1 تاریخچه122ـ2 اهمیت اقتصادی نخود132-3 مشخصات گیاهشناسی نخود152-4 مورفولوژی نخود152-4-1ریشه162-4-2 ساقه162-4-3 برگ172-4-4 گل182-5 رشد و نمو182-5-1 جوانه زنی و استقرار گیاهچه192-5-2 رشد و توسعه سطح برگ202-5-3 تجمع ماده خشک و توزیع آن212-5-4 گلدهی222-5-5 نمو دانه222-6 تنش خشکی232-6-1 تنش خشکی و انواع آن232-6-2 چگونگی درک خشکی توسط گیاهان242-6-3 مکانیسم های مقاومت به تنش خشکی252-6-3-1 تنش خشکی و مراحل مختلف رشد گیاه282-6-3-1-1تنش خشکی در مرحله ی جوانه زنی282-6-3-1-3 تنش خشکی در مرحله رشد زایشی292-7 تأثیر تنش خشکی بر گیاهان322-8 تعریف سالیسیلیک اسید352-8-1سالیسیلیک اسید بعنوان تنظیم کننده352-8-3 نقش سالیسیلیک اسید در تنش352-8-4 نقش سالیسیلیک اسید در فیزیولوژی و تغییرات گیاهی362-8-5 بررسی تأثیر سالیسیلیک اسید بر خصوصیات رشدی گیاهان362-9 – بررسی تأثیر باکتری های محرک رشد بر خصوصیات رشدی گیاهان412-10 – تأثیر ازتوباکتر بر عملکرد و اجزاء عملکرد گیاهان زراعی412-11 – تاثیر سودوموناس بر عملکرد و اجزاء عملکرد گیاهان زراعی442-11- اثرات توأم باکتری های محرک رشد بر عملکرد و اجزاء عملکرد گیاهان زراعی46فصل سوم : روش اجرای تحقیق
3-1 محل آزمایش503-2 آزمایش خاک503-3 مشخصات طرح آزمایش503-4 عملیات زراعی513-5 نمونه برداری513-6 تجزیه و تحلیل داده ها52فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها
4-1- ارتفاع بوته544-2- تعداد شاخه جانبی564-3 طول دوره گلدهی574-4 طول دوره پر شدن دانه584-5 تعداد روز تا رسیدگی584-6 تعداد غلاف در بوته594-7 تعداد دانه در بوته604-8 وزن صد دانه614-9 عملکرد دانه624-10 عملکرد بیولوژیک674-11 شاخص برداشت714-12 پروتئین دانه71فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1 بحث765-2 نتیجه گیری935-3 پیشنهادات94منابع95
چکیده انگلیسی117
طرح روی جلد به زبان انگلیسی
فهرست جداول
عنوان شماره صفحهTOC o “1-3” h z u
جدول 4-1: تجزیه واریانس اثر تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی..54
جدول 4-2: مقایسه میانگین اثر اصلی اثر تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی..55
جدول 4-3- مقایسه میانگین اثرات متقابل تیمارهای آزمایشی بر ارتفاع بوته (سانتیمتر)..56
جدول 4-4: تجزیه واریانس اثر تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی..62
جدول 4-5- مقایسه میانگین اثرات متقابل تیمارهای آزمایشی بر عملکرد دانه (کیلوگرم در هکتار)..66
جدول 4-6- مقایسه میانگین اثرات متقابل تیمارهای آزمایشی بر عملکرد بیولوژیک (کیلوگرم در هکتار)..68
جدول 4-7- مقایسه میانگین اثرات متقابل تیمارهای آزمایشی بر پروتئین دانه (درصد)..72

فهرست اشکال
عنوان شماره صفحهTOC o “1-3” h z u
شکل 4-1: اثر مقابل سالسیلیک اسید و باکتریهای محرک رشد بر تعداد شاخه جانبی..57
شکل 4-2: تاثیر تنش بر تعداد غلاف در بوته..60
شکل 4-3: تاثیر سالیسیلیک اسید بر تعداد غلاف در بوته..60
شکل 4-4: تاثیر باکتری های محرک رشد بر تعداد غلاف در بوته..60
شکل 4-5: تاثیر تنش بر تعداد دانه در بوته..62
شکل 4-6: تاثیر سالیسیلیک اسید بر تعداد دانه در بوته..62
شکل 4-7: تاثیر باکتری های محرک رشد بر تعداد دانه در بوته..63
شکل 4-8: تاثیر تنش بر وزن صد دانه..64
شکل 4-9: تاثیر سالیسیلیک اسید بر وزن صد دانه..64
شکل 4-10: تاثیر تنش بر عملکرد دانه..65
شکل 4-11: تاثیر سالیسیلیک اسید بر عملکرد دانه..66
شکل 4-12: تاثیر باکتری های محرک رشد بر عملکرد دانه..66
شکل 4-13: تاثیر تنش بر عملکرد بیولوژیک..68
شکل 4-14: تاثیر سالیسیلیک اسید بر عملکرد بیولوژیک..68
شکل 4-15: تاثیر باکتری های محرک رشد بر عملکرد بیولوژیک..69
شکل 4-16: اثر مقابل سالسیلیک اسید و باکتری های محرک رشد بر عملکرد بیولوژیک..70
شکل 4-17: تاثیر تنش بر پروتئین دانه..72
شکل 4-18: تاثیر سالیسیلیک اسید بر پروتئین دانه..72
شکل 4-19: تاثیر باکتری های محرک رشد بر پروتئین دانه..73
شکل 4-20: اثر مقابل سالسیلیک اسید و باکتری های محرک رشد بر پروتئین دانه..74

چکیده:این آزمایش به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب بلوک‎های کامل تصادفی در 3 تکرار در شهرستان کرج (شهرک مهندسی زراعی) در اواخر اسفند ماه 1392 در کرج اجرا شد. این آزمایش شامل 3 فاکتور، آبیاری در 2 سطح (شرایط دیم و آبیاری تکمیلی در مرحله غلاف بندی)، باکتری‎های محرک رشد در 4 سطح (ازتوباکتر، سودوموناس، تلقیح توأم ازتوباکتر و سودوموناس و شاهد (بدون تلقیح)) و سالیسیلیک اسید نیز در 2 سطح (عدم مصرف و بذرمال با غلظت 1 میلی مولار) بود. نتایج این بررسی نشان داد که اثر تنش بر تمام صفات مورد بررسی به غیر از طول دوره پر شدن دانه، وزن صد دانه و شاخص برداشت معنی‎دار بود. سالیسیلیک اسید نیز تاثیر معنیداری بر تمام صفات مورد بررسی به غیر از طول دوره پر شدن دانه، تعداد روز تا رسیدگی و شاخص برداشت داشت. باکتری‎های محرک رشد نیز تاثیر معنیداری بر تمام صفات مورد بررسی به غیر از طول دوره پر شدن دانه، طول دوره گلدهی و شاخص برداشت داشت. نتایج نشان داد که اثر سالیسیلسک اسید، تنش و باکتری بر پروتئین دانه معنی دار بود. در حالت تلقیح بذر با ازتوباکتر، مصرف سالیسیلیک اسید و آبیاری تکمیلی پروتئین دانه به مقدار 3/28 درصد به دست آمد که در مقایسه با تیمار عدم تلقیح بذر با باکتری، عدم مصرف سالیسیلیک اسید و شرایط دیم (پروتئین دانه به مقدار 8/19 درصد) معنی دار گردید. در حالت تلقیح بذر با ازتوباکتر، مصرف سالیسیلیک اسید و آبیاری تکمیلی عملکرد دانه به مقدار 880 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. در این تحقیق، اثرات متقابل سه گانه بر پروتئین دانه، عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه معنی‎دار گردید.
کلمات کلیدی: نخود، تنش، سالیسیلیک اسید، باکتری.
فصل اول
کلیات تحقیق
1ـ1 مقدمه
در دنیای امروز تولید مواد غذایی از مهمترین مسایل بشری به حساب می‌آید و در بسیاری از کشورهای در حال توسعه غذای تولیدی تکافوی مصرف را نمی‌کند. رشد فعلی جمعیت در جهان در حدود 5/2 تا 3 درصد بوده و در سال 2150 حدود 10 میلیارد نفرپیش بینی شده است (رستگار، 1377). اکثر کشورهای آسیایی، آمریکایی جنوبی و مرکزی و تقریباً کل قاره آفریقا با کمبود مواد پروتئینی در غذای روزانه خود روبرو هستند. انسان برای رشد متعادل خود به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، یک گرم پروتئین لازم دارد و روزانه 25 تا 40 گرم حداقل میزان پروتئینی است که برای اعمال حیاتی بدن لازم است (پور نجف، 1385).
حبوبات به علت این ویژگی خاص یعنی وجود باکتری‌های تثبیت کننده نیتروژن اتمسفری در ریشه آن ها، در حاصلخیزی خاک موثرند و هر ساله مقادیر زیادی نیتروژن بعد از برداشت این محصولات به خاک افزوده میشود. سایر قسمتهای بعضی از گیاهان لگوم مثل برگها، ساقه‌ها، گلها، غلافهای نارس، غده به اضافه بذور جوانه زده، بعنوان غذای انسان، دام و کود سبز برای تقویت و بهبود وضع فیزیکی زمین می‌توانند مورد استفاده قرار بگیرند (مجنون حسینی، 1372).
در بین حبوبات نخود با سطح زیر کشت حدود 11 میلیون هکتار و تولید حدود 650 کیلوگرم در هکتار از نظر سطح زیر کشت و تولید پس از لوبیا و عدس در مقام سوم قرار دارد و مقام نوزدهم را در بین گیاهان زراعی دارد (کوچکی و بنایان اول، 1373).
طبق آمار موجود در بین حبوبات در کشور نخود (Cicer arietinum) با سطح زیر کشت 650000 هکتار و تولید تقریبی 340000 تن نسبت به سایر حبوبات از سطح زیر کشت، تولید و اهمیت بیشتری برخوردار است. به علاوه به نظر می‌رسد که این گیاه نسبت به دیگر حبوبات سازگاری بیشتری با شرایط اقلیمی کشور داشته و با توجه به محدودیتهای موجود در تامین پروتئینهای حیوانی، می‌تواند بخشی از پروتئین مورد نیاز کشور را تامین کند (باقری و همکاران، 1376).
عملکرد نخود تحت تأثیر عوامل مختلفی از قبیل شرایط آب و هوایی، حاصلخیزی خاک، رطوبت قابل دسترس، تراکم بوته، میزان رشد و طول مراحل مختلف رشد، زودرس و دیررس بودن گیاه قرار دارد (مجنون حسینی، 1372). از طرفی رشد گیاه خود مجموعه‌ای از فرایندهای بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی خاص است که بر یکدیگر اثرات متقابل داشته و تحت تأثیر کلیه عوامل محیطی و ژنتیکی قرار می‌گیرد (پور نجف، 1385).
1-2 بیان مسأله
افزایش روز افزون جمعیت و گران تمام شدن پروتئین حیوانی و پایین بودن میزان پروتئین غلات، توجه عموم را به مصرف حبوبات به عنوان یک منبع مهم در تامین پروتئین مورد نیاز انسان جلب کرده است (پور نجف، 1385). حبوبات پس از غلات دومین منبع مهم غذایی بشر به شمار می‌روند. حبوبات دانه‌های خشک خوراکی هستند که به خانواده بقولات تعلق دارند بذور رسیده و خشک حبوبات دارای ارزش غذایی زیاد و قابلیت نگهداری خوبی هستند و یکی از مهمترین منابع غذایی سرشار از پروتئین می‌باشند. طبق مطالعات انجام شده، ترکیب مناسبی از پروتئین حبوبات با غلات می‌توانند سوء تغذیه و کمبود اسیدهای آمینه را برطرف سازد. از طرف دیگر با توجه به توانایی تثبیت نیتروژن در این گیاهان، قرار دادن آن ها در تناوب به پایداری سیستم های زراعی کمک می‌کند (باقری و همکاران، 1376).
در کشاورزی، مقاومت به خشکی عبارت است از توانایی یک گیاه زراعی برای تولید محصول اقتصادی با حداقل کاهش عملکرد در شرایط تنش نسبت به شرایط بدون تنش (میترا، 2001). برای این که متخصص ژنتیک بتواند ژنوتیپ های برتر را از طریق روشهای متداول اصلاح نباتات و یا با استفاده از بیوتکنولوژی اصلاح نماید لازم است درک درستی از اساس ژنتیکی مقاومت به خشکی داشته باشد. از نظر ژنتیکی، مکانیزم های مقاومت به خشکی را میتوان به سه دسته تقسیم کرد که عبارتند از فرار از خشکی، اجتناب از خشکی و تحمل به خشکی (میترا، 2001). با این وجود، گیاهان زراعی معمولا بیش از یک مکانیزم را برای مقاومت در برابر خشکی بکار می گیرند. اجتناب از خشکی عبارت است از توانایی یک گیاه برای کامل کردن چرخه زندگی خود قبل از گسترش تنش کمبود آب در خاک و گیاه. این مکانیزم شامل توسعه سریع فنولوژیک (زود گلدهی و زود رسی)، انعطاف پذیری نموی (تنوع در طول دوره رشد بسته به شدت تنش کمبود آب) و انتقال فراورده های فتوسنتزی ما قبل گلدهی به دانه.
اجتناب از خشکی عبارت است از توانایی گیاه برای حفظ پتانسیل آب نسبتا بالا در بافت ها علیرغم وجود کمبود رطوبت در خاک. تحمل به خشکی عبارت است از توانایی گیاه برای مقابله با کمبود آب با پایین آوردن پتانسیل آب بافت ها. اجتناب از خشکی از طریق مکانیزم های بهبود جذب آب، ذخیره سازی آب در سلول های گیاهی و کاهش از دست رفتن آب تحقق مییابد. واکنش گیاهان در برابر تنش کمبود آب تعیین کننده میزان تحمل به خشکی آنهاست. به عنوان مثال، برخی ژنوتیپ های چغندر قند که ریشه های عمیق تری دارند قادر به جذب آب بیشتری بوده و دیرتر پژمرده می شوند و در شرایط خشکی تنوع ژنتیکی برای میزان پژمردگی، سرعت رشد برگ، تنظیم اسمزی و هدایت روزنه ای در واریته های مختلف چغندر قند مشاهده شده است (نوروزی، 1383).
اجتناب از خشکی با دو روش صورت میگیرد: ۱) حفظ آماس با افزایش عمق ریشه، سیستم ریشه ای کارآمد و افزایش هدایت هیدرولیکی، ۲) کاهش هدر رفتن آب با کاهش هدایت اپیدرمی (روزنه ای و عدسی)، کاهش جذب نور از طریق لوله ای شدن یا تاخوردن برگها، و کاهش سطح برگ برای پایین آوردن

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *