بررسی مطالعه تاثیر پروبیوتیک تجاری باکتوسل و پری بیوتیک مانان بر رشد و سیستم ایمنی ماهی قزل آلای رنگین کمان پرورشی

بررسی مطالعه تاثیر پروبیوتیک تجاری باکتوسل و پری بیوتیک مانان بر رشد و سیستم ایمنی ماهی قزل آلای رنگین کمان پرورشی چکیده
هدف از انجام این بررسی مطالعه تاثیر پروبیوتیک تجاری باکتوسل و پری بیوتیک مانان بر رشد و سیستم ایمنی ماهی قزل آلای رنگین کمان پرورشی بود. برای این منظور تعداد 720 قطعه ماهی با وزن 2 ± 10 گرم از یکی از مزارع پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان ارومیه تهیه و به مدت 7 روز با شرایط آزمایشگاهی سازگار شدند. پس از سازگاری، ماهیان به شش گروه هر کدام با سه تکرار بصورت تصادفی در 18 حوضچه 90 لیتری تقسیم و در طول مدت سازگاری و آزمایش با غذای تجاری FFT-1 و FFT-2 تغذیه شدند. ماهیان گروه اول به عنوان شاهد انتخاب و فقط با غذای تجاری تغذیه شدند در حالیکه ماهیان گروه دوم با پروبیوتیک به مقدار mg∕kg 100 به ازاء غذا، گروه سوم با پری بیوتیک به میزانgr∕kg 5/2 به ازاء غذا ، گروه چهارم پری بیوتیک به میزانgr∕kg 5 به ازاء غذا، گروه پنجم پروبیوتیک mg∕kg 100 و پری بیوتیک gr∕kg 5/2 به ازاء غذا و گروه ششم پروبیوتیک mg∕kg 100 و پری بیوتیک gr∕kg 5 به ازاء غذا، مورد تغذیه قرار گرفتند. این مطالعه 45 روز ادامه یافت و ماهیان کلیه تیمارها به مدت 15 روز دیگر فقط غذای معمولی (شاهد) را دریافت کردند. برای زیست سنجی و بررسی رشد، نمونه برداری در روز های صفر، 15، 30، 45 و 60 (15 روز پس از قطع تغذیه با پروبیوتیک و پری بیوتیک) انجام شد. هنگام نمونه برداری، زیست سنجی و خونگیری ماهیان انجام گرفته و شاخص های رشدو تغذیه نظیر وزن، طول کل، ضریب تبدیل غذایی، کارایی غذایی، ضریب رشد ویژه و درصد افزایش وزن و همچنین فاکتورهای ایمنی شامل مقدار ایمونوگلبولین کل، فعالیت لیزوزیمو کمپلمان اندازه گیری گردید.
در این مطالعه در طی دوره سازش بصورت تصادفی تعداد 10 قطعه ماهی و در طی تغذیه با پروبیوتیک و پری بیوتیک هر دو هفته یکبار و از هر تکرار دو قطعه ماهی بصورت تصادفی به منظور بررسی فلور باکتریایی غالب روده ماهیان انتخاب گردیدند. پس از 45 روز تعداد 10 قطعه ماهی از هر تیمار انتخاب و به صورت داخل صفاقی با سویه بیماریزای Yersinia ruckeri مواجه گشتند. همچنین به منظور ارزیابی مقاومت ماهیان در برابر استرسهای محیطی، ماهیان در معرض استرس دمایی 20 و 25 درجه سانتی گراد و کمبود اکسیژن قرار گرفتند.
نتایج زیست سنجی نشان داد که، در شاخص های رشد، تیمار های 5 (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5/2 گرم) و 6 (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5 گرم) با تیمار شاهد تفاوت معنی داری را نشان دادند.
بررسی های ایمنی شناسی سرم ماهیان نشان داد که ماهیان گروه های 5 و 6 در مقایسه با گروه شاهد، فعالیت لیزوزیم، کمپلمان و میزان آنتی بادی کل بیشتری داشتند.
نتایج رویارویی با باکتری نشان داد که درصد بازماندگی در تیمارهای 5 (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5/2 گرم به ازاء هر یک کیلوگرم غذا) و 6 (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5 گرم به ازاء هر یک کیلوگرم غذا) بیشتر بود.
همچنین ماهیان گروه های 5 و 6 که به ترتیب مقادیر (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5/2 گرم به ازاء هر یک کیلوگرم غذا) و (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5 گرم به ازاء هر یک کیلوگرم غذا) را به همراه غذا دریافت کرده بودند در مواجه با استرس های محیطی درصد مقادیر بالاتری داششتند.
یافته های حاصل از این تحقیق نشان می دهد که استفاده همزمان از پروبیوتیک باکتوسل و پری بیوتیک مانان الیگوساکارید باعث بهبود رشد و پاسخ های ایمنی در ماهی قزل آلای رنگین کمان می گردد. فصل اول
مقدمه
(Introduction)
مقدمه
تامین نیازهای غذایی جامعه از ضروری ترین برنامه هایی است که باید به آن پرداخته شود. رشد روز افزون جمعیت به ویژه در کشورهای جهان سوم باعث می شود فقر غذایی و بحران دست یافتن به غذا به عنوان نیاز اولیه بشر تشدید شود. از طرفی، با بهبود وضعیت بهداشتی و کاهش مرگ و میر، متوسط طول عمر در دنیا ررو به فزونی است. پرورش ماهیان، سخت پوستان، نرم تنان و جلبک ها یکی از روش های تولید غذا می باشد که به سرعت در حال توسعه است. در سالهای اخیر آبزی پروری یکی از بخشهای موثر در تولید غذا بوده و از چندین دهه گذشته به سرعت به یک صنعت پویا و رو به رشد تبدیل شده است. ولی در کنار این رشد قابل توجه، همواره با مشکلاتی روبرو بوده که از جمله آن میتوان به تغییرات کیفیت آب، شیوع بیماریها و مشکلات تغذیهای اشاره کرد. رشد سریع، کارایی تغذیه، عملکرد رشد و افزایش مقاومت در برابر بیماریها از اهداف مهم صنعت آبزی پروری محسوب میشود. ثابت شده که در برخی از اجزاء غذایی مورد تغذیه جانوران، فلور باکتریایی دستگاه گوارش نقش مهمی در کارآیی تغذیه و سلامتی میزبان بر عهده دارد. روشهای مختلفی در جهت تعدیل و بهینه سازی فلور باکتریایی دستگاه گوارش به منظور دستیابی به ارتقاء عملکرد رشد، قابلیت هضم بیشتر، تحریک سیستم ایمنی، بازماندگی و مقاومت در بسیاری از جانوران از جمله انسان مورد مطالعه قرار گرفته است. استفاده از آنتی بیوتیکها اولین گزینه پرورش دهندگان و کلنیسینهای دامپزشکی به محض مشاهده بیماری است، استفاده طولانی مدت از آنتی بیوتیکها علاوه بر ایجاد سویههای مقاوم در باکتریهای بیماریزا مشکلات عدیده دیگری نیز به همراه دارد که از جمله آنها میتوان به مسائل مربوط به بهداشت عمومی، آلودگیهای زیست محیطی و غیره اشاره کرد. بر این اساس جستجو برای یافتن جایگزین مناسب آنتی بیوتیکها، ضروری به نظر میرسد.
پیش بینی می شود اگر افزایش در تولید مواد غذایی متناسب با افزایش جمعیت حاصل نشود، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، آینده سختی پیش روی بشریت قرار خواهد گرفت. در بین مواد غذایی مختلف فرآورده های دام، طیور و آبزیان از نظر تامین انرژی و پروتئین، در تغذیه جوامع انسانی جایگاه برجسته و ممتازی دارند، به طوریکه که بدون استفاده از فرآورده های دامی، زندگی انسان ها به مخاطره خواهد افتاد. در این میان صنعت آبزی پروری از اهمیت بالایی برخوردار بوده و مصرف آبزیان روز به روز در حال افزایش است، که علت اصلی آن سهل الهضم بودن گوشت سفید ماهی و پایین بودن میزان کلسترول و بالا بودن اسید های چرب غیر اشباع آن است که از دیدگاه پزشکی اهمیت بسزایی دارد. توسعه پایدار آبزی پروری در بخش کشاورز ی، نیازمند به کارگیری تکنیکهای نوین می باشد استفاده از تکنولوژی های نوین در افزایش بهره وری و کاهش هزینه تولید از جمله موارد قابل اهمیت در آبزی پروری پایدار است. بدیهی است که یکی از این روش ها استفاده از پروبیوتیک ها و پری بیوتیک ها به عنوان محصولات زنده میکروبی در تغذیه آبزیان به منظور دستکاری محیط گوارش به ویژه روده ها و بهینه سازی این نقاط جهت هضم بهتر مواد غذایی، تولید فرآورده های فرعی میکروبی در دستگاه گوارش و استفاده از آنها توسط میزبان و نهایتاً افزایش راندمان مصرف مواد خوراکی و تامین تمامی احتیاجات بدن حیوان می باشد.
در این مطالعه تاثیر پری بیوتیک مانان اولیگوساکارید که یک ترکیب غذایی غیر قابل هضم می باشد و از دیواره مخمر ساکارومایسز بدست آمده است و به همراه پروبیوتیک باکتوسل بر ماهی قزل آلای رنگین کمان مورد بررسی قرار می گیرد.

فصل دوم
کلیات
(Review of Literature)
1- 2 پروبیوتیک ها و انواع آن:
1-1-2- میکروارگانیسم های دستگاه گوارش:
میکروارگانیسم های دستگاه گوارش، مجموعه ای از باکتری ها و قارچ ها هستند که در دستگاه گوارش آبزیان ساکن بوده و به دو دسته کاملاً متمایز تفکیک می گردند:
یک دسته از آنها باکتری های مفید و غیر بیماریزا هستند که عمدتاً شامل لاکتوباسیلوس ها می باشند.
دسته دیگر باکتری های بیماریزا که شامل کلی فرم ها مانند اشریشیا کلی می باشد(کریم زاده و همکاران، 1388).
رشد بهینه هر دو گروه تابعی از pH محیط زندگی آنهاست. محیط با pH خنثی برای هر دو گروه قابل تحمل است، ولی 6= pH برای رشد لاکتوباسیلوس ها و 9-8= pH برای اشریشیا کلی بسیار مناسب می باشند. یک میکرو فلور متعادل و معمولی در روده میتواند جاندار را در برابر هجوم میکرو ارگانیسم های بیماریزا به خوبی حفاظت نماید. هدف از به کار گیری محصولات زنده میکروبی، تاثیر آن بر روی فعالیت میکروب های دستگاه گوارش از طریق تثبیت میکروب های مطلوب و جلوگیری از تجمع باکتری های مضر و به دنبال آن کمک به حفظ سلامت جاندار می باشد (کریم زاده و همکاران، 1388).
2-1-2- تعریف و تاریخچه پروبیوتیک:
در طی سال های اخیر استفاده از مواد افزودنی در خوراک دام، طیور و آبزیان به شدت مورد توجه متخصصین تغذیه علوم دامی و آبزی پروری واقع شده است. یکی از مهم ترین این افزودنی ها، محصولات میکروبی است که به طور زنده و مستقیم در جیره به مصرف می رسد و در تجارت به نام پروبیوتیک شناخته شده اند. عبارت پروبیوتیک (زیست یار) از کلمه یونانی پروبیوس گرفته شده و بر خلاف آنتی بیوتیک ها که به معنی ضد حیات است در لغت به معنی حمایت از حیات می باشد.
میکروارگانیسم هایی که به عنوان زیست یار در جیره دام، طیور و آبزیان مورد استفاده قرار می گیرند، معمولاً جزو میکرو فلور روده هستند. هدف از به کار بردن این میکرو ارگانیسم ها در جیره، غلبه جمعیت آنها بر جمعیت میکروبی آسیب رسان به دستگاه گوارش است. افزودن باکتری به خوراک، پیشینه ای دیرینه دارد و به آغاز سده گذشته و پژوهش هایی که الی متچنیکف در انستیتو پاستور پاریس انجام داده است، باز می گردد. پژوهش روی روستاییان بلغارستان، متچنیکف را به این نتیجه رساند که عمر طولانی این روستاییان به مقدار شیر تخمیر شده فراوانی که می خورند بستگی دارد. وی نظر داد که اثر این ماده خوراکی در این است که فعالیت آسیب رسان باکتری ها در روده را خنثی می سازد. در پژوهش های پس از آن، در سال های 1920 و 1930، میکروارگانیسم هایی به کار برده شدند که ساکنین مشترک دستگاه گوارش بیشتر جانوران بودند. به کار بردن این میکرو ارگانیسم ها (لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس) بر این اساس که می توانند دستگاه گوارش را بپوشانند وبه درمان بیماری کمک بیشتری کنند، آغاز تولد پروبیوتیک ها بود. واژه پروبیوتیک به معنی برای زندگی از زبان یونانی مشتق شده است . این واژه اولین بار توسطStillwell و Lilly در سال ۱۹۶۵ به منظور توضیح مواد ترشحی به وسیله یک میکروارگانیسم که رشد یک میکروارگانیسم دیگر را تحریک می کند، استفاده شد(Lilly and Stillwell, 1965).
شاید توجیه مصرف میکروب یا باکتری کمی تعجب برانگیز باشد، چرا که میکروب ها به عنوان عامل بیماریزا و مضر شناخته شده اند، اما این شناخت درست نمی باشد. بسیاری از این میکروب ها برای سلامتی مفیدند و در این میان باسیل های لاکتیکی از جایگاه خاص خود برخوردارند.
واژه پروبیوتیک در سال 1974 توسط پارکر به کار برده شد (Parker, 1974). او پروبیوتیک ها را به عنوان ارگانیسم ها و موادی تعریف کرد که به برقراری توازن میکروبی دستگاه گوارش یاری می رسانند. این تعریف، تعریف گسترده ای است که اگر بخواهیم آن را بپذیریم شامل آنتی بیوتیک ها هم می شود. ولی همان طور که می دانیم به طور کلی آنتی بیوتیک ها با پروبیوتیک ها تفاوت دارند. اگرچه به کار گیری واژه پروبیوتیک مرتبط با مکمل های غذایی، فقط از سال 1974 به بعد بوده است، ولی تاریخچه حقیقی به کارگیری مکمل های غذایی میکروبی به هزاران سال قبل بر می گردد. برای واژه پروبیوتیک تعاریف دیگری هم هست. مثلاً فولر پروبیوتیک ها را این گونه تعریف می کند، پروبیوتیک ها مکمل های غذایی میکروبی هستند که از طریق بهبود تعادل میکروبی روده، تاثیرات سودمندی بر میزبان دارند که این تعریف بر ماهیت زنده بودن پروبیوتیک ها تاکید دارد. به طور کلی، همان گونه که از نامشان بر می آید، پروبیوتیک ها باکتری های سودمندی هستند که به فراوانی درون دستگاه گوارش موجودات زنده به سر می برند. این موجودات زنده:
هضم و جذب مواد غذایی دستگاه گوارش انسان ها، دام ها و آبزیان را سامان می دهند.
درون دستگاه گوارش، شرایط استقرار و زندگی را برای باکتری های بیماریزا دشوار میکنند (بالا بردن سطح مقاومت و ایمنی).
موجب می شوند که بدن از مواد غذایی خورده شده، بهره برداری بیشتری کند، که به رشد بیشتر و تولید بیشتر می انجامد.
در کل عملکرد مناسب، عدم وجود باقی مانده در محصولات دامی و آبزیان، حفظ محیط زیست و به دنبال آن منع مصرف اغلب آنتی بیوتیک های محرک رشد در اتحادیه اروپا سبب گردیده تا این ترکیبات جایگزین بسیاری از فرآورده های متداول گردند. امروزه پروبیوتیک ها نه تنها به عنوان محرک رشد، بلکه برای تحریک سیستم ایمنی بدن و پیشگیری از ابتلا به بسیاری از بیماری ها به کار گرفته می شوند (کریم زاده و همکاران، 1388).3-1-2- ویژگی های یک پروبیوتیک موثر :
یک پروبیوتیک موثر باید در شرایط محیطی مختلف و متفاوت خاصیت خود را حفظ نموده و در اشکال مختلف به صورت فعال باقی بماند. همچنین میکرو ارگانیسم های مورد استفاده در ساخت پروبیوتیک نباید بیماریزا و مسمومیت زا بوده و برای سلامتی میزبان مشکل ایجاد کند .(Atlas and Bartha., 1997)بنابر این باید ویژگی ها و مشخصات زیر را دارا باشد:
به عنوان یک محصول زنده امکان تولید آن در سطح صنعتی موجود باشد.
در انبار و محل مصرف در مزارع به مدت طولانی ثابت و قابل نگهداری باشد.
در روده تاثیر خود را حفظ نماید.
بر سلامتی میزبان تاثیر مثبت داشته باشد (کریم زاده و همکاران، 1388).
4-1-2- اشکال و میزان مصرف پروبیوتیک ها:
به طور کلی میکروب های خوراکی در اشکال گوناگونی مثل آرد، خمیر، کپسول و یا مایع به مصرف دام، طیور و آبزیان می رسد. ولی در مصرف این مواد باید بسیار دقت کرد چون عواملی مانند کلر آب، دمای آب، میزان املاح معدنی موجود در آب و غذا، وجود آنتی بیوتیک ها و بعضی از داروها درخوراک و عوامل دیگر بر توانایی حیاتی این میکروب ها موثر است. بعضی از تولیدات میکروبی به طور روزانه مصرف می شوند و دسته ای دیگر در یک دوره زمانی طولانی تر برای مثال هفته ای یک بار مورد مصرف قرار می گیرند. در مورد میزان مصرف انواع پروبیوتیک ها توصیه های مختلفی شده است که بر حسب میزان غلظت و تراکم میکروب فعال در واحد وزن پروبیوتیک، تعیین می شود (کریم زاده و همکاران، 1388).5-1-2- معیارهای انتخاب پروبیوتیک ها:پروبیوتیک ها عموما از منابع انسانی بوده و بعنوان باکتریهای غیر بیماریزا محسوب می شوند. انتخاب گونه های پروبیوتیک عمدتا بر پایه سابقه تاریخی استفاده از آنها برای مدتهای طولانی بدون داشتن عوارض جانبی مضر صورت می گیرد. سایر معیارهای مطرح برای استفاده از گونه های باکتریایی مناسب عبارتند از:
۱) مقاومت و زنده ماندن در فرآیند ساخت.
۲) زنده و فعال ماندن در دستگاه گوارش که به معنی مقاومت در برابر اسید معده و اسیدهای صفراوی است.
۳) توانایی اتصال به سلولهای اپی تلیال روده.
۴) توانایی آنتاگونیزه کردن پاتوژن ها از طریق تعادلpH ترکیبات ضد باکتری، حذف رقابتی آنها یا کاهش جمعیت آنها داخل کولون.
5) توانایی تثبیت فلور باکتریایی روده (کریم زاده و همکاران، 1388).
6-1-2پروبیوتیک ها در تغذیه آبزیان:شیوع بیماری ها به عنوان یک عامل محدود کننده در تولیدات آبزی پروری و تجارت آن شناخته شده است، طوریکه توسعه تجاری اقتصادی این بخش یعنی شیلات در بسیاری از کشورها تحت تاثیر آن قرار گرفته است. تاکنون روش های متداول، مثل استفاده از مواد ضدعفونی کننده و داروهای ضد میکروبی، موفقیت هایی در جلوگیری و یا درمان بیماری های آبزیان داشته اند (Subasinghe, 1997). علاوه بر این نگرانی عمیقی در خصوص استفاده از آنتی بیوتیک ها نه تنها در موارد انسانی و کشاورزی، بلکه در آبزی پروری هم وجود دارد. استفاده بی رویه از آنتی بیوتیک ها برای کنترل بیماری ها و تحریک رشد در حیوانات، فشار انتخابی وارد شده را در جمعیت میکروبی افزایش می دهد و به بروز مقاومت طبیعی در باکتری ها کمک می کند. نه تنها باکتری ها بعد از مصرف یک آنتی بیوتیک می توانند مقاومت نشان دهند، بلکه می توانند ژن های مقاومت را به باکتری های دیگری که در معرض آنتی بیوتیک ها قرار نگرفته اند، انتقال دهند. استفاده از هر عامل ضد میکروبی شناخته شده منجر به انتخاب مقاومت تدریجی در میکروب ها میگردد، که می تواند بطور قابل ملاحظه ای برای سلامتی انسان مضر باشد. چندین روش جایگزین استفاده از ضد میکروب ها در کنترل بیماری پیشنهاد شده است که اخیراً بطور موفقیت آمیزی در پرورش آبزیان بکار گرفته می شود (Lunestad, 1998).
Yasudaو Taga در سال 1980 باکتری هایی را کشف کردند که هم به عنوان غذا و هم به عنوان عامل کنترل بیولوژیکی بیماری های آبزیان و همچنین بعنوان فعال کننده و افزایش دهنده جذب مواد مغذی در آبزی پروری سودمند واقع شدند. باکتری ویبریو آلژینولیتیکوس از اواخر سال 1992 به عنوان یک پروبیوتیک در بسیاری از مزارع پرورش میگوهای اکوادور به منظور افزایش تخمریزی بکاررفته است که در نتیجه استفاده از آن حجم تولید تا 35 درصد افزایش می یابد. طبق نظر Browdy یکی از مهمترین روش هایی که در کنترل بیماری موثر است استفاده از پروبیوتیک ها می باشد. با در نظر گرفتن موفقیت های اخیر، استفاده از پروبیوتیک ها جایگزین روش های پیشین شد (Browdy, 1998). همان طوری که بیان گردید، گاهی اوقات تغذیه جداگانه موجودات آبزی بدون کنترل محیطی غیر ممکن است. اضافه کردن باکتری ها به آب محیط کشت تغذیه کننده های فیلتر دار همچون روتیفرها، لارو دوکفه ای و لارو سخت پوستان باعث می شود که به طور وسیعی توسط این آبزیان جذب شود و بعنوان یک منبع غذایی عمل نموده و یا در فرآیند هضم غذا شرکت کند. هدف اصلی از کاربرد پروبیوتیک ها سرکوب عوامل بیماریزا می باشد که به طور مستقیم و غیر مستقیم مربوط به اثرات تغذیه ای آنها می باشد(Riquelme et al.,1996) .7-1-2-نحوه عمل پروبیوتیک ها در دستگاه گوارش آبزیان :
ایجاد تغییرات مفید در جمعیت میکروبی روده از طریق تحریک رشد باکتری های مفید و کاهش جمعیت میکروب های بیماریزا از طریق رقابت آنها با مواد مغذی و جایگاه اتصال به مخاط.
تولید لاکتات و یا تحریک رشد میکروب های تولید کننده اسید لاکتیک ودر نتیجه تغییر در pH روده.
تولید ویتامین ها و مواد مشابه آنتی بیوتیک ها.
کاهش تولید سم و مواد سمی در روده مانند آمونیوم به وسیله جلوگیری از رشد میکروب های بیماریزا.
چسبیدگی یا کلونیزاسیون در دستگاه گوارشی (کریم زاده و همکاران، 1388).
8-1-2-جمعیت میکروبی دستگاه گوارش آبزیان:
Fullerیک تعریف دقیق از پروبیوتیک را به ما ارائه داد که هنوز به طور گسترده ای استفاده می شود و آن عبارت است از فراهم کردن مکمل غذایی میکروبی زنده که با ایجاد توازن میکروبی در روده، اثرات سودمندی برای حیوان میزبان دارد (Fuller, 1989). پروبیوتیک ها عمدتاً میکروارگانیسم های خاکزی گرم مثبت و از جنس لاکتوباسیلوس ها هستند. بکارگیری تعریف مفروض توسط Fuller در آبزی پروری مشابه با تعریف آن برای انسان و حیوانات خاکزی است که نیازمند چند تغییر جزئی می باشد. بدین صورت که میکروارگانیسم های روده ماهیت مستقل از موجود زنده ندارند و تاثیرات متقابل با محیط و عملکردهای میزبان دارند.بسیاری از محققان واکنش های میکروارگانیسم های روده ای را با محیط آبزیان و خوراک ها مورد بررسی قرار داده اند. Cahill نتایج این تحقیقات را در ماهی ها خلاصه کرد و شواهدی بدست آورد که در آن حضور باکتری ها در محیط آبزیان و اثراتش بر ترکیب میکروفلورای روده را نشان می دهد. به طور کلی به نظر می رسد گونه های میکروبی موجود در روده از همان گونه هایی باشند که در محیط و یا جیره وجود دارند که توانسته اند در روده زنده مانده و تکثیر شوند و به هر حال می توان ادعا کرد که تغیییر شرایط محیطی بر سیستم های فیزیولوژیکی آبزیان نسبت به حیوانات خاکزی و انسان ها اثرات وسیعتر و سریع تری دارد (Cahill, 1990).در واقع فعل و انفعالات بین میکروارگانیسم و میزبان، هم از نظر کیفی و هم کمیّ برای گونه های آبزی و خاکزی متفاوت می باشد. در یک محیط آبزی، میزبان ها و میکروارگانیسم ها در اکوسیستم سهیم هستند. در بعضی موارد میکروب ها در یک محیط آبزی زندگی با میزبان بالقوه (روده، آبشش ها و پوست) را انتخاب می کنند. باکتری های محیطی توسط موجود میزبان به طور مداوم از طریق غذا خوردن و یا آشامیدن جذب می شوند و به طور خاص می توان در آبزیان، که باکتری را به میزان بالا از محیط کشت آبی جذب می کنند مشاهده کرد. در حالیکه تحقیقات پروبیوتیک در آبزی پروری در ابتدا در ماهی های نابالغ و نورس متمرکز شده بود، اخیراً توجه بیشتری به لارو ماهی و آبزیان صدف دار شده است. حیوانات خاکزی (پستانداران) بخش مهمی از کلنی های اولیه باکتریایی را از طریق تماس با مادر بدست می آورند در حالیکه گونه های آبزیان معمولاً تخم های پاک را در آب، بدون تماس با والدین رها می کنند و بدین ترتیب باکتری های محیطی این اجازه را می یابند تا در سطح تخم مستقر شوند. علاوه بر این لاروهای تفریخ شده، سیستم روده ای کامل ندارند و هیچ اجتماع میکروبی در بخش روده ای روی آبشش ها و یا برروی پوست وجود ندارند، چون در مراحل اولیه لاروی آبزیان بخش عمده میکروب های ساکن شده بر روی بدن لارو در آب حضور دارند که ویژگی های باکتری ها در محیط آبی بیشترین اهمیت را دارند (Skjermo et al., 1997).
واکنش قوی بین محیط کشت و میزبان در آبزی پروری طبق آنچه کهFuller تعریف کرده بود نشان می دهد که بسیاری از پروبیوتیک ها ازمحیط کشت بدست می آیند و نه مستقیماً از طریق تغدیه کردن (Fuller, 1989).
بنابراین تعریف تصحیح شده زیر تعریف بهتری را از اصطلاح پروبیوتیک ارائه می دهد:پروبیوتیک ها میکروب های زنده ای هستند که اثرات سودمندی در میزبان دارند و با تغییر جمعیت میکروبی به سود میکروب های مفید، باعث بهبود راندمان استفاده از مواد مغذی، افزایش ارزش تغذیه ای خوراک ها، افزایش ایمنی در مقابل بیماری ها و بهبود کیفی محیط اطراف میزبان می گردند. بر اساس این تعریف پروبیوتیک ممکن است شامل میکروب هایی باشد که از تکثیر میکروب های بیماریزا در بخش روده ای و در ساختارهای سطحی در محیط کشت گونه های پرورش داده شده جلوگیری می کند به طوریکه استفاده مناسب از آن در تغذیه سبب هضم بهتر در دستگاه گوارش می شود و کیفیت آب را بهبود می بخشد و یا سیستم ایمنی میزبان را تقویت می کند. باکتری ها مواد مغذی ضروری را بدون فعال بودن در بدن میزبان یا بدون واکنش با باکتری های دیگر و با محیط اطراف میزبان، به میزبان تحویل می دهند (کریم زاده و همکاران، 1388).
9-1-2- اثر پروبیوتیک ها بر تخم و لارو ماهی:
از آنجایی که استفاده از آنتی بیوتیک ها باید به حداقل برسد، نیاز مبرم برای کنترل میکروارگانیسم ها در تراف های انکوباتور های تفریخ با جایگزین های مناسب وجود دارد. در واقع استفاده از آنتی بیوتیک ها کنترل میکروبی را به خوبی انجام نمیدهند و ممکن است تغییرات ناخوشایند در میکروب های موجود را ایجاد کنند. از آنجایی که توسعه اجتماعات میکروبی در محل های تخم ریزی غیرقابل کنترل است، می تواند دلیل اصلی بدست آمدن نتایج متغیر و غیرقابل پیش بینی باشد. یکی از روش های کنترل میکروبی در محل تخم ریزی استفاده از پروبیوتیک ها می باشد که اثرات سودمندی نیز دارد. حضور نسبتاً متراکم از میکروب های غیر بیماریزا در تخم ها احتمالاً یک اثر بازدارنده در مقابل تشکیل کلنی های میکروبی بیماریزا خواهد داشت (کریم زاده و همکاران، 1388).
10-1-2- مکانیسم های مختلف عملکرد پروبیوتیک ها:اگرچه مقالات زیادی درباره پروبیوتیک ها در آبزی پروری در طول دهه اخیر منتشر شده است، ولی به طور کلی روش و نگرش مربوط به آن تجربی بوده و بحث های انجام شده با در نظرگرفتن روش عملکرد اغلب غیرمستقیم و ضمنی بوده است. روش های دقیق عملکرد به ندرت بطور کامل روشن شده است. در کاربرد انسانی و کشاورزی تحقیق پیرامون پروبیوتیک ها در طول تاریخ از توجه بیشتری برخوردار بوده و شیوه های مختلف عملکرد توسط داده های تجربی صریح و بدون ابهام تایید شده است. هم اکنون یافته هایی که از استفاده پروبیوتیک ها توسط حیوانات خاکزی به خصوص در زمینه استفاده از باکتری های مولد اسید لاکتیک بدست آمده است، در آبزی پروری استفاده می شود. با توجه به اینکه اثر مثبت هر پروبیوتیک، شاخصی از توانایی ذاتی هر سویه است، برای اثربخشی مثبت در میزبان، باید در موقعیتی قرار گیرد که بتواند با حداکثر توانایی اثرش را اعمال نماید. برای مثال سایدروفورها یا ترکیبات مهارکننده در مقادیر کافی و حتی تحت شرایط حاکم در روده، اگر سویه توسط میزبان جذب نشود هیچ موفقیتی وجود ندارد.
Prieur در سال 1981 جذب و هضم انتخابی میکروب ها توسط دوکفه ای Mytilus edulis را توضیح داده است. اگر پروبیوتیک مورد نظر توانایی کافی برای تکثیر در روده پس از بلعیده شدن را نداشته باشد، اعمال اثرات قوی غیر ممکن است، مگر آنکه به طور منظم از طریق جیره مصرف شوند (Prieur, 1981). بنابراین برای آنکه پروبیوتیک ها به درستی عمل کنند نیاز مبرم دارند که خود را به موقعیت مناسبی برسانند. مکانیسم های پیشنهادی زیادی برای توجیه توانایی پروبیوتیک ها در محافظت میزبان در برابر اختلالات گوارشی وجود دارد، که عبارتند از:
تولید ترکیبات مهار کنندهرقابت برای جایگاه های اتصالرقابت برای مواد غذاییاز بین بردن گیرنده های سمومرقابت برای بدست آوردن مواد شیمیایی و انرژی قابل دسترسرقابت برای بدست آوردن آهن
بهبود پاسخ ایمنیبهبود کیفیت آبپروبیوتیک انتخابی باکتوسل(Bactocell) میباشد که یک نوع پروبیوتیک تجاری مجاز در آبزیان میباشد و در سال 2009 در اتحادیه اروپا به ثبت رسیده است. تولید کننده این پروبیوتیک تجاری، کمپانی Lallemand فرانسه است که حاوی تعداد 1×1010 CFU/g از باکتری از سویه Pediococcus acidilactici MA18.5M می باشد.این باکتری با افزایش باکتری های مفید روده، تولید اسیدلاکتیک و کاهش pH روده موجب توقف رشد پاتوژنها در دستگاه گوارش شده و با تحریک سیستم ایمنی آبزیان مقاومت آنها را علیه باکتریها، ویروس ها و سایر عوامل استرس زا به میزان معنی داری افزایش می دهد. طبق توصیه شرکت، در شرایط طبیعی مقدار مصرف آن 100 گرم درهر تن خوراک و در تمام طول دوره پرورش در صورت مشاهده تلفات بویژه در تابستان و زمستان 200 گرم در تن خوراک از دو هفته قبل از افزایش یا کاهش دما تا اتمام تابستان تا زمستان می باشد.
بخش دوم: پری بیوتیک ها2-2- پری بیوتیک ها:استفاده از فناوری های نوین در افزایش بهره وری و کاهش هزینه تولید، از جمله موارد قابل اهمیت در آبزی پروری پایدار است. بیشترین تلاش در آبزی پروری پایدار، در ارتباط با استراتژی های تغذیه و بهینه سازی ترکیبات غذایی برای گونه های مهم تجاری قابل پرورش می باشد. این مطالعات در جهت افزایش کارایی ترکیبات مغذی نظیر پروتئین ها، چربی ها و افزایش قابلیت هضم آنها می باشد. پس از معرفی پروبیوتیک و مشخص شدن باکتری های مفید در دستگاه گوارش، تحقیقات بسیاری در این زمینه انجام شده است و هم اکنون نیز این روند ادامه دارد. اما وجود مشکلات و تردید های زیاد در این زمینه مانند غیر قابل تضمین بودن زنده مانی پروبیوتیک اضافه شده در دستگاه گوارش (Mahious and Ollevier, 2005) به دلیل آنکه سویه های پروبیوتیکی، فقط در طی تیمارهای تغذیه ای در دستگاه گوارش غالب هستند و از طرفی قابلیت زنده مانی سویه های پروبیوتیکی در طی عمل آوری ساخت جیره های غذایی و ذخیره سازی آنها نیز یک محدودیت عمده در استفاده از پروبیوتیک ها در آبزی پروری می باشد(Mahious et al., 2007) . همچنین امکان رقابت پروبیوتیک معرفی شده با برخی میکروارگانیسم های میکروفلور روده و توانایی تثبیت و تشکیل کلنی موثر (Mahious and Ollevier, 2005) سبب شد تا محققین به فکر ارائه راهکارهای جدید در این راستا بر آیند. سر انجام تمامی موارد فوق منجر به ارائه ایده جدیدی به نام پری بیوتیک گردید. استفاده از پری بیوتیک ها که عناصر غذایی غیر قابل هضمی هستند و در ماهی از طریق بهبود رشد و یا اثر بر عملکرد متابولیسم باکتری های مفید در روده اثر می گذارند، مبحث جدیدی در آبزی پروری می باشد.
Gibson و Roberfroid اولین کسانی بودند که ایده پری بیوتیک ها را بیان داشتند و چنین تعریفی را بیان داشتند:« پری بیوتیک ماده غذایی غیر قابل هضمی است که از طریق تحریک رشد و فعالیت یک یا تعداد محدودی از باکتری های موجود در روده اثرات سودمندی برای میزبان داشته و میتواند سلامتی میزبان را بهبود بخشد». بر اساس این تعریف هر ماده غذایی که به روده میرسد مانند کربوهیدراتهای غیر قابل هضم، بعضی از پپتیدها، پروتئین ها و نیز برخی از چربی ها میتوانند کاندیدایی برای پری بیوتیک باشند (Gibson et al.,1995) اما ماده ای که بعنوان پری بیوتیک انتخاب میشود باید دارای مشخصه و معیارهای خاصی باشد. (Mahhious and Ollevier, 2005; Gibson et al.,1995) که شامل:
هیدرولیز یا جذب نشدن در بخش های بالایی دستگاه گوارش.
تخمیر گزینشی بوسیله باکتری های بالقوه مفید روده.
تغییر ترکیب میکروفلور روده ای به سمت ترکیبی سالم تر.
ترجیحاّ دارای اثرات سودمندی بر سلامتی میزبان.
مهم ترین محصول حاصل از متابولیسم پری بیوتیک ها، اسیدهای چرب زنجیره کوتاه هستند(David et al., 1999; Mahious and Ollevier, 2005) که از طریق اپی تلیوم روده جذب می شوند و به عنوان یک منبع انرژی مهم برای میزبان تلقی شده و سبب بهبود جذب مواد غذایی می شوند. تولید اسید های چرب زنجیره کوتاه نظیر استات، پروپیونات، بوتیرات و اسید لاکتیک ناشی از تخمیر پروبیوتیک، منجر به کاهش pH روده می شود که شرایط مناسب برای رشد باکتری های اسید لاکتیک را فراهم می کند(Schley and Field, 2002).
در بین پری بیوتیک های مورد استفاده در تغذیه انسان و سایر جانوران، کربوهیدرات ها بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته اند. مشخص شده است که در میان کربوهیدرات ها، اینولین، الیگوفروکتوز، ترانس گالاکتو الیگو ساکارید و لاکتوز را می توان به عنوان پری بیوتیک استفاده کرد. در بین انواع مختلف پری بیوتیک، اثرات فروکتو الیگو ساکارید ، گالاکتو الیگو ساکارید ، گلیکو الیگو ساکارید و مانان الیگو ساکاریدها روی سلامتی انسان و سایر جانوران اهلی مطالعه شده است. در حال حاضر پروبیوتیک ها بیشتر بر اساس توانایی شان در افزایش رشد میکرو ارگانیسم های تولید کننده اسیدلاکتیک انتخاب می شوند. جیره های غذایی حاوی پری بیوتیک، نه تنها مواد مغذی ضروری برای جانور تغذیه کننده را فراهم می کنند، بلکه می توانند به عنوان یکی از بهترین راهکارها برای حفظ سلامت آبزیان پرورشی و افزایش مقاومت آنها در برابر استرس و عوامل بیماریزا قلمداد شوند(Gatlin, 2002).
1-2-2- اثرات پری بیوتیک ها:
باکتری های بومی روده قادرند به طور گزینشی پری بیوتیک هارا تخمیر کنند. تخمیر سوبستراهای موجود در روده سبب افزایش انرژی و رشد این باکتری ها می شود که این روند خود اثرات مفیدی از طریق تقویت میکروفلور روده و ممانعت از تشکیل باکتری های بیماریزا به دنبال دارد. این باکتری ها موادی ترشح می کنند که با تحریک دستگاه ایمنی میزبان، موجب افزایش مقاومت آن در برابر عوامل بیماریزا می شوند.
با وجود مشخص شدن اثرات مفید پری بیوتیک ها، تحقیقات بسیار کمی در این زمینه انجام شده است وهنوز بسیاری از جنبه های افزودن پری بیوتیک به جیره مشخص نشده است (Mahhious and Ollevier, 2005).
2-2-2- تاثیر بر معیار رشد و بازماندگی آبزیان:
غذا یکی از پرهزینه ترین بخش های آبزی پروری است و بهینه سازی آن می تواند نقش بسیار مهمی را در کاهش هزینه های تولید به همراه داشته باشد. در همین راستا گزارش های مختلفی در خصوص استفاده از پری بیوتیک ها در جیره غذایی آبزیان پرورشی بر معیار های رشد و بازماندگی ارائه شده است.
3-2-2- تاثیر بر سیستم ایمنی آبزیان:
اختلال در سیستم ایمنی آبزیان به واسطه عوامل استرس زای محیطی، منجر به حساسیت بیشتر به انواع بیماری ها می گردد. که توسعه اقتصاد آبزی پروری را محدود می نماید. استفاده از مکمل های غذایی که در افزایش رشد و بالا بردن سیستم ایمنی نقش دارند از جمله راهکارهایی می باشند که در افزایش سلامت، مقاومت نسبت به استرس و عوامل بیماریزا می تواند مفید واقع شوند. در همین راستا افزودن پری بیوتیک نوع گروبیوتیکA در سطح 1 و 2 درصد جیره غذایی باس مخطط، منجر به افزایش پاسخ ایمنی در این گونه گردید (Li and Gatlin, 2004; Li and Gatlin, 2005).
در مجموع تفاوت های موجود در نتایج گزارش توسط محققین مختلف در بکارگیری انواع پری بیوتیک ها در گونه های مختلف آبزیان پرورشی را احتمالاً بایستی به نوع گونه پرورشی، اندازه و سن گونه پرورشی، طول دوره پرورش، شرایط محیطی، رفتار های تغذیه ای و خصوصیات فیزیولوژیک آبزی پرورشی مربوط دانست. همچنین تاثیرات متفاوت پری بیوتیک ها را می توان بر مبنای کیفیت و کمیت جیره غذایی، نوع پری بیوتیک مصرفی، درجه خلوص و میزان مصرف آن در جیره و احتمالاً جمعیت های میکروبی ویژه قادر به استفاده از انواع مختلف پری بیوتیک ارزیابی نمود.
بخش سوم: سین بیوتیک ها
3-2- سین بیوتیک ها:
یک گروه دیگر، ترکیبات سین بیوتیک ها هستند (1995 Gibson and Roberfroid,). این ترکیبات مخلوطی از پروبیوتیک ها و پری بیوتیک ها است که اثرات مفیدی بر میزبان از طریق بهبود قدرت حیات و تحریک رشد و متابولیسم یک یا چند باکتری مفید می گذارند. ترکیب پروبیوتیک و پری بیوتیک را Synbiotic گویند (Gibson, 1999). این ترکیب دارای توانایی بالا بردن ماندگاری و بقاء زیستی باکتری های بخش بالایی روده می باشد. در واقع دارای یک اثر سینرژیستی در بالا بردن کارایی دستگاه گوارش است. سین بیوتیک ها مفهوم جدیدی را برای آبزی پروری ارائه کرده اند. تا جائی که می دانیم، ارزیابی در مورد این محصولات در گونه های آبزی تاکنون انجام نشده است. تحقیقات بیشتری در مورد اثرات پری بیوتیک ها و احتمالاً سین بیوتیک ها روی اکولوژی میکروبی مجرای معده ای- روده ای باید انجام شود، تا استراتژی های مدیریتی مناسبی را برای کار با میکروفلور مجرای معدی – روده ای جانوران آبزی و افزایش تولید آبزی پروری ارائه کند.
بخش چهارم: ماهی قزل آلای رنگین کمان
4-2- ماهی قزل آلای رنگین کمان:
قزل‌آلای رنگین‌کمان نوعی ماهی از خانواده آزاد ماهیان است و از راسته آزادماهی‌شکلان، از جنس قزل‌آلاها (Oncorhynchus) است. از لحاظ ظاهری دارای بدنی کشیده و باله‌های توسعه یافته‌است که تعداد آنها ۸ عدد می‌باشد و شامل دو باله سینه‌ای، دو باله شکمی، یک باله مخرجی و دو باله پشتی است. یکی از باله‌های پشتی بالای بدن و در وسط قرار دارد و دارای شعاع می‌باشد. باله پشتی دیگر کوچک و بدون شعاع و بر روی ساقه دمی قرار داشته که به نام بالچه چربی معروف است و مشخصه اصلی کلیه آزاد ماهیان می‌باشد. قزل آلای رنگین کمان دهان بزرگی دارد که هنگام صید طعمه به علت آزاد بودن استخوان فکی تا حد زیادی باز شده و طعمه‌های بزرگ را شکار می‌کند. رنگ اصلی سر و حاشیه بدن ماهی به رنگ زرد روشن است که در بالای خط جانبی لکه‌های تیره فراوانی دیده می‌شود.البته شایان ذکر است که رنگ بدن آن در رودخانه‌های مختلف تغییر می‌کند و در رودخانه‌هایی که در سایه واقع گردیده‌است بسیار تیره می‌گردد. طول این ماهی به ۴۰ سانتی متر و وزن آن به 3/1 کیلو گرم می‌رسد. این ماهی دارای 63-61 مهره، ۱۹ خار آبششی، ۴۸ عدد زوائد باب المعده‌ای و همچنین دارای دندان وومر است. باله پشتی و سینه ای به ترتیب دارای 10 تا 12و 11 تا 17 شعاع می باشد. همچنین این گونه با وجود 8 تا 12 عدد شعاع بر روی باله مخرجی و دارا بودن 100 تا 161 فلس در خطوط افقی بر روی بدن، مشهور و شناخته شده است (نفیسی و فلاحتی، 1387).
1-4-2- زیستگاه:
زیستگاه اصلی آن از رودخانه کاسکوکوئیم در آلاسکا شروع شده و به سمت جنوب ادامه یافته و به منطقه باجا در کالیفرنیا می‌رسد. ماهی قزل آلای رنگین کمان در حدود سال 1344 به کشور ایران وارد شده است و امروزه یک ماهی شایع در ایران می باشد، که ذخایر آن بوسیله تولید و رها سازی حمایت و نگهداری می شوند و بعضی مواقع به صورت طبیعی تکثیر می یابند. در سال های گذشته پیشرفت های چشمگیری در زمینه تکثیر و پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان در کشور ما انجام شده به طوریکه میزان تولید این گونه از 440 تن در سال 1368 به 45000 تن در سال 1385 بالغ شده است(نفیسی و فلاحتی، 1387). پراکنش این ماهی در ایران در حوزه دریای خزر، رودخانه‌های دجله، کارون، تجن و دریاچه نمک می‌باشد.بطور کلی قزل آلای رنگین کمان متعلق به آبهای سرد و شفاف، بستر سنگی، سنگلاخی و شنی است. این ماهی در شرایط طبیعی در رودخانه‌ها و دریاچه‌های سرد و خنک زیست می‌کند(نفیسی، 1372).
2-4-2- فاکتور های فیزیکی و شیمیایی موثر در رشد و تولید مثل:1-2-4-2 درجه حرارت :
درجه حرارت مناسب برای رشد اپتیمم ماهی قزل آلای رنگین کمان بین ۱۷-۱۵ درجه سانتی گراد است. در این دما حداکثر توانایی در هضم و جذب غذا و بالاترین میزان فعالیت آنزیمی را داراست و درجه حرارت‌های پایین تر مقداری از فعالیت‌های آنزیمی را کاهش داده و رشد ماهی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
2-2-4-2اکسیژن:
غلظت اکسیژن مناسب برای ماهیان سردابی در شرایط طبیعی ۷ میلی گرم در لیتر بوده و حداقل اکسیژنی که ماهی می‌تواند تحمل کند بستگی به مدت زمان کمبود اکسیژن دارد.
3-2-4-2 pH :
یکی دیگر از مهمترین فاکتورهای شیمیایی تعیین کننده رشد و تولید مثل ماهی pH می‌باشد. دامنه 5/6 تا 5/8 بهترین بازه می‌باشد.
4-2-4-2 CO2:
تمام آبهای طبیعی دارای مقداری گاز کربنیک هستند که در حالت تعادل میزان ۲ میلی گرم در لیتر می‌باشد. برای قزل آلای رنگین کمان همین میزان ۲ میلی گرم در لیتر مناسب می‌باشد (نفیسی و فلاحتی، 1387).
فصل سوم
مواد و روش ها
(Material and Methods)

1-3-مواد و روش ها:
این تحقیق در سالن تکثیر و پرورش آبزیان پژوهشکده آرتمیا و جانوران آبزی دانشگاه ارومیه به مدت 60 روز و طی مراحل زیرانجام گرفت.
2-3 تهیه ماهی و طراحی آزمایش:
در این بررسی تعداد 720 قطعه ماهی قزل آلا با میانگین وزنی 2 ± 10 گرم از یکی از کارگاههای تکثیر وپرورش ارومیه قزل آلای تهیه شد. جهت انتقال ماهیها از تانکر مخصوص حمل ماهی (مجهز به هواده) به پژوهشکده آرتمیا و جانوران آبزی دانشگاه ارومیه استفاده گردید. ماهیان منتقل شده در تانک های 1000 لیتری (که قبلا ضدعفونی شده بودند) رهاسازی شده و بلافاصله با محلول نمک 5 درصد ضد عفونی شدند. ماهیها پس از انتقال به لحاظ وجود انگلهای خارجی مورد ارزیابی قرار گرفته و به مدت 7 روز با شرایط آزمایشگاهی سازش یافتند. پس از طی دوره سازش ماهیان به شش گروه شامل: تیمار 1 (شاهد)، تیمار 2 (100 میلی گرم در کیلوگرم غذا پروبیوتیک)، تیمار 3 (5/2 گرم در کیلوگرم غذا پری بیوتیک)، تیمار 4 (5 گرم در کیلوگرم غذا پری بیوتیک)، تیمار 5 (100 میلی گرم در کیلوگرم غذا پروبیوتیک با 5/2 گرم در کیلوگرم غذا پری بیوتیک) و تیمار 6 (100 میلی گرم در کیلوگرم غذا پروبیوتیک با 5 گرم در کیلوگرم غذا پری بیوتیک) و هر تیمار با سه تکرار تقسیم شدند. هر تکرار شامل 40 قطعه ماهی بود و نحوه چیدن حوضچهها به صورت بلوکهای تصادفی انتخاب شد. تغذیه ماهیان بر اساس توده زنده و درجه حرارت آب و با استفاده از جدول غذادهی (جدول1-7) سه وعده در روز و به مدت 60 روز صورت گرفت و سعی شد دمای آب به طور متوسط بر روی ˚C 2 ± 1/14 تنظیم شود.
آب مورد استفاده در این تحقیق از یک حلقه چاه (واقع در دانشگاه ارومیه) تامین گردید. در تمام دوره تحقیق، آب استخرهای حاوی ماهی جاری بوده و میانگین دما، شوری، pH و اکسیژن محلول استخرها به ترتیب 1/14 درجه سانتیگراد، 5/0 گرم در لیتر، 6/7 و 3/10 میلی گرم در لیتر بود.
3-3 آماده سازی غذا:
جهت تغذیه ماهیان از غذای تجاری به صورت پلت FFT-1 و FFT-2 محصول شرکت فرآدانه استفاده شد که آنالیز تقریبی آن در جدول 1-3 نشان داده شده است.
جدول 1-3 آنالیز تقریبی غذای تجاری مورد استفاده
ماده FFT-1 FFT-2
پروتئین خام (حداقل) 43% 42%
چربی خام (حداقل) 12% 12%
خاکستر (حداکثر) 13% 13%
فیبر (حداکثر) 7/3% 7/3%
فسفر (حداقل) 85/0% 85/0%
رطوبت (حداکثر) 10% 10%
در این مطالعه پروبیوتیک تجاری باکتوسل حاوی باکتری Pediococus asidilactici به میزان CFU/g 1010×1 از کمپانی Lallemand فرانسه، تهیه شد. همچنین پری بیوتیک مانان از شرکت تک فرآوری آریا (ایران- تهران) خریداری گردید. برای افزودن آنها به غذای تجاری ابتدا غذای مورد نیاز هر تیمار با توجه به میانگین وزنی ماهیان و دمای آب، مقدار غذای هر روزه هر تیمار از روی جدول استاندارد غذادهی (Hardy, 2002)، به صورت جداگانه محاسبه و روی سینی مخصوص آن پخش شده سپس مقادیر انتخاب شده از پروبیوتیک (100 میلی گرم) و پری بیوتیک (5/2 و 5 گرم) در ml 10 سرم فیزیولوژی استریل سوسپانسیون نموده و به همراه ml 5 روغن مایع آفتابگردان بر روی اسپری شد. تهیه غلظت مطلوب سوسپانسیون بر اساس قیاس با لولههای مکفارلند تعیین و در شرایط استریل با استفاده از افشانه مخصوص به صورت اسپری به غذای تیمارها اضافه میشد. سپس اجازه داده می شد غذا در دمای اتاق و در محل تمیز خشک گردد. در غذای



قیمت: 11200 تومان

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *