پایان نامه ها

روستايي، روستاهاي، جمعيت، مقايسه، اين، توسعهيافته

اسکالوگرام…………………………………………………………………………………69
جدول 4-2- سطحبندي و سلسله مراتب سکونتگاههاي رو ستايي بخش مارگون…………………………………………………………….70
جدول 4-3- مشخصات سن و جنس نمونه مورد مطالعه…………………………………………………………………………………………………..71
جدول 4-4- سطح تحصيلات مورد مطالعه………………………………………………………………………………………………………………………..72
جدول 4-5- شغل افراد مورد مطالعه………………………………………………………………………………………………………………………………….73
جدول 4- 6- توزيع فراواني بر حسب ويژگيهاي فردي در روستاهاي توسعهنيافته………………………………………………………..74
جدول 4-7- ويژگيهاي فردي روستاهاي توسعهيافته……………………………………………………………………………………………………….75
جدول 4-8 – تحليل عاملي عوامل توسعهنيافتگي روستاهاي شهرستان بويراحمد……………………………………………………………76
جدول4-9 – تعداد عاملهاي استخراج شده و سهم هر يک از آنها…………………………………………………………………………………78
جدول 4-10- مقايسه مؤلفههاي اجتماعي در روستاهاي توسعهيافته و توسعهنيافته……………………………………………………….78
جدول 4-11- مقايسه مؤلفههاي مالي و اعتباري در روستاهاي توسعهيافته و توسعهنيافته……………………………………………..79
جدول 4- 12- مقايسه مؤلفههاي فردي (شخصيتي) در روستاهاي توسعهيافته و توسعهنيافته……………………………………….80
جدول 4- 13- مقايسه مؤلفههاي مشارکتي در روستاهاي توسعهيافته و توسعهنيافته……………………………………………………..80
جدول 4-14- مقايسه مؤلفههاي زيربنايي در روستاهاي توسعهيافته و توسعهنيافته………………………………………………………..81
جدول 4-15- مقايسه مؤلفههاي نگرشي در روستاهاي توسعهيافته و توسعهنيافته………………………………………………………….81
جدول 4-16- مقايسه مؤلفههاي صداقت در روستاهاي توسعهيافته و توسعهنيافته………………………………………………………….82
جدول 4-17- مقايسه مؤلفههاي رضايتي در روستاهاي توسعهيافته و توسعهنيافته…………………………………………………………82
جدول 4-18- مقايسه مؤلفههاي نهادي و مديريتي در روستاهاي توسعهيافته و توسعهنيافته…………………………………………82
جدول 4-19- مقايسه مؤلفههاي اقتصادي در روستاهاي توسعهيافته و توسعهنيافته……………………………………………………….83
جدول 4-20- مقايسه ميانگينها عوامل کلي توسعه نيافتگي در روستاهاي توسعه يافته و توسعهنيافته………………………..83
جدول 4-21- معنيداري تابع تشخيص…………………………………………………………………………………………………………………………….85
جدول 4-22- نتايج حاصل از تحليل مميزي……………………………………………………………………………………………………………………..86
جدول4-23- مفهومسازي دادههاي حاصل از تئوري بنيادي…………………………………………………………………………………………….85
جدول4-24- ساخت طبقات گسترده………………………………………………………………………………………………………………………………..88
فهرست شكلها و نمودارها
عنوان صفحه
شکل 2-1- متغيرهاي فرهنگي پيش برنده توسعه فرهنگي………………………………………………………………………………………………14
شکل 2- 2- شاخص اقتصادي و اجتماعي توسعه و نحوه ارتباط آنها باهم………………………………………………………………………16
شکل 2-3- جنبههاي توسعه پايدار از ديد…………………………………………………………………………………………………………………………19
شکل 2-4- تله محروميت…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..29
شکل 2-5- سلسله مراتب هرم توسعه………………………………………………………………………………………………………………………………..36
شکل 2-6- حوزهاي نظريه نوسازي……………………………………………………………………………………………………………………………………37
شکل 3-1- موقعيت جغرافيايي استان کهکيلويه و بويراحمد…………………………………………………………………………………………….51
شکل 3-2- موقعيت شهرستان بويراحمد در استان کهکيلويه و بويراحمد………………………………………………………………………..52
شکل 3-3- موقعيت منطقهي مارگون در استان کهکيلويه و بويراحمد …………………………………………………………………………..53
شکل 3-4- مدل مفهومي- نشانه………………………………………………………………………………………………………………………………………62
شکل 3-5- مدل پارادايمي در نظريه بنيادي……………………………………………………………………………………………………………………..63
شکل 4-1 مدل پارادايمي پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………89
شکل4-2-مدل نهايي پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………………………….91
فصل اول
مقدمه
1-1- اهميت موضوع
توسعه، که به تعبيري ميتوان به گرايش بشر به تغيير و دستيابي به سطوح بالاتر و کيفيت بهتر زندگي اتلاق کرد، قدمتي به عمر بشر دارد. از ميان زمينههاي متعدد توسعه، توسعهي روستايي يکي از عمده مباحث در اين ميان بوده و در بسياري از کشورهاي جهان بهويژه در کشورهاي در حال توسعه که بخش زيادي از جمعيت آنها در روستاها زندگي ميکنند، مورد تأکيد است (قليپور، 1385). با وجود اين، توسعه روستايي در چند دهه اخير همواره يکي از دغدغههاي اصلي توسعه در ايران و اکثر کشورهاي در حال توسعه بوده و در بسياري از کشورها، توسعهي روستايي راهبردي با اهميت براي تأمين نيازهاي اساسي از جمله غذا است؛ با اين وجود هنوز سهم جوامع روستايي جهان سوم از توسعه و پيشرفت بسيار اندک است (يدقار، 1383).
در اين راستا، رشد و توسعه از سوي اقتصاددانان، جامعهشناسان و محققان برخي از علوم به عنوان يک مقوله اجتماعي- اقتصادي مورد توجه قرار گرفته است. از جمله دشواري در بررسي توسعه اقتصادي و دگرگوني اجتماعي، مشخص کردن مفهوم توسعه و رشد بود. توسعه همان رشد اقتصادي نيست، توسعه جرياني چند بُعدي است که خود تجديد سازمان و سمتگيري متفاوت کل نظام اقتصادي و اجتماعي را بر عهده دارد. به عبارت ساده ميتوان گفت با توجه به اينکه هدف اصلي توسعه حذف نابرابريهاست، بهترين مفهوم توسعه، رشد همراه با عدالت اجتماعي است (قرخلو و حبيبي به نقل از هادر، 1375). بنا به تعريف بانک جهاني، توسعه روستايي راهبردي است که براي بهبود زندگي اجتماعي و اقتصادي مردم فقير روستايي طراحي شده است. از اينرو، بايد به نحو مناسبي براي افزايش توليد و بالا بردن بهرهوري تلاش شود (مختاريحصاري و زارعي‌دستگردي، 1386). توسعه و توسعه‌روستايي به معنا و مفهومي که امروزه از آن استفاده ميشود، مفهومي با سابقه است، هر چند که از لحاظ محتوا و کارکرد، به طور مداوم تغيير کرده است (فاضلنيا و همکاران به نقل از يوان، 1389). فرآيند بهبود زندگي انسان به وسيله دانشهاي گوناگون همچون روانشناسي، بهداشت، اقتصاد محيط زيست و جامعهشناسي مورد توجه و
بررسي بوده است. در ادبيات اقتصادي، بهبود در کيفيت زندگي به عنوان توسعه تلقي ميشود (کاستانزا و همکاران، 2007). توسعه اجتماعي و به اصطلاح متداولتر، عمران جامعه روستايي بر ايجاد تحول و توسعه در تمام سطوح و اقشار اجتماعي و بر عموم زمينههاي عملياتي مرتبط تأکيد دارد و تغيير و تکامل در نظامهاي اجتماعي و سازماندهي امور جامعه را ضروري ميداند. اين توسعه به منظور اصلاح و پيشرفت همهجانبه و يکپارچه منطقه، نيازمنديها و تأمين اهداف و آرمان‌هاي آني و آتي مردم جهت‌گيري و پي‌ريزي ميشود (شهبازي، 1388). بنابراين، رشد و توسعه بسياري از کشورها در گرو ساماندهي عرصههاي مناطق روستايي است (سعيدي، 1387). همچنين، امروزه از جغرافياي روستايي به عنوان اهرمي در برنامه‌ريزي‌هاي ملي، منطقهاي و محلي به منظور توسعه روستايي و در نهايت توسعه کشور استفاده مي‌شود (مهدوي، 1377). توجه به رهيافتها و تعادل منطقهاي، کاهش ناهمگوني و نابرابري منطقهاي و بخشي سياستگذاري و برنامهريزي منطقهاي براي توزيع هدفها که بر حسب ويژگيهاي ساختاري امکانات و محدوديتهاي هر منطقه تغيير ميکند، مستلزم مطالعه و شناخت خصوصيات هر منطقه با توجه به جايگاه آن در کل نظام منطقهاي مي‌باشد (روزبهان، 1390).
قرن بيست يکم در شرايطي آغاز شد که رشد فزاينده جمعيت و تأمين غذا يکي از دل مشغوليهاي جهان به شمار ميرفت. بر اساس برآورد انجام شده تا سال 2025 جهان بايد جمعيت 3/8 مليارد نفري را تغذيه کند. اگرچه در حال حاضر غذاي کافي براي تغذيه تمام افراد توليد ميگردد، اما حدود 800 ميليون نفر به غذاي کافي دسترسي ندارند. در چنين شرايطي توسعهي روستايي و کشاورزي با مسائل و مشکلات و چالشهاي متعددي مواجه گرديده که بايد براي آنها پاسخ مناسب جستجو شود. همچنين، آمار سرشماري سال 1390 نشان ميدهد، جمعيت کشور به 75 ميليون و 149 هزار و 669 نفر رسيده که اين تعداد جمعيت در 21 ميليون و 185 هزار خانوار قرار دارند و نسبت زندگي شهري به روستايي هم به اين ترتيب است که 71 درصد جمعيت کشور شهري و 29 درصد در روستاها زندگي ميکنند، که اين نشان‌گر افزايش جمعيت شهري در کشور است. در اين ميان، استان کهگيلويه و بويراحمد نيز داراي جمعيت 658629 نفر ميباشد که 310518 نفر در روستاهاي استان زندگي ميکنند و 121236 نفر از اين جمعيت روستايي در روستاهاي شهرستان بويراحمد سکونت دارند (مرکز آمار ايران، 1391).
از طرف ديگر روستاها مرکز توليدات کشاورزي، دامي، صنايع دستي و کانون تأمين مايحتاج خوراکي جمعيت 75 ميليون نفري کشور به شمار ميآيند. به اعتباري ميتوان آنها را کانون توليد ثروت و ارزش افزوده در کشور برشمرد، زيرا به رغم سرمايهگذاري اندک در مقايسه با شهرها، حدود يک سوم توليد ناخالص ملي کشور از آنها به دست ميآيد (سرتيپيپور، 1385).
شايان ذکر است که اقتصاد کشورهاي جهان سوم از جمله کشور ما اغلب بر توليدات کشاورزي متکي است و فعاليتهاي کشاورزي هم در روستا انجام ميشود. لذا، از يک طرف به خاطر بهبود روشهاي سنتي توليد کشاورزي و بهرهبرداري بهينه از زمين و منابع توليد و توزيع محصولات کشاورزي و متعاقب آن کمکردن گرسنگي و محو فقر و از طرف ديگر، به منظور نوسازي اجتماعي و فرهنگي روستاها که خود منبعث از توجه به مسائل انساني و ضرورتهاي سياسي است، موضوع توسعه روستايي و اهميت آن آشکار ميشود. به همين دليل است که گفته ميشود مشکلات آينده جهان سوم اعم از بيکاري، فقر، کمبود درآمد، گرسنگي، کمبود توليد و غيره بايد در روستاها حل و فصل شود. بنابراين، توسعهروستايي به خاطر حل مشکلات مزبور و مخصوصاً برآوردن نيازهاي اساسي مردم روستايي از اهميت و اولويت خاصي برخوردار است (آسايش، 1388). همانطور که در بالا گفته شد، نه تنها از نظر وزن جمعيتي، بلکه از نظر اقتصادي نيز جامعه روستايي حائز اهميت است. روستاها به عنوان توليد کننده مواد غذايي هستند و همچنين روستاها از طريق توليد محصولات کشاورزي بخش قابل ملاحظهاي از مواد اوليه صنعت را تأمين ميکنند و بخش روستايي سهم قابل توجهي در اشتغال، توليد ناخالص ملي و اقتصاد کشورهاي در حال توسعه دارد و اکثريت مردم فقير در روستاها زندگي ميکنند (جمعهپور، 1389). اهميت روستاها به عنوان واحدهاي توليدي کوچک از اين نظر قابل توجه است که خالي از سکنه شدن هر يک از اين روستاها به معني تعطيلي يک واحد توليدي و تبديل جمعيت توليدکننده داراي شغل و مسکن به جمعيت مصرفکننده و فاقد شغل و سرپناه است (جمعه‌‌‌پور، 1389). تعداد جمعيت نه تنها بيانگر کميت يا وزن جمعيتي يک سکونتگاه

متن کامل پایان نامه ها در 40y.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *