حشره، سمیت، سموم، آفت، سمومی، کش‌ها:

ل در چربی و تا حدی آفت کش‌های محلول در آب از طریق تماس با پوست جذب می‌شوند. زخم و خراش، جذب آفت کش‌ها را از طریق پوست تسهیل می‌کند. در کشورهای در حال توسعه جذب از طریق پوست اهمیت ویژه‌ای دارد چون اغلب، لباس‌های حفاظتی مناسب وجود نداشته و یا استفاده نمی‌شود.
آفت کش‌های وارد شده به بدن ممکن است متابولیزه شده، در چربی ذخیره گردند و یا بدون تغییر دفع شوند. متابولیسم احتمالا” حلالیت آفت کش‌ها را در آب افزایش می‌دهد و بنابراین دفع آن‌ها تسهیل می‌شود. مثلأ حشره کش‌های پیرتیروئیدی محلول در چربی در بدن هیدرولیز شده و به مواد محلول در آب تبدیل می‌گردند و سپس از بدن دفع می‌شوند. گاهی اوقات متابولیزه شدن آفت کش‌ها سمیت آن‌ها را افزایش می‌دهد، مثلا” از هیدرولیز کاربوسولفان، کاربوفوران تولید می‌شود که سمی‌تر و حلالیت آن در چربی بیشتر است. درجه خطر استفاده از حشره کش‌ها به سمیت حشره کش و مقدار مواجهه با حشره کش بستگی دارد.
سمیت یک حشره کش مقدار ظرفیت یا توانایی آن برای ایجاد آسیب یا بیماری است. سمیت یک حشره کش به وسیله تست‌های انجام شده روی حیوانات با دوزهای متفاوت از سم فعال خالص و هر محصول ساخته شده تعیین می‌شود. با دانستن تفاوت مقدار سمیت حشره کش‌ها، یک مصرف کننده می‌تواند با انتخاب یک حشره کش با سمیت کمتر که برای کنترل حشره به کار می‌رود خطر بالقوه را به حداقل برساند. مصرف کنندگان می‌توانند با توجه به برچسب راهنما، استفاده از وسایل و تجهیزات حفاظت فردی و حمل مناسب حشره کش‌ها مواجهه‌ی خود را به حداقل رسانده و یا حتی حذف نمایندو بدین وسیله خطر کاهش می‌یابد. برای مثال %95 از کل مواجهه، از تماس پوستی و عمدتا” دست‌ها و بازوها است. با پوشیدن یک جفت دستکش ندوخته و مقاوم به مواد شیمیایی، این نوع مواجهه می‌تواتد تقریبا”حذف شود. حشره کش‌هایی که با سمیت بالا طبقه بندی شده‌اند( سمیت طبقه 1) چه بر اساس سمیت خوراکی، چه پوستی و یا تنفسی باید تنها کلمه خطر (Danger) یا سمی (Poison) با رنگ قرمز یا علامت برجسته‌ی یک سر و استخوان در بالای برچسب نسته نوشته شود. دوز کشنده(50LD) حاد خوراکی (تک دوز) برای حشره کش تولید شده در این گروه برابرmg/kg50 می‌باشد. بعضی از حشره کش‌های تولید شده فقط کلمه‌ی Dangerرا دارند که بیان‌گر آن است که در خصوص سمیت حاد توجه نمایید، آن‌ها می‌توانند سبب آسیب چشمی یا تحریک پوستی شدید شوند. حشره کش‌های تولیدی که سمیت متوسطی دارند( سمیت طبقه 2) باید تنها کلمه هشدار(warning) روی بر چسب محصول نوشته شود. در این رنج50LD خوراکی از 50 تاmg/kg500می‌باشد. حشره کش‌های طبقه سمیت I و VIاگر چه با عنوان کم سمی یا نسبتا” غیر سمی طبقه بندی می‌شوند، نیاز است کلمه Caution روی بر چسب آن‌ها نوشته شود. مقدار50LD حاد خوراکی در این گروه بزرگتر از mg/kg50 می‌باشد. اثرات یا علائم مسمومیت حشره کش می‌تواند موضعی یا عمومی باشد. اثرات موضعی عموما” در محل تماس حشره کش بوده و در اثر خاصیت تحریک حشره کش‌ها(هم فرم فعال و هم بی‌اثر آن) یا یک پاسخ آلرژی توسط فرد می‌باشد. درماتیت یا التهاب پوست بیشتر مواقع به عنوان اثر موضعی در مواجهه با حشره کش گزارش می‌شود. علائم درماتیت‌ها در رنجی از قرمزی پوست تا جوش‌ها یا تاول‌ها است. بعضی از افراد هنگام تماس با کشره کش اسیدی شده سرفه، خس خس سینه یا عطسه را بروز می‌دهند. علائم یک واکنش آلرژیک واقعی رنجی از قرمزی و خارش چشم‌ها و پوست تا ناراحتی تنفسی اغلب مشابه شرایط آسمی می‌باشد.
اثرات عمومی از اثرات موضعی کاملا” متفاوت است و به علت جذب حشره کش و توزیع در کل بدن می‌باشد. اثرات عمومی اغلب شامل تهوع، استفراغ، خستگی، سردرد و ناراحتی‌های روده‌ای می‌باشد. در موارد مسمومیت پیشرفته در شخص ممکن است تغییرات در ضربان قلب، مشکل تنفسی، تشنج و کما را بروز دهد که می تواند منجر به مرگ شود ADDIN EN.CITE <EndNote><Cite><Author>Jeyaratnam</Author><Year>1990</Year><RecNum>26</RecNum><DisplayText><style font=”Times New Roman” size=”12″>(Jeyaratnam, 1990)</style></DisplayText><record><rec-number>26</rec-number><foreign-keys><key app=”EN” db-id=”srdfx9pst59d5jer2papdstsrx9wft0rwsdd”>26</key></foreign-keys><ref-type name=”Journal Article”>17</ref-type><contributors><authors><author>Jeyaratnam, J.</author></authors></contributors><titles><title>Acute pesticide poisoning: a major global health problem</title><secondary-title>World Health Stat Q</secondary-title></titles><periodical><full-title>World Health Stat Q</full-title></periodical><pages>139-44</pages><volume>43</volume><number>3</number><dates><year>1990</year></dates><urls></urls></record></Cite></EndNote>(Jeyaratnam, 1990).
1-5- تقسیم بندی آفت کش‌ها
آفت کش از کلمه انگلیسیPestبه معنای غارتگر و زیان رسان و Cideبه معنی کشنده درست شده است. سموم آفت کش طیف گسترده‌ای ازترکیبات شیمیایی هستند که اغلب از مواد آلی ساخته می‌شوند و از حدود 1944 تاکنون هزاران ترکیب مختلف، از آن‌ها به بازار عرضه شده است. بر طبق مطالعات و بررسی‌های به عمل آمده توسط محققین، می‌توان آفت کش‌ها را از جنبه‌های ذیل طبقه بندی نمود:
*بر اساس نحوه تأثیر
*بر اساس ساختمان شیمیایی
*بر اساس سمیت دهانی
*بر اساس نوع موجودات زنده تحت اثر ADDIN EN.CITE <EndNote><Cite><Author>Johansen</Author><Year>1990</Year><RecNum>27</RecNum><DisplayText><style font=”Times New Roman” size=”12″>(Johansen et al., 1990)</style></DisplayText><record><rec-number>27</rec-number><foreign-keys><key app=”EN” db-id=”srdfx9pst59d5jer2papdstsrx9wft0rwsdd”>27</key></foreign-keys><ref-type name=”Book”>6</ref-type><contributors><authors><author>Johansen, Carl A.</author><author>Mayer, Daniel F.</author></authors></contributors><titles><title>Pollinator protection: a bee &amp; pesticide handbook</title></titles><dates><year>1990</year></dates><publisher>Wicwas Press</publisher><isbn>1878075004</isbn><urls></urls></record></Cite></EndNote>(Johansen et al., 1990)
1-5-1- طبقه بندی آفت کش‌هاازلحاظ نوع موجودات زنده تحت اثر
معمولا” به ندرت اتفاق می‌افتد که یک ترکیب سمی آفت کش به طور اختصاصی بر گروه خاصی از موجودات زنده اثر نماید. با این وجود هر یک از سموم با توجه به خواص شیمیایی و بیولوژیکی قادرند برخی از موجودات زنده را بیشتر از بقیه تحت تأثیر قرار دهند. از این رو می‌توان سموم شیمیایی متعلق به گروه‌های مختلف را بر اساس نوع موجودات زنده و یا مرحله‌ای از زندگی موجودات که سموم بیشترین تأثیر را بر آن‌ها دارند طبقه بندی نمود.
1- حشره کش‌ها: به سمومی گفته می شود که برای کنترل حشرات به کار می‌روند.
2- لارو کش‌ها: به سمومی گفته می شود که برای کنترل لاروها مورد استفاده قرار می‌گیرند.
3- تخم کش‌ها: به سمومی گفته می شود که برای کشتن تخم انگل‌ها به کار می‌روند.
4- کنه کش‌ها: به سمومی گفته می شود که برای کنترل کنه‌ها به کار می‌روند.
5- حلزون کش‌ها: به سمومی گفته می شود که برای کنترل حلزون‌ها به کار می‌روند.
6-جونده کش‌ها: به سمومی گفته می شود که برای کنترل جوندگان مصرف می‌شوند.
7- باکتری کش‌ها: به سمومی گفته می شود که برای کنترل باکتر‌ی‌ها به کار می‌روند.
8- علف کش‌ها: به سمومی گفته می شود که برای کنترل علف‌های هرز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
9- قارچ کش‌ها: به سمومی گفته می شود که برای کنترل قارچ‌ها به کار می‌روند.
10- جلبک کش‌ها: به سمومی گفته می شود که برای از بین بردن جلبک‌ها در محیط آبی مصرف می‌گردند.
11- نماتد کش‌ها: به سمومی گفته می شود که برای کنترل نماتدها به کار می‌روند.
یک ماده شیمیایی یا سم ممکن است دارای خواص مختلف می‌باشد، یعنی بتواند روی بیش از یک نوع آفت و یا روی مراحل مختلف یک آفت اثر کند، براین مبنا سموم زیر را به بازار عرضه کرده‌اند:
*حشره کش-کنه کش: دارای خاصیت حشره کشی و کنه کشی است، مانند دانیتول
*کنه کش-قارچ کش: ترکیباتی هستند که هم روی کنه‌ها و هم روی قارچ‌ها مؤثر می‌باشند نظیر گل گوگردADDIN EN.CITE <EndNote><Cite><Author>Johansen</Author><Year>1990</Year><RecNum>27</RecNum><DisplayText><style font=”Times New Roman” size=”12″>(Johansen et al., 1990)</style></DisplayText><record><rec-number>27</rec-number><foreign-keys><key app=”EN” db-id=”srdfx9pst59d5jer2papdstsrx9wft0rwsdd”>27</key></foreign-keys><ref-type name=”Book”>6</ref-type><contributors><authors><author>Johansen, Carl A.</author><author>Mayer, Daniel F.</author></authors></contributors><titles><title>Pollinator protection: a bee &amp; pesticide handbook</title></titles><dates><year>1990</year></dates><publisher>Wicwas Press</publisher><isbn>1878075004</isbn><urls></urls></record></Cite></EndNote>(Johansen et al., 1990)
1-5-2- طبقه بندی بر اساس سمیت دهانی
طبقه بندی سمیت دهانی یعنی سمیت یک ترکیب شیمیایی، هنگامی که از طریق دهانی وارد بدن موجود زنده گردد، سموم به شرح ذیل طبقه بندی گردیده‌اند:
سموم فوق‌العاده خطرناک:
این گروه شامل سموم بسیار قوی و خطرناک بوده و در مقدار بسیار جزئی باعث مسمومیت می‌شوند. در این سموم دوز کشنده %50mg/kg50 است. از این گروه می‌توان به سمومی نظیر آنتو، دیفاسینون، وارفارین، کلروپیکرین، متیل بروماید و برخی ترکیبات جیوه‌ای اشاره نمود.
سموم بسیار خطرناک:
این گروه شامل حشره کش‌ها و جانور کش‌هایی است که سمیت زیادی دارند. در این دسته دوز کشنده %50=mg /kg2500-50 می‌باشد. ترکیباتی مانند دیازینون، دیکلرووس، دیمتوآت، پاراتیون، متیل پاراتیون، سموم فنتوآت، فوزالون فوسمت و اندوسولفان در این کروه قرار می‌گیرند.
سموم نسبتا” کم خطر:
این گروه شامل حشره کش‌ها و کنه کش‌هایی با سمیت نسبا” کم می‌باشد. در این سموم دوز کشنده %50=mg/kg1000-200است. سموم مالاتیون، تریکلرفن، کارباریل، بیناپاکریل، دیکوفول، لیندین،فنیتیون، علف کش‌هایی نظیر دیکوآت و نیز برخی مواد شیمیایی ضدعفونی کننده نظیر فرمالدئید در این کروه قرار می‌گیرند ADDIN EN.CITE <EndNote><Cite><Author>Peeters</Author><Year>2014</Year><RecNum>28</RecNum><DisplayText><style font=”Times New Roman” size=”12″>(Peeters et al., 2014)</style></DisplayText><record><rec-number>28</rec-number><foreign-keys><key app=”EN” db-id=”srdfx9pst59d5jer2papdstsrx9wft0rwsdd”>28</key></foreign-keys><ref-type name=”Report”>27</ref-type><contributors><authors><author>Peeters, F. M.</author><author>Qu, M.</author><author>Piao, X.</author><author>van de Valk, H.</author><author>Tao, C.</author></authors></contributors><titles><title>Environmental risk assessment: handbook for pesticide registration in China</title></titles><dates><year>2014</year></dates><publisher>Alterra Wageningen UR</publisher><urls></urls></record></Cite></EndNote>(Peeters et al., 2014).
سموم کم خطر:
در این گروه از سموم، اکثرا” قارچ کش‌هایی مانند بنومیل، کاپتان، دودین، فولپت و دینوکاپ و علف کش‌هایی نظیر آترازین، دالماپون، دیکامپا و نیز برخی حشره کش‌هایی با سمیت اندک مانند روغن‌های معدنی قرار می‌گیرند. در این سموم دوز کشنده %50>mg/kg1000دارا می‌باشد.
1-5-3- تقسیم بندی آفت کش‌ها براساس ساختمان شیمیایی آن ها
این ترکیبات را می‌توان بر مبنای ساختمان شیمیایی یه صورت زیر تقسیم بندی کرد:
*ترکیبات آلی: ترکیبات آلی کلره، ترکیبات آلی فسفره، کاربامات‌ها، آلی گوگرد‌ دار(فنوبتازین، آرامیت)
*ترکیبات گیاهی: سموم پیرتروئید، پیرتروم، روتنون، نیکوتین
*ترکیبات معدنی: سرب آرسینات، سبزپاریس (مس آرسینات)، باریوم کربنات، اسید بوریک……
*حشره کش‌های گازی
*سینرژیست‌ها
*جونده کش‌ها
*سایر موادی که به عنوان حشره کش مصرف می‌شوند
*سموم جدید ADDIN EN.CITE <EndNote><Cite><Author>Lainsbury</Author><Year>2014</Year><RecNum>29</RecNum><DisplayText><style font=”Times New Roman” size=”12″>(Lainsbury, 2014)</style></DisplayText><record><rec-number>29</rec-number><foreign-keys><key app=”EN” db-id=”srdfx9pst59d5jer2papdstsrx9wft0rwsdd”>29</key></foreign-keys><ref-type name=”Book”>6</ref-type><contributors><authors><author>Lainsbury, M. A.</author></authors></contributors><titles><title>The UK Pesticide Guide 2014</title></titles><dates><year>2014</year></dates><publisher>CABI</publisher><isbn>1780644108</isbn><urls></urls></record></Cite></EndNote>(Lainsbury, 2014)
1-5-4- تقسیم بندی سموم بر اساس نحوه ورود به داخل

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *