–55

358140170815
-502285-356870
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد ارسنجان
دانشکده ادبیات و علوم انسانی
گروه تحصیلات تکمیلی
رشته: زبان و ادبیات فارسی
پایان نامه براي دریافت درجه کارشناسی ارشد(M.A)
عنوان:
بررسی کارنامه‌ی علمی- ادبی دکتر کاووس حسن لی
استاد راهنما:
دکتر خسرو قاسمیان
استاد مشاور:
دکتر کاووس رضایی
نگارش:
فرانک رنجبر
زمستان1392

سپاس‌گزاری
بعد از حمد و سپاس به درگاه خداوند که بهترین پشتیبان و یاری دهنده،در لحظه لحظه‌ی زندگیست، از استاد ارجمند و فرزانه، جناب آقای دکتر خسرو قاسمیان که راهنمایی رساله را بر عهده گرفتند و در کمال سعه‌ی صدر و با حسن خلق و فروتنی، در سامان بخشیدن به این رساله هدایتگرم بودند، از استاد گرانمایه و ادیب، جناب آقاي دکتر کاووس رضایی که در این رساله مشاور و راه گشایم بودند و با مهربانی و لطف بی دریغشان، همواره یاریگرم بودند، سپاس گزاری می‌کنم؛ هم چنین از استاد فرهیخته، جناب آقای دکتر کاووس حسن‌لی که بنا بر خواهش‌های مکرر بنده، جهت بررسی آثارشان رضایت دادند، و در تأمین منابع مورد نیاز از هیچ گونه همکاری و همراهی دریغ نورزیدند، قدردانی می‌نمایم.

تقدیم به:
پدرم، چراغ راه زندگیم،که نمی‌دانم از بزرگی اش بگویم یا از سکوت و مهربانی اش؛ به: روح پاک مادرم، دریای بی کران فداکاری و عشق که وجودم، برایش همه رنج بود و وجودش، برایم همه مهر؛ او که مادرانه به من آموخت که چگونه در زندگی، ایستادگی و شکیبایی را تجربه نمایم. به برادران و خواهرانم، فرشتگانی که عاطفه‌ی سرشار و گرمای امیدبخش وجودشان، در این سردترین روزگاران بهترین پشتیبان من است.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC o “1-1” h z u چکیده PAGEREF _Toc92306453 h 1مقدمه PAGEREF _Toc92306454 h 2اهداف تحقیق (شامل اهداف علمی، کاربردی و ضرورت‌های خاص انجام تحقیق) PAGEREF _Toc92306455 h 4اهداف علمی PAGEREF _Toc92306456 h 4اهداف کاربردی: PAGEREF _Toc92306457 h 4ضرورت‌های خاص انجام تحقیق PAGEREF _Toc92306458 h 4پیشینه‌ی تحقیق PAGEREF _Toc92306459 h 4روش تحقیق PAGEREF _Toc92306460 h 6فصل اول:زندگی‌نامه و سال شمار1-1- زندگی‌نامه و سال شمار کاووس حسن‌لی PAGEREF _Toc92306463 h 8فصل دوم:کتاب‌ها2-1- پیش درآمد PAGEREF _Toc92306466 h 132-2- عناوين كتاب‌ها PAGEREF _Toc92306467 h 152-3 -من ماه تابانم (شعر كودك)، انتشارات هفت اورنگ، شيراز، 1378 PAGEREF _Toc92306468 h 172-4- سلسله‎ي موي دوست (مجموعه‌ی مقالات)، انتشارات هفت اورنگ، شيراز 1378 PAGEREF _Toc92306469 h 172-5- به لبخند آيينه‎اي تشنه‎ام (مجموعه‎ي شعر)، انتشارات هفت اورنگ، شيراز، 1379 PAGEREF _Toc92306470 h 182-6-رستاخيز كلام (مجموعه‌ی مقالات ادبي)، انتشارات پيروي، شيراز، 1379 PAGEREF _Toc92306471 h 192-7- سعدي آتش‎زبان (مجموعه ی مقالات)، انتشارات هفت اورنگ،شيراز،1380 PAGEREF _Toc92306472 h 192-8-فرهنگ سعدي‎پژوهي، انتشارات بنياد فارس‎شناسي و مركز سعدي‎شناسي، شيراز، 1380 PAGEREF _Toc92306473 h 202-9-شيرين‎تر از قند (زیر نظر اکبر ایرانی و علیرضا مختارپور)، انتشارات اهل قلم، تهران 1381، (چاپ دوم: 1382) PAGEREF _Toc92306474 h 222-10- سخن شيرين پارسي، (مشترك با اکبرصيادكوه، منیژه عبدالهی و سید احمد پارسا) انتشارات سمت،چاپ اول 1381، تهران،چاپ چهاردهم: 1390 PAGEREF _Toc92306475 h 232-11- مثنوی وامق و عذرا(تصحیح،مشترک با کاووس رضایی)،انتشارات روزگار،تهران1382 PAGEREF _Toc92306476 h 242-12- «رنگ از رخ تمام قلم‌ها پريده است» (مجموعه‌ی شعر)،انتشارات روزگار، تهران 1382 PAGEREF _Toc92306477 h 252-13- گلستان (بازنويسي)، انتشارات اهل قلم، تهران،1382 PAGEREF _Toc92306478 h 262-14- ورق درخت طوبا، انتشارات مركز سعدي‎شناسي، شيراز، 1383 PAGEREF _Toc92306479 h 282-15- مثنوي وامق و عذرا (تلخیص و بازنویسی مثنوی وامق و عذرا اثر محمدحسین حسینی شیرازی) انتشارات اهل قلم، تهران 1383 PAGEREF _Toc92306480 h 282-16- گونه‌هاي نوآوري در شعر معاصر ايران، نشر ثالث، تهران، 1383. (چاپ دوم:1386) PAGEREF _Toc92306481 h 292-17- ساده‌ي بسيار نقش، انتشارات علمي فرهنگي و حافظ شناسي، تهران،1384 PAGEREF _Toc92306482 h 312-18-چشمه‌ي خورشيد (بازخوانی زندگی، اندیشه و سخن حافظ شیرازی)، انتشارات آيسسكو، نويد و مركز حافظ‌شناسي، شيراز، 1385 PAGEREF _Toc92306483 h 312-19-قراءه جديده في حياه حافظ الشيرازي و فكره و اشعاره، (ترجمه‌ی شاكر عامري) از کتاب چشمه‌ی خورشید، انتشارات سازمان آيسسكو، مراكش، 2007 (1386) PAGEREF _Toc92306484 h 332-20-غبار زدايي از مسير تماشا(مجموعه‌ی مقالات)، انتشارات روزگار، 1386 PAGEREF _Toc92306485 h 34معرفی اثر: PAGEREF _Toc92306486 h 342-21-مثنوي مهر و ماه، (تصحيح، مشترك با کاووس رضايي)، انتشارات نويد، شيراز، 1386 PAGEREF _Toc92306487 h 342-22- مثنوي اشتر نامه (تصحيح، مشترك با کاووس رضايي)، انتشارات زوار، تهران، 1386 PAGEREF _Toc92306488 h 352-23- ديوان اشعار شيخ امين الدين بليانی (تصحيح، مشترك با محمد بركت)، انتشارات فرهنگستان هنر، تهران، 1387 PAGEREF _Toc92306489 h 352-24- دیگرگونه خوانی متون گذشته، انتشارات علم، تهران،1388 PAGEREF _Toc92306490 h 362-25-راهنمای موضوعی حافظ‌‌شناسی، انتشارات نوید، شیراز،1388 PAGEREF _Toc92306491 h 372-26- کارنامه‌ی تحلیلی خیام پژوهی (مشترک با سعید حسام پور)، انتشارات علم، 1389 PAGEREF _Toc92306492 h 402-27-دفتر نسرين و گل، انتشارات تخت جمشيد با همكاري بنياد فارس شناسي، 1389 PAGEREF _Toc92306493 h 432-28- دريچه‌ي صبح (بازشناسي زندگی و سخن سعدي)، انتشارات خانه‌ي كتاب، زمستان 1389 PAGEREF _Toc92306494 h 442-29- يادهايي رها در باد ( با همکاری خسرو رشیدی) انتشارات تخت جمشيد، زمستان 1389 PAGEREF _Toc92306495 h 442-30-آیینهی مهرآیین، انتشارات مصطفوی و بنیاد فارس‌ شناسی، 1390 PAGEREF _Toc92306496 h 452-31-راهنمای موضوعی سعدی شناسی (مشترک با لیلا اکبری) انتشارات دانشگاه شیراز،1391 PAGEREF _Toc92306497 h 462-32- مثنوی وصف الحال (تصحیح، مشترک با کاووس رضایی)، انتشارات نوید،1392 PAGEREF _Toc92306498 h 462-33-تصحیح دیوان بسمل شیرازی PAGEREF _Toc92306499 h 482-34-کارنامهی تحلیلی نیما پژوهی PAGEREF _Toc92306500 h 48فصل سوم:مقاله‌ها3-1- پیش درآمد PAGEREF _Toc92306503 h 493-2- عنوان مقاله‌ها PAGEREF _Toc92306504 h 533-3- آرايه‎هاي ادبي در قلمرو نثر« نفثه‎المصدور»و شعر منثور، مجله‎ي كيهان فرهنگي، سال سيزدهم، شماره128، شهریور1375 PAGEREF _Toc92306505 h 603-4- چهره‎ي سعدي در آينه‏هاي موج‎دار، مجله‎ي دانشكده‎ي ادبيات و علوم انساني دانشگاه علامه طباطبايي،شماره 11، زمستان1379 PAGEREF _Toc92306506 h 613-5- رستاخيز سخن در بوستان سعدي، مجله‎ي‌ علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز، دوره‌ي هفدهم، شماره‌ ی 2،پیاپی 34،بهار 1381 PAGEREF _Toc92306507 h 613-6- داستان وامق و عذرا و روايت حسيني، مجله‎ي علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز، دوره‌ي هفدهم، شماره ی‌2،پیاپی34، بهار 1381 PAGEREF _Toc92306508 h 623-7- بحران مخاطب و شعر امروز ايران، مجله ی شعر،بهار1382 PAGEREF _Toc92306509 h 633-8- بيان هنري در نهج‎البلاغه، و تو لبخند مي‌زدي (مجموعه مقالات درباره‌ي حضرت علي (ع) به كوشش صابر امامي)، سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران، 1382. PAGEREF _Toc92306510 h 643-9- شگردهاي هنري سعدي، سعدي‎شناسي ( دفتر ششم )،شیراز،1382 PAGEREF _Toc92306511 h 643-10- داستاني عاشقانه در گزارشي عرفاني، مجله‌ي دانشكده‌ي ادبيات و علوم انساني دانشگاه فردوسي مشهد، بهار 1382 PAGEREF _Toc92306512 h 653-11- مار و مور(فرهنگ نامه‌ي جانوران در ادب پارسي)، كتاب ماه (ادبيات و فلسفه)،‌ سال پنجم،‌ شماره‌ 8، خرداد 1382 PAGEREF _Toc92306513 h 663-12- تحليل رنگ در سروده‌هاي سهراب سپهري، (مشترك با مصطفي صديقي) مجله‌ي دانشكده‌ي ادبيات و علوم انساني دانشگاه باهنر كرمان، دوره‌ي جديد، شماره 13، (پياپي 10)، بهار 1382 PAGEREF _Toc92306514 h 673-13- لالايي‌هاي مخملين (نگاهي به خاستگاه و مضامين لالايي‌هاي ايراني)، مجله‌ي زبان و ادبيات فارسي دانشگاه سيستان و بلوچستان، سال اول، شماره‌ي 1، نيمه‌ي دوم1382. PAGEREF _Toc92306516 h 683-14- زلف تابدار حافظ،به گزینی‌های حافظ در پیوند با «زلف» مجله‌ي دانشكده‌ي ادبيات و علوم انساني دانشگاه تربيت معلم، سال 12، شماره‌ي 46-45، تابستان – پاييز 1383. PAGEREF _Toc92306517 h 693-15- عبدالعلي دستغيب با سعدي چه كرده است؟ مجموعه‌ي عيار نقد در آينه، يادنامه‌ي عبدالعلي دستغيب، دي 1383 PAGEREF _Toc92306518 h 703-16-گزیر‌های ناگزير در دقايق الهام، مجله ی زبان و ادب،دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی،شماره ی 19،بهار 1383 PAGEREF _Toc92306519 h 713-17- خواندن رنگ‌ها- تحليل رنگ‌ در شعر نو- (مشترك با مصطفي صديقي) مجله‌ي فرهنگ و پژوهش، شماره‌ي 166، آذر 1383. PAGEREF _Toc92306520 h 713-18- زمان گذران در نگاه بي قرار خيام، (مشترك با سعيد حسام‌پور) نشريه‌ي دانشكده‌ي ادبيات و علوم انساني دانشگاه تبريز، سال 47، شماره مسلسل 192، پاييز 1383 PAGEREF _Toc92306521 h 723-19- تصوير زمان در شعر معاصر، كيهان فرهنگي،سال بيست و دوم، شماره‌ي 222، فروردين 1384 PAGEREF _Toc92306522 h 733-20- قرينه‌گرايي خيام در رباعيات، (مشترك با سعيد حسام‌پور) نشريه‌ي دانشكده‌ي ادبيات و علوم انساني دانشگاه شهيد باهنر كرمان، شماره‌ي 17 (پياپي 14)، بهار 1384 PAGEREF _Toc92306523 h 743-21- زيبايي شناسي شعر خيام پيوند هنري اجزاي كلام، (مشترك با سعيد حسام‌پور) فصل نامه‌ي پژوهش‌هاي ادبي، شماره‌ي 7، بهار 1384 PAGEREF _Toc92306524 h 753-22- پرسش‌هاي حيرت‌آلود خيام چگونه پديد آمد، (مشترك با سعيد حسام پور) مجله‌ي علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز، دوره‌ي 22، شماره‌ي 3،پیاپی 44، پاييز 1384 PAGEREF _Toc92306525 h 763-23- حركت نوگرايي در غزل امروز فارس، كنگره‌ي بزرگ فارس‌شناسي، شيراز، بنياد فارس‌شناسي ، اول تا سوم ارديبهشت ماه، 1384. PAGEREF _Toc92306526 h 773-24- رفتار خاقاني با ساخته‌هاي هنري خود، مجله‌ي «الدراسات الادبيه» لبنان، شماره‌‌ي 48-52، 1384 PAGEREF _Toc92306527 h 773-25- سعدي در نگاه سخن‌سرايان، مجله‌ي شعر،سال چهاردهم، شماره‌ي 47، بهار1385 PAGEREF _Toc92306528 h 783-26- خیال پردازی‌های کودکانه «بررسی تصویرهای خیال در سه دوره از شعر کودک»،مجموعه ی مقالات نخستین گردهمایی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی، دانشگاه اصفهان، 1385 PAGEREF _Toc92306529 h 793-27- نوآوری در غزل، مجله ی شعر، شماره‌ی 46،خرداد1385 PAGEREF _Toc92306530 h 803-28- «مكتوبات »خواندني- بررسي كتاب مكتوبات- نامه‌هاي جمال زاده و معين‌فر، نشریه‌ی فرهنگی-هنری رودكي، شماره‌ي 7، پاييز 1385 PAGEREF _Toc92306531 h 813-29- نگاهي به هفت‌پيكر از ديدگاه نمادگرايي در پوشش صوفيه (مشترك با مصطفي صديقي)، مجموعه مقالات:نشریه‌ی داخلی،شماره‌ی 31،فروردین1386 PAGEREF _Toc92306533 h 823-30- نگاه پاك سعدي، سعدي‌شناسي (دفتر دهم)،مرکز سعدی شناسی،چاپ اول، بهار 1386 PAGEREF _Toc92306534 h 823-31- بررسي عوامل تأثير پذيري و چند معنايي غزل حافظ، (مشترك بارستگارفسایی،عبدالعزیز شبانی،محمدرضا امینی) مجله‌ي علوم انساني دانشگاه الزهرا، سال پانزدهم و شانزدهم، شماره‌ي 56 و 57، زمستان 1384 و بهار 1385 (انتشار بهار 1386) PAGEREF _Toc92306535 h 833-32- ويژگي‌هاي شعر عاشورايي، (مشترك با غلامرضا كافي)، فصل نامه‌ي علمي پژوهشي علوم انساني دانشگاه الزهرا، سال شانزدهم و هفدهم، شماره 61 و 62،زمستان 85 و بهار 1386 PAGEREF _Toc92306536 h 843-33- بررسي عناصر زندگي معاصر در شعر سيمين بهبهاني، (مشترك با مريم حيدري)، مجله‌ي علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز، دوره‌‌ي بيست و پنجم، شماره‌ي سوم، پاييز 1385 (پياپي 48)، انتشار در تابستان 1386 PAGEREF _Toc92306537 h 853-34- كاركردرنگ درشاهنامه با تكيه بر سياه و سپيد،(مشترك با ليلا احمديان)،فصل‌نامه‌ی ادب پژوهی، سال اول، شماره‌‌ي دوم، تابستان 1386 PAGEREF _Toc92306538 h 863-35- دوگانگي نگاه شاملو و سپهري به پديده‌اي مشترک «پرنده – كلاغ»، (مشترك با ابراهيم اكبري)،پژوهش نامه ی زبان و ادب فارسی، گوهر گويا، سال اول، شماره‌ي دوم، تابستان 1386 PAGEREF _Toc92306539 h 863-36- مرگ حيات است و حيات است مرگ، همايش «مولانا و دين»، شیراز، ارديبهشت 1386 PAGEREF _Toc92306540 h 873-37- شكل سنجي دو غزل از مولوي، همايش مولانا و نظريه‌هاي ادبي،شیراز، ارديبهشت1386 PAGEREF _Toc92306541 h 883-38- نشانه‌هاي فمینيسم در آثار سيمين دانشور (مشترك با قاسم سالاري)، مجله‌ي مطالعات زنان، سال پنجم، شماره‌ي 1، بهار و تابستان 1386، انتشار زمستان 1386 PAGEREF _Toc92306542 h 883-39- تقابل كهنه و نو در آثار بهرام بيضايي (مشترك باشهين حقيقي)،دومين گردهمايي انجمن ترويج زبان وادب فارسي ايران،دانشگاه فردوسي مشهد، 6 شهريور 1386 PAGEREF _Toc92306543 h 893-40- بازنمود رنگ‌هاي سرخ، زرد، سبز و بنفش در شاهنامه‌ي‌ فردوسي(مشترك با ليلا احمديان)، نشريه‌ي ادبيات وعلوم انساني دانشگاه شهيد باهنر كرمان، شماره ي 23(پياپي20)، انتشارپاييز1387 PAGEREF _Toc92306544 h 903-41- جایگاه زبان در شعر امروز ایران، الدراسات الادبیه(لبنان)، شماره ی پیاپی 53-65، انتشار: شتاء2009، زمستان1387 PAGEREF _Toc92306545 h 913-42-شیوه‌های تازه در غزل امروز ایران، ششمین مجمع بین اللملی استادان زبان و ادبیات فارسی ،تونس ،اسفند1387 PAGEREF _Toc92306546 h 923-43- بررسی ساختار غزلی روایی از غزلیات شمس(مشترک با شهین حقیقی)، فصل نامهی کاوش نامه، دانشگاه یزد، سال نهم، شماره ی 17، پاییز و زمستان1387 PAGEREF _Toc92306547 h 933-44-عناصر هنری در دو نمونه از غزل‌های سعدی، نامه ی فرهنگستان، فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، دوره‌ی دهم، شماره ی سوم، (پیاپی39)، پاییز1387 PAGEREF _Toc92306548 h 943-45-بررسي محورهاي اصلي و شيوه ي گسترش روايت در كليدر(مشترك با ساناز مجرد)، مجله‌ی بوستان ادب، سال اول، شماره‌ی اول،(پیاپی1 /55 )،1388 PAGEREF _Toc92306549 h 953-46- بازخواني فرماليستي غزلي از بيدل ،مجله ی شعر، شماره ي 66، تابستان1388 PAGEREF _Toc92306550 h 963-47-  کارنامهی خیام پژوهی در سده‌ی چهاردهم(مشترک با سعید حسام پور)، فصل نامه‌ي علمی-پژوهشی«پژوهش زبان و ادبیات فارسی»شماره ی چهاردهم،پاییز1388 PAGEREF _Toc92306551 h 973-48- بالاخره سعدی بزرگ تر است یا حافظ؟ الدراسات الادبیه( لبنان)، شماره‌ی66، بهار1388 PAGEREF _Toc92306553 h 983-49- ضرورت کاربردی شدن برنامه‌های رشته ی ادبیات فارسی، مجموعه مقالات ششمین مجمع بین المللی استادان زبان و ادبیات فارسی، به کوشش دکتر عباسعلی وفایی، میراثبان،1388 PAGEREF _Toc92306554 h 993-50- کاری ناتمام از مردی تمام: نقد وبررسی غزلهای سعدی به تصحیح غلامحسین یوسفی، پژوهش نامهی زبان و ادبیات فارسی، سال اول، شمارهی اول، بهار1388 و یادنامهی دکتر یوسفی، 1388 PAGEREF _Toc92306555 h 1013-51- تحلیل شخصیت زن در نمایش نامهی «پردهخانه» اثر بهرام بیضایی(مشترک با شهین حقیقی)، پژوهش نامهی فرهنگ و ادب، دانشگاه آزاد اسلامی رودهن، شمارهی8، سال پنجم، بهار و تابستان1388 PAGEREF _Toc92306556 h 1023-52- سهم فارس در شعر فارسی، فصل نامه ی پیام ارسنجان، شماره ی 17، پاییز 1388 PAGEREF _Toc92306557 h 1033-53- بررسی جایگاه و نقش زن در نمایش نامه‌ی «ندبه»، اثر بهرام بیضایی (مشترک باشهین حقیقی)، فصل نامه‌ی تحقیقات زبان و ادب فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، سال اول، شماره‌ی دوم، زمستان1388 PAGEREF _Toc92306558 h 1043-54- بررسی تکنیک‌های روایی در رمان شازده احتجاب هوشنگ گلشیری، (مشترک با زیبا قلاوندی)، فصل نامه ی علمی-پژوهشی ادب پژوهی – دانشگاه گیلان، سال سوم، شماره‌ی 7و8، بهار و تابستان1388 PAGEREF _Toc92306559 h 1053-55- بررسي و تفسير« تاريك خانه‌ي هدايت» بر پايه‌ي باورهاي باستاني در گورخمره‌ها، (مشترك با سيامك نادري)،نشریه‌ی زبان و ادب فارسي دانشگاه تبريز، سال52، شماره‌ي مسلسل209، بهار و تابستان1388 PAGEREF _Toc92306560 h 1063-56- رويكردهاي پنج گانه‌ي خيام پژوهي، (مشترك باسعيد حسام پور)، فصل ‌نامه‌ی كاوش‌نامه، سال دهم، شماره18، بهار و تابستان1388 PAGEREF _Toc92306561 h 1073-57- نگاهی به چگونگی بررسی ساختاری رمان کلیدر بر اساس نظریه‌ی برمون (مشترک با ساناز مجرد)، مجله‌ی علمی-پژوهشی جستارهای ادبی، دانشگاه فردوسی مشهد، سال چهل دوم، شمارهی دوم، تابستان1388(انتشار بهار1389) PAGEREF _Toc92306562 h 1083-58-بررسی مفهوم پرندهی «جغد» در شعر چهارتن از شاعران نامدار معاصر(مشترک با ابراهیم اکبری)، همایش نیماشناسی، «نیما و میراث نو»، دانشگاه مازندران، بهار1389. PAGEREF _Toc92306563 h 1093-59- آغاز نقد روانکاوانه و شعر نو با تکیه بر شعر نیمایوشیج (مشترک با مصطفی صدیقی)، مجموعه مقالههای دومین همایش نیماشناسی، «نیما و میراث نو»، دانشگاه مازندران، بهار1389 PAGEREF _Toc92306564 h 1103-60- خیام 90 ساله یا 900 ساله، کتاب ماه- ادبیات، شماره ی 38، خرداد 1389 PAGEREF _Toc92306565 h 1113-61- حافظ و عالم معنا، با مدعي مگوييد: به كوشش منصور پايمرد، انتشارات نويد شيراز، چاپ اول، مهر1389 PAGEREF _Toc92306566 h 1123-62- بازخوانی نقش زن در اپیزودهای سه گانه‌ی نمایش نامه‌ی «شب هزار و‌یکم» اثر بهرام بیضایی، (مشترک باشهین حقیقی)، مجله ی مطالعات زنان، سال8، شماره‌ي يك،بهار1389 PAGEREF _Toc92306567 h 1133-63- فرازها و فرودهاي شعر عباس يميني شريف، مجله ی شعر،شماره ی 69،بهار1389 PAGEREF _Toc92306568 h 1133-64- نقد و بررسي سه كتاب از نويسندگان غير ايراني با موضوع تاريخ ادبيات ايران (مشترك بامصطفي صديقي)، پژوهش نامه‌ی زبان و ادب فارسی، گوهر گويا، سال چهارم، شماره‌ي سوم،( پياپي15)، پاييز1389 PAGEREF _Toc92306569 h 1143-65- بررسي سرعت روايت در رمان جاي خالي سلوچ، (مشترك با ناهيد دهقاني) ، فصل نامه‌ی علمی – پژوهشی زبان و ادب فارسی، مجله ی زبان و ادب پارسي-دانشگاه علامه طباطبايي، سال چهاردهم، شماره چهل و پنجم، پاييز1389 PAGEREF _Toc92306570 h 1153-66-بررسي كاركرد راوي و شيوه‌ي روايت‌گري در رمان «همنوايي شبانه‌ي اركستر چوب‌ها»، (مشترك با طاهره جوشكي)، فصل نامه ی ادب پ‍ژوهي، شماره 12، تابستان1389،(انتشارتابستان 1390) PAGEREF _Toc92306571 h 1163-67-تحليل شخصيت زن در نمايش نامه‌ي «روزنه‌ي آبي»، اثر اكبر رادي (مشترك با شهين حقيقي)، مجموعه مقالات ششمين همايش بين‌المللي انجمن ترويج زبان و ادب فارسي، مازندران،1390 PAGEREF _Toc92306572 h 1173-68-بازنمود ويژگي‌ها و خويش كاري‌هاي آناهيتا در منظومه‌ي خسرو شيرين، (مشترك باشهين حقيقي)، مجموعه مقالات سومين گردهم‌آيي انجمن ترويج زبان و ادب فارسي، تهران، 1390 PAGEREF _Toc92306573 h 1183-69- «واي بر من» پلي براي «خانه‌ي سريويلي»- بررسي ساختمان شعر «واي برمن» و پيوند آن با شعر خانه ي سريويلي نيمايوشيج، مجله ی بوستان ادب،سال سوم، شماره‌ي اول، پیاپی 7، بهار1390 PAGEREF _Toc92306574 h 1193-70-باز شناسی پیوند صفا شهری‌ها با خلج‌ها و قشقایی‌ها ،فصل نامه ی ادبیات و زبان‌های محلی ایران زمین ،سال اول ،شماره ی 1،پاییز1390 PAGEREF _Toc92306575 h 1203-71- تحليل محيط شهري و عناصر آن در داستان‌هاي كودك و نوجوان از سال1370-تا1379هجري شمسي(مشترك با سمانه اسدي)، مجله ي مطالعات ادبيات كودك، سال دوم، شماره‌ي 2(پياپي4) پاييز و زمستان1390 PAGEREF _Toc92306576 h 1203-72- بررسي محيط شهري و عناصر آن در داستان‌هاي كودك و نوجوان از 1360 تا1369 هجري شمسي(مشترك با زهرا پيرصوفي)، پ‍ژوهش نامه ي زبان و ادب فارسي، گوهر گویا، سال پنجم، شماره ي چهارم، (پياپي 20)، زمستان 1390 PAGEREF _Toc92306577 h 1223-73- نمادپردازي اكبر رادي با تقابل دو «زن» در نمايش نامه‌ي «از پشت شيشه‌ها»(مشترك با شهين حقيقي)، مجله ی نقد ادبي، سال چهارم، شماره‌ي شانزدهم،زمستان1390 PAGEREF _Toc92306578 h 1233-74-سبك شناسي نشانه‌ها در پنج حكايت از مصيبت نامه ی عطار نيشابوري(مشترک با ساناز مجرد)، فصل نامه ی بوستان ادب، سال چهارم، شماره 2 (پياپي 66)، تابستان 1391 PAGEREF _Toc92306579 h 1233-75-مناسك تدفين و آيين‎هاي گورستاني در آثار داستاني صادق هدايت، (مشترک با سیامک نادری)، فصل نامه‌ ی بوستان ادب، سال چهارم، شماره 2(پیاپی 66)، زمستان 1391 PAGEREF _Toc92306581 h 124فصل چهارم:سفرنامه‌ها و پایان نامه‌ها4-1-پیش درآمد PAGEREF _Toc92306585 h 1274-2-عنوان سفرنامه‌ها PAGEREF _Toc92306586 h 1304-3-یک شب در میان اهل هوا، بندر لنگه، 1375 PAGEREF _Toc92306587 h 1314-4- هندوستان سرزمین خاطره‏ها و درنگ‏ها، گزارش سفر اول هند، 1379. PAGEREF _Toc92306588 h 1324-5-گزارش کوتاه از سفر به هندوستان – پاییز 1382 PAGEREF _Toc92306589 h 1324-6- تا قله‌های شعر، سفر آذربایجان،1382 PAGEREF _Toc92306590 h 1334-7- ديدار دو خواهرخوانده‌ي فرهنگي، شيراز و پاريس،اسفند 83 PAGEREF _Toc92306591 h 1344-8-«پرواز بلند بر بال زبان و شعر» گزارش سفر دوم فرانسه،1384 PAGEREF _Toc92306592 h 1354-9-سفر به دیار «خوبان طراز» سفرنامه‏ی قزاقستان، اسفند 1386 PAGEREF _Toc92306593 h 1364-10- لبخندهای آبی بر مرمره‌های سبز، سفرنامه‏ی تونس، اسفند 1387. PAGEREF _Toc92306594 h 1384-11-دیدار یاران دیرینه در پاره ای از تن میهن، تاجیکستان، خرداد 1387 PAGEREF _Toc92306595 h 1394-12- پایان نامه‌ها PAGEREF _Toc92306596 h 1414-12-1- مقدمه PAGEREF _Toc92306597 h 1414-12-2- عنوان پایان نامه‌ها PAGEREF _Toc92306598 h 141فصل پنجم: نتیجه گیریپیشنهادها PAGEREF _Toc92306601 h 149پیوست PAGEREF _Toc92306602 h 150منابع PAGEREF _Toc92306604 h 154
چکیدهبررسی کارنامه‌ی شاعران و نویسندگان گذشته در حوزه‌ی پایان نامه‌ نویسی، خیلی رایج و متداول است و اما آن چه در پایان نامه نویسی، کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. کارنامه‌ی شاعران و نویسندگان معاصر است و کمتر به سراغ آن میروند، شاعران و نویسندگان در قید حیات است!
حسن‌لی، با فراهم آوردن آثار متنوعی در حوزه‌ی زبان و ادب فارسی، به ویژه در کتاب شناسی برخی شخصیت‌های بزرگ ادبی از جمله سعدی، حافظ و خیام، زبان زد خاص و عام شده‌ است.
هر چند بررسی دقیق و همه جانبه‌ی آثار کاووس حسن‌لی، از بازه‌ی زمانی یک پایان نامه‌ی کارشناسی ارشد فراتر است، سعی شده است برای آشنایی بیش‌تر دانش جویان و علاقه‌مندان به ایشان، تمام آثار نامبرده با نظم و ترتیبی منطقی و دانشگاهی بررسی و معرفی شود.
همان گونه که در فصل اول نیز ملاحظه می‌شود، برای آگاهی بیش‌تر خوانندگان و علاقه‌مندان، به سال شمار زندگی علمی و ادبی کاووس حسن‌لی و فعالیت‌های اجرایی و اجتماعی ایشان نیز پرداخته شده است.
و در ادامه در فصل‌های دوم، سوم و چهارم این پایان نامه‌ی پنج فصلی، به ترتیب «کتاب‌ها»، «مقاله‌ها» و «سفرنامه‌ها و پایان‌نامه‌های» سامان یافته به همت ایشان به صورتی که در مقدمه و سرآغاز فصل‌های مربوط در خصوص آن‌ها توضیح داده شده است، بررسی و معرفی گردیده‌اند.
کلید واژه: کاووس حسن‌لی، زبان و ادب، پایان نامه، سفرنامه، مقاله‌، کتاب.

مقدمهکاووس‌ حسن‌لی یکی از چهره‌های فاخر و تأثیرگذار زبان و ادبیات فارسی ایران در دوره‏ی معاصر می باشد که اگر از هر زاویه به ابعاد شخصیت علمی و ادبی ایشان بنگریم گوناگونی، نوآوری و تنوع اندیشه را در آثارشان می‌بینیم. وی با تألیف کتاب‌ها و مقاله‌های بسیار، یکی از پژوهشگران در خور توجه و یکی از سعدی شناسان، حافظ پژوهان و خیام شناسان مطرح در جوامع ادبی است. وی با مساعدت برخی از همکاران، برای اولین بار دوره‏ی کارشناسی ارشد ادبیات کودک را طراحی و در سطح ملی به تصویب رساندند و در این دوره برای نخستین بار دانشجو پذیرفتند و مرکز مطالعات ادبیات کودک را در دانشگاه شیراز به عنوان نخستین مرکز آکادمیک ادبیات کودک راه اندازی کردند و هم چنین به عنوان مدیر گروه پژوهشی ادبیات کودک و نوجوان از سال 1385، دبیری مجله‌ی علمی- پژوهشی ادبیات کودک و نوجوان را نیز برعهده گرفتند که با نام«مجله‏ی مطالعات ادبیات کودک» منتشر می‌شود. از دیگر فعالیت‌های ایشان، شرکت در همایش‌ها و نشست‌های متعدد داخلی و بین‌المللی و ارائه‏ی سخنرانی و مقاله با موضوعات متنوع در حوزه‏ی ادبیات کلاسیک و معاصر می‌باشد.
از جمله فعالیت‌های مؤثر اجرایی ایشان نیز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
معاون طرح و برنامه‌های کانون‌های فرهنگی استان فارس، مؤسس مرکز حافظ شناسی و سعدی شناسی و مدیر مرکز حافظ شناسی، رئیس بخش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز، مدیر قطب علمی شاعران و نویسندگان فارس، رئیس کار گروه فرهنگ و هنر اسلامی ایران، رئیس بنیاد نخبگان استان فارس، حضور در کمیته‏ی علمی دبیرخانه‌ی ستاد گسترش زبان فارسی و ایران شناسی در وزارت علوم و مدیر گروه پژوهشی ادبیات کودک و نوجوان و دبیر علمی بسیاری از سمینارها و کنفرانس‏ها و..
در این پایان‌نامه با عنوان «بررسی کارنامه‌ی علمی – ادبی کاووس حسن‌لی» سعی شده است آثار مربوط به حسن‌لی، یعنی کتاب‌ها و مقاله‌هایی که به صورت انفرادی یا مشترک نوشته و چاپ شده، بررسی و معرفی گردد.
در بررسی آثار، از یک سو به دلیل گستردگی و تنوع آن‌ها و از سویی به علت محدودیت زمانی، بنابر اختصار نهاده شد. بنابراین برای آشنایی بیش‌تر با چگونگی چهار چوب پژوهش حاضر، یادآوری موارد زیر ضروری می‌نماید:
1- آثار مورد بررسی مشتمل بر کتاب، مقاله، یادداشت‌های سفر و هدایت پایان‌نامه‌های دانش‌جویی است که چگونگی هر کدام از این گونه‌ها در فصل مربوط به خود بیان شده است.
2- برای این که شخصیت علمی و ادبی و دامنه‌ی فعالیت‌های فرهنگی حسن‌لی، بیش‌تر و بهتر، معرفی شود، روز شمار زندگی ایشان نیز به صورت شناس‌نامه‌ای آورده شده است.
3- این پایان‌نامه، در پنج فصل تنظیم و گزارش شده است که در فصل اول، کلیات و در فصل دوم کتاب‌ها و در فصل سوم، مقاله‌ها و در فصل چهارم یادداشت‌های سفر و پایان‌نامه‌های راهنمایی شده و در فصل پنجم نتیجه‌گیری آمده است.
4- هر چند در آغاز فصل‌های دوم، سوم و چهارم که در بر گیرنده‌ی بدنه‌ی اصلی پایان نامه‌ی حاضرند، در قالب پیش در آمدی کوتاه، به چه گونگی کار انجام گرفته در هر کدام از این فصل‌ها، اشاره شده است، در این جا نیز یادآور می‌شود که کتاب‌های مورد بررسی، نخست در هشت گروه موضوع بندی و در نموداری نشان داده شده‌اند. گفتنی است که ترتیب قرار گرفتن کتاب‌ها در هر گروه، بر اساس تاریخ چاپ و ترتیب آورده شدن عنوان‌های هر گروه از کتاب‌ها از راست به چپ و به ترتیب الفبایی است. علاوه بر این، پس از نمودار، و پیش از ورود به معرفی تفصیلی کتاب‌ها، نخست کتاب‌ها فهرست‌وار و به ترتیب تاریخ چاپ آورده شده‌اند.
برای معرفی کتاب‌ها، بیش‌تر از مقدمه و متن خود کتاب‌ها کمک گرفته شده است و با توجه به چگونگی هر کتاب و دریافت خود، حجم توضیح‌ها زیاد و کم شده است. مطلب یاد شده در فصل مقاله‌ها نیز مورد توجه قرار گرفته است، منتهی با این تفاوت که مقاله‌ها نخست به چهار گروه «شعر گذشته»، «نثر گذشته»، «شعر معاصر» و «نثر معاصر» تقسیم بندی گردیده‌اند و هر گروه نیز با عنوان‌هایی یاد شده‌اند و مانند کتاب‌ها به ترتیب تاریخ چاپ و بر اساس الفبایی ردیف شده‌اند.
با این حساب، پرداختن به آثار کاووس حسن‌لی، شاعر و پژوهشگری که در سال‌های اخیر در حوزه‌ی زبان و ادب فارسی، کارهای به نسبت فراوان و متنوعی را نگاشته است و به جامعه‌ی ادبی عرضه کرده، ضروری می‌نماید.

اهداف تحقیق (شامل اهداف علمی، کاربردی و ضرورت‌های خاص انجام تحقیق)اهداف علمیبررسی جامع فعالیت‌های یکی از شخصیت‌های علمی و ادبی کشور برای معرفی به حوزه‌های دانشگاهی و ادبی
اهداف کاربردی:حاصل این پژوهش می‌تواند راهنما و کمک کار پژوهشگران و به ویژه ادب پژوهان جوان‌‌تر به خصوص درزمینه‌ی کتاب شناسی‌های توصیفی و تحلیلی باشد.
ضرورت‌های خاص انجام تحقیقاز دو زاویه‌ی انجام دادن این تحقیق ضروری دانسته شده است:
یکی از این نظر که ایشان آثار متعددی دارند و در بسیاری از آن‌ها از نوآوری سخن رفته است و جا دارد وجوه نوآوری‌های ذوقی و پژوهشی نام برده بررسی و ارائه شود.
دیگر آن که بررسی آثار علمی و پژوهشی ایشان میتواند راه را برای کارهای پژوهشی و مشابه دیگر هموار سازد.
پیشینه‌ی تحقیقتا کنون درباره‌ی آثار کاووس حسن‌لی مقاله‌هایی نوشته شده، ولی به صورت کتاب و پژوهشی جامع،کاری صورت نگرفته است. از جمله کارهایی که درباره‌ی اشعار و پژوهش‌های حسن‌لی نوشته شده، حدود 38 مقاله است که در نقد آثار وی نوشته شده که در فصل های بعد ضمن بررسی مقالات و کتابهای او به آنها خواهیم پرداخت.
خسرو قاسمیان در مقاله‌ای با عنوان«فرهنگ سعدی پژوهی» به نقد و بررسی کتاب فرهنگ سعدی پژوهی پرداخته است. وی در این نوشته، به ارزش‌های فرهنگ سعدی پژوهی اشاره نموده و هم به پاره‌ای از اشکال‌ها پرداخته است و می‌گوید:
«این فرهنگ با رویکردی تازه و شیوه‌ای کاربردی و چند جانبه، اتفاقی است بی‌نظیر که در حوزه‌ی سعدی پژوهی صورت گرفته است. وی نیز به ساختار تشکیلاتی فرهنگ سعدی پژوهی پرداخته و بخش‌های پنج گانه کتاب را بررسی نموده است؛ و اشاره دارد که نکته‌ی حائز اهمیت درمورد تفکیک بخش‌های پنج‌گانه‌ی کتاب این است که مراجعه کننده به راحتی می‌تواند به هر بخشی که مایل باشد رجوع کند و مطلب مورد نظر خود را بیابد. ایشان در ادامه به معماری فرهنگ سعدی پژوهی می‌پردازد و معتقد است: شاید نخستین پرسشی که به ذهن برخی خطور کند، این باشد که آیا نام «فرهنگ» برای این مجموعه مناسب است؟ و یا اگر عنوان دیگری مانند «کتاب شناسی تحلیلی سعدی پژوهی» را بر آن می‌نهادند، مناسب‌تر نبود؟…»
قاسمیان، خسرو، فرهنگ سعدی پژوهی، کتاب ادبیات و فلسفه، شماره‌ی 9، 1380، صص: 81-78.
محمد حکیم آذر و شهلا نظری در مقاله‌ای با عنوان «بازخوانی اجمالی گونه های نوآوری در شعر معاصر» به بررسی کتاب «گونه‌های نو آوری در شعر معاصر ایران» پرداخته و اشاره داشته‌اند که:
«در این کتاب کاووس‌حسن‌لی حد و مرز عرصه‌های مورد پژوهش را مشخص کرده و از کلی گویی و انشا نویسی کاملا ًپرهیز کرده است؛ اگر چه در نقد و تحلیل برخی جریان‌ها جای کار بیشتری احساس می‌شود. نکته‌ی دیگر آن که، این کتاب خلأ موجود در حوزه‌ی گونه شناسی نوآوری در آثار معاصر ایران را بر طرف نموده و از نظر مرجع شناسی ادبی، این کتاب فهرستی کامل و مفید برای پژوهش‌گران ادبیات معاصر می‌باشد».
حیکم آذر، محمد- نظری، شهلا، گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران، کتاب ماه ادبیات، شماره‌ی 35، 1386، صص: 73-61.
فرزانه معینی در مقاله‌ای با عنوان« 75 سال سعدی پژوهی درآیینه‌ی یک کتاب» به بررسی فرهنگ سعدی پژوهی کاووس حسن‌لی پرداخته و اشاره نموده که: «حسن‌لی با جمع آوری تمام آثار از سال 1300 تا سال 1375در حوزه‌ی سعدی، اقدام به آفرینش اثری موفق و متمایز نموده است که با آثار قبلی از نظر گستردگی نقد‌ها و بررسی‌ها کاملاً متفاوت است. این کتاب تنها مرجعی است که به شایستگی بیش از 850 نوشته(مقاله و کتاب)در پیوند با سعدی را معرفی کرده است، اما نبودن فهرست موضوعی این نوشته ها، امکان استفاده و استناد به آن‌ها را کاهش داده است و شاید جست و جویی وقت‌گیر و خسته کننده برای خواننده را از هدف اصلی دور نماید. از این رو پیوستن فهرست موضوعی به این کتاب گران‌قدر، برارزش آن خواهد افزود.»
معینی، فرزانه، 75 سال سعدی پژوهی در آینه‌ی یک کتاب، مجله‌ی شعر، شماره‌ی 62، 1387، صص:27-25.
فرزانه معینی در نوشته‌ای با عنوان« بازخوانی کتاب چشمه‌ی خورشید»، به بررسی زوایای این کتاب پرداخته است. این نویسنده کتاب چشمه‌ی خورشید را، بازخوانی زندگی اندیشه و سخن حافظ دانسته است و این اثر را در ایجاد نگاهی کلی و جامع به حافظ در ابعاد مختلف مؤثر دانسته است. وی اشاره داشته است که: «این کتاب برخلاف کتاب‌های دیگر در حوزه‌ی حافظ پژوهی، فاقد نقص دراز نویسی و انشا پردازی است و خواننده را بدون درگیر شدن با بدیهیات به درک عمیقی از رابطه ی بین ابیات حافظ در معانی و واژگان رهنمون می‌سازد. روی کرد فراوان در غزلهای حافظ علاوه بر کمک به فهم بهتر در بیشتر توصیفات ارزش استنادی کتاب را نیز افزوده است.»
معینی، فرزانه، بازخوانی چشمه‌ی خورشید، کتاب ماه ادبیات، شماره‌ی 28، 1387، صص:82-80.
سید احمد پارسا در مقاله‌ای با عنوان «نگاهی به راهنمای موضوعی حافظ شناسی» با بررسی کتاب درحوزه‌ی کتاب شناسی، این اثر را در بخش کتاب شناسی تخصصی دسته‌بندی نموده و لازمه‌ی آن را شناخت دقیق آثار این حوزه می‌داند و معتقد است که «حسن‌لی در این اثر تنها به ذکر آثار نپرداخته است؛ بلکه با دیدی انتقادی آثار مورد نظر را تحلیل و طبقه‌بندی نموده است. او این اثر را سترگ و قوی دانسته و وجود آن را باعث سادگی کار حافظ پژوهان و دانشجویان دانسته است.»
پارسا، سید احمد، بررسی کتاب راهنمای موضوعی حافظ شناسی، کتاب ماه ادبیات، شماره‌ی 39، 1389، صص:111-109.
روش تحقیق با توجه به ماهیت پژوهش، پژوهشگر با مطالعه و مراجعه به کتابخانه و بررسی نسخه‌های الکترونیکی، مجلات علمی- پژوهشی علوم انسانی و فصل نامه‌های زبان و ادبیات فارسی به تحقیق پرداخته است.

فصل اولزندگی‌نامه و سال شمار
1-1- زندگی‌نامه و سال شمار کاووس حسن‌لیکاووس‌حسن‌لی اول خرداد ماه۱۳۴۱در روستای «قنات‌نو» از توابع شهرستان خرم‌بید در استان فارس چشم به جهان گشود. وی تحصیلات مقدماتی را در صفاشهر و دو سال دانش‌سرا را در آباده گذراند، و در سال ۱۳۶۳ به دانشگاه شیراز راه یافت و در رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی، دوره‌‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری را شروع و در نهایت به پایان برد. در سال ۱۳۷۸ با درجه‌ی استادیار، عضو هیأت علمی بخش زبان و ادبیات فارسی دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز شد و در مدت زمانی کوتاه به مرتبه‌ی دانشیاری و پس از آن در سال ۱۳۸9 به مرتبه‌ی استادی ارتقا یافت.
حسن‌لی از پژوهشگران پرکاری است که در حوزه‌های گوناگونی قلم زده‌ و آثار ماندگاری به جا نهاده‌ است؛ جایزه‌ی «کتاب سال سعدی» برای «فرهنگ سعدی پژوهی» در سال ۱۳۸۱ و جایزه‌ی«کتاب سال حافظ» برای «راهنمای موضوعی حافظ شناسی» در سال ۱۳۸۹ بخشی از کارنامه‌ی علمی اوست. از این‌ها گذشته حسن‌لی در زمینه‌ی مدیریت در عرصه‌ی آموزش و فرهنگ نیز، دارای توفیق‌هایی است که کارنامه‌ی فعالیت‌‌های اجرایی وی، گواه این مدعاست.

سال شمار زندگی و مراحل علمی حسن لی، عبارتنداز:
تولد در یکم خرداد ماه در یکی از محله‌های شهرستان خرم بید به نام قنات نو. 1341
تحصیل در مقطع ابتدایی در مدرسه‌ی شاهپور «بُن گِشت».1347
تحصیل در مقطع راهنمایی مدرسه فارابی ده بید.1352
تحصيل در مقطع دبيرستان 28 مرداد ده بيد. 1355
ورود به دوره‌ى نظامى (ستوان يارى خلبانى). 1356
انصراف از دوره‌ى نظامى ستوان يارى خلبانى بعد از چند ماه. 1357
ورود به دانش‌سراى مقدماتى آباده براى ادامه‌ى تحصیل. 1358
آغاز آموزگارى در توابع استان فارس. 1359
ازدواج. 1361
اعزام دوطلبانه به مناطق جنگي جبهه‌ي جنوب(خرمشهر). 1361
اعزام دوطلبانه به مناطق جنگي جبهه‌ي غرب (دهلران، منطقه‌ي موسيان). 1361
تولد رضا اولين فرزند خانواده.1363
شروع دوره‌ى كارشناسى رشته‌ى زبان و ادبيات فارسى دانشگاه شيراز. 1363
تولد احسان ( سينا) فرزند دوم خانواده. 1366
كسب مقام اول مسابقات فرهنگي – هنري فجر در رشته‌ى شعر. 1368
كسب مقام برگزيده‌ي مسابقات بين المللي حرم امن با جايزه‌ي سفر به خارج. 1368
آغاز دوره‌ي كارشناسى ارشد رشته‌ى زبان و ادبيات فارسي.1369
تدريس در دانشگاه آزاد اسلامى واحد ارسنجان. 1369
ترك خدمت در آموزش و پرورش. 1369
اتمام دوره‌ى كارشناسی ارشد. 1371
تولد نیما سومين فرزند خانواده. 1371
تدريس در دانشگاه پيام نور بندر لنگه و دانشگاه علوم پزشكى شيراز. 1372
آغاز تحصيل در دوره‌ي دكترى زبان و ادبيات فارسي دانشگاه شيراز. 1372
ترك خدمت در دانشگاه آزاد اسلامى واحد ارسنجان1373
عضو شوراي شعر صدا وسيماي مركز فارس. 1376-1374
مؤسس مركز حافظ شناسي، مدير و عضو هيات مديره‌ي آن مركز. 1375
مؤسس مركز سعدي شناسي و مدير آن مركز. 1378-1375
ساخت و اجرای برنامه‌ی ادبی «پنجره‌ای به سوی شعر-13 قسمت»صداو سیما. 1376
اتمام دوره‌ى دكترى.1377
استخدام در دانشگاه شیراز. 1378
مدير علمي- پژوهشي مركز حافظ شناسی. 1391-1379
برنده‌ى جايزه‌ى كتاب برگزيد‌ه‌ى سال در دومين جشنواره‌ى فرهنگ و دريافت ديپلم افتخار. 1380
برنده‌ى جايزه‌ى كتاب سال سعدى (کتاب فرهنگ سعدى پژوهی) در مراسم ياد روز سعدى1381
دبير علمي سومين دوره‌ي شب‌هاى ادبيات ايران. 1381
برنده‌ى جايزه‌ى نويسنده و شاعر برگزيده‌ى كشور در مراسم هفته‌ى كتاب تهران. 1382
مدير قطب علمي «شاعران و نويسندگان فارس». 1383
عضو هیأت علمي پنجمين مجمع علمي آموزش زبان و ادبيات فارسي كشور. 1383
ارتقا به رتبه‌ى علمى دانشيارى. 1384
عضو هيأت مؤسس و شوراي «مركز مطالعات ادبيات كودك »دانشگاه شيراز. 1384
عضو هيأت منصفه‌ي مطبوعات فارس. 1384
انتخاب از سوي بخش فرهنگي سفارت فرانسه و مؤسسه‌هاي ملي زبان‌ها و تمدن‌هاي شرقي فرانسه براي دريافت بورس دو ماهه در فرانسه1384
برنده‌ي جايزه‌ي پژوهش گر نمونه‌ى بخش زبان و ادبيات فارسي دانشگاه شيراز در هفته‌ي پژوهش. 13856-1385
عضو هيأت مؤسس انجمن نقد ادبي ايران. 1386
عضو كميته‌ي علمي دبيرخانه‌ي ستاد گسترش و زبان فارسي و ايران شناسي وزارت علوم. 1386
سردبير مجله‌ى مطالعات ادبيات كودك. 1387
برنده‌ى جايزه‌ى شاعر برگزيده‌ى كشور (سومين جشنواره‌ى بين المللى شعر فجر). 1387
برنده‌ي جايزه‌ي مدير قطب علمي برتر كشور (قطب علمي پژوهش‌هاي فرهنگي وادبي فارس) در دهمين جشنواره ي پژوهش كشور، سالن اجلاس سران در تهران. 1388
دبير علمي همايش« ادبيات داستاني كودك و نوجوان»دانشگاه شیراز.1388
عضو كميته‌ي تخصصي هيأت مميزه‌ى دانشكده‌ي هنر و معماري دانشگاه شيراز. 1388
برنده‌ى جايزه‌ى كتاب سال حافظ (راهنماى موضوعى حافظ شناسى).1389
ارتقا به مرتبه‌ى استادى (فول پروفسور )زبان و ادبيات فارسي.1389
برنده‌ي جايزه‌ي پژوهش‌گر نمونه‌ي دانشگاه شيراز در هفته‌ي پژوهش.1389
برنده‌ي جايزه‌ي كتاب سال حافظ با عنوان «راهنماي موضوعي حافظ‌شناسي»در مراسم یاد روز حافظ. 1389
عضو كميته‌ي علوم انساني كرسي‌هاي نظريه پردازي.1390
مسافرت به ترکیه.1391
فصل دومکتاب‌ها
2-1- پیش درآمددر فصل دوم، پیش از ورود به بررسی و معرفی کتاب‌ها، نخست آن‌ها دسته‌بندی موضوعی و عنوان گذاری شده و در نموداری نشان داده شده‌اند و پس از آن به صورت شناس نامه‌ای و فهرست‌وار و البته به ترتیب تاریخی آورده شده اند و به دنبال آن نیز، به معرفی و بررسی آن‌ها پرداخته شده است.
از کل 30 عنوان کتاب کاووس حسن‌لی که در این پژوهش آمده است، تعداد 21 عنوان کتاب به صورت انفرادی و تعداد 9 عنوان کتاب به صورت مشترک با دیگر نویسندگان نوشته شده است. که از این 9 عنوان کتاب مشترک حسن‌لی با دیگران، تعداد 5 عنوان به صورت تصحیح، 2 عنوان به صورت کتاب‌شناسی، 1 عنوان به صورت تألیفی – پژوهشی و یک عنوان به صورت گردآوری می‌باشد.
نمودار کلی کتاب ها
بازنویسی و تلخیص
تألیفی-پژوهشی
تصحیح
چکیده نویسی
کتاب شناسی
گردآوری
مجموعه اشعار
شیرین تر از قند (بوستان سعدی)
رستاخیز کلام
وامق و عذرا
دفتر نسرین و گل
فرهنگ سعدی پژوهی
سلسلهی موی دوست
من ماه تابانم
(شعر کودک)
گلستان سعدی
گونه های نوآوری در شعر معاصر
مهر و ماه
آیینهی مهر آیین
راهنمای موضوعی
حافظ شناسی
سعدی آتش زبان
به لبخند آیینهای تشنهام
چشمهی خورشید
اشترنامه
کارنامه‌ی تحلیلی
خیام پژوهی
سخن شیرین پارسی
رنگ از رخ تمام قلمها پریده است.
دیگر گونه خوانی
متون گذشته
دیوان شیخ امین الدین بلیانی
راهنمای موضوعی سعدی شناسی
یادهایی رها در باد
وصف الحال
کارنامه‌ی تحلیلی
نیما پژوهی در دست تدوین
ورق درخت طوبا
ساده‌ی بسیار نقش
دریچه صبح(بازشناسی زندگی و سخن سعدی)
دیوان بسمل شیرازی در دست تصحیح
غبار زدایی از مسیر تماشا
وامق و عذرا
ترجمه ها
عربی
ترجمه چشمهی خورشید قراءه جدید فی حیاه حافظ الشیراز و فکره و اشعاره

2-2- عناوين كتاب‌ها1-من ماه تابانم (شعر كودك)، انتشارات هفت اورنگ، شيراز،(1378).
2-سلسله‎ي موي دوست (مجموعه‌ی مقالات)، انتشارات هفت اورنگ، شيراز، (1378).
3-به لبخند آيينه‎اي تشنه‎ام (مجموعه‎ي شعر)، انتشارات هفت اورنگ، شيراز، (1379).
4-رستاخيز كلام (مجموعه‌ی مقالات ادبي)، انتشارات پيروي، شيراز، (1379).
5-سعدي آتش‎زبان (مجموعه‌ی مقالات)، انتشارات هفت اورنگ، شيراز، (1380).
6-فرهنگ سعدي‎ پژوهي، انتشارات بنياد فارس‎شناسي و مركز سعدي‎شناسي، شيراز،(1380).
7- شيرين‎تر از قند (زیر نظر اکبر یاری و علیرضا مختارپور)، انتشارات اهل قلم،(1381).
8- سخن شيرين پارسي، (مشترك با اکبر صيادكوه، منیژه عبدالهی و سید احمد پارسا)، انتشارات سمت، چاپ اول،(1381).
9-وامق و عذرا (تصحيح-مشترک با کاووس رضایی)، انتشارات روزگار،(1382).
10-رنگ از رخ تمام قلم‌ها پريده است(مجموعه‌ی شعر)، انتشارات روزگار،(1382).
11-گلستان (بازنويسي)، انتشارات اهل قلم،(1382).
12-ورق درخت طوبا، انتشارات مرکز سعدی شناسی، (1383).
13-وامق و عذرا (بازنويسي و تلخيص)، انتشارات اهل قلم،(1383).
14-گونه‌هاي نوآوري در شعر معاصر ايران، انتشارات نشر ثالث،(1383).
15-ساده‌ي بسيار نقش، انتشارات علمی فرهنگی و حافظ شناسی،(1384).
16-چشمه‌ي خورشيد، انتشارات نوید و مرکز حافظ شناسی،(1385).
17- قراءة جديدة في حياة حافظ الشيرازي و فكره و اشعاره، انتشارات آیسسکو،(1386).
18-غبار زدايي از مسير تماشا(مجموعه‌ی مقالات)، انتشارات روزگار، (1386).
19-مهر و ماه (تصحيح- مشترك با کاووس رضايي)، انتشارات نوید، (1386).
20-اشتر نامه (تصحيح-مشترک با کاووس رضایی)، انتشارات زوار،(1386).
21-ديوان اشعار شيخ امين الدين بلياني(تصحيح-مشترک با محمدبرکت)، انتشارات فرهنگستان هنر، (1387).
22- دیگرگونه خوانی متون گذشته، انتشارات علم،(1388).
23- راهنمای موضوعی حافظ شناسی، انتشارات نوید، (1388).
24- کارنامه‌ی تحلیلی خیام پژوهی(مشترک با سعید حسام پور)، انتشارات علم، (1389).
25-دفتر نسرين و گل، انتشارات تخت جمشيد با همكاري بنياد فارس شناسي، (1389).
26-دريچه‌ي صبح ( بازشناسي زندگی و سخن سعدي)، انتشارات خانه‌ی کتاب، (1389).
27-يادهايي رها در باد( با همکاری خسرو رشیدی)، انتشارات تخت جمشید، (1389).
28-آیینهی مهرآیین، انتشارات مصطفوی و بنیاد فارس شناسی، (1390).
29-راهنمای موضوعی سعدی شناسی (مشترک با لیلا اکبری)، انتشارات دانشگاه شیراز، (1391).
30-مثنوی وصف الحال (تصحیح -مشترک با کاووس رضایی)، انتشارات نوید، (1392).
31-تصحیح دیوان بسمل شیرازی (در دست تصحیح).
32-کارنامهی تحلیلی نیماپژوهی(در دست تدوین).

2-3 -من ماه تابانم (شعر كودك)، انتشارات هفت اورنگ، شيراز، 1378معرفی اثر:
این کتاب در11صفحه و با شمارگان 10000در سال 1378 به چاپ رسیده است. این مجموعه‌ی شاعرانه نخستین تجربه‌ی شعر کودکانه‌ی حسن‌لی است، که در وزن‌های کوتاه و روان مفاهیمی همانند: صلح، دوستی، عشق و صداقت را، به کودک منتقل می‌نماید. ساختار شعرهای این کتاب به شیوه‌ی معمایی است و کودک را از بیت اول به بیت دوم و سوم می‌کشاند و هدفش تحریک کنجکاوی کودک برای پاسخ به معمایی می‌باشد که پاسخ، نیز در متن شعر نهفته است.
2-4- سلسله‎ي موي دوست (مجموعه‌ی مقالات)، انتشارات هفت اورنگ، شيراز 1378معرفی اثر:
این کتاب در 638 صفحه و با2000 نسخه در سال 1378به چاپ رسیده است که در حقیقت، نخستین دفتر از دفترهای نه‌گانه‌ای است که حسن‌لی در خصوص مقاله‌های نویسندگان درباره‌ی سعدی و آثارش گردآوری نموده است. در مقدمه‌ی 14 صفحه‌ای کتاب با عنوان «با سعدی چه کرده‌ایم» به جایگاه بلند سعدی در ادب پارسی اشاره شده است. کتاب حاضر مقاله‌هایی است برگزیده از دیگر نویسندگان که در سه دفتر، با موضوعات زیر گردآوری شده است:
دفتر نخست: سلسله‌ی موی دوست (زندگی سعدی)، که عنوان کتاب برگرفته از همین دفتر است.
دفتر دوم: ورق درخت طوبا (سخن سعدی).
دفتر سوم: تحفه‌ی روزگار( سعدی در آن سوی مرزها).
هر یک از این سه دفتر نیز، به صورت کتابی مستقل می‌باشد که استفاده از آن، برای پژوهش‌گران آسان‌تر و مفیدتر می‌باشد. (کتاب حاضر:14)

2-5- به لبخند آيينه‎اي تشنه‎ام (مجموعه‎ي شعر)، انتشارات هفت اورنگ، شيراز، 1379معرفی اثر:
این کتاب اولین مجموعه‌ی شعر کاووس حسن‌لی است، در 160 صفحه با3000 نسخه در سال 1379 به چاپ رسید. اشعار آمده در این کتاب شامل، 32 عنوان غزل،16 عنوان شعر سپید و نیمایی، 8 عنوان مثنوی،3 عنوان دو بیتی پیوسته، و 2 عنوان شعر به زبان ترکی می‌باشد. (کتاب حاضر:2)
نقد و بررسی دیگران
محمد مهدی مدرس در مقاله‌ای با عنوان «به لبخند آینه‌ای تشنه‌ام» بیان می‌کندکه:
«این مجموعه سروده‌های شاعر فرزانه و روشن ضمیر دیار جنوب، دکتر کاووس حسن‌لی است، شاعری پر مایه که رنج‌ها و شادی‌های زندگی را در سایه روشن سروده‌های خویش بازتاب می‌بخشد و اندیشه‌هایش را از ضمیر ناخودآگاه بیرون می‌کشد در ریسمان شعر جلوه‌گر می‌سازد. شاعری که لحظه‌های احساس را نخست می‌سازد و سپس در هم می‌شکند و دوباره به یاری اندیشه و ذوق هنری و دست شوق به آفرینشی تازه تبلور می‌بخشد. در شعر حسن‌لی، هم برق شادی موج می‌زند و هم رگه‌های اندوه به چشم می‌آید. او به دنبال سلامی بی‌ریا است و حرف‌هایش ساده و بی‌پیرایه است.
سروه‌های شیوای این شاعر، درباره‌ی پیشوانی فکری همه‌ی انسان‌ها علی‌مرتضی(ع) کافی است که او را به عنوان سراینده‌ای خوش سخن که احساسات لطیفش را با رمز و رازی جادویی در آمیخته است، بشناسیم و بر جایگاهش ارج نهیم.» (مدرس، 1371: 8)
صدیقه پیکر و مرضیه طاهری در مقاله‌ای با عنوان «نظری بر شعر صدای گمشده» از مجموعه‌ی شعر «به لبخند آیینه‌ای تشنه‌ام»به این نکته اشاره دارند که:
«در این سروده شاعر جویا و پرسان به سراغ خاطراتی می‌رود که در هر مرحله از زندگی و در هر مکان و زمان با خود کشیده است، خاطراتی که مانند تمام خاطرات بشری ثبات ندارد. شاعر صدای دور و گمشده را در زادگاهش دنبال می‌کند. او به یاری آمیختن دو حس متفاوت در کنار هم، با مخاطب از حس گمشده‌اش سخن می‌گوید؛ حسی مبهم و گنگ که برای شناخت دقیق آن دست به دامان شعر می‌گردد ذهن او کنجکاو و جستجوگر است و از میان گل‌بوسه‌های مهر به دنبال آن عزیزترین و دوست داشتنی‌ترین خاطره است. شاعر در میان دنیایی از تردید و تاریکی که با واژه‌های همراه شده است به مادر که منبع جوشان مهربانی و عاطفه است رو می‌کند و به گهواره که سمبل آرامش کودکی است و به این ترتیب از مادر می‌خواهد که او را به آن حال و هوای کودکی ببرد، آن‌جا که اکنون به جای شاعر کودک شوق کودکی شاعر آرمیده است. احساس شاعر در شعر تکامل نمی‌یابد و شاعر ناراضی و ملول از شعر و زبانی که به وسیله‌ی آن می‌سراید، دوباره به دامان مادر پناه می‌برد،گویی در پایان دوباره می‌خواهد شعری بیافریند و دلیلش همان ابهام موجود در زبان و کلام است. زیرا زبان نیز قادر به بیان درونیات شاعر نمی‌باشد.» (پیکر -طاهری،1388: 6)
2-6-رستاخيز كلام (مجموعه‌ی مقالات ادبي)، انتشارات پيروي، شيراز، 1379معرفی اثر:
این کتاب در 290 صفحه در سال 1382چاپ گردیده است. و اولین کتابی است که حسن‌لی در آن به گردآوری مقاله‌هایی درباره شعر و ادب از دیگر نویسندگان، پرداخته است. سعدی شناسان و دوستداران او، همواره بوستان را در جایگاه یک کتاب اخلاقی و آموزشی نگریسته و آن را جهان مطلوب سعدی دانسته‌اند.(کتاب حاضر:3)
2-7- سعدي آتش‎زبان (مجموعه ی مقالات)، انتشارات هفت اورنگ،شيراز،1380معرفی اثر:
این کتاب در 486 صفحه با 3000 نسخه در سال 1380 به چاپ رسیده است. که دربرگیرنده‌ی مقاله‌هایی است، برگزیده ازدیگر نویسندگان با موضوعات مختلفی چون: توضیح واژه‌ها، عبارات و بیت‌های مشکل، نقد مقاله‌های که در پیوند با سعدی پدید آمده است و نوشته‌های دیگر نویسندگان درباره‌ی سعدی، که برای سهولت کار خوانندگان همه‌ی این موارد در سه بخش بوستان، گلستان و« آثار دیگر» تقسیم شده‌اند. در گردآوری مقالات برای «بوستان وگلستان» هر کدام جداگانه 19عنوان مقاله و در قسمت آثار دیگر 10عنوان مقاله ذکر شده است. این مقاله‌ها در حوزه‌ی آثار و انديشه‌هاي سعدي است، که عنوان برخی از آن ها عبارت است از: «گامي چند با شارحان بوستان در گلگشت سعدي، رضا انزابي نژاد»، «حسن روز افزون بوستان، سعيد حميديان»، «نقد و بررسي شرح سودي بر بوستان، ولي‌الله دروديان»، «اندر ملحقات بوستان، محمود كاميار»، «سيري در بوستان، ايرج وامقي»، «نكته‌اي چند در گلستان و بوستان، ‌هاشم جاويد»، «سيري در گلستان، محمدجواد شريعت» و …(کتاب حاضر:10-7)
نقد و بررسی دیگران
محمد مهدی مدرس در مقاله‌ای با عنوان «سعدی آتش زبان» ضمن معرفی اجمالی کتاب، بخش‌هایی از مقدمهی کتاب را در این مقاله می‌آورد و در ادامه بیان می‌دارد که:
«شیوه‌ی نظر شناسانه و ژرفانگرانه‌ی دکتر کاووس حسن‌لی نویسنده‌ی گرانمایه و صاحب نظر در گزینش نوشتارهایی که هر کدام در جای خود توانسته‌ است به عنوان مأخذی اطمینان بخش جلوه گری داشته باشد و نیز می‌تواند مورد بهره‌برداری سعدی شناسان و پویندگان راه پرتب و تاب ادب فارسی قرار گیرد. بخش‌های گوناگون کتاب در زمینه‌های شرح و تفسیر و تبیین واژه‌ها، جمله‌ها و سروده‌های سعدی و بررسی نوشتارها و نقدها و برگزیده کتاب‌هایی که نمایشگر چگونگی اندیشه و ذوق استادان سخن است می‌تواند برای کسانی که بر بستر سعدی شناسی گام می‌نهند، مورد بهره‌برداری قرار گیرد». (مدرس، 1381: 6).
2-8-فرهنگ سعدي‎پژوهي، انتشارات بنياد فارس‎شناسي و مركز سعدي‎شناسي، شيراز، 1380معرفی اثر:
این کتاب با همکاری مرکز سعدی شناسی و بنیاد فارسی شناسی در 704 صفحه با 3000 نسخه در سال 1380 به چاپ رسیده است که شامل یک مقدمه‌ی 30 صفحه‌ای و دو بخش« مقاله‌ها» و «کتاب‌ها» است، بخش مقاله‌ها 314 صفحه و بخش کتاب‌ها 203 صفحه را به خود اختصاص داده است، که در پایان کتاب نیز 3 فهرست راهنما و یک نام نامه به صورت الفبایی آمده است. کتاب به بررسی انتقادی مقاله‌ها و کتاب‌هایی پرداخته که در سده‌ی چهارده (در سال 1300 تا پایان 1375 خورشیدی) در پیوند با سعدی در ایران پدید آمده، یا از زبان‌های دیگر به فارسی برگردانده شده است. (کتاب حاضر:13)
در این اثر بیش از 700 مقاله و نزدیک به 150کتاب بازیابی و بررسی شده است. هم چنین سعی بر آن شده است پس از بازیابی و شناسایی مقاله‌ها و کتاب‌ها، همه‌ی این نوشته‌ها بر بنیاد و طرحی منظم و با روشی منطقی، نقد و بررسی گردند. در مقدمه‌ی کتاب پس از آوردن مطالبی در مورد شخصیت و زندگی سعدی در گزارشی دقیق و علمی سیر سعدی پژوهی و درصد کارهای انجام گرفته در مورد سعدی، بسامد رویکرد به آثار سعدی و نکته‌های دیگر همراه با آمار و ارقام و شش نمودار جالب و آموزنده مطرح شده است. در بخش مقاله‌ها و کتاب‌ها برای هر مقاله یا کتاب پنج بخش با عنوان‌های «مضامین اصلی»، « منابع اصلی»، رویکرد به آثار سعدی»، «اشاره» و «تأثیرات و پاسخ‌ها» در نظر گرفته شده است. با این توضیح که در بخش «مضامین اصلی» با توجه به حجم و اهمیت هر مقاله یا کتاب گزارشی درباره‌ی آن آورده شده که خواننده با خواندن خلاصه‌ای مناسب درباره‌ی هر مقاله و کتاب با محتوا و چگونگی آن آشنا می‌شود.(همان:23)
در بخش «منابع اصلی» مأخذ هر مقاله یا کتاب مورد استفاده، ذکر شده و در صورتی که نوشته‌ای در چند جا به چاپ رسیده باشد، محل‌های مختلف چاپ آن قید شده است.در قسمت «رویکرد به آثار سعدی»، تلاش بر این بوده تا مواردی را که نویسندگان در نوشته‌های خود از نظم و نثر سعدی به صورت مصراع، بیت و یا عبارت به کار برده‌اند با ذکر شماره و نام اثر به دست دهد. در بخش «اشاره» سعی شده است تا به دور از نام و آوازه‌ی افراد با دقت و نظری در خور، مقاله‌ها و کتاب‌ها مورد نقد و داوری قرار گیرد و علمی و غیرعلمی بودن آن‌ها از زاویه‌های مختلف استدلالی، ادبی و نگارشی سنجیده شود . در بخش« تأثیرات و پاسخ‌ها» موارد تأثیرگذاری هر مقاله یا کتاب در آثار دیگران و پاسخی که به آن مقاله یا کتاب داده شده با ذکر نشانی و شماره‌ی صفحه مشخص شده است.(همان:30)
نقد و بررسی دیگران
محمد جواد حسن شاهی در مقاله‌ای با عنوان «پژوهشی تازه و فراگیر در عرصه سعدی پژوهی» ضمن بررسی مختصر کتاب «فرهنگ سعدی پژوهی» می‌گوید که: «با نگاه به این رسالهی جامع که روند و افق تازه‌ای در زمینه‌ی سعدی پژوهی داشته، چشم و دل عاشقانه و دوستداران سعدی را می‌نوازد. دکتر کاووس حسن‌لی در این رساله‌ی ارزشمند با دقت تمام به داوری‌های نادرست، غیر مستند و بی‌پایه و گاهی غریب و شگفت‌‌آور برخی از نویسندگان ایرانی اشاره می‌کند و به گونه‌ای تازه‌ بعضی از نوشته‌های این نویسندگان را از سر بی‌ذوقی و بی‌دانشی درباره‌ی شیخ اجل سعدی اظهار نظر کرده‌اند، با نوشته‌های اندیشمندان غیر ایرانی در کنار هم قرار داده تا درجه و اعتبار آن به روشنی نمایان گردد». (حسن شاهی، 1377: 8)
خسرو قاسمیان در مقاله‌ای با عنوان«فرهنگ سعدی پژوهی» به نقد و بررسی کتاب فرهنگ سعدی پژوهی پرداخته است، و می گوید: «کتاب «فرهنگ سعدی پژوهی» با رویکردی تازه و شیوه‌ای کاربردی و چند جانبه، اتفاقی است بی‌نظیر که در حوزه‌ی سعدی پژوهی صورت گرفته است. وی ضمن معرفی ساختار تشکیلاتی فرهنگ سعدی پژوهی، بخش‌های پنج گانه‌ی کتاب را بررسی نموده و در مبحثی با عنوان معماری فرهنگ سعدی پژوهی، به اشکالات کتاب می‌پردازد. نکته‌ی حائز اهمیت در مورد تفکیک بخش‌های پنج گانه‌ی کتاب این است که مراجعه کننده به راحتی می‌تواند به هر بخشی که مایل باشد رجوع کند و مطلب مورد نظر خود را بیابد. اما معماری فرهنگ سعدی پژوهی، خالی از سؤال و احیاناً اشکال نیست. شاید نخستین پرسشی که به ذهن برخی خطور کند، این باشد که آیا نام «فرهنگ» برای این مجموعه مناسب است؟ و یا اگر عنوان دیگری مانند «کتاب شناسی تحلیلی سعدی پژوهی» را آن می‌نهادند، مناسب‌تر نبود؟ نکته‌ی دیگری که ممکن است ذوقی هم باشد ولی اگر رعایت ‌شود در القای توضیحات، کارسازتر بوده، این است که چکیده‌ی توضیحات ارائه شده در برابر «مضامین اصلی» به ویژه در آغاز بحث در موارد زیادی با نقل از نوشته‌ی مورد بررسی صورت گرفته است، که اگر این گزارش‌ها به ویژه در بند نخست، همه به نثر مؤلف می‌آمد و فقط هر جا که اقتضا می‌کرد از نوشته‌ی اصلی نقل مطلب می‌شد، خیلی بهتر بود. ذکر این چند به اصطلاح اشکال – که برخی از آن‌ها هم می‌تواند ذوقی باشد- تنها به منظور توجه کردن به آن‌ها برای چاپ‌های بعد است وگرنه ارزش فرهنگ سعدی پژوهی، بیش از آن است که این گونه یادآوری‌ها، غباری به ساحت آن بنشاند.» (قاسمیان،1380: 81-78).
داوود غلامزاده در مقاله‌ای با عنوان «فرهنگ سعدی پژوهی» به معرفی اجمالی «فرهنگ سعدی پژوهی»می‌پردازد و اشاره دارد که:
«فرهنگ سعدی پژوهی با توجه به طرح ابتکاری و ویژه ای که دارد، الگوی مناسبی برای تهیه‌ی دیگر کتاب شناسی‌ها می‌باشد. در ادامه طرح و بخش‌های پنج‌گانه‌ی کتاب مورد نقد و بررسی قرار می گیرد و موارد انتقادی خود را از برخی صفحه‌های کتاب حاضر بیان میکند. و در آخر مقاله‌هایی را که از دید مؤلف کتاب پنهان مانده، معرفی می‌کند.» (غلامزاده،1386: 66).
فرزانه معینی در مقاله‌ی خود با عنوان «75 سال سعدی پژوهی در آیینه‌ی یک کتاب»به این مطلب اشاره دارد که: «درفرهنگ سعدی پژوهی» همه ی مقاله‌ها و کتاب‌هایی که در سده‌ی چهارده (از سال 1300تا 1375 خورشیدی) در پیوند با سعدی در ایران پدید آمده به گونه‌ای گسترده معرفی، نقد و بررسی شده است و افزون بر بازیابی و گردآوری این نوشته‌ها، بررسی توصیفی و تحلیلی آن‌ها نیز برای نخستین بار صورت گرفته است. و تنها مرجعی است که بیش از 850 نوشته در پیوند با سعدی را معرفی کرده است. معینی نبود فهرست موضوعی نوشته‌ها را اشکالی می‌داند که امکان استفاده و استناد به مطالب کتاب را کاهش داده است.از این رو پیوستن فهرست موضوعی به این کتاب گران‌قدر، بر ارزش آن خواهد افزود. » (معینی،1387: 27-25).
2-9-شيرين‎تر از قند (زیر نظر اکبر ایرانی و علیرضا مختارپور)، انتشارات اهل قلم، تهران 1381، (چاپ دوم: 1382)معرفی اثر:
این کتاب زیر نظر اکبر ایرانی و علیرضا مختارپور، در 128 صفحه و با 4000 نسخه در سال 1381 به چاپ رسیده است. در این کتاب بعد از مقدمه‌ای 32 صفحه‌ای (زندگی، سخن و اندیشه سعدی) به تلخیص و بازنویسی دیباچه و 10 باب بوستان سعدی پرداخته شده است. نویسنده در این کتاب یادآور می‌شود که این متن برای استفاده‌ی جوانان سامان یافته است از همین رو صراحت، سادگی، آموزندگی و جذابیت از معیارهای اصلی گزینش بوده است. زبان بوستان سعدی بسیار ساده، زیبا و هنری است. مخاطبان ویژه‌ی کتاب به آسانی می‌توانند با شعر سعدی پیوند گیرند، آن را به سادگی دریابند و از بیان هنری او لذت ببرند. این گونه است که بازنویسی کامل این اثر به نثر، کاری شایسته به نظر نمی‌رسد. از همین رو در این کتاب برای ارتباط بیشتر خوانندگان با متن اصلی بوستان، ادبیات بوستان به نثر برگردانده شده است. (کتاب حاضر:18)
نقد و بررسی دیگران
محمد مهدی مدرس در مقاله‌ای با عنوان « گلستان و بوستان، شیرین‌تر از قند» به معرفی این کتاب می‌پردازد و می‌گوید: «حسن‌لی در کتاب «شیرین‌تر از قند» ضمن نشان دادن زایندگی قریحه و زبان شیرین و شیوا و پر رمز و راز سعدی، اندیشه و احساس و عاطفه‏ی شاعر را در حوزه‏ی هنری مورد ارزیابی قرار داده است و به نتیجه‏ای سازنده رسیده است که مطالعه‏ی آن می‌تواند شراره‏ی شوق و رغبت را در دل جوانان پرفروغ سازد. وی نیز اشاره دارد در کتاب شیرین‌تر از قند پس از مقدمه و دیباچه و نشان دادن رستاخیر سخن در بوستان و زیبایی‌های شاعرانه و به‏گزینی واژه‏ها، ده باب بوستان تلخیص شده است.» (مدرس،1383: 6)
2-10- سخن شيرين پارسي، (مشترك با اکبرصيادكوه، منیژه عبدالهی و سید احمد پارسا) انتشارات سمت،چاپ اول 1381، تهران،چاپ چهاردهم: 1390معرفی اثر:
این کتاب با همکاری اکبر صیادکوه، منیژه عبدالهی و سید احمد پارسا، در 326 صفحه با 15000 نسخه در سال 1390 به چاپ چهاردهم رسید. عنوان فرعی این کتاب«برگزیده‌ی متون شعر و نثر گذشته و معاصر ، روش نگارش و پژوهش علمی ،سخنوری و ….»می‌باشد. مطالب كتاب در شش فصل صورت‌بندي شده است. که هر فصل بن‌مايه‌اي مستقل دارد، بن‌مايه‌هاي فصول شش‏گانه‌ی كتاب عبارت‌اند از: حماسه، عرفان، ادب غنايي، شعر معاصر، اخلاق، سخنوري، ادبيات داستاني، نثر، نظم، مکتب‏های ادبی، ادب تعلیمی و ادبيات جهاني. در انتخاب متون، اولويت با متون جذاب و شيرين پارسي بوده است و در ميان آن‌ها متوني از كهن‌ترين ادوار ادب فارسي تا جديدترين آن‌ها به چشم مي‌خورد. در انتهای کتاب فهرست برخی از واژه‏ها و ترکیب‏های دشوار همراه با معانی آن‏ها، فراهم آمده است. این کتاب با عنوان درس «فارسی عمومی» در برخی دانشگاه‏های ایران تدریس می‌شود.(کتاب حاضر:6)
نقد و بررسی دیگران
محمد مهدی مدرس در مقاله‌ای با عنوان «سخن شیرین پارسی» ضمن بررسی مختصری فصل‌های هشت گانه این کتاب، به این نکته اشاره دارد که: «دکتر کاووس حسن‌لی استاد گرانمایه دانشگاه شیراز درباره شعر نیز سخن آغاز می‌کند و سپس مرحله‌ی پیشین از الهام، آستانه‌‌ی الهام، زمان بارش الهام، هنگام آفرینش اثر و مرحله‌ی پس از آفرینش هنری را به تصویر می‌کشد که جالب و خواندنی است. در شمار ارزندگی‌های کتاب، برداشت‌هایی است که از سروده‌ها و سخنان شاعران بزرگ آمده است و شناخت مخاطب را از سطحی نگری به ژرفانگری می‌کشاند. کار استادان فرهیخته‌ی شیراز در تألیف این کتاب یک کار ارزشی است که تحلیل‌های موشکافانه‌ی کتاب می‌تواند برای دانشجویان مفید باشد» (مدرس، 1382: 6)
2-11- مثنوی وامق و عذرا(تصحیح،مشترک با کاووس رضایی)،انتشارات روزگار،تهران1382معرفی اثر:
این کتاب با همکاری کاووس رضایی در 272 صفحه با 2200نسخه در سال 1382تصحیح و به چاپ رسیده است.کتاب حاضر دفتر نخست از «پنج گنج حسینی»است که شامل مثنوی«وامق و عذرا» در 4500بیت در بحر رمل مسدس که شاعر سرایش آن را در سال 1226 هجری قمری در 42 سالگی خود به پایان برده است. در ابتدای کتاب زندگی نامه‌ی سراینده آمده و در ادامه روایت‌هایی درباره‌ی داستان درج شده است. یکی از تفاوت‌های مهم روایت حسینی با روایت‌های دیگر این است که در این روایت، برای نخستین بار داستان عاشقانه‌ی «وامق و عذرا» با داستان عاشقانه‌ی «سعاد و سلمی» به هم در پیوسته است در وامق و عذرای حسینی، وامق دل‌باخته‌ی عذرا، سلمی دل‌باخته‌ی وامق و سعاد دل‌باخته‌ی سلمی است. (کتاب حاضر:5)
نقد و بررسی دیگران
محمد مهدی مدرس در مقاله‌ای با عنوان «مثنوی وامق و عذرا» ضمن بررسی بخش‌هایی از این کتاب بیان می‌کند که: «دو تن از دانشوران و پژوهشگران استاد کاووسی حسن‌لی و کاووس رضایی با تکیه بر ژرف نگری‌های خود داستان مشهور وامق و عذرا را مورد بررسی قرار داده‌اند و به تصحیح آن همت گماشته‌اند. ذوق و اندیشه‌ای که این دو پژوهشگر در تصحیح داستان به خرج داده‌اند، گونه‌ای نوگستری و حتی نوآوری است و تصحیح کنندگان هم، در فضا پردازی و هم شخصیت پردازی داستان توفیق یافته‌اند و توصیف‌شان با لطافت و ذوق آمیخته است. (مدرس، 1382: 6)
2-12- «رنگ از رخ تمام قلم‌ها پريده است» (مجموعه‌ی شعر)،انتشارات روزگار، تهران 1382معرفی اثر:
این کتاب دومین مجموعه‌ی شعر حسن‌لی است در 175 صفحه با 2200 نسخه که در سال 1382 به چاپ رسیده است. قالب‌های شعری این مجموعه، غزل(26 عنوان)، شعر سپید و نیمایی(18 عنوان)، مثنوی(7 عنوان)، دو بیتی پیوسته(یک عنوان) می‌باشد. حسن‌لی از یک نوشته‌ی توصیفی با عنوان (یک بامداد بهاری در حافظیه) به جای مقدمه‌ی کتاب استفاده کرده، و در ادامه اشعاری از مجموعه‌ی شعری «به لبخند آیینه‌ای تشنه‌ام» به مجموعه‌ی حاضر افزوده شده است. (کتاب حاضر:2)
نقد و بررسی دیگران
محمد مهدی مدرس در مقاله‌ای با عنوان «رنگ از رخ تمام قلم‌ها پریده است» این چنین می‌گوید: «سروده‌های کاووس حسن‌لی نشان می‌دهد که او در کار بررسی پدیده‌ها و چهره گشودن واقعیت‌هاست و می‌خواهد از انبوه خوانده‌ها، شنیده‌ها و اندیشیدن‌ها همراه با آمادگی و بیداری درون ازکام‌ها و ناکام‌ها پرده بردارد. از تخته‌بند تنگ پیوندهای سطحی برون آید و با گشودن بال رازگشای، به حقیقت‌های عریان پر بزند و با بینش ژرف و توان تحلیل، از آن‌چه می‌بیند و می‌شنود، پرده بردارد و به کمک طبیعت، نقش رنج‌ها و شادی‌ها را دریابد. یک شاعر دردشناس باید از کاربرد خمیرمایه‌ی خرد غافل نماند. تا حقایق را آن‌گونه که هست و آن-گونه که جلوه‌گری دارد، ببیند. چنین شاعری، پدیده‌ها را با چشم دل به تماشا می‌نشیند و «رنج بال‌های بسته» را درک می‌کند. یک شاعر ژرفانگر به درون خود و انسان‌های دیگر نقب می‌زند تا ناشنیدنی‌ها را بشنود و نادیدنی‌ها را ببیند، فریادها را احساس کند، فریادهایی که آوای آن از حصار تن بیرون نمی‌جهد ولی قابل احساس است و می‌توان آن را دریافت.»(مدرس،1382: 72)
محمد حکیم آذر در مقاله‌ای با عنوان «شاعر لبخندها، نگاهی گذرا به رنگ از رخ تمام قلم‌ها پريده است» درباره‌ی این مجموعه‌ی شعر می‌گوید:
«کتاب «رنگ از رخ تمام قلم‌ها پريده است» را مي‌توان نمايشگاهي فراخ از نونگري حسن‌لی به شعر و به دنياي پيرامون خويش دانست. تنوع در فرم، قالب‌ها (از قالب‌هاي آشناي كهن گرفته تا قالب‌هاي نو)، غناي واژه‌ها، نگاه تازه و تفكر لطيف شاعر در اين مجموعه نشان مي‌دهد كه با شاعري دانش‌آموخته، نوطلب، آرمان‌گرا و نرم‌خو رو‌به‌رو هستيم.در يك نگاه كلي و گذرا به اين مجموعه تكرار چند مضمون توجه مخاطب را جلب مي‌كند. اميد به دست‌يابي انسان به ذات حقيقي خود، سر زندگي، نشاط و شادي از جمله مفاهيم و مضامين تكرار شونده در دفتر شعر ياد شده است. شعر شاعردر اين دفتر تكرار موزون خاطره‌هاي شاعرانه‌اي است كه او را احاطه كرده و اين خاطره‌ها چه شيرين و چه تلخ در هر شعر و نيز در كل مجموعه به پيامي اميد بخش، انتظاري شيرين، نشاطي ماندگار و افقي سبز مي‌انجامد. در اين ميانه تكرار «لبخند» بسيار چشم‌گير است. خنده ،لبخند و واژه‌هاي مرتبط با آن‌ها در دفتر «رنگ از رخ تمام قلم‌ها پريده است» بازتابي جدي از شهود شاعرانه‌اي است كه دنيا، انسان و خداوند را عاشقانه در كنار هم مي‌بيند و از فرط «رجا» به «خوف» نمي‌پردازد. اين موتيف شاعرانه در دفتر شعر مذكور حدود 43 بار در متن و 4 بار در عنوان شعرها آمده است. شاعر در پناه لبخند تابلويي رنگارنگ از آرمان‌ها و آرزوهاي بشري را ترسيم مي‌‌كند. تابلويي كه دست‌نيافتني نيست، اما بيگانگي انسان معاصر با سرشت‌ برين خويش او را از اين گوهر ارجمند دور انداخته است. هر چه بر سر آدمي مي‌رود از «بي‌ترانگي» و بي‌لبخند ماندن اوست.» (حکیم آذر،1387: 30-29)

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *