تأثير كاربرد ژل آلوئه ورا و كلريد كلسيم بر عمر انباري و خواص كيفي ميوه هلو90

2145030-301625دانشگاه ارومیه
دانشکده کشاورزی
پایان نامه برای اخذ درجه کارشناسی ارشد در رشته علوم باغبانی
گرایش میوه کاری
تأثير كاربرد ژل آلوئه ورا و كلريد كلسيم بر عمر انباري و خواص كيفي ميوه هلو
تنظیم ونگارش:
سجاد ریایی
استاد راهنما:
دکتر محمدرضا اصغری
دی ماه 1390
-403225471170
خلاصه:
استفاده از ترکیبات سالم و سازگار با سلامت انسان و طبیعت یکی از دغدغه های مهم محققین تکنولوژی پس از برداشت محصولات باغی است. هدف از این تحقیق بررسی تاثیر پوشش خوراکی ژل آلوئه ورا و کلرید کلسیم بر ماندگاری و خصوصیات کیفی میوه هلو رقم زعفرانی بود. تیمار ژل آلوئه ورا در غلظت‌های صفر، 20 ، 25 و33درصد و تیمار کلرید کلسیم در سه سطح صفر و 5/0 و1درصد وهمچنین ترکیبات مختلف این تیمارها اعمال شدند. آزمایش بصورت فاکتوریل بر پایة طرح کاملاً تصادفی در 5 تکرار اجرا گردید. صفات مورد بررسی شامل میزان ویتامین ث، مواد جامد محلول، pH آب میوه، اسید های قابل تیتراسیون، سفتی بافت میوه، فنل کل، آنتی اکسیدان کل و میزان فعالیت آنزیم های کاتالاز و پلی فنل اکسیداز بود. نتایج نشان دادند که تیمار کلرید کلسیم 1درصد و ژل آلوئه ورا 33درصد مانع از افزایش pH طی دوره نگهداری گردیدند و تیمار ژل آلوئه ورا 33درصد موجب حفظ اسید های قابل تیتراسیون گردید. روند افزایش مواد جامد محلول در تیمار ژل آلوئه ورا 33درصد و نیز ترکیب این تیمار با کلرید کلسیم 5/0 و 1درصد کند تر بود. تیمارهای ترکیبی ژل آلوئه ورا و کلرید کلسیم موجب حفظ سطوح ویتامین ث در حد بالاتری نسبت به شاهد گردیدند. تیمار های کلرید کلسیم منجر به افزایش میزان سفتی و تیمار ژل آلوئه ورا 33درصد منجر به حفظ میزان سفتی در پایان دوره نگهداری گردیدند. بالاترین میزان فنل کل مربوط به تیمار ترکیبی ژل آلوئه ورا 25درصد و کلرید کلسیم 1درصد بود و تیمارهای کلرید کلسیم منجر به حفظ ظرفیت آنتی اکسیدانی کل گردیدند. میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در تیمار ژل آلوئه ورا 33 درصد همراه با کلرید کلسیم 1درصد افزایش یافت و تیمار ژل آلوئه ورا 33درصد مانع از افزایش فعالیت آنزیم پلی فنل اکسیداز گردید.
کلمات کلیدی: ژل آلوئه ورا – كلريد كلسيم – هلو رقم زعفرانی – خواص كيفي- عمر انباری– پوشش هاي خوراكي
فهرست مطالب
خلاصه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
TOC o “1-4” h z u TOC o “1-4” h z u فصل اول1مقدمه1
1-1- مبدا و سابقه کاشت هلو2
1-2- رده بندی و مشخصات گیاه شناسی21-3- وضعيت توليد هلو در جهان31-4- برداشت و بازار رسانی31-5- خصوصیات کیفی هلو و معیار های آن41-6- شرایط مطلوب نگهداری هلو51-7- آسیب شناسی پس از برداشت هلو5
1-8- تاریخچه آلوئه ورا61-9- خصوصيات گياه شناسي گیاه آلوئه ورا6
1-10- اندام های مورد استفاده گیاه آلوئه ورا8
1-11- ژل آلوئه ورا8
1-12- لزوم کاربرد تکنولوژی پس از برداشت برای نگهداری هلو10فصل دوم13
بررسی منابع13
2-1- کلسیم در فیزیولوژی محصول برداشت شده13
2-2- نقش کلسیم در دیواره سلولی13
2-3- نقش کلسیم در غشاهای سلولی14
2-4- نقش کلسیم درتوسعه سلول و فرایند های داخلی15
2-5- نقش کلسیم در تعادل کاتیون _ آنیون و تنظیم اسمزی15
2-6- نقش کلسیم در میوه16
2-7- نحوه نفوذ کلسیم به داخل میوه17
2-8- عواملی که تجمع کلسیم را در میوه تحت تاثیر قرار می دهند17
2-9- محلول پاشی کلسیم18
2-10- کاربرد کلسیم بعنوان راه مؤثر در افزایش عمر پس از برداشت محصولات باغ19
2-11- ژل آلوئه ورا21
2-11-1- ژل آلوئه ورا به عنوان واکس پوششی212-11-2- خاصیت قارچ کشی ژل آلوئه ورا23
2-11-3- کاربرد ژل آلوئه ورا در پس از برداشت25
فصل سوم25
مواد و روشها25
3-1- تهیه ميوه253-2- طرح آزمایشی26
3-3- تهیه ژل آلوئه ورا26
3-4- تیمار میوه ها با ژل آلوئه ورا26
3-5- تيمار میوه ها با محلول کلرید کلسیم263-6- تيمار میوه ها با محلول کلرید کلسیم و ژل آلوئه ورا27
3-7- آزمون‌هاي كيفي ميوه27
3-7-1- تعیین سفتی بافت میوه27
3-7-2- اندازه گیری pH آب میوه27
3-7-3- اندازه‌گيري ميزان اسيد آسكوربيك (ويتامين ث)27
3-7-3-1- تهیه محلول 025/0 درصد 2و6 دی کلروفنل ایندوفنل283-7-3-2- تهیه اسید آسکوربیک استاندارد28
3-7-3-3- استخراج عصاره میوه28
3-7-4- اندازه‌گيري مواد جامد قابل حل كل عصاره میوه (SSC)29
3-7-5- اندازه‌گيري اسيدهای قابل تيتراسيون (TA)29
3-7-6- اندازه گيري محتوای فنل كل30
3-7-6-1- تهيه محلول كربنات سديم30
3-7-6-2- رسم منحنی استاندارد اسيد گاليك31
3-7-7- تعیین ميزان فعالیت آنتی اکسیدان کل عصاره ميوه32
3-7-8- اندازه گیری میزان فعالیت آنزیم کاتالاز33
3-7-8-1- نحوه تهیه بافر فسفات:34
3-7-9- اندازه گيري فعالیت پلي فنل اكسيداز(PPO)34
3-7-10- تجزیه و تحلیل داده‌ها35
فصل چهارم36
نتایج36
4-1- pHآب میوه37
4-2- مواد جامد محلول39
4-3- اسیدهای قابل تیتراسیون40
4-4- ویتامین ث(اسید آسکوربیک)43
4-5- سفتی بافت میوه46
4-6- فنل کل49
4-7- ظرفیت آنتی اکسیدانی کل534-8- آنزیم کاتالاز56
4-9- آنزیم پلی فنل اکسیداز60فصل پنجم64
بحث64
5-1- pHآب میوه64
5-2- مواد جامد محلول(TSS )65
5-3- اسیدهای قابل تیتراسیون(TA )66
5-4- سفتی بافت میوه67
5-5- ویتامین ث :70
5-6- فنل کل میوه ها72
5-7- ظرفیت آنتی اکسیدانی کل73
5-8- آنزیم کاتالاز74
5-9- آنزیم پلی فنل اکسیداز:75
5-10- نتیجه گیری کلی78
5-11- پیشنهادات79
منابع80فهرست جداول

جدول1-1- میزان تولید هلو در ده کشور اول دنیا (فائو، 2008)..3
جدول1-2-ارزش تغذیه‌ای هلو در100 گرم میوه تازه5
جدول1-4- جدول تجزيه واريانس تأثير ژل آلوئه ورا، کلریدکلسیم و زمان بر صفات اندازه گیری شده در ميوه هلو رقم زعفرانی37
جدول2-4- جدول تجزيه واريانس تأثير ژل آلوئه ورا، کلریدکلسیم و زمان بر میزان فنل کل،فعالیت پلی فنل اکسیداز و کاتالاز در ميوه هلو رقم زعفرانی38
فهرست نمودار ها
نمودار4-1- اثر ژل آلوئه ورا بر pH آب میوه هلو رقم زعفرانی39
نمودار4-2- اثر کلرید کلسیم بر pH آب میوه هلو رقم زعفرانی39
نمودار4-3- اثر متقابل کلرید کلسیم و زمان نگهداری بر pH آب میوه هلو رقم زعفرانی40
نمودار4-4- اثر متقابل ژل آلوئه ورا ،کلرید کلسیم و زمان نگهداری بر میزان مواد جامد محلول هلو رقم زعفرانی41
نمودار4-5- اثر ژل آلوئه ورا بر میزان اسیدهای قابل تیتراسیون هلو رقم زعفرانی42
نمودار4- 6- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و کلرید کلسیم بر میزان اسید های قابل تیتراسیون هلو رقم زعفرانی43
نمودار4-7- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و زمان نگهداری بر میزان اسید های قابل تیتراسیون هلو رقم زعفرانی43
نمودار4- 8- اثر ژل آلوئه ورا بر میزان ویتامین ث هلو رقم زعفرانی45
نمودار4- 9- اثر کلرید کلسیم بر میزان ویتامین ث هلو رقم زعفرانی45
نمودار4-10- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و کلرید کلسیم بر میزان ویتامین ث هلو رقم زعفرانی46
نمودار4-11- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و زمان نگهداری بر میزان ویتامین ث هلو رقم زعفرانی46
نمودار4-12- اثر متقابل ژل آلوئه ورا ،کلرید کلسیم و زمان نگهداری بر میزان ویتامین ث هلو رقم زعفرانی47
نمودار4-13- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و کلرید کلسیم بر سفتی بافت میوه هلو رقم زعفرانی48
نمودار4-14- اثر ژل آلوئه ورا بر سفتی بافت میوه هلو رقم زعفرانی49
نمودار4- 15- اثر متقابل ژل آلوئه ورا ،کلرید کلسیم و زمان نگهداری بر سفتی بافت میوه هلو رقم زعفرانی49
نمودار4- 16- اثر ژل آلوئه ورا بر میزان فنل کل هلو رقم زعفرانی51
نمودار4- 17- اثر کلرید کلسیم بر میزان فنل کل هلو رقم زعفرانی51
نمودار4- 18- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و کلرید کلسیم بر میزان فنل کل هلو رقم زعفرانی52
نمودار4- 19- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و زمان نگهداری بر میزان فنل کل هلو رقم زعفرانی52
نمودار4- 20- اثر متقابل کلرید کلسیم و زمان نگهداری بر میزان فنل کل هلو رقم زعفرانی53
نمودار4-21-اثر متقابل ژل آلوئه ورا،کلرید کلسیم و زمان نگهداری بر میزان فنل کل هلو رقم زعفرانی53
نمودار4- 22- اثر ژل آلوئه ورا بر میزان آنتی اکسیدان کل هلو رقم زعفرانی55
نمودار4- 23- اثر کلرید کلسیم بر میزان آنتی اکسیدان کل هلو رقم زعفرانی55
نمودار4- 24- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و کلرید کلسیم بر میزان آنتی اکسیدان کل هلو رقم زعفرانی56
نمودار4- 25- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و زمان نگهداری بر میزان آنتی اکسیدان کل هلو رقم زعفرانی56
نمودار4- 26- اثر متقابل کلرید کلسیم و زمان نگهداری بر میزان آنتی اکسیدان کل هلو رقم زعفرانی57
نمودار4 – 27- اثر ژل آلوئه ورا بر میزان فعالیت آنزیم کاتالاز هلو رقم زعفرانی58
نمودار4 – 28- اثر کلرید کلسیم بر میزان فعالیت آنزیم کاتالاز هلو رقم زعفرانی59
نمودار4- 29- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و کلرید کلسیم بر میزان فعالیت آنزیم کاتالاز هلو رقم زعفرانی59
نمودار4- 30- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و زمان نگهداری بر میزان فعالیت آنزیم کاتالاز هلو رقم زعفرانی60
نمودار4-31- اثرمتقابل ژل آلوئه ورا، کلرید کلسیم و زمان نگهداری بر میزان فعالیت آنزیم کاتالاز هلو رقم زعفرانی60
نمودار4 – 32- اثر ژل آلوئه ورا بر میزان فعالیت آنزیم پلی فنل اکسیداز هلو رقم زعفرانی62
نمودار4 – 33- اثر کلرید کلسیم بر میزان فعالیت آنزیم پلی فنل اکسیداز هلو رقم زعفرانی62
نمودار4 – 34- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و کلرید کلسیم بر میزان فعالیت آنزیم پلی فنل اکسیداز هلو رقم زعفرانی63
نمودار4 – 35- اثر متقابل ژل آلوئه ورا و زمان نگهداری بر میزان فعالیت آنزیم پلی فنل اکسیداز هلو رقم زعفرانی63
نمودار4 – 36- اثر متقابل ژل آلوئه ورا، کلرید کلسیم و زمان نگهداری بر میزان فعالیت آنزیم پلی فنل اکسیداز هلو رقم زعفرانی64
فصل اولمقدمه
امروزه علاوه بر افزايش جمعيت، با توجه به پیشرفت های علمي و اقتصادي، مصرف مواد غذایی رو به افزایش گذاشته است. یکی از راه های حفظ سلامتی و کاهش خطر ابتلا به بیماریها این است که روزانه مقادیر كافي از غذاهای سالم مصرف گردد (Kader, 2002). شواهد نشان می دهند که غذای سالم شامل مقادیر كافي از میوه و سبزی است که حاوي انواع ویتامین ها (ویتامین هاي C، A، B1، B3، B6و E) فیبرهای غذایی، ایندول ها، گلوکوزینولات ها، تیوسیانات ها، ایزوتیوسیاناتها، کومارین ها، فلاونوئید ها، فنل ها و غیره مي باشند. علاوه بر این، میوه ها وسبزی ها تامین کننده 16درصد منیزیم، 19درصد آهن و 9درصد کالری مورد نیاز بدن انسان هستند. ضایعات محصولات کشاورزی در سه مرحله قبل از برداشت، حین برداشت و پس از برداشت روی می دهد، اما به نظر می رسد بخش اصلی ضایعات محصولات کشاورزی فسادپذیر مربوط به مراحل برداشت و پس از برداشت تا رسیدن به دست مصرف کننده باشد. در این میان، هدف متخصصان پس از برداشت شناسایی عوامل موثر بر ضایعات و استفاده از فناوری های مناسب جهت کاهش آنها است ( Kader, 2002).
میوه ها و سبزی ها، محصولات بسیار فسادپذیری بوده که برای به حداقل رساندن ضایعات نیاز به شرايط مناسب جابجایی و نگهداري می باشند و محصولات باغی به علت داشتن آب زیاد به طور طبیعی آمادگی تخریب را دارند. آنها از لحاظ بیولوژیکی فعال هستند و فرآيندهاي تنفس، تبخیر و تعرق و فعالیت های بیوشیمیایی منجر به از دست دادن کیفیت محصول میشود (Thumula, 2006). در کشورهای در حال توسعه، برای محصولات فساد پذیر مانند میوه ها و سبزی ها، تكنولوژيهاي انبارداری، بسته بندی، حمل و نقل هنوز توسعه زیادی پیدا نکرده است و بنابراین میزان زیادی از آنها در طول این مراحل از بین می روند ( Thumula, 2006). در هنگام حمل و نقل اين محصولات بایستی از ابزارهای مناسب با دما و رطوبت نسبی کنترل شده استفاده نمود. بسته بندی مناسب میوه ها و سبزیهای تازه اثر معنی داری در کاهش ضایعات پس از برداشت آنها دارد (Kader, 2005).
مبدا و سابقه کاشت هلومبدا هلو (Prunus persica L) از چین است، جایی که سابقه کشت آن به 3000 سال قبل بر می گردد. احتمال دارد که هلو از راههای تجاری کوهستانی به ایران برده شده و در آنجا به میوه ایرانی شهرت پیدا کرده باشد: این نامگذاری موجب شده که بعضی ها تصور کنند مبدا هلو از ایران است ( Crisosto et al, 1994 ). سیصد و سی سال قبل از میلاد هلو وارد یونان شد و در خلال قرون وسطی، کاشت این درخت در سراسر اروپا گسترش پیدا کرد. ظاهرا پرتغالی ها هلو را به ساحل شرقی امریکای جنوبی وارد کردند. اسپانیایی ها هلو را به فلوریدا و مکزیک، فرانسوی ها به لوئیزیانا و مهاجران انگلیسی به ویرجینیا و ما ساچوستز بردند. ودر اسپانیا هلو هایی با گوشت زرد و سفت معمول بود، در حالی که در فرانسه و انگلیس میوه هایی بیشتر خواهان داشت که گوشت سفید و بافت نرم داشتند. سرانجام این دو منبع ذخایر توارثی با هم مخلوط شدند (اگاوا و همکاران، 1381).
رده بندی و مشخصات گیاه شناسیهلو متعلق به جنس آلو سانان، زیر جنس آمیگدالوس و تیره گلسرخیان است، ارتفاع تنه این درخت 6-4 متر بوده و فرم تاج آن حالت خمیده دارد. ارقام زینتی هلو پاکوتاه می باشند. تنه درخت صاف و عمودی بوده و ارتفاع تنه به روش تربیت و هدایت آن بستگی دارد. هلو تاج نیمه متراکم دارد و شاخه های اصلی آن به رنگ لاکی مایل به قهوه ای است. شاخه های فرعی نازک یا جوان رنگ تیره تر از بازوهای اصلی دارند. دارای دو نوع جوانه رویشی و زایشی است. جوانه های رویشی کوچک و نوک تیز اما جوانه های بارور متورم و نوک پهن هستند. جوانه های زایشی هلو از نوع جوانه های ساده بوده و از هر جوانه یک عدد گل حاصل می شود. ارقامی از هلو که در ایران پرورش داده می شوند شامل جی،اچ ،هیل، آلبرتا، اسپرینگ تایم، اسپرینگ کرست رد تاپ،سان کرست، دکسی رد، حاج کاظمی، هلوی انجیری، قرمز ارومیه و سرد رود می باشد (جلیلی و

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *