مقالات

*214

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران مرکزی
دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)
گرایش تحقیق و پژوهش
عنوان:
بررسی تاثیر کاربرد اینترنت بر آموخته های علمی دانشجویان رشته علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
استاد راهنما
آقای دکتر حسن درزیان رستمی
استاد مشاور
خانم دکتر نسیم مجیدی قهرودی
نگارش
شیما دهقان منشادی
زمستان1392
تقدیم به بهترین های زندگیم
سپاسگزاری:
با سپاس از استاد بزرگوار حسن درزیان رستمی که دلسوزانه مرا راهنمایی کردند و
دکتر نسیم مجیدی قهرودی استاد مشاور محترم که زحمات فراوانی را متحمل شدند.
بسمه تعالي
تعهد نامه اصالت پايان نامه كارشناسي ارشد
اينجانب شیما دهقان منشادی دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد به شماره دانشجویی 90189100009در رشته علوم ارتباطات اجتماعی که در تاریخ 30/11/92 از پایان نامه خود تحت عنوان: بررسی تاثیر کاربرد اینترنت بر آموخته های علمی دانشجویان رشته علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز ولی با کسب نمره 18 و درجه عالی دفاع نموده ام بدین وسیله متعهد می شوم :
این پایان نامه حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران ( اعم از پایان نامه ، کتاب ، مقاله و … ) استفاده نموده ام ، مطابق ضوابط و رویه های موجود ، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست ذکر و درج کرده ام.
این پایان نامه قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی ( هم سطح ، پایین تر یا بالاتر ) در سایر دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
چنانچه بعد از فراغت از تحصیل ، قصد استفاده و هر گونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و … از این پایان نامه داشته باشم ، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را بپذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچ گونه ادعایی نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگی :
تاریخ و امضاء :

بسمه‌تعالی
در تاريخ 30/11/92
دانشجوی کارشناسی ارشد شیما دهقان منشادی از پایان نامه خود دفاع نموده وبا نمره 18 بحروف هیجده تمام و با درجه عالی مورد تصويب قرار گرفت.
امضاء استاد راهنما
بسمه تعالی
دانشگاه آزاد اسلامی – واحد تهران مركزي
دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی
(این چکیده به منظور چاپ در پژوهش نامه دانشگاه تهیه شده است)
كد شناسايي پايان‌نامه : 10120516921003 نام واحد دانشگاهی: تهران مركزي كد: 101
عنوان پايان نامه: بررسی تاثیر کاربرد اینترنت بر آموخته های علمی دانشجویان رشته علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
تاريخ شروع پايان نامه: 15/2/92
تاريخ اتمام پايان نامه: 30/11/92 نام ونام خانوادگی دانشجو: شیما دهقان منشادی
شماره دانشجویی: 90189100009
رشته تحصيلی: علوم ارتباطات اجتماعی
استاد /استادان راهنما: دکتر حسن درزیان رستمی
استاد/استادان مشاور: دکتر نسیم مجیدی قهرودی
چكيده پايان نامه ( شامل خلاصه، اهداف، روش هاي اجرا و نتايج به دست آمده):
پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر کاربرد اینترنت برآموخته های علمی دانشجویان رشته علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز اجرا گردیده. این پزوهش به صورت توصیفی–پیمایشی انجام شده جامعه آماری مورد مطالعه شامل، دانشجویان رشته علوم ارتباطات اجتماعی است که در سال 1392مشغول تحصیل هستند که تعداد آنها برابر 908 نفر میباشد که 270 نفر از آنها به عنوان جامعه نمونه به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شده اند.ابزار گرداوری اطلاعات پرسشنامه بوده که اعتبار(روایی) آن توسط چند تن از استادان رشته علوم ارتباطات اجتماعی مورد تایید قرار گرفت و برای تعیین قابلیت اعتماد(پایایی) از روش آلفا کرونباخ بهره برده شده که برای بخش های کوناگون پرسشنامه از مقدار مناسب برخوردار بود این مقدار برای شاخص های پرسشنامه بدین ترتیب میباشد: شاخص استفاده از اینترنت(71%)،شاخص ویژگی اقتصادی(78%)، شاخص ویژگی اجتماعی(83%)، شاخص گذراندن واحد درسی آشنایی با کامپیوتر(79%)، شاخص عملکرد پژوهشی (82%)، شاخص اطلاعات علمی(81%).نتایج پژوهش نشان میدهد،میان ویژگی های فردی(سن و جنسیت)،ویژگی های اقتصادی–اجتماعی ، مهارت های رایانه ای و مهارت در زبان انگلیسی با میزان کاربرد اینترنت ارتباط معناداری وجود دارد. همچنین میان گذراندن واحد آشنایی با کامپیوتر، عملکرد پژوهشی، افزایش اطلاعات علمی و موفقیت در فراگیری دروس با متغیر کاربرد اینترنت ارتباط معناداری وجود دارد.از نکات قابل توحه در میزان کاربرد اینترنت این نکته بود که میان آموخته های علمی دانشجویان و میزان کاربرد اینترنت ارتباط معناداری وجود ندارد این نتیجه نشان میدهد بین میزان استفاده از اینترنت و نوع استفاده از اینترنت رابطه معناداری وجود ندارد.در کل میتوان چنین استنباط کرد که هرچند کاربرد اینترنت در بهبود ،عملکرد پژوهشی ،فرایند یادگیری و افزایش اطلاعات علمی تاثیر دارداما با افزایش میزان استفاده از اینترنت نوع استفاده، از فعالیت های علمی به سمت فعالیت های دیگر میرود.
کلید واژگان: اینترنت ، آموخته های علمی ، دانشجویان رشته علوم ارتباط اجتماعی، دانشگاه آزاد تهران مرکز.
1955800649096900نظر استاد راهنما برای چاپ در پژوهش نامه دانشگاه مناسب است تاریخ وامضا:
مناسب نيست
فهرست مطالب
عنوانصفحه
TOC o “1-4” h z u
چکیده PAGEREF _Toc417664637 h 1فصل اول کلیات پژوهش PAGEREF _Toc417664638 h 21-1مقدمه PAGEREF _Toc417664639 h 32-1-بیان مسأله PAGEREF _Toc417664640 h 73-1-اهمیت و ضرورت پژوهش PAGEREF _Toc417664641 h 84-1-اهداف پژوهش PAGEREF _Toc417664642 h 101-4-1-هدف اصلی PAGEREF _Toc417664643 h 102-4-1-اهداف فرعی PAGEREF _Toc417664644 h 105-1-سوالات و فرضيات پژوهش PAGEREF _Toc417664645 h 111-5-1-سوالات پژوهش PAGEREF _Toc417664646 h 112-5-1-فرضیات پژوهش PAGEREF _Toc417664647 h 116-1-قلمرو زمانی PAGEREF _Toc417664648 h 127-1-قلمرو مکانی PAGEREF _Toc417664649 h 128-1-قلمرو موضوعی PAGEREF _Toc417664650 h 129-1-تعریف نظری و عملیاتی متغیرها PAGEREF _Toc417664651 h 121-9-1-فناوری اطلاعات وارتباطات PAGEREF _Toc417664652 h 122-9-1-اینترنت PAGEREF _Toc417664653 h 143-9-1-آموخته PAGEREF _Toc417664654 h 18فصل دوم مبانی نظری و پیشینه پژوهش PAGEREF _Toc417664655 h 191-2-مقدمه PAGEREF _Toc417664656 h 202-2-تاریخچه اینترنت PAGEREF _Toc417664657 h 203-2-تاریخچه اینترنت در ایران PAGEREF _Toc417664658 h 214-2-دیدگاه های نظری در خصوص اینترنت PAGEREF _Toc417664660 h 215-2-سیر تحول مفهوم جامعه اطلاعاتی PAGEREF _Toc417664662 h 226-2-دیدگاههای موجود در رابطه با تاثیرات تکنولوژیهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی PAGEREF _Toc417664663 h 247-2-کاربردهای اینترنت PAGEREF _Toc417664664 h 268-2-اهمیت اینترنت در دنیای امروز PAGEREF _Toc417664666 h 299-2-کاربرد اینترنت و تفاوت‌های جنسیتی PAGEREF _Toc417664667 h 3010-2-تأثیر اینترنت بر فرهنگ PAGEREF _Toc417664669 h 3212-2-چهارچوب نظری پژوهش PAGEREF _Toc417664671 h 361-12-2-نظریه استفاده و رضامندی PAGEREF _Toc417664672 h 372-12-2-مدل پذيرش فناوری PAGEREF _Toc417664674 h 403-12-2-نظريه نشرنوآوري PAGEREF _Toc417664675 h 434-12-2-نظريه يكپارچه پذيرش واستفاده از فناوري PAGEREF _Toc417664676 h 4513-2-پیشینه پژوهش PAGEREF _Toc417664677 h 461-13-2-پیشینه پژوهش در خارج PAGEREF _Toc417664678 h 472-13-2-پيشينة پژوهش در ايران PAGEREF _Toc417664679 h 49فصل سوم روش تحقیق PAGEREF _Toc417664680 h 551-3-مقدمه PAGEREF _Toc417664681 h 562-3-روش تحقیق PAGEREF _Toc417664682 h 563-3-جامعه آماری و حجم آن PAGEREF _Toc417664683 h 574-3-بر آورد حجم نمونه و روش نمونه گیری PAGEREF _Toc417664684 h 575-3-اعتماد و روايي پرسشنامه PAGEREF _Toc417664685 h 581-5-3-قابلیت اعتماد PAGEREF _Toc417664686 h 582-5-3- روایی PAGEREF _Toc417664688 h 606-3-ابزارهاي جمع آوري اطلاعات PAGEREF _Toc417664689 h 617-3-روش تجزیه و تحلیل داده ها PAGEREF _Toc417664690 h 62فصل چهارم يافته‏هاي پژوهش PAGEREF _Toc417664691 h 631-4-مقدمه PAGEREF _Toc417664692 h 642-4-توصیف دادها PAGEREF _Toc417664693 h 641-2-4-سیمای پاسخگویان PAGEREF _Toc417664694 h 652-2-4-توصیف گویه ها PAGEREF _Toc417664705 h 703-4-استنباط یافته ها PAGEREF _Toc417664760 h 981-3-4-آزمون فرضیه ها PAGEREF _Toc417664761 h 99فصل پنجم: نتیجه‌گیری PAGEREF _Toc417664777 h 1111-5-مقدمه PAGEREF _Toc417664778 h 1122-5-نتایج حاصل از یافته‌های تحقیق PAGEREF _Toc417664779 h 1123-5-جمع بندی فرضیه ها PAGEREF _Toc417664780 h 1134-5-تحلیل نظری یافته ها PAGEREF _Toc417664781 h 1135-5-پیشنهادات PAGEREF _Toc417664782 h 1151-5-5-پیشنهاد به محققان آینده PAGEREF _Toc417664783 h 115منابع و ماخذ PAGEREF _Toc417664784 h 117پیوست PAGEREF _Toc417664785 h 121
فهرست جداول
عنوانصفحه TOC o “1-4” h z u
جدول1-2: انواع کاربری اینترنت توسط نوجوانان امریکایی دختر و پسر PAGEREF _Toc417664668 h 31جدول2-2: توزیع روند برگزاری روز ولنتاین از 1379 تا 1385 PAGEREF _Toc417664670 h 34جدول شماره 1-3 اعتبار شاخص‌هاي تحقيق PAGEREF _Toc417664687 h 60جدول شماره1-4 : توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک جنسیت PAGEREF _Toc417664695 h 65جدول شماره2-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک سن PAGEREF _Toc417664697 h 66جدول شماره3-4 : توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان درآمد PAGEREF _Toc417664699 h 67جدول شماره4-4 : توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک شغل PAGEREF _Toc417664701 h 68جدول شماره5-4 : توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان تحصیلات PAGEREF _Toc417664703 h 69جدول شماره6-4 : توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره سطح کیفی امکانات دسترسی به اینترنت در دانشگاه PAGEREF _Toc417664706 h 70جدول شماره7-4:توزیعفراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان رضایتشان از کیفیت اینترنت دانشگاه PAGEREF _Toc417664708 h 71جدول شماره8-4 : توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان تسلطشان بر رایانه PAGEREF _Toc417664710 h 72جدول شماره9-4: توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک میزان تسلطشان بر زبان انگلیسی PAGEREF _Toc417664712 h 73جدول شماره 10-4 : توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک میزان تسلطشان بر اینترنت PAGEREF _Toc417664714 h 74جدول شماره11-4 : توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره لزوم شرکت در دوره های تخصصی آموزش اینترنت PAGEREF _Toc417664716 h 75جدول شماره 12-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تلقی اینترنت به عنوان یک منبع اطلاعاتی برای انجام تحقیقات علمی PAGEREF _Toc417664718 h 76جدول شماره13-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان استفاده برای انجام تحقیقات وتکالیف درسی PAGEREF _Toc417664720 h 77جدول شماره 14-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک مکان مراجعه برای استفاده از اینترنت PAGEREF _Toc417664722 h 78جدول شماره15-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک استفاده از خدمات اینترنت PAGEREF _Toc417664724 h 79جدول شماره16-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان استفاده از اینترنت در طول روز PAGEREF _Toc417664726 h 81جدول شماره17-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان استفاده از اینترنت در طول روز در جهت امور پژوهشی و تحقیقاتی PAGEREF _Toc417664728 h 82جدول شماره18-4:توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان معرفی منابع الکترونیکی (کتاب ها و مجلات الکترونیکی) در زمینه های درسی توسط اساتید PAGEREF _Toc417664730 h 83جدول شماره19-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان تشویقشان از سوی اساتید برای استفاده از اینترنت برای انجام تحقیقات و یا انجام تکالیف درسی PAGEREF _Toc417664732 h 84جدول شماره 20-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان ارتباطشان با اساتید خود از طریق اینترنت ( ایمیل یا چت) در زمینه های علمی PAGEREF _Toc417664734 h 85جدول شماره 21-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان استفاده آنها از اینترنت برای برقراری ارتباط و تبادل اطلاعات با متخصصین و پژوهشگران PAGEREF _Toc417664736 h 86جدول شماره22-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره میزان تاثیر استفاده از اینترنت بر افزایش اطلاعات علمی PAGEREF _Toc417664738 h 87جدول شماره23-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک تاثیر اینترنت بر فراگیری بهتر دروس PAGEREF _Toc417664740 h 88جدول شماره 24-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر وضعیت اجتماعی دانشجویان بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664742 h 89جدول شماره25-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر وضعیت اقتصادی دانشجویان بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664744 h 90جدول شماره26 -4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر در اختیار داشتن رایانه خانگی بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664746 h 91جدول شماره27-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر در اختیار داشتن اینترنت خانگی بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664748 h 92جدول شماره28-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر مهارت های رایانه ای دانشجویان بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664750 h 93جدول شماره29-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر مهارت دانشجویان در زبان انگلیسی بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664752 h 94جدول شماره30-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر گذراندن واحد درسی آشنایی با کامپیوتر بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664754 h 95جدول شماره31-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر مطالعه در خصوص اینترنت بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664756 h 96جدول شماره32-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر کاربرد اینترنت بر افزایش آموخته های علمی دانشجویان PAGEREF _Toc417664758 h 97جدول شماره33-4 : آزمون t یک نمونه ای جهت بررسی رابطه بین میزان کاربرد اینترنت و آموخته های علمی دانشجویان PAGEREF _Toc417664762 h 99جدول شماره 34-4: مقادیر مربوط به میانگین کاربرد اینترنت به تفکیک جنسیت PAGEREF _Toc417664763 h 100جدول شماره 35-4: آزمون t تک نمونه ای جهت بررسی ارتباط بین جنسیت دانشجویان ومیزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664764 h 100جدول شماره 36-4: آزمون آنالیز واریانس برای بررسی میانگین استفاده از اینترنت به تفکیک سن PAGEREF _Toc417664765 h 101جدول شماره37-4 :آزمونTukey برای پیدا کردنگروههایسنی متفاوت در استفاده از اینترنت PAGEREF _Toc417664766 h 101جدول شماره 38-4: آزمون ضریب همبستگی پیرسون بین ویژگی های اقتصادی دانشجویان و کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664767 h 103جدول شماره 38-4: آزمون ضریب همبستگی پیرسون بین ویژگی های اجتماعی دانشجویان و کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664768 h 103جدول شماره 39-4 : آزمون آنالیز واریانس برای بررسی میانگین استفاده از اینترنت به تفکیک منابع علمی دانشجویان PAGEREF _Toc417664769 h 104جدول شماره 40-4 : آزمونTukey برای پیدا کردن منابع علمی متفاوت در استفاده از اینترنت PAGEREF _Toc417664770 h 105جدول شماره 41-4: آزمون ضریب همبستگی پیرسون بین مهارت های رایانه ای دانشجویان و کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664771 h 106جدول شماره 42-4: آزمون ضریب همبستگی پیرسون بین مهارت دانشجویان در زبان انگلیسی و کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664772 h 107جدول شماره 43-4: آزمون ضریب همبستگی پیرسون بین گذراندن واحد درسی آشنایی با کامپیوتر و کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664773 h 107جدول شماره 44-4: آزمون ضریب همبستگی پیرسون بین عملکرد پژوهشی دانشجویان و کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664774 h 108جدول شماره 45-4: آزمون ضریب همبستگی پیرسون بین افزایش اطلاعات علمی دانشجویان و کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664775 h 109جدول شماره 46-4: آزمون ضریب همبستگی پیرسون بین میزان کاربرد اینترنت و موفقیت در فراگیری دروس PAGEREF _Toc417664776 h 109
فهرست نمودار
عنوانصفحه TOC o “1-4” h z u
نمودار شماره1-4 : توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک جنسیت PAGEREF _Toc417664696 h 65نمودار شماره2-4 : توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک سن PAGEREF _Toc417664698 h 66نمودار شماره3-4 : توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک میزان درآمد PAGEREF _Toc417664700 h 68نمودار شماره4-4 : توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک شغل PAGEREF _Toc417664702 h 69نمودار شماره5-4 : توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک میزان تحصیلات PAGEREF _Toc417664704 h 70نمودارشماره6-4 :توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره سطح کیفی امکانات دسترسی به اینترنت در دانشگاه PAGEREF _Toc417664707 h 71نمودار شماره7-4:توزیع درصد پاسخگویان بهتفکیک میزان رضایتشان از کیفیت اینترنت دانشگاه PAGEREF _Toc417664709 h 72نمودار شماره8-4 : توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک میزان تسلطشان بر رایانه PAGEREF _Toc417664711 h 73نمودار شماره9-4: توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک میزان تسلطشان بر زبان انگلیسی PAGEREF _Toc417664713 h 74نمودار شماره 10-4: توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک میزان تسلطشان بر اینترنت PAGEREF _Toc417664715 h 75نمودار شماره11-4: توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره لزوم شرکت در دوره های تخصصی آموزش اینترنت PAGEREF _Toc417664717 h 76نمودار شماره12-4: توزیع درصد پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تلقی اینترنت به عنوان یک منبع اطلاعاتی برای انجام تحقیقات علمی PAGEREF _Toc417664719 h 77نمودار شماره13-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان استفاده برای انجام تحقیقات و تکالیف درسی PAGEREF _Toc417664721 h 78نمودار شماره14-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک مکان مراجعه برای استفاده از اینترنت PAGEREF _Toc417664723 h 79نمودار شماره15 -4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک استفاده از خدمات اینترنت PAGEREF _Toc417664725 h 80نمودار شماره16-4:توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان استفاده از اینترنت در طول روز PAGEREF _Toc417664727 h 81نمودار شماره17 -4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان استفاده از اینترنت در طول روز در جهت امور پژوهشی و تحقیقاتی PAGEREF _Toc417664729 h 82نمودار شماره18-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان معرفی منابع الکترونیکی (کتاب ها و مجلات الکترونیکی) در زمینه های درسی توسط اساتید PAGEREF _Toc417664731 h 83نمودار شماره19 -4: توزیع فراوانی پاسخگویان به میزان تشویقشان از سوی اساتید برای استفاده از اینترنت برای انجام تحقیقات و یا انجام تکالیف درسی PAGEREF _Toc417664733 h 84نمودار شماره 20-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک میزان ارتباطشان با اساتید خود از طریق اینترنت ( ایمیل یا چت) در زمینه های علمی PAGEREF _Toc417664735 h 85نمودار شماره21-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به میزان استفاده آنها از اینترنت برای برقراری ارتباط و تبادل اطلاعات با متخصصین و پژوهشگران PAGEREF _Toc417664737 h 86نمودار شماره22-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره میزان تاثیر استفاده از اینترنت بر افزایش اطلاعات علمی PAGEREF _Toc417664739 h 87نمودار شماره23-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک تاثیر اینترنت بر فراگیری بهتر دروس PAGEREF _Toc417664741 h 88نمودار شماره24-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر وضعیت اجتماعی دانشجویان بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664743 h 89نمودار شماره25-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر وضعیت اقتصادی دانشجویان بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664745 h 90نمودار شماره26-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر در اختیار داشتن رایانه خانگی بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664747 h 91نمودار شماره27-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر در اختیار داشتن اینترنت خانگی بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664749 h 92نمودار شماره28-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر مهارت های رایانه ای دانشجویان بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664751 h 93نمودار شماره 29-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر مهارت دانشجویان در زبان انگلیسی بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664753 h 94نمودار شماره 30-4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر گذراندن واحد درسی آشنایی با کامپیوتر بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664755 h 95نمودار شماره31 -4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر مطالعه در خصوص اینترنت بر میزان کاربرد اینترنت PAGEREF _Toc417664757 h 97نمودار شماره32 -4: توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک نظرشان درباره تاثیر کاربرد اینترنت بر افزایش آموخته های علمی دانشجویان PAGEREF _Toc417664759 h 98
چکیدهپژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر کاربرد اینترنت برآموخته های علمی دانشجویان رشته علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز اجرا گردیده. این پزوهش به صورت توصیفی–پیمایشی انجام شده جامعه آماری مورد مطالعه شامل، دانشجویان رشته علوم ارتباطات اجتماعی است که در سال 1392مشغول تحصیل هستند که تعداد آنها برابر 908 نفر میباشد که 270 نفر از آنها به عنوان جامعه نمونه به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شده اند.ابزار گرداوری اطلاعات پرسشنامه بوده که اعتبار(روایی) آن توسط چند تن از استادان رشته علوم ارتباطات اجتماعی مورد تایید قرار گرفت و برای تعیین قابلیت اعتماد(پایایی) از روش آلفا کرونباخ بهره برده شده که برای بخش های کوناگون پرسشنامه از مقدار مناسب برخوردار بود این مقدار برای شاخص های پرسشنامه بدین ترتیب میباشد: شاخص استفاده از اینترنت(71%)،شاخص ویژگی اقتصادی(78%)، شاخص ویژگی اجتماعی(83%)، شاخص گذراندن واحد درسی آشنایی با کامپیوتر(79%)، شاخص عملکرد پژوهشی (82%)، شاخص اطلاعات علمی(81%).
نتایج پژوهش نشان میدهد،میان ویژگی های فردی(سن و جنسیت)،ویژگی های اقتصادی–اجتماعی ، مهارت های رایانه ای و مهارت در زبان انگلیسی با میزان کاربرد اینترنت ارتباط معناداری وجود دارد. همچنین میان گذراندن واحد آشنایی با کامپیوتر، عملکرد پژوهشی، افزایش اطلاعات علمی و موفقیت در فراگیری دروس با متغیر کاربرد اینترنت ارتباط معناداری وجود دارد.
از نکات قابل توحه در میزان کاربرد اینترنت این نکته بود که میان آموخته های علمی دانشجویان و میزان کاربرد اینترنت ارتباط معناداری وجود ندارد این نتیجه نشان میدهد بین میزان استفاده از اینترنت و نوع استفاده از اینترنت رابطه معناداری وجود ندارد.در کل میتوان چنین استنباط کرد که هرچند کاربرد اینترنت در بهبود ،عملکرد پژوهشی ،فرایند یادگیری و افزایش اطلاعات علمی تاثیر دارداما با افزایش میزان استفاده از اینترنت نوع استفاده، از فعالیت های علمی به سمت فعالیت های دیگر میرود.
کلید واژگان
اینترنت ، آموخته های علمی ، دانشجویان رشته علوم ارتباط اجتماعی، دانشگاه آزاد تهران مرکز.
فصل اول کلیات پژوهش234696048704500
به طور کلی اجزای تشکیل دهنده فصل اول عبارتند از : مقدمه– بیان مسئله– اهمیت و ضرورت پژوهش– اهداف پژوهش– فرضیه ها و سوالات پژوهش – قلمرو های زمانی ، مکانی و موضوعی–شرح واژه هاو اصطلاحات بکار رفته در پژوهش.
محقق به پشتوانه مقدمه به تحقیق شکل علمی می بخشد و گذشته از آن نشان می دهد کلیه تحقیقات پیشین را مورد بررسی قرار داده و برآنها اشراف دارد،و به پشتوانه این مقدمه است که به فرضیه ها و سوالات دست یافته.
1-1 مقدمه
در عصر حاضر که عصر تغییر از جامعه صنعتی به جامعه فراصنعتی یا جامعه اطلاعاتی لقب گرفته است، طبیعی است که اطلاعات ،دانش وآگاهی بعنوان اساسی‌ترین دارائیها برای انسانها و جوامع بشری بحساب آید. رشد وگسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در جامعه امروز به حدی سرعت گرفته است که میزان توجه به آن را بعنوان مهمترین شاخص توسعه‌یافتگی برای کشورهای در حال توسعه در نظر گرفته‌اند، و معتقدند که عصر حاضر ، دنیای متفاوتی خواهد بود که راهبری آنرا فناوری اطلاعات برعهده خواهد داشت. ویژگی مهمی که پدیده فناوری از آن برخوردار است اینست که باعث می‌شود ارتباط انسان با انسان و همچنین انسان با محیط تسهیل یافته و ارتقا یابد .این فناوری به دلیل تحول‌پذیری و قدرت تاثیر فراوانی که در حوزه های مختلف دارد، یکی از پویا‌ترین و بحث ‌انگیزترین رشته‌های علم و فناوری محسوب می‌شود.
از آنجا که نرخ تغییرات در این فناوری به مراتب بیشتر از فناوری های گذشته است پیش بینی می شود در طول دهه های آینده نیز پدیده فناوری اطلاعات و ارتباطات حضور خود را درحکم یکی از محورهای اساسی تغییر و نوآوری در صحنه ی تعلیم و تربیت جهان حفظ نماید.(جلالی و همکاران 1382)استفاده از این فناوری های جدید اطلاعاتی، در آموزش از مدتها پیش توسط محققان مورد توجه قرار گرفته است، بطوریکه آنان از مهارتهای مرتبط با رایانه، به عنوان ابزارهای خلاق در فعالیتهای فراگیران نام می برند آنان همچنین اینترنت را یک ابزار قدرتمند و موثر یادگیری در عصر اطلاعات معرفی کرده اند و از آن به عنوان کلید آموزش در هزاره سوم نام برده اند. کیناسن معتقد است استفاده از بزرگراه های اطلاعاتی، مهارت حل مسأله و تفکر انتقادی را در فراگیران رشد می دهد (کیناسن 1995 ص2).
امروزه مهارتهای کاربردی فناوری اطلاعات و ارتباطات، بالاخص اینترنت به عنوان یکی از ابزارهای مهم فناوری اطلاعات علاوه بر بعد ارتباطی، در زمینه های مختلف کاربردهای فراوان و متنوعی پیدا کرده است به طوری که ریچاردسون می گوید: اینترنت در تقویت روابط پژوهشی و یادگیری در بین محققان، دانشگاهیان، دانشجویان، معلمان و فراگیران سراسر جهان توان بالقوه بالا و غیرقابل انکاری دارد.
رایانه و اینترنت تغييرات فراواني را در نحوة زندگي بشر به وجود آورده اند که موجب شده دولت ها سرمایه گذاری های عظیمی برای، افزایش ضریب نفوذ این فناوری و افزایش میزان کاربران در کشورها به عمل آوردند. هر روز بر تعداد مراکزی که امکانات لازم جهت تسهیل دسترسی به این فناوری را فراهم میکنند افزوده می شود. به نظر می رسد دانشجویان بیشتر از سایر اقشار جامعه به این فناوری روی می آوردند و به سرعت در کاربرد این دانش فنی مهارت پیدا می کنند. این واقعیت ضرورت توجه به این فناوری را آشکار می سازد، تا از این فناوری به عنوان یک فرصت و عامل محرک برای رشد آموزش و یادگیری بهره برداری شود.
بدون وجود افراد آموزش دیده، امکان استفاده از فرصت ها، مزایا و دستاوردهای جدید فناوری اطلاعات وجود نخواهد داشت. با اینکه دستیابی به اینترنت و کامپیوتر ضروری است ولی قطعاً کافی نخواهد بود. در این رابطه ضروریست برنامه ریزی لازم در خصوص آموزش اصولی و ساخت یافته تکنولوژی های جدید صورت پذیرد.
برخی بر این باور و اعتقاد هستند که آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات، مهمترین چالش کشورهای در حال توسعه به منظور مشارکت در اقتصاد دیجیتالی و سایر دستاوردهای جوامع اطلاعاتی مدرن، می باشد. آموزش و فراگیری نحوه استفاده از تکنولوژی های جدید، اولین مرحله در زمینه گسترش و استفاده مطلوب از این تکنولوژی ها محسوب می گردد. با توجه به اینکه یک جامعه شبکه ای، یک جامعه دانش محور خواهد بود، تعداد زیادی از پتانسیل ها و مزایا مستقیماً به توانائی استفاده از داده و اطلاعات به منظور تولید دانش بر می گردد. توسعه منابع انسانی، یکی از مهمترین مولفه های استراتژیک محسوب و از آن بعنوان مهمترین چالش استفاده از تکنولوژی های مدرن در کشورهای در حال توسعه، یاد می گردد.
در تعداد زیادی از کشورهای در حال توسعه، میزان سواد عمومی دیجیتال بسیار پائین بوده و با اتکاء بر آنان نمی توان برنامه های مدونی را به منظور پیاده سازی جامع و گسترده تغییرات در سازمانهائی که به آنان نیاز دارند، تدوین نمود.
اینترنت، می بایست از طریق سیستم های آموزش پایه در هر کشور توسعه و بهبود یاید. بهبود در دستیابی به اینترنت، افزایش تعداد کامپیوترهای موجود در کلاس های درس و آموزش دانشجویان به منظور استفاده از فناوری دیجیتالی در کلاس های درس، باعث تولید نسل جدیدی از دانش آموزان می گردد که دارای سواد عمومی مبتنی بر تکنولوژی اطلاعات می باشند. بسیاری از کشورهای در حال توسعه تلاش خود را در جهت افزایش سواد دیجیتالی بر اساس برنامه های مدون ملی آغاز نموده اند. این برنامه با ارائه زیرساخت لازم (کامپیوتر و دستیابی به اینترنت)، افزایش مهارت و ایجاد محتوا (وب سایت ها و نرم افزارهای آموزشی)، امکانات لازم جهت پیشبرد اهداف برنامه ها از جمله افزایش سواد دیجیتالی را ارائه نموده اند.
فناوری اطلاعات و ارتباطات به طور عام برای همه آحاد جامعه و به طور خاص برای برخی از گروه ها با موقعیت های خاص امکانات زیادی را فراهم می کند. دانشجویان به عنوان پیش قراولان تحولات ناشی از فناوری و سواد دیجیتالی به منظور بهره گیری هرچه بیشتراز امکانات و تسهیلات این فناوری ها می بایست از سواد دیجیتالی و اطلاعاتی مطلوب برخوردار باشند.
باتوجه به اهمیت فناوری های جدید در امر آموزش و به کارگیری آنها در نظام های آموزشی جهان در امور آموزشی و پژوهشی، کسب مهارتهای به کارگیری آنها در بین مدرسین و دست اندرکاران نظام آموزشی یکی از الزامات حرفه ای می باشد.
با گسترش روزافزون و غیرقابل انکار فناوری اطلاعات و ارتباطات در جامعه و با توجه به تعریف جدید یونسکو از فرد باسواد مبنی بر ضرورت یادگیری سواد رایانه ای و دیجیتالی و اهمیت و ضرورت آموزش مهارتهای کاربردی این فناوری و استفاده بهینه و مطلوب از آن در سطح وسیع، از جمله در دانشگاه ها توسط دانشجویان، ضروریست با بررسی وضعیت موجود استفاده از اینترنت و عوامل موثر برآن امکان برنامه ریزی برای آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات و ارزیابی آموزشهای قبلی را فراهم آورد.
مهمترین و کارآمدترین مزیت بهره مندی از فناوری اطلاعات و ارتباطات کاهش فقر اطلاعاتی در جامعه و در دسترس قرار دادن انواع اطلاعات، دانش و درنتیجه افزایش سطح آگاهی های عمومی جامعه است که موجب میشود متقاضيان اطلاعات، به سرعت و بي‌درنگ به زنجيره اي از اطلاعات ارزشمند دسترسي پيدا كنند.این فناوری ها در شيوه هاي سنتي اشاعة اطلاعات تغيير و تحولات اساسي ايجاد كرده اند این امر با توجه به اینکه قرن آینده قرن اطلاعات و مختصات جامعه ی اطلاعاتی است، می تواند در کاهش فقر اطلاعاتی، گسترش اطلاعات فراگیر درجامعه، کارآمدی و اثر بخشی جامعه نقش بسزایی داشته باش با توجه به اینکه انفجار اطلاعات بسیاری از ناممکن ها را ممکن ساخته، موضوع استفاده از تکنولوژی های جدید باید پیاپی مورد بازبینی دقیق و موشکافانه قرار گیرد
2-1-بیان مسألهبا ظهور و توسعه پدیده فناوری اطلاعات و ارتباطات روند تحولات جهانی باشتابی بیشتر با محوریت عنصر اطلاعات در حال گسترش است. این فناوري يک تخصص ميان رشته اي است جهت ايجاد امکان ارتباط از راه دور، دسترسي به اطلاعات و جلوگيري از انباشت و انحصار آن مورد استفاده قرار مي گيرد. مهمترین خصوصیات و ویژگی این فناوری تکیه بر تولید اشاعه و پردازش اطلاعات، در دسترس قرار دادن آن برای همگان در کمترین زمان ممکن، با حداقل هزینه ها و همه زمان ها و مکان هاست. به نحوی که مطالعات انجام شده در ارتباط با برنامه توسعه بیشتر کشورها موید این مطلب است که فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرایند رشد کشورهای گوناگون نقش کلیدی دارد
فناوری اطلاعات و ارتباطات را میتوان مجموعه ای از سخت افزارها ، نرم افزارها و فکر افزارها دانست که گردش اطلاعات و بهره ورداری از آن را ممکن می سازد. و ویژگی مهم آن این است که هم عاملی برای ایجاد تغییرات و هم ابزاری تغییر دهنده است. که از مجموعه وسیعی از فناوری ها از قبیبل ماهواره، ویدئو ، تلفن همراه، تلویزیون های کابلی، رایانه های خانگی و اینترنت تشکیل شده.
البته این نکته قابل توجه است که مهم‌ترين رهاورده اين فناوري را مي‌توان اينترنت به شمار آورد، گستردگي طيف اطلاعات و روزآمد بودن آن، اينترنت را اولين شاخص تجلي عصر اطلاعات ساخته است. اين دو عامل همگام با خدمات گستردة اينترنت، گروه‌هاي مختلف استفاده‌كننده گان از جمله دانشمندان و محققان را به استفاده از اين شبكة جهاني ترغيب كرده است و امروزه تقريباً در تمامي حوزه ها از قابليت هاي اينترنت براي انجام فعاليت‌‌‌هاي علمي، آموزش و پژوهش استفاده میشود.
البته باید توجه داشت که، رایانه و شیکه جهانی این امکان را فراهم میکند که با سرعت بیشتر و عملکرد بهتر به فعالیت ها خود بپردازیم واز آنجايي که منابع انساني بيشترين تاثيرپذيري را از تکنولوژي ارتباطات و اطلاعات و رسانه ها دارند، بديهي است اتخاذ تمهيداتي براي بكارگيري اين نوآوري ها درعرصه هاي مختلف حائز اهميت است.
این امر موجب شده بسیاری ازکشورها برآن شوندکه با استفاده از فناوری کامپیوتر و شبکه های اطلاعاتی انقلابی در آموزش ایجاد کنند که تاکنون بی سابقه بوده است.برای رسیدن به این منظور آماده کردن امکانات و تجهیزات در دانشگاه ها ضروری است ولی از همه مهم تر و زیربنایی تر آمادگی دانشجویان و استفاده کننده گان است. لذا یکی از اقدامات مهم و اساسی در آموزش عالی توجه به ارتقاء دانش و نحوه استفاده از اینترنت است. آمارهايي كه توسط سازمان‌ها و مؤسسات مختلف ارائه مي‌شود نيز حكايت از رشد و استفاده روزافزون از خدمات اينترنت در سراسر جهان از جمله ايران دارد
اهل علم به طور كلي و دانشجویان به طور خاص، از مصرف كنندگان اصلي اين فناوري هستند. اينترنت بخش مهمي از فعاليت هاي آموزشي، پژوهشی و فراغتي دانشجویان را به خود اختصاص مي دهد.آنان برای کسب اطلاعات صحیح و موثق در زمان مناسب وبه شکلی قابل استفاده که می تواند از اتلاف منابع، وقت و انجام دوباره کاری های غیر ضروری بکاهد و مشکلات جستجو را به حداقل رساند و موجب تسهیل فرایند پژوهش شود و مرتبط ترین و معتبرترین منابع اطلاعاتی را برای پژوهش شناسایی کند از اینترنت استفاده میکنند.
دانشجویان برای آن که بتوانند از عهده وظایف پژوهشی خود برآیند و همچنین برای بالا بردن معلومات خود، از اینترنت برای کسب دانشی که به تفهیم بهتر مطالب درسی کمک کند، استفاده میکنند.تاثیر کاربرد این مهارت برای دانشجویان بیشتر از سایر اقشار احساس می شود لذا نظام آموزشی ما میبایست در کنار آموزشهای سنتی کلاسی از محیط الکترونیکی نیز استفاده کند.
باتوجه به افزايش روزافزون دانش آموختگان ،ونقش آنان در توليد علم ، اموراجتماعي ، اقتصادي و فرهنگي ضروريست ميزان استفاده آنان از اينترنت براي دستيابي به دانش مورد بررسي قرار گيرد.تا دريابيم اين قشر عظيم تا چه حد با اينترنت آشنايي داشته واز آن استفاده مي نمايند. لذا در نوشتار حاضر پژوهشگر بر آن شده به بررسی تاثیر کاربرد اینترنت بر اموخنه های علمی دانشجویان رشته علوم و ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز بپردازد.
3-1-اهمیت و ضرورت پژوهش
امروزه ضرورت استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کسی پوشیده نیست. از ویژگی های فنآوری اطلاعات سرعت، دقت و بهره وری از زمان و نیروی انسانی است. این فناوری، تاریخی طولانی و بیش از هزار سال دارد که با اولین نقاشی ها در غارها و ابداع نوشتن و اختراع چاپ در سال های 1500 شروع شد.
واژه فناوری اطلاعات اولین بار از سوی لیویت وایزلر در سال 1958 به منظور بیان نقش رایانه در پشتیبانی از تصمیم گیری ها و پردازش اطلاعات در سازمان ها به کار گرفته شد. آن زمان مصادف با آغاز انقلاب فناوری بود. اگر موتور بخار و اشکال جدید نیرو را دستاورد انقلاب صنعتی در 150 سال گذشته بدانیم، رایانه و تجهیزات ارتباطی نیز حاصل انقلاب فناوری در نیمه قرن بیستم بوده است.
در آغاز عصر فناوری تکنولوژی، کامپیوترهای بزرگ بسیار گران و محدود به سازمان های خاص بود پس از آن رایانه های کوچک یا شخصی در میانه های دهه 1960 عرضه شدند. و با یک روند ثابت طی 20 سال کامل گردیدند تا در اوایل دهه 1980 خرید رایانه شخصی، با حجم پردازش داده هایی به اندازه حجم داده های اولیه صنعتی و با شکستن قیمت آن ممکن شد.
شاید حادثه ای که بزرگترین تاثیر را بر فناوری اطلاعات و ارتباطات امروزی داشت، اختراع ریز پردازنده ها در سال 1971 بود. دهه 1980 آغازی برای انتقال اطلاعات توسط ابزارهایی چون پست تصویری تلکس و مودم بود. صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات پیوسته و سریع از دهه 1990، از طریق اطلاعات دیجیتالی با هر محتوایی ( علامت، صدا، نور و .. ) برای پردازش کردن، ذخیره سازی و بازیابی اطلاعات رو به گسترش است.
در دهه های اخیرجهان شاهد تغییرات بنیادی در عرصه های گوناگون اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و… بوده است. صاحب نظران بر این عقیده اند که این تغییرات که از همگرایی رایانه ها وفناوری ارتباط (اینترنت) و جذب آنها در جامعه به وجود می آید، بعضی مواقع “جامعه اطلاعاتی” نامیده میشود. مهمترین و کارآمدترین مزیت بهره مندی از فناوری اطلاعات و ارتباطات کاهش فقر اطلاعاتی در جامعه و در دسترس قرار دادن انواع اطلاعات، دانش و در نتیجه افزایش سطح آگاهی های عمومی جامعه است.
فناوريهاي ارتباطي و اطلاعاتي به عنوان ابزاري نو، هم كاركرد ارتباطي و هم كاركردهاي ديگري از قبيل آموزشي، اطلاع‎رساني و … دارند. اين فنّاوريها مي‎توانند تغييرات و تحولاتی را درپی داشته باشند، همان‎گونه كه ورود فنّاوريهايي نظير، راديو و تلويزيون داشته است.
این تحولات تاثیر عمیقی روی آموزش عالی، دانشگاه ها و اجزا آن، شامل: استادان، دانشجویان ومنابع اطلاعاتی و ارتباطی داشته، از آنجا که ثروتمندترين كشورها و جوامع انساني، آنهايي هستند كه بيشترين دانش و آگاهي و اطلاعات را در اختيار دارند و یکی از مهمترین عوامل موثر بر پیشرفت علم وتولید اطلاعات و ارتباطات، ارتباط بین دانشجویان و محققین و دانشمندان ،ودسترسی به منابع اطلاعات به روز میباشد(اخوتی.1377). از جمله مباحث مطرح در حوزه دانشگاهی نقش این فناوری در افزایش سطح یادگیری است لذا بررسی تاثیر استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات، بطور خاص اینترنت در میان دانشجویان ضروری به نظر میرسد. به همین منظور اینجانب موضوع بررسی تاثیر کاربرد اینترنت بر آموخته های علمی دانشجویان را انتخاب کرده تا بدین وسیله در روشن شدن تاثیرات این فناوری گامی هرچند کوچک برداشته باشم
4-1-اهداف پژوهش1-4-1-هدف اصلیبررسی تاثیرکاربرد اینترنت برآموخته های علمی دانشجویان رشته علوم و ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
2-4-1-اهداف فرعی- بررسی تاثیر ویژگی های فردی (سن وجنسیت) برکاربرد اینترنت.
– بررسی تاثیر ویژگی های اقتصادی- اجتماعی برکاربرد اینترنت.
– بررسی تاثیر منابع علمی برکاربرد اینترنت.
– بررسی تاثیر مهارت در زبان انگلیسی و رایانه برکاربرد اینترنت.
– بررسی تاثیر گذراندن واحد درسی آشنایی با کامپیوتر بر کاربرد اینترنت.
– بررسی ارتباط میان عملکرد پژوهشی دانشجویان و کاربرد اینترنت.
– بررسی ارتباط میان افزایش اطلاعات علمی دانشجویان و کاربرد اینترنت
– بررسی ارتباط میان موفقیت در فراگیری دروس وکاربرد اینترنت.
5-1-سوالات و فرضيات پژوهش1-5-1-سوالات پژوهش- ویژگی های فردی دانشجویان از جمله سن و جنسیت آنها چه تاثیری بر میزان کاربرد اینترنت دارد؟
– ویژگی های اقتصادی- اجتماعی دانشجویان جه تاثیری بر میزان کاربرد اینترنت دارد؟
– منابع علمی دانشجویان چه تاثیری بر میزان کاربرد اینترنت توسط آنها دارد؟
– مهارت دانشجویان در زبان انگلیسی و رایانه تا چه حد بر میزان کاربرد اینترنت تاثیر دارد؟
– گذراندن واحد درسی آشنایی با کامپیوتر چه تاثیری برکاربرد اینترنت توسط آنها دارد؟
– عملکرد پژوهشی دانشجویان چه تاثیری برکاربرد اینترنت توسط آنها دارد؟
– میان افزایش اطلاعات علمی دانشجویان و کاربرد اینترنت توسط آنها چه رابطه ای وجود دارد؟
– میان موفقیت در فراگیری دروس وکاربرد اینترنت توسط دانشجویان چه رابطه ای وجود دارد؟
2-5-1-فرضیات پژوهش- بین میزان کاربرد اینترنت و آموخته های تخصصی دانشجویان رابطه معناداری وجود دارد.
– میان جنسیت دانشجویان ومیزان کاربرد اینترنت رابطه معنا داری وجود دارد.
– میان سن دانشجویان و میزان کاربرد اینترنت رابطه معنا داری وجود دارد.
– میان وضعیت اجتماعی دانشجویان و میزان کاربرد اینترنت رابطه معنا داری وجود دارد.
– میان وضعیت اقتصادی دانشجویان و میزان کاربرد اینترنت رابطه معنا داری وجود دارد.
– میان منابع علمی مورد استفاده دانشجویان و میزان کاربرد اینترنت رابطه معنا داری وجود دارد.
– میان مهارت های رایانه ای دانشجویان و میزان کاربرد اینترنت رابطه معنا داری وجود دارد.
-میان مهارت دانشجویان در زبان انگلیسی و میزان کاربرد اینترنت رابطه معنا داری وجود دارد.
– میان گذراندن واحد درسی آشنایی با کامپیوتر و کاربرد اینترنت رابطه معناداری وجود دارد.
– میان عملکرد پژوهشی دانشجویان و کاربرد اینترنت ارتباط معنا داری وجود دارد.
– بین افزایش اطلاعات علمی دانشجویان و کاربرد اینترنت ارتباط معنا داری وجود دارد.
– بین میزان کاربرد اینترنت و موفقیت در فراگیری دروس ارتباط معناداری وجود دارد.
6-1-قلمرو زمانیمطالعه اولیه جهت تهیه طرح تحقیق در فروردین ماه 1392 آغاز گردید موضوع در اردیبهشت ماه توسط کمیته تخصصی تصویب گردید و انجام تحقیق در اواخر دی ماه همان سال خاتمه یافت.
7-1-قلمرو مکانی
تحقیق حاضر در دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز انحام گرفته است که شامل دانشجویان رشته ارتباطات در مقاطع کارشناسی پیوسته و کارشناسی ارشد در کلیه گرایش ها میباشد.
8-1-قلمرو موضوعیدر این پژوهش تاثیر کاربرد اینترنت بر افزایش آموخته های علمی دانشجویان و به تبع آن بهبود فرآیند یادگیری مورد بررسی قرارگرفته است در این تحقیق منظور از آموخته های علمی دانشی است که توسط خود دانشجویان کسب شده.
9-1-تعریف نظری و عملیاتی متغیرها1-9-1-فناوری اطلاعات وارتباطات
بسیاری از افراد هستند که با مفهوم فناوری اطلاعات و ارتباطات آنچنان که باید آشنا نیستند و حیطه و قلمرو آن را نمی شناسند . شاید دلیل این امر ناشی از برداشت های غلط افراد از فناوری اطلاعات و ارتباطات باشد، زیرا هر کس بر اساس نیاز خود و نوع استفاده از امکانات فناوری اطلاعات و ارتباطات آن را تعریف می کند . به عنوان مثال یک فرد که در حوزه علومی چون فیزیک و ریاضیات و … کار می کند، فناوری اطلاعات و ارتباطات را مترادف استفاده از بعضی نرم افزارها برای انجام بعضی محاسبات می داند. در ادامه برای روشن شدن مفهوم فناوری اطلاعات و ارتباطات تعاریف مختلفی از منابع مختلف گردآوری شده است :
اصطلاح فناوری اطلاعات و ارتباطات برای توصیف فنونی بکار می رود که ما را در ضبط، ذخیره سازی، پردازش، بازیابی، انتقال و دریافت اطلاعات یاری می کند. فناوری اطلاعات و ارتباطات به معنی استفاده از فناوری های مربوط به انتقال، ذخیره سازی، به کارگیری اطلاعات برای حل مسائل و نیز تصمیم گیری هاست. ازنظر یونسکو فناوری اطلاعات و ارتباطات عبارت است از روش های علمی، فنی – مهندسی و تکنیک های مدیریت، پردازش و کاربرد اطلاعات در زمینه های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی. و در تعریفی دیگر آنرا اینطور توصیف کرده است: فناوری اطلاعات و ارتباطات بعنوان عبارتی برای توصیف ابزارها، فرایندها، به منظور دسترسی، بازیافت، ذخیره، سازماندهی، کنترل، تولید، ارائه و تغییر اطلاعات به وسیله ابزار الکترونیکی و اتوماتیک بکار می رود. فناوری اطلاعات و ارتباطات را میتوان مجموعه ای از سخت افزارها ، نرم افزارها و فکر افزارها دانست که گردش اطلاعات و بهره ورداری از آن را ممکن می سازد. و ویژگی مهم آن اینست که هم عاملی برای ایجاد تغییرات و هم ابزاری تغییر دهنده است. که از مجموعه وسیعی از فناوری ها از قبیبل ماهواره، ویدئو ، تلفن همراه، تلویزیون های کابلی، رایانه های خانگی و اینترنت تشکیل شده. در یک تعریف آموزشی از فناوری اطلاعات و ارتباطات می توان گفت که فناوری اطلاعات و ارتباطات طرح ریزی و تسهیل استفاده از رایانه و ارتباطات است که از راه های گوناگون به تدریس، یادگیری و یک سری از فعالیت های دیگر در آموزش و پرورش کمک می کند.
تعاریف متنوع فوق، الگوهایی را پیش پای ما قرار می دهد که ساختار مدیریت و مهندسی، مهم ترین بخش آن را تشکیل می دهد. اگر چه این تعاریف امروز مقبول است ولی مطلوب آن در پیش روی ما خواهد بود. مطلوبی که چون مقبول گردد در انتظار مطلوبی دیگر باید باشیم
مشخصه های فناوری اطلاعات و ارتباطات:
1. اطلاعات به عنوان یک خبر اقتصادی رد و بدل می شود.
2. فعالیت های اطلاعاتی به صورت بسیار گسترده و عظیم در سطح جهان مبادله می شوند.
3. ارتباط شبکه ای به راحتی بین استفاده کنندگان و مراکز آموزشی داخلی و خارجی وجود دارد.
4. “اطلاعات علمی” در درون شبکه های اینترنت جای و مرتبه خاص خود را دارند.
5. فناوری اطلاعات با وسعت فراوان برای آموزش های آکادمیک قابل استفاده است.
6. عمر مفید و کاربردی اطلاعات به تدریج کوتاه و کوتاه تر می شود و باید به صورت پی در پی بازسازی شده و به روز شوند.
7. مهارت های تحقیق بر اساس فناوری اطلاعات توسعه می یابند؛ دسترسی به اطلاعات مفید و کارآمد با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات بسیار سهل و ساده است.
8. بررسی اطلاعات و تبدیل آنها به دانش مورد نیاز برای مدرسین و فراگیران به راحتی قابل استفاده است.
9. ماده اولیه آن اطلاعات(ماده خام ذهنی) است.
10. موتور محرکه آن کامپیوتر است.
11. محصول نهایی آن نادیدنی و لمس ناشدنی است.
12. تولید آن محدود به موقعیت خاص مکانی نیست.
13. محصولات آن تاثیری بر تخریب زیست – محیطی کره زمین ندارد.
در پژوهش حاضر منظور از اصطلاح فناوری اطلاعات و ارتباطات، فناوری است که امکان دسترسی به اطلاعات را برای همگان در کمترین زمان ممکن ،با حداقل هزینه با استفاده از ابزار رایانه و سیستم مخابراتی فراهم میکند.
2-9-1-اینترنتاينترنت را بايد بزرگ‌ترين سامانه‌اي دانست که تاکنون به دست انسان طرّاحي، مهندسي و اجرا گرديده است. اين شبکه عظيم جهاني، در اواخر سال ۱۹۶۰ ميلادی و با انگيزه همکاري، دسترسي چندسويه به منابع و مهارت‌هاي محاسباتي و امکان‌پذير شدن کار در زمينه‌هاي بين‌رشته‌ايعلوم و مهندسي ابداع شد. اينترنت فعاليت اوليه خود را از سال 1969 و با چهار دستگاه کامپيوتر ميزبان آغاز کرد و پس از رشد باورنکردني خود، تعداد کامپيوترها ميزبان در شبکه به بيش از ده ها ميليون دستگاه رسيده است. تنها از اواسط دهه ۱۹۹۰ است که اينترنت به صورت يک شبکه همگاني و جهان‌شمول درآمده است.. نام در نظر گرفته شده براي شبکه فوق از ترکيب واژه ها “Interconnected” و “Network” انتخاب شده است. (شبکه هاي بهم مرتبط)
اينترنت قوي ترين ابزاري است كه تا كنون براي مبادله ي اطلاعات اختراع شده است . اين مجموعه به هم پيوسته رايانه ها كه به واسطه خطوط تلفني با هم ارتباط برقرار می کنند، به ويژه از چند سال پيش رشد شگفت آوري كرده است.
پيدايي و پيشرفت اينترنت در ايجاد شرايط گذار از جامعه صنعتي به جامعه اطلاعاتي جايگاه برجسته اي پيدا کرده است. شبکه اينترنت که اکنون به قول برخي از محققان ارتباطي ستون فقرات ارتباطات اطلاعاتي سراسري کره زمين و به عبارت ديگر، “شبکه شبکه هاي اطلاع رساني”جهان شناخته مي شود، می تواند معرف ساختار تحول يافته يک شبکه اطلاعاتي نظامي باشد.
وابسته شدن تمامي فعّاليت‌هاي بشر به اينترنت در مقياسي بسيار عظيم و در زماني چنين کوتاه، حکايت از آغاز يک دوران تاريخي نوين در عرصه‌هاي گوناگون علوم، فناوري، و به خصوص در نحوه تفکر انسان دارد. اينترنت به هيچ سازمان و يا موسسه خاص در جهان تعلق ندارد. اما عدم تعلق اينترنت به يک سازمان ويا موسسه به منزله عدم وجود سازمانها و انجمن ها مربوطه براي استانداردسازي نيست. شواهد زيادي در دست است که از آنچه اينترنت براي بشر خواهد ساخت و خواهد کرد، تنها مقدار بسيار اندکي به واقعيت درآمده ‌است.
اينترنت را مي‌توان شبکه اي عظيم متشکّل از ميليون‌ها رايانه مختلف دانست که از شبکه‌هاي مختلف با کاربران گوناگون و داراي اهداف متعدّد به وجود آمده است، ولي در نهايت به صورت يک شبکه جهان ‌شمولِ واحد و در مقياس جهاني به هم متّصل شده است. به بيان ساده تر اينترنت از مجموعه اي شبکه کامپيوتر ( بزرگ ، کوچک ) تشکيل شده است. شبکه های فوق با روش ها متفاوت به يکديگر متصل و موجوديت واحدی با نام “اينترنت” بوجود آورده اند.
اينترنت در اصل يکی از فناوري های نوين ارتباطی است که خيلی سريع مورد پذيرش و کاربرد قرار گرفته است. (بر طبق آمارهای اعلام شده در سال 1996 اينترنت 30 ميليون نفر را در سراسر جهان گرد هم آورده است که روزانه حدود 150 هزار نفر يا ثانيه ای حدود 2 نفر به آن افزوده شده است و تا سال 2000 ميلادی جمعيت 250 ميليون نفری برای استفاده از اين تکنولوژی پيش بينی شده بود.)
اينترنت يک اشتراک است، موجودی ديجيتالي که به درخواست انسان حرکت مي کند و مي تواند انواع اطلاعات و دانستنی ها را در دسترس ما قرار دهد، به عنوان نمونه از ساختار اتم گرفته تا نتايج مسابقات فوتبال.
از دور، اينترنت شبيه يک ابزار دلخواه به نظر می آيد که هر کس هر طور که می خواهد آن را به کار می برد. اين استفاده ها در زمينه های مختلف صورت می گيرد و نيازهای مختلف زندگی انسان را مرتفع می سازد.
اينترنت همچنين مجموعه لايه لايه هايي از فن آوري و خدمات است كه براي ايجاد آن چيزی كه هر فردی مي تواند از آن استفاده كند به تدريج روي هم جمع شده است. ويژگي فرهنگي اينترنت باز بودن فضاي آن و نبود موانع معمول و ضرورت هاي تجاري است.
اينترنت يك ساختار بي پايان، عملي، آزاد و غير قابل محدود كردن است که عليرغم تمامی مزايا و برتری های تکنولوژيکی، پايه هاي بسياري از نهادهاي سنتي اجتماعي را به حركت درآورده يا متزلزل كرده است. و با توجه به گسترش روز افزون به اين منجر شده است که براي بسياري از نهادهاي اجتماعي درپي شناسايي، ايجاد و تقويت پايه هايي نو بود
بنابراين در کنار اين مهار ناپذيری، جهان به اين نتيجه رسيده است که جريان وجود اينترنت نبايد به صورت لجام گسيخته وجود داشته باشد، وآزادی می بایست در تعريف اصلي آن که عدم صدمه رساندن به ديگران تعريف می شود، اعمال شود. اما در مجموع اين کنترل می تواند در چارچوب هر فرهنگ با کنتراست مناسب صورت گيرد.
می توان اينگونه بيان کرد که اينترنت، گسترش تصاعدی سلسله ای از شبکه های کامپيوتری است که فرهنگ، گزافه گرايي بی پايان رسانه ای، ادبيات فزاينده و حتی نوع يا ژانر آغازينی از فيلمها و داستان پردازی های خاص خود را ابداع کرده است.
اينترنت هم اکنون پس از مطبوعات و رايو و تلويزيون جايگاه هفتم را در رده بندی عوامل دگرگونی فرهنگی و روانی اجتماعی داراست. با اين حال اينترنت، تعطيل بردار و پايان پذير نيست و هر کشور و جامعه ای هم که به چنين گمان باطلی بينديشد، شکاف و جدايي ديجيتالی خويش را با کشورهای توسعه يافته، گسترده تر و ژرف تر می نمايد.
گسترش اينترنت با چنان شتاب انفجارآميزی انجام گرفت که فرصت آن بدست نيامد که گامی به پس برداشته شود و به اين ابزار اطلاعاتی که آثار توانمندی بر رفتار ما بر جای می گذارد ژرف نگريسته شود . چرا که اينترنت، محيطی است که در آن کاربران می توانند اثرگذار و اثرپذير باشند- مشروط بر اينکه آگاهی و پندار اندکی از چگونگی و علت دگرگونی هايي که اينترنت ممکن است در برداشتها و رفتار آنها پديد آورد داشته باشند.
شايد بتوان از دلايل رشد و مقبوليت عمومی اينترنت به عدم تمرکز، حرکت خودجوش پايين به بالا مبتني بر ملاحظات و اولويت هاي فني و حساسيت به نيازهاي ملموس جامعه و ابتکارهاي بخش خصوصی اشاره کرد. به طور مثال، امروزه ديگر ساختار و فرآيند سنتي آموزش جوابگوي نياز هاي جوامع انساني در عصر اينترنت نيست چرا كه از سالهاي آغازين قرن بيست و يكم، هريك سال و نيم، يكبار قلمرو دانش بشري بيش از دو برابر مي شود تا آنجا كه تغييرات علمي، فرمهاي سريع و ناپيوسته قرن گذشته را پشت سر مي گذارد و جهش گونه رخ مي دهند. در چنين شرايطي است كه افراد جامعه براي هماهنگي با تغييرات دائمي و شتابان پيرامون خود به آموزش هاي مدرن نياز فزاينده اي پيدا مي كنند. همچنين به عنوان مثالی ديگر، امکانات منحصر به فرد اينترنت سبب پيدايش شکل جديدي از تجارت شد که امروزه به نام تجارت الکترونيک شناخته شده است.
اينترنت برتر از تمام فناورى هايى ظاهر شده است كه جهان را به هم مرتبط مى سازد. اما اين فناورى عليرغم ساير فناورى هاى ديگر آفت هايى دارد مانند هكرها، ويروسها و ……
در پژوهش حاضر منظور از اصطلاح اینترنت، شبکه ای گسترده متشکل از اتصال میلیون ها رایانه است که این قابلیت را دارد که با توجه به درخواست کاربر انواع اطلاعات و دانش را در اختیارش قرار دهد
3-9-1-آموختهفرهنگ لغت عمید اصطلاح آموخته راچنین تعریف کرده، ۱. یادگرفته؛ تعلیم‌گرفته. ۲. آنچه کسی یادگرفته باشد.
در پژوهش حاضر منظور از اصطلاح آموخته، اطلاعات علمی است که توسط خود دانشجو و با استفاده از منابع اطلاعاتی و بدون حضور مدرس کسب شده است دانشجویان از طریق بالا بردن معلومات خود، موجبات تفهیم بهتر مطالب درسی و تسریع و تسهیل امر یاد گیری را فراهم میکنند.
فصل دوم مبانی نظری و پیشینه پژوهش 1-2-مقدمهاین فصل مشتمل بر اطلاعات مربوط به تحقیق است در ابتدا به تشریح و توصیف مفاهیم مرتبت با عنوان و موضوع پژوهش نظیر:تاریخچه اینترنت درایران و جهان ،دیدگاه های نظری در خصوص اینترنت ،کاربرد های اینترنت و… می پردازیم.سپس به بیان چارچوب نظری پژوهش می پردازیم و در انتها به بیان پژوهش های پیشین که به پژوهش فوق نزدیک تر است می پردازیم تا خواننده را با مطالعات،تحقیقات و نوشته های دیگران در این زمینه آشنا کنیم و ابعادجدیدی برای گسترش مطالعات و تحقیقات بعدی فراهم سازیم.
2-2-تاریخچه اینترنتاینترنت یا شبکه شبکه ها، آخرین دستاورد ارتباطات در آستانه قرن بیست و یکم است این سیستم ارتباطی که یکی از بزرگترین و گسترده ترین سیستم ارتباطی جهان است در جریان جنگ سرد بین دو بلوک شرق و غرب متولد شد ..در واقع وقتی اسپونتیک نخستین ماهواره اتحاد جماهیر شوروی سابق در سال 1957 به فضا پرتاب شد رقابت سختی بین دو ابرقدرت وقت جریان داشت و وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا در واکنش به این اقدام آژانس پروژه های پیشرفته پژوهشی یا آرپانت را در سال 1969 تاسیس کرد و اينترنت فعاليت اوليه خود را از همان سال با چهار دستگاه کامپيوتر و با انگيزه همکاري، دسترسي چندسويه به منابع و مهارت‌هاي محاسباتي و امکان‌پذير شدن کار در زمينه‌هاي بين‌رشته‌اي علوم و مهندسي آغاز کرد بنابراین آرپانت را می توان محصول جنگ سرد و پدر اینترنت دانست . اینترنت که دوران کودکی و طفولیت خود را در آرپانت سپری کرد ، ابتدا قرار بود حافظ اطلاعات نظامی محرمانه آمریکا در برابر حمله احتمالی هسته ای شوروی سابق باشد . اما به تدریج در دهه1980 با رشد باورنکردني خود به مفهوم امروزی آن فراگیر شد . در واقع در ماه مارس 1989 بود که محیط موسوم به وب خلق شد. و مردم با داشتن یک کامپیوتر ، مودم ، یک خط تلفن و با استفاده از زبان مشترک می توانند وارد عرصه جهانی اطلاعات شوند.
3-2-تاریخچه اینترنت در ایرانآشنایی ایرانیان با اینترنت به اوایل دهء 70 شمسی باز می گردد. این پدیده را نخستین بار یک موسسه تحقیقاتی در امور فیزیک و ریاضی به جامعه ایران معرفی کرد.اما اینترنت خیلی سریع تر از آنچه تصور می رفت.راه خود را به داخل جامعه و درون خانه ها باز کرد با توجه به اینکه کاربران اینترنت را در ایران به طور عمده افراد تحصیل کرده تشکیل می دهند واین افراد در میان خانواده ها و گروه ها از تاثیر گذاری زیادی برخور دارند می توان گفت که ضریب نفوذ اطلاع رسانی و به دنبال آن جامعه پذیری اینترتی در ایران بسیار بالا و به سرعت در حال افزایش است.4-2-دیدگاه های نظری در خصوص اینترنت
بسیاری از اندیشمندان و صاحب نظران علوم اجتماعی بر این باورند که ترکیب و همگرایی فناوریهای نوین ارتباطی و تجدید ساختار و نظام سرمایه داری در دهه های اخیر مرحله تازه ای در جوامع بشری ایجاد کرده است مرحله ای که به جامعه اطلاعاتی توصیف و تبیین شده است . ورود به جامعه اطلاعاتی مانند گذر از جامعه کشاورزی به صنعتی تمامی جنبه های حیات بشری را تحت تاثیر خود قرار داده و عرصه های سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی را با بسیاری از فرصت ها و تهدید ها مواجه ساخته است . در جامعه اطلاعاتی چنان که پیداست اطلاعات دارای ارزش بسیاری است تا جائیکه این عصر را عصر اطلاعات و در نهایت جامعه اطلاعاتی نامگذاری کرده اند . بی تردید پایه و اساس جامعه اطلاعاتی رشد و توسعه فناوری و تکنولوژیهای نوین ارتباطی است که در راس آن اینترنت قرار دارد در واقع اینترنت و تکنولوژیهای نوین ارتباطی فاصله زمانی و مکانی را تا حد بسیار زیادی برداشته اند بدین معنی که امروزه از طریق اینترنت امکان تعامل و ارتباط دو سویه برآورده شده و تمام افراد می تواند در طول شبانه روز و هر وقت که اراده نمایند به اطلاعات مورد نیاز خود دست یابند . در این عصر دیگر مخاطبان در مقابل پیام های رسانه ها منفعل نیستند و می توانند ضمن برقراری ارتباط دو سویه ، خود عامل تولید کننده اطلاعات برای دیگران باشند از سوی دیگر اینترنت باعث تمرکز زدایی در ارائه اطلاعات شده است . یکی از نکات بارز در اینتر نت سرعت بالا و حجم اطلاعاتی است که در اختیار مخاطبان و کاربران قرار می گیرد و استفاده کنندگان با توجه به طبقه بندی اطلاعات به وضوح می دانند که اطلاعات مورد نیاز خود را در کجا می توانند به آسانی بیابند . هرچند که دیدگاههای متفاوتی در این زمینه وجود دارد برخی اعتقاد دارند این مفهوم سازنده جامعه ای واقعاً تخصصی شده خبر از پیدایش جامعه ای اندیشمند و فرهیخته را می دهد که به منابع دانش دسترسی فوری دارد و در حالی که برخی بر خلاف گروه اول جامعه اطلاعاتی را تشدید کننده، نظارت بر شهروندان و سیلاب تبلیغات سطحی، جنجالی و انحرافی می دانند و اعتقاد دارند که تحولات در سازماندهی شرکت ها بود که باعث حیاتی تر شدن نقش اطلاعات گردید. در میان عقاید متفاوت این نکته که همه دانشمندان به وجود چیزی خاص در اطلاعات در دوران مدرن اذعان دارند حائز اهمیت است از اینرو در این یادداشت ضمن بیان جامعه اطلاعاتی به برخی دیدگاههای مثبت و منفی در زمینه جامعه اطلاعاتی می پردازیم.5-2-سیر تحول مفهوم جامعه اطلاعاتیاتکا روزافزون بر فعالیت های مرتبط با تولید ، توزیع و کاربرد اطلاعات باعث شده است که بسیاری از کشورهای صنعتی، جهان را جامعه های اطلاعاتی بخوانند و در حقیقت این مفهوم در ابتدا برای توصیف مشخصات نوین کشورهای فراصنعتی به کار رفته است . کشورهایی که در آنها همه امور وابسته به اطلاعات است ، واژه جامعه اطلاعاتی و مفاهیم شبیه به آن یعنی «عصراطلاعات» و «اقتصاد دانش» جامعه ای را توصیف می کند که در آن برای تولید انواع کالاها و خدمات وابستگی زیادی به کاربرد تکنولوژی اطلاعات وجود دارد .جامعه اطلاعاتی برای افزایش کار بدنی انسان ها به نیروی درونی موتورها و برای افزایش کارذهنی به تکنولوژی کامپیوتر نیازمند است . جامعه اطلاعاتی در طول سالهای 1970 و اوایل 1980 بیشتر مورد توجه پژوهشگران در رابطه با تاثیرات کامپیوتر بوده است و پس از آن در حدود سال 1990 همه نگاه ها به سوی سیستم ارتباطات از راه دور منتقل شد. به عبارت دیگر همه نگاهها متوجه کانال های مناسب مخابراتی بود تا از این طریق انتقال سریع فایل های حجیم و اطلاعات چند رسانه ای امکان پذیر گردد.
ویلیام مارتین در ردیف اولین افرادی قرارداد که موضوع جامعه اطلاعاتی را مطرح کرده اند هر چند واژه جامعه اطلاعاتی از چند سال پیش متدوال بوده است اما هنوز درباره مفهوم و محتوای آن تفاهم عمومی حاصل نشده است . با این حال مفهوم جامعه اطلاعاتی با مفهوم جامعه توده تفاوت چشمگیری دارد و در خیلی از جهات با آن تضاد دارد . به نحوی که در جامعه توده وار بر ارتباطات یکسویه تاکید دارد اما جامعه اطلاعاتی به ارتباطات دو سویه اهمیت می دهد و متمایل به گسترش و علایق چند گانه و متعدد است و عنصر اطلاعات مهمترین عامل متحول کننده سازمان اجتماعی است بنابراین با نگاهی اجمالی به تعاریف جامعه اطلاعاتی می توان گفت تعاریف ارائه شده برای جامعه اطلاعاتی را می توان در رابطه با اینکه بر چه بعدی از جامعه اطلاعاتی بیشتر تکیه شده است بر پنج دسته : فرهنگی ، اقتصادی ، شغلی ، تکنولوژیک و فضایی تقسیم کرد که البته تعاریف تکنولوژیک بیشتر مورد توجه بوده است .
بنابراین عمومی ترین تعریف از «جامعه اطلاعاتی» بر نوآوری چشمگیر فناوری تاکید می کند در واقع می توان ظهور جامعه اطلاعاتی را مقارن با چند تحول مرتبط با یکدیگر دانست که عبارتند از :
1-جهانی شدن اقتصاد و ظهور موسسات تولیدی قابل انعطاف ، یعنی سازمانی کهقادر به ادامه حیات و افزاش تولید در محیط درمواجه با تحول و اختلال دائم است .
2-ظهور اقتصادی که بیش از پیش مبتنی بر دانایی است .
3-توسعه و کاربرد عمیق شبکه های ارتباطی و پیام های دیجیتال ، واقعیتی که سبب شده است آن را در مقایسه با گذشته انقلاب دیجیتال بنامیم.
همانطور که اشاره شد تردیدی نیست که یک محور مهم جامعه اطلاعاتی ، بزرگراه های اطلاعاتی هستند و این بزرگراه ها که اینترنت یکی از نمونه های مهم، در حال تکوین و رشد آن است از نظر اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی فضای تازه ای را برای انسان های معاصر ایجاد می کند ، فضایی با عناصر تازه ، فضایی بدون مرزهای جغرافیایی و سیاسی و بالاخره تصویری از انسان همه جا حاضر را به دست می دهد . تاثیر این بزرگراه های اطلاعاتی را مشابه با اختراع چاپ ذکر کرده اند. این بزرگراه ها بر ارتباطات ، آموزش ، تفریح ، رفاه و … انسانی موثرند و در حوزه های بسیاری نگرش ها ،آگاهی ها و رفتارهای بشری را تحت تاثیر قرار می دهند . در جامعه اطلاعاتی وجود یک زیر ساخت ارتباطی که بتواند تولید و انتقال حجم زیادی از اطلاعات را روی یک شبکه بسیار پراکنده و گسترده عملی سازد حائز اهمیت است. این زیر ساخت ها به سه دسته تقسیم می شوند:
1-زیر ساخت های ارتباطی از راه دور.
2-زیر ساخت های مرتبط با دانش ها .
3-زیر ساخت های تکنولوژیک مرتبط کننده اطلاعات.
اولین جنبه، بیان کننده شبکه هایی است که به طور فیزیکی انتقال و ارتباط را تامین می کند .
دومین، زیر ساخت سازمان و پردازش اطلاعاتی را که باید به آن دست یافت در نظر دارد واقعیتی که دستیابی ، کاربرد و تفسیر اطلاعات را امکان پذیر می سازد .
زیر ساخت سوم، بیان کننده محیطی است که در آن امکان تعامل و مبادلات باز را تحقق پذیر می سازد که این بخش بدون شک یکی از مهمترین ابعاد پایه ای توسعه بازار اطلاعات است .
6-2-دیدگاههای موجود در رابطه با تاثیرات تکنولوژیهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی به طور کلی این دیدگاهها را می توان به دو جنبه منفی و مثبت دسته بندی کرد که بطور اجمالی به بیان آن می پردازیم .
دیدگاههای منفی :
این دسته از نظریات ، دیدگاههای بدبینانه ای نسبت به رشد تکنولوژیهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی و در نهایت «جامعه اطلاعاتی» دارند و معتقدند که این امر منجر به گسترش جهانی سرمایه داری و سلطه آن بر دنیا می شود زیرا بیشتر اطلاعات و تکنولوژی در اختیار کشورهای صنعتی می باشد.این نظریه پردازان منکر اهمیت کلیدی اطلاعات برای جهان مدرن نیستند بلکه اعتقاد دارند که شکل و عملکرد اطلاعات تابع قواعد و رسومی است که در طول زمان درازی تثبیت شده است در واقع توسعه رسانه های چند منظوره ، زندگی واقعی انسان ها را تا حد بسیار زیادی تحت تاثیر قرار می دهد و جامعه اطلاعاتی بیشترین سود را برای سرمایه داری دارداین جامعه به دلیل نیاز به ساختارهای فنی و اطلاعاتی امکان ایجاد فاصله طبقاتی را دارد و می تواند بسیار از روابط انسانی و فرهنگ جوامع را دستخوش تغییرات قرار دهد بدین معنی که اطلاعات و فناوری های اطلاعاتی برای آنهایی که قادرند پول آن را بپردازند تولید می شود و برای همان افراد هم قابل دسترسی است و بقیه افراد جامعه قادر به استفاده از ان نیستند از سوی دیگر «انقلاب اطلاعاتی» در نظامی طبقاتی متولد شده است و نشان نابرابریهای موجود را با خود دارد و ممکن است موجب «شکاف طبقاتی» بیشتری شود و آن به نفع افرادی می شود که از نظر اقتصادی و آموزشی برترند و قادرند با دسترسی به منابع اطلاعاتی پیچیده مانند تجهیزات کامپیوتری پیشرفته ، بهره مندی خود را گسترش دهند در حالی که آن افرادی که در نظام طبقاتی رو به پایین قراردارند هرچه بیشتر از بهره گیری از اطلاعات ارزشمند محروم شده و در اطلاعات با ارزش کمی که ارائه می شود فرو می روند. ( محسنی 1386 )

متن کامل پایان نامه ها در 40y.ir

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *