قيمت

now browsing by tag

 
 

پژوهش - پژوهش دانشگاه

(1-1-3)نقش بانک.
در یک ساختار مالی مطلوب، بازار پول و بازار سرمایه هر دو باید فعال باشند اما اغلب ساخت مالی کشورها متکی به بانک یا متکی به اوراق بهادار میباشد.
در ساختار مالی متکی به بانک، بازار پول نسبت به بازار سرمایه نقش عمدهتری را در بازار مالی بازی میکند و فعالتر است بدین معنی که بانک ها وامهای کوتاه مدت و بلند مدت را در اختیار مشتریان قرار میدهند و خدمات بانکی را به صورت بانکداری تجاری، سرمایهگذاری و تخصصی به عموم عرضه میکنند ( کشتکار 1378 ص:58)
بانکها از مهمترین موسسات مالی بازار پول در هر کشور محسوب میشوند. وظیفه اصلی آنها جمعآوری وجوه پساندازکنندگان و اعطای تسهیلات مالی به اشخاصیاست که نیازمند امکانات مالی جهت کسب وکار هستند در این رهگذر بانکها علاوه بر نقش فعال و سازندهای که در فعالیتهای اقتصادی دارند از محل اختلاف نرخهای سود دریافتی و پرداختی منتفع میشوند( دلقندی 1389 ص: 61)
(1-1-4)نقش سپردههادرتداوم بانکها
جمعآوری، جلب و جذب انواع سپردهها و تخصیص آن برای تامین نیازهای مالی فعالیتهای گوناگون اقتصادی از مهمترین عملیات بانکی به شمار میرود به عبارت دیگر بانک ها واسطه بین سپردهگذاران و متقاضیان تسهیلات هستند و با استفاده از منابع خودو سپردههای مردم مبادرت به اعطای تسهیلات مورد نیاز متقاضیان میکنند.
(1-1-5)تاثیر جذب سپرده ها در بخش عملکرد بانکها:
یکی از مهمترین وظایف بانکهارا میتوان جذب و دراختیار گرفتن وجوه نزد مردم در قالب انواع سپرده ها و حساب ها و بکارگیری اینسپردهها در فرایند اقتصادی دانسته و از طرف دیگر در سیستم بانکداری اسلامی سپردهگذاران عموماً به عنوان شرکای بانک مطرح میشوند و لاجرم رابطه بین سپردهگذاران و بانک های عامل میتواند از حساسیت ویژهای برخوردار باشند چرا که در سیستمهای کلاسیک بانکداری اسلامی به علت اینکه سپردهگذاران بعنوان شریک بانک در منابع ناشی از معاملات مطرح میشوند چگونگی عملکرد بانکمیتواندنقش موثری در جذب سپردهگذاری داشته باشد(بختیاری 79 ص:196)
(1-1-6)عوامل موثر بر جذب سپرده ها:
عوامل متعددی درجذب منابع بانکی تاثیرگذار می باشدکه میتوان ازآنها به عنوان انگیزه های اساسی پس اندازنام برد.
درکشورهای درحال توسعه بویژه باتغییراتی که درساختاراجتماعی فرهنگیواقتصادیآنها بوجود آمده است شباهت هایی باانگیزه پس اندازدرکشورصنعتی وجود دارد این عوامل عبارتنداز:
کیفیت ارایه خدمات – محل یا موقعیت شعب– قیمت خدمات وتبلیغات نیرویانسانیفرایند وتجهیزات می باشدکه تحت عنوان: 7p of service marketing مطرح شده اند.
(1-2)آمیخته بازاریابی:
از جمله مهمترین و اصلیترین بخش در فرآیند بازاریابی بانکی به شمار میرود . تصمیم گیری در مورد ویژگی های این برنامه واجزاآن در اختیار بانکبودهوازاینجهتتحتعنوانمتغیرهایقابلکنترلدربازاریابیازآنهایادمیشود ایناجزاعبارتنداز:
(1-2-1) خدمت( محصول)
ارائه خدمت یکی از اجزا اصلی برنامههای بازاریابی بانکی است.ارائه خدمات جدید بایستی براساس نیازها و خواستههای مشتریان باشد و بتواند راحتی وآسایش بیشتری را برای آنها فراهم نماید.بهره گیری از ابزارها و تکنولوژی پیشرفته امکان ارائه خدمات جدید بانکی را امروزه فراهم آورده است.در عینحالبایداقداماتلازمجهتارتقاکیفیتخدماتموجودهمبهعملآید.در این بخش میباید در مورد ویژگی خاص خدمت، مارک، فرآیند و ویژگیهای ملموس، بستهبندی و کیفیتخدمتتصمیمگیریشودضمن اینکه هر خدمت می تواند یک هسته اصلی نیز داشته باشد این هسته اصلی بیانگر مهمترین ویژگی خدمت از دید مشتری است . مثلا کسب سود و تسهیل خدمات مالی و اقتصادی میتواند هسته اصلی خدمات بانکی باشد .
(1-2-2)قیمتقیمت معادل ریالی ( یا هر واحد پولی ) است که برای استفاده از یک کالا یا خدمت میپردازیم. در ارتباط با خدمات بانکی، کارمزدهای دریافتی بانک و یا نرخ بهره تسهیلات بانکی و در این بخش قرار می گیرند.قیمت به لحاظ درآمدزائی که در مقایسه با دیگر اجزا آمیزه بازاریابی ( که همگی هزینه زا هستند ) اهمیت بیشتری را دارد . در تعیین قیمت می باید ضمن تلاش برای کسب درآمد و سودآوری، به جبران هزینه ها ، حفظ سهم بازار و سیستمهای قیمت گذاری رقبا نیز توجه کافی داشته باشیم .
(1-2-3)تبلیغات
فعالیتهای تبلیغاتی مجموعه فعالیتهایی را در بر میگیرد که منجر به افزایش تقاضا میگردد و میزان استفاده از خدمات بانکی را افزایش میدهد. فعالیتهای پیشبردی هزینه_های زیادی را برای سازمانها ایجاد میکنند اما منطق حاکم بر این نوع فعالیتها و جبران این هزینهها با افزایش درآمد ناشی از افزایش فروش مصرف این هزینهها را جبران میکند. فعالیتهای پیشبردی شامل بخشهای مختلفی به شرح زیر است که به آنها آمیخته تبلیغات گفته میشود: 1-تبلیغات 2- فروش شخصی 3- پیشبرد فروش 4- روابط عمومی 5- کسب شهرت و محبوبیت 6- بازاریابی مستقیم
(1-2-4)مکان
منظور از مکان ساده بودن دسترسی مشتریان به خدمات است. در این بخش علاوه بر تصمیمگیری در مورد تعداد محلهای ارائه خدمات بانکی (شعبه) اعم از مجازی یا غیرمجازی در مورد مکان دقیق آنها باید تصمیمگیری شود به گونهای که هم رضایت مشتریان از بابت دسترسی آسان حاصل آید و هم اینکه مکانهای انتخابی اقتصادی باشند. در این بخش در خصوص ویژگیهای ظاهری شعب، امکانات و تجهیزات داخلی و ... نیز تصمیمگیری میشود.
(1-2-5)مردم
برای اغلب خدمات، مردم حیاتیترین جزء محسوب میشوند. در این بخش خدمات بیشترین ارتباط مستقیم با مردم وجود دارد. بر این اساس لازم است در سازمانهای خدماتی خط مشیهای پرسنلی و نحوه تعامل و رویارویی آنها با مردم تعریفگردد.در این خصوص تعریف دقیق استانداردهای استخدام، آموزش ، انگیزش و اعطا پاداش پرسنل به لحاظ نقشحیاتیوتعامل مداوم با مردم ضروری است. در بخش برنامهریزی مردم در بازار یابی طراحی و توسعه الگوهای تعاملی و ارتباط نزدیک مشتریان با یکدیگر نیز بررسی میشود.
(1-2-6)ابزارها و امکانات و تجهیزات فیزیکی
ارائه خدمات غیر ملموس با استفاده از ابزارها، امکانات و تجهیزات فیزیکی صورت میگیرد. امکانات و تجهیزاتی که میتواند در افزایش کیفیت خدمات مؤثر باشند به عنوان مثال ارائه یک بروشوردر ارتباط با خدمات بانکی در شعبهای که مشتریان در انتظار دریافت خدمات بانکی مورد نیاز هستند و ارتقاء سطح آگاهی و اطلاعات او میتواند مشتری را راضیتر کند. قرار دادن یک دستگاه شمارش پول در درون شعبه و در دسترس مشتریان میتواند در رضایت مشتری از خدمات بانک مؤثر باشد.
(1-2-7)فرآیند
فرآیند ارائه خدمت و میزان صرف وقت مشتری برای دریافت خدمات و همچنین مراحلی که طی میکند در این بخش بررسی میگردد. فرآیند ساده، سریع و تعریف شده ارائه خدمت در افزایش رضایت مشتری نقش زیادی را دارد. ساده بودن فرمها، عملیات بانکی مرتبط با مشتری و دیگر موارد مشابه در این بخش بررسی میگردد.
(1-3)دلایل اهمیت تحقیق (هدفهای تحقیق)
درانجام تحقیق مذکور کوشش میشود که به اهمیت موارد زیر پرداخته شود:
(1-3-1)جایگاه حساس و وظیفه خطیر بانکی در زمینه رسیدن به اهداف کشور در تحقیق آرمانهای جمهوریاسلامی از طریق یکپارچهسازی سیستم بانکی وتبدیلآن از حالت جزیرهایبهحالت متمرکز
(1-3-2)ارائه راهکاری مناسب در زمینه فعالیت بانکها در محیط رقابتی و چالشبرانگیز اقتصاد امروز با تغییر یا تعدیل مقررات بر اساس اعتماد به مشتری وتوجه به نقش مشتری در نحوه ارائه خدمات وکشاندن سیستم بانکی از سنتی به سمت بانکداری اینترنتی.
(1-3-3)با توجه به توقع جامعه امروز از شبکه بانکی کشورونیزکوشش این شبکه درجلب و جذب پساندازها، ارائه سالمترین روش تخصیص اعتبارات به بخشهای اقتصادی با ایجاد تنوع مناسب در سپردههای بانکی و بهبود مستمر سیستم از طریق مهندسیمجددایجاد شیوه ارتباطی onlineبا مشتری.
(1-3-4)ایجاد وطرحریزی یک برنامه دقیق در جهت جذب هر چه بیشتر سپردهها و ارائه یک خط مشی مناسب از سوی مدیریت عالی بانکها از طریق طبقهبندی مشتریان بر اساس اطلاعاتی نظیر نیازها، سن والگوی رفتاری خاص آنها و ارائه خدماتی با کیفیتهای متفاوت به هر طیف ارائه وب سایت چند زبانه برای افزایش دامنه مشتریان تحت پوشش.
(1-4) انگیزه انتخاب موضوع (اهمیت موضوع )
هزینه از دست دادن یک مشتری برابراست بامنافع ازدست دادن خدماتی که آن مشتری در طول عمر به آن نیازدارد و با شیوههای فعلی که دربرخی ازبانکهاجهت جلب مشتری اعمال میکنند نمیتوان با حرفهایهایی که درآینده وارد بازار میشوند رقابت نمود. مدیریت بازاریابی وخدمات بانکی درایران مستلزم تحول در استرتژی– ساختار- امکانات و سیاست است که فرضیههای تحقیق درقالب 7p بازاریابی خدمات براساس آنها مطرح شده است. همینطور شناسایی مؤثرترین عامل درجذب سپردهها (بانک حکمت ایرانیان) و اولویتبندی عوامل مطرح شده در فرضیههای تحقیق میباشد.
(1-5 )سؤالات وفرضیات تحقیق:
(1-5-1)سؤال اصلی تحقیق:
کدامیکازاجزای آمیخته بازاریابیخدماتی درجذب سپردههای بانکی در شعبات بانک حکمت ایرانیان مؤثرتر است؟
(1-5-2)سؤالات فرعی تحقیق:
1)آیاکیفیت خدمات در جذب سپردههای مشتریان بانک حکمت ایرانیان مؤثر است؟
2 )آیا قیمت در جذب سپردههای مشتریان در بانک حکمت ایرانیان مؤثر است؟
3 )آیا محل یا موقعیت شعب در جذب سپردههای مشتریان دربانک حکمت ایرانیان مؤثر است؟
4) آیا تبلیغات در جذب سپردههای مشتریان دربانک حکمت ایرانیان مؤثر است؟
5) آیا مهارت کارکنان بانک در ارایه خدمات بانکی با جذب سپردههای مشتریان در بانک حکمت ایرانیان مؤثر است؟
6)آیا فرایند و فنآوریهای نوین در سیستم بانکی درجذب سپردههایمشتریان دربانک حکمت ایرانیان مؤثر است؟
7)آیا ابزار و امکانات فیزیکی بانکی در جذب سپردههایمشتریان در بانک حکمت ایرانیان مؤثر است.
(1-5-3) فرضیههای تحقیق
1) بین ارایه خدمات با کیفیت باجذب سپردههایمشتریان بانک حکمت ایرانیان رابطه معنیدار وجود دارد.
2 ) بین قیمت با جذب سپردههای مشتریان در بانک حکمت ایرانیان رابطه معنیدار وجود دارد.
3 ) بین محل یا موقعیت شعب با جذب سپردههایمشتریان دربانک حکمت ایرانیان رابطه معنیداروجود دارد.
4) بین تبلیغات با جذب سپردههای مشتریان دربانک حکمت ایرانیان رابطه معنیدار وجود دارد.
5)بین مهارت کارکنان بانک درارایه خدمات بانکی با جذب سپردههای مشتریان دربانک حکمت ایرانیان رابطه معنیدار وجود دارد.
6)بین ارایه فرایند و فناوریهای نوین در سیستم بانکی با جذب سپردههای مشتریان در بانک حکمت ایرانیان رابطه معنیدار وجود دارد.
7)بین ابزار و امکانات فیزیکی بانکی با جذب سپردههای مشتریان دربانک حکمت ایرانیان رابطه معنی داروجوددارد.
(1-6)مدل تحقیق:
عواملسازمانیومدیریتیمؤثر برجذب سپردهها: خدمات(محصول)
قیمت
مکان
تبلیغ
مردم
فرایند
ابزارو امکانات فیزیکی جذبانواعسپرده هایبانکی
(1-6-1)مدل عملیاتی تحقیق
تحصیلات-سابقه
کیفیت خدمات بانکیجذب سپرده های بانکی

سرعت آمار و اطلاعات
دقت
مهارت
تکنولوژی مدرن
خدمات متمایز
تعداد سنواتی که مشتری بانک می باشد

محل و موقعیت مکانی شعبجذب سپرده های بانکی

1) تعداد شعب آمار و اطلاعات
2) آراستگی شعب
3) مناسب بودت تجهیزات فنی و تکنولوژی
4) مناسب بودن فضای درونی شعب برای راحتی مشتری

اثرپذیریمشتری
تبلیغات جذب سپرده های بانکی

1)میزانتأثیرگذاری آمار و اطلاعات
2) میزان آشناسازی مردم و مشتریان
3) میزان خلاقیت و نوآوری
اثر پذیری مشتری

قیمت جذب سپرده های بانکی

1 )نرخ بهره آمار و اطلاعات
2) کارمزد بانکی
3) مالیات
اثرپذیری مشتری

مردم جذب سپرده های بانکی
کارکنان ماهر آمار و اطلاعات
توجه بهتر به مشتری
کارآیی بهتر
توجه شخصی
مهارتهای تخصصی
اثرپذیری مشتری
فرآیند جذب سپرده های بانکی

فنآورینوین: آمار و اطلاعات

متن کامل در سایت امید فایل 

( مانند نوبت رایانهای – سیستمها و صندوقهای پرداختی – سرعت پاسخگویی )
اثرپذیری مشتری
ابزار و امکانات فیزیکی (شواهد عینی)جذب سپرده های بانکی

محیط آرام آمار و اطلاعات
دکوراسیون ایدهآل
اسناد و مدارک معتبر
کیفیت عالی موارد ملموس
(1- 7)تعاریف عملیاتی متغیرها و واژههای کلیدی
(1-7-1)متغیرهای مستقل:
1) کیفیت ارائه خدمات شامل ارزیابیارائه خدمات کارکنان شعب از لحاظ دقت ، سرعت ، به کمک ابزار های کامپیوتر ی جدید و ادب و رفتار مناسب توام با انعطاف پذیری و توانایی های لازم برای ارائه خدمات ، خدمات متمایز و برتر و استفاده از تکنولوژی مدرن می باشد ( کولایی 1380 ص62 )
2) محل و موقعیت مکانی شعب شامل مناسب بودن محل شعبه برای ارائه خدمات ، فضای درون شعبه با توجه به ارباب رجوع ، احساس راحتی کردن به هنگام ارائه خدمات (کولائی 138 ص 63)
3) قیمت: درواقع در اینجا افزایش نرخ سود بانکی و کاهش کار مزدبانکی و اعمالمالیاتمنظور بوده است قیمتهادرفعالیتهای خدماتی دوتاثیر عمده دارند : اولابردرک وتصمیم گیری مصرف کنندگان تاثیر می گذارند ، ثانیابرمدیریت عملیات تاثیر بسزایی دارند . قیمت گذاری شامل مشخص نمودن سطح قیمتها ، چگونگی قیمت گذاری خدمت ، استراتژیها ، روشهای قیمت گذاری وشرایط پرداخت می باشد. (اسماعیل پور،ص 312)
. 4) تبلیغات:شامل فعالیت هایی می شود که مزایای خدمت ومحصول رابه آگاهی می رساندومشتریان هدف رابه خریدآن تشویق می کند.استفاده از کلیه عناصر ارتباطات بازاریابی شامل آگهیهای تجاری ،تبلیغات ،پیشبرد فروش ، فروش حضوری وآوازه جویی ، دعوت وترغیب نمودن ومتقاعد ساختن مخاطبین برای خرید خدمات ضروری است.ترفیعات، بطور کلی ایجاد ارتباط با مشتری جهت مطلع کردن و تاثیر گذاری برروی نگرش و رفتار وی و نیز میزان خلاقیت و نوآوری مدنظر است.( اسماعیل پور، ص310)
5) مردم :
درآمیخته بازاریابی خدمات ، مردم حیاتی ترین جز محسوب میشوند. در این بخش خدمات بیشترین ارتباط مستقیم با مردم وجود دارد . بر این اساس لازم است در سازمانهای خدماتی خط مشیهای پرسنلیو نحوه تعامل و رویارویی آنها با مردم تعریف گردد.بههمین دلیل لازم است تاگزینش ، آموزش وانگیزش ، پرورش وسنجش کارکنان امری حیاتی تلقی شود ومعیارهای لازم برای آنها مشخص گردد .
6)ابزارهاوامکاناتوتجهیزاتفیزیکی: ارائه خدمات غیر ملموس با استفاده از ابزارها ، امکانات و تجهیزات فیزیکی صورت می گیرد . امکانات و تجهیزاتی که می تواند در افزایش کیفیت خدمات موثر باشند.
بنابراین موسسات خدماتی برای عرضه خدمات خود از ابزارها ، تسهیلات وامکانات فیزیکی گوناگونی بهره می گیرند تا خدمات ازحالت بالقوه به صورت بالفعل درآید . هراندازه این امکانات بروزتر ومطلوبتر باشند ،کیفیت خدمات بهتر ورضایت مشتریان بیشتر خواهدشد .
7)فرآیند: فرآیند ارائه خدمت و میزان صرف وقت مشتری برای دریافت خدمات و همچنین مراحلی که طی می کند در این بخش بررسیمیگردد. فرآیند ساده ، سریع و تعریف شده ارائه خدمت در افزایش رضایت مشتری نقش زیادی را دارد.فرایند انجام خدمات باید براساس شناخت واقعیتها ، بررسی فرصتها ومحدویتها وشرایط عرضه وتقاضای خدمت تنظیم گردد سادگی ، دقت وسهولت در فرایند خدمات باعث می شود تا مشتریان آرامش بیشتری داشته وراضی تر شوند .(اسماعیل پور ،ص312)
(1-7-2)متغیرهای وابسته: انواع سپرده ها: :
سپرده ها بر چند نوع هستند:
1)سپرده های دیداری 🙁 حسابی چکی که بهره به آن تعلق نمی گیرد و صاحب حساب میتواند بنا به اراده خود از آن برداشت کند.(کوتاه مدت)
2)سپرده پس انداز:حسابی که بهره می پردازد سر رسید مشخصی ندارد و معمولا" به اراده صاحب حساب می توان از آن برداشت کرد.(میان مدت)
3)سپرده مدت دار:حسابی دارای بهره که تاریخ سر رسید مشخصی دارد و اغلب گواهی سپرده نامیده میشود.(بلند مدت)
4)سپرده قرض الحسنه : سپرده ای است که از طرف سپرده پذیر(بانکها)به سپرده گذاران بهره ای پرداخت نمی شود ومعمولا" سود آن در جهت امور عام المنفعه به کارگرفته می شود ودر پایان دوره جوایزی به قید قرعه به سپرده گذاران
5) تجهیز منابع ( جذب سپردهای گوناگون ) شامل چهار سپرده اصلی قرض الحسنه ، قرض الحسنه پس انداز ، بلند مدت و کوتاه مدت می باشد.
تعلق می گیرد.
(1-8)روش تحقیق وگردآوری داده ها:
کتابخانه ای وپیمایشی وگردآوری داده ها از طریق پرسشنامه صورت گرفت.
(1-9) قملرو تحقیق:
قلمروموضوعی:دراین تحقیق به دنبال بررسی تاثیراجزای بازاریابی خدماتی برتجهیز منابع بانک برجذب سپرده هادربانک حکمت ایرانیان می باشم .
قلمرو مکانی : مشتریان شعب بانک حکمت ایرانیان دراستان تهران
قلمرو زمانی : تحقیق حاضردرسال 1390صورت پذیرفته است .
(1-10)جامعه وحجم نمونه:
جامعه تحقیق حاضرمشتریان شعب بانک حکمت ایرانیان دراستان تهران میباشدکه385نفر ازمشتریان بانک ،تحقیق حاضر راشامل شده است .
(1-11)محدودیتهاومشکلات تحقیق :
عدمهمکاریپاسخدهندگانبهسوالاتپرسشنامهکهازیکطیفخاصجامعهآماریبودند،ناآشناییآنهابابانک مزبوربدلیلجدیدالتاسیس بودن آن، درورود به کویهای سازمانیومحل کار جهت گردآوری پاسخهای پرسشنامه به دلیل نظامی بودن آن محیطها با مشکلات زیادی روبرو شدم ،دربسیاری از موارد ابتدا باید شرح وظایف بانک ومعرفی آن ارایه می گردیدتابه سوالات پاسخ داده میشد .دسترسی آسان نداشتن با مدیران اصلی بانک باعث طولانی شدن زمان جمع آوری وتحلیل دادههای آماری تحقیق مورد نظر گردید.
فصل دوم
کلیات و ادبیات نظری
مقدمه
(2-1)آغاز بانکداری
هنگامی بانکداری آغاز گردید که دادوستد ومبادله پولی کالاها ( غیر از مبادلات جنس به جنس ) بین مردم شروع شد و با گسترش تجارت نیاز به خدمت مؤسسات بانکی محسوس تر گشت و احتیاج به یک وسیله پرداخت و سنجش ارزشها و بالاخص وصول مطالبات از مشتریان دور و نزدیک با وجود خطرات ناشی از نقل و انتقال پول ایجاب می کرد که این فعل و انفعال توسط مؤسساتی به نام بانک انجام گیرد.
(( کلمه بانک واژه ای قدیمی که از واژه آلمانیBank به معنای نوعی شرکت گرفته و رواج یافته و شاید هم از کلمه Banco که یک لغت ایتالیایی و به معنای نیمکت صرافان به کار برده می شود ، اشتقاق یافته است ))
(2-1-1)تاریخچه بانکداری درجهان
بانکداری درجهان تقریبا اززمانی شروع شدکه دادوستدومبادله کالا بین افراد انسانی آغاز گردید . درحقیقت بانکداری وتجارت قبل از اینکه پول به مفهوم امروزی مورد استفاده قرار گیرد عملاوجود داشته است . بابلیها ، مصریها، فنقیها ویونانیان ، رومیان هر یک بانکداران خاصی داشته اند وبانکداران مزبور همواره قدرت مالی را دردست گرفتند وکم وبیش مالک الرقاب وصاحب قدرتهای مالی شهرها ونواحی کشورها بودند.چون دولتها همواره برای اداره امور کشور وتامین بودجه وپرداخت مصارفجنگیوهزینههایعمرانیوغیرهبهپولنیازمندبودندودستکمک بسوی بانکداران وصرافان دراز می کردند وازطرفی چون قادر نبودند وجوه استقراضی ودیون وبدهکاریهای خود رابپردازند ناگزیر در مقابل دیون خود مزایا وامتیازاتی برای بانکدارن قایل می شدند کهامراعطای اعتبارات موجب توسعه نفوذ صرافان وبانکداران وحتی مثله کردن بدهکاران درمقابل مطالبات خود باعث شد کهمعاملاتربوی دراغلب ادیان بخصوص اسلام حرام شد.
(2-1-2)بانکداری قدیم
معاملات بانکی درقدیم خیلی ساده تر ازامروز بوده وکم کم بر اثرپیشرفت بازرگانی اوراق تجاری نظیر برات وسفته بوجود آمد. این اسناد بیشتر برای انتقال ویا تعهد پرداخت مقداری معین طلاونقره مورد استفاده قرار می گرفته است .
سند قرضه وشرایط آن با توجه بهنبودنکاغذ برروی لوحه های گلی منقوش وسپس پخته نگهداری می شد. دریونان قدیم معاملات بانکی تکامل وتحول یافت و می توان گفت که بانکداری امروز تاحدود زیادی در یونان قدیم بنیان گذاری شده است زیرا معابد یونانیدرحدودسنه سوم وچهارم قبل از میلادمسیحبه عملیات بانکی اشتغال داشتند چراکه بروز جنگها ی دایم مردم را برآن داشت که اموال گرانبهای خود را درمعابد بسپارند کم کم این اموال گرانبها بخصوص طلا ونقره صرف قرض دادن واخذ بهره مورداستفاده قرار می گرفت ودر مقابل حفاظت اموال از طرف معبد نیز کارمزدی دریافت می شد.
( 2-1-2-1) بانکداری در قرون وسطی (ازقرن پنجم تاپانزدهم )
درقرون وسطی بانکداری وتجارت به مفهوم آنچه دریونان وامپراطوری رم وجود داشت عملا ازبین رفت وپس از سقوط رم یک سیر قهقرایی درعملیات بانکی وسایر مظاهر تمدن بشری پیدا شد عرف بانکداری با انجام برخی عملیات بانکی مختلف ، بخصوص یهودیها که با استعداد طبیعی این قوم که بیشتر به فعا لیتهای بانکی پرداخته بودند ، حیات تازه ای یافت ولی بامخالفت وتعصب شدید مقامات یک کلیسا علیه دریافت ربا از افراد وضع مشروط آن در مذهب یهود ، این فعلیت تقریبا بلا مانع دربرخی ازمراکز شهرهابطورانحصاری دراختیار این قوم قرار گرفت . (بهمند وبهمنی 1374 ، ص : 14 )
(2-1-2-2)بانکداری در دوره جدید (ازقرن پانزدهم به بعد )
ازآغاز قرن پانزدهم میلادی در اروپا ، اقتصاد روستایی وابسته که تقریبا بدون پول بسر می برد جای خود را به اقتصادی می دهدکه در آن پول نقش اصلی راایفا می کند وفعالیت اقتصادی ودرنتیجه فعالیت بانکی توسعه پیدا می کند واین سرآغاز عصر جدیدبانک خواهد بود . به ترتیب فوق است که بانکداری درجهان آغاز گردید وبی گمان بتدریج درخلالزمان شغل بانکداری تحول می یابد تا اینکه شکل فعلی را پیدا می کند . اخیرا ادغام موسسات مالی دریکدیگر ، جهانی شدن عملیات بانکی ، گسترش فن آوری نوین وحرکت بسوی بانکداری جامع چهار روند عمده ای است که بطور بنیادین دنیای مالی را دستخوش تحول کرده است .
موسسات مالی سراسرجهان با ضربآهنگی شتاب آلود در حال ادغام دریکدیگرند لحظه به لحظه از تعدادموسسات مالی کاسته شده وبرحجم متوسط آنها افزوده می شود وبندرت هفته ای سپری می شود واخباری تازه ادغام یا تملیک بانکها اعلام نمی شود . (برازنده تر ،1379 ، ص :26 )
ادغام فرا مرزی البته باشتابی کمتر ، هم اینک دربین کشورهای صنعتی نیزدرحال شکل گرفتن است . این ادغام ها ، درآغاز در قالب اتحادیه های استراتژیک تجلی می یابند . امتیازاین گونه اتحادیه ها دراین است که ضمن برخورداری از مزایا ی تنوع بخشی از هزینه های جنبی ناشی از یک کاسه کردن فرهنگهای سازمانی مختلف جلوگیری می کنند . امروزه آخرین ابزاری که برای ایجاد دگرگونی در بخش مالی دیده می شود ، بانکداری جامعمی باشد که به شتاب موجود میان خدمات مالی وارایه از سوی موسسات بانکی وغیر بانکی رادرحال زدودن این روند از پیش در پاره ای از کشورهای اروپایی به خوبی پیشرفت کرده است (برازنده تر ، 1379، ص: 27 )
(2-1-3)تاریخچه بانک درایران :
پس از ذکر مختصری ازتاریخچه بانکداریدرجهان .به اعتبار آن که مرکز اصلی تمدنهای بزرگ خاورمیانه بوده است شاید بتوان گفت که کشور ما نیزدوره ای مهد بانکداری جهان بشمار میرفتهولی درشکل پیشرفته ترمدت زمان طولانی از آن نمی گذرد .
(2-1-3-1)صرافی
احتیاج روزانه مردم به تعیین وزن عیار مسکوکات گوناگون که در ادوار گذشته تاریخ در مبادلات رایجبود بعلاوه رواج پولهای مختلف بدون آشنایی افراد به مشخصات مسکوکاتوبدون اطلاع از رابطه ارزش فلزات با یکدیگر ، وجود کسانی که درخصوص مسکوکات ومسایلمربوط به آن بصیر بوده ووقت خود را به این کار اختصاص دهند ضروری می نمود ودر دوره های صلح و آرامش توسعه روابطتجاری میان شرق وغرب وامنیت صرافی از حیث کیفیت وکمیت راه تکامل پیموده وعده شاغلین به حرفه وسرمایه گذاری آنان مرتبا افزایش می یافت تا جایی که می توان گفت دراغلب شهرها ی ایران نمایندگان آن فعالیت داشته وحتی بعضی از آنان که از قدرت مالی ومعروفیت بیشتری برخوردار بودند با بازکردن حساب دربانکهای بزرگ خارجی یا تعیین کارگزار درخارج وفرستادن نماینده به مراکز عمده تجارت ، دایره عملیات خودرا دربازارهای بین المللی پیش ازگذشتگان خود توسعه دادند (بهمند وبهمنی ، 1374،ص :14 )
(2-1-3-2)عملیات صرافی
اهیت عمده عملیات صرافی عبارت بوداز معاملات برات ورواج بیجک باهمان مشخصه که بعدها درقانون تجارت تعریف وتجدید شده ، رواج داشته است . اما بیجک (کلمه ای است هندی ) سندی بوده که صرافان ضمن صدور آن وصول مبلغی را اعلام داشته اند که در کوتاه مدت یا عندالمطالبه،تعهدپرداخت آنرانمایند. قدرت رواج آن بر حسب میزان معروفیت واعتبار طرف صادرکننده(متعهد)بوده است.کاربیجکدرصرافی بخاطر توسعه ورونق بازرگانی وبه جهت آنکه تا آن زمان اسکناس انتشار نیافته وتنها مسکوکات فلزی وسیله مبادله ونقل وانتقال پول بوده است علاوه برآنکه سود سرشاری عاید صرافان می کرد وسیله ای برای رفع مضیقه پولی بازار بوده است.
(2-1-4)بانک جدید شرق
اولین بانکی بوده که مرکزش درلندن بودوحوزه عملیاتش جنوب آسیا . این بانک بدون تحصیل هیچگونه امتیازی در سال1266 شمسی درمحل بانک تجارت ((بازرگانی سابق )) شروع به فعالیت کرد وبرای جلب مشتریان وشروع فعالیت به حسابهای جاری معمول 5/2٪ وبه حساب سپرده ها ی ثابت به مدت 6 ماه 4٪ ویک ساله 6٪ منفعت می داد .
(2-1-5)بانک شاهنشاهی ایران
صرافان ایرانی درمقام مقابله ورقابت با عملیات بانکجدیدبرخاستندولیقبل از آنکه نتیجه قطعی ونهایی برای رقابت حاصل گردد حریفی زورمند جای بانکجدیدشرق را گرفت واین حریف بانک شاهی ایران بود که مبتکر آن بارون جولیوس درمقابل پرداخت40000لیره امتیاز عظیمی برای مدت 70 سال جهت کشیدن را ه آهن ، حق انحصاری کلیه معادن (جزطلا ونقره ) تاسیس بانک وغیره راگرفت(1267)واین امتیازبعدا لغو وامتیازدیگری که اساس آن تاسیس بانک شاهی بود به مدت 6 سال تحصیل گردید.وفعالیت عمده آن حق انحصاری نشر اسکناس بود .
(2-1-6)بانک استقراضایران
پس از واگذاری امتیاز تاسیس بانک شاهی ایران به رویتر یکیازاتباع دولت روسیه بنام ژاک بوسیاکوف پیشنهاد تاسیس بانکاستقراض ایران راداد ودر سال 1269 شمسی با این شخص موافقت گردید که انجمن استقراضی ایران به مدت 75 سال باحق انحصاری به حراج عمومی داده شود.
واز پرداخت هرگونه مالیاتی معاف شود جزء آنکه10 ٪ عواید حاصله را به خزانه دولتبپردازد.
بانک مزبور برخلاف بانک شاهی قسمتهایشمالی ایران راحوزه فعالیت خود قرار داده بودوکمتر به امور بانکی درجنوب می پرداخت (بهمندوبهمنی ، 1374، ص : 14)
(2-1-7)بانک مرکزی
بانک مرکزی هرکشور ازاهمیت خاصی برخوردار است وباوجوداینکه یک بانک دولتی محسوب می گرددولی بعلت وظایف خاصی که به عهده دارد جداازسایر بانکها مورد بحث وبررسی قرار می گیرد .
لزوم تاسیس بانک مرکزی در ایران زمانی احساس گردید که بانکها ی متعددداخلی ومختلط درایران شروع بکار کردند .لذا برای تنظیم سیاست پولی واعتباری کشور ونظارت بربانکها وهدایت آنها درجهت اهداف دولت درسال 1329 بانک مرکزی ایران تاسیس گردید وبه موجب قانون بانکی وپولی کشور امور مربوط به نشراسکناس ونظارت برنقل وانتقال ارزونگهداری حساب برای دولت وشهرداریها وشرکتهای وابسته وانجام امور بانکی آنهاکه تاآن تاریخ به عهده بانک ملی بود مجزا وبه بانک مرکزی محول شد وبانک ملیازآنپس به یک بانک بازرگانی دولتی تبدیل گردید . به این ترتیب بانک مرکزی ایران با سرمایه ای که طبق ماده28قانون بانکی وپولی کشور مصوب هشتم خرداد 1339 ازمحل تفاوت هم ارزریالی پولی کشور که درحساب مخصوصی نزد بانک ملی ، تامین شد. ازآن پس به لحاظ نیازمندی های جدیدی که احساس می شدچنین تشخیص دادند که وقت آن رسیده که وضعیت بانک مرکزی ایران مشمول تغیراتی گرددبه همین مناسبت سرمایه بانک به5میلیارد ریال افزایش داده شد . درحال حاضر ازنظر سازمانی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یک واحدمستقل دولتی که براساس مقررات مخصوص درقانون پولی وبانکی مصوب تیرماه 1351 وقانون عملیات بانکی بدون ربا مصوب هشتم شهریور 62 اداره می شود وتابع قوانین آیین نامه های عمومی مربوط به دولت وموسساتی که با سرمایه خود دولت تشکیل شده اند ، نمی باشد. هدف بانک مرکزی حفظ منافع اجتماعی واقتصاد ملیاست. بنابراین هدف از تشکیل این بانک سودجویینیستولیچنانچه براثر انجام وظایف بانکی سودی هم نصیب بانک شود پس از وضع هزینه های جاری واستهلاکی وتامیناندوخته احتیاطی مازاد آن بحساب دولت منظور می شود .
بانک مرکزی بااستفاده ازشرایط مختلف اقتصادی سیاست کلی بانکها رادر پرداخت تسهیلات اعطایی تحت تاثیر قرار می دهد .
(2-1-8)مؤسسات مالی و بانکها
با گذشت زمان نزدیک به سه قرن از پیدایش مؤسسات مالی وبانکها، امروزه بانکها از سود مند ترین نهادهای حقوقی و مالی در همه جامعه های بشری شناخته شدهاند. نقش مهم بانکها در تنظیم بازارهای پولی و روند اقتصادی هر کشور کاملاً روشناست.این مؤسسات پولی در روابط خود با مردم چه در زمینه پذیرش و گرد آوری سپرده ها و چه در زمینه دادن وام به اشخاص و مؤسسات تولیدی و صنعتی دارای نقش ارزشمندی هستند در قرن نوزدهم ، شکوفایی صنعت ، بهره برداری از معادن ، احداث راه آهن ، گسترش دریا نوردی از طریق تسلط به سرمایه های خصوصی امکان پذیر گردید. عامل کلیدی در گرد آوری سرمایه های کوچک و تبدیل آنها به سرمایه های بزرگ ، بانکها بوده اند
سه منبع وجوه برای بانکها وجود دارند : 1- سپرده ها 2- وام غیر سپرده 3- عایدات کسب شده از سهام. به این ترتیب بانکها مؤسساتی با اهرم مالی بالا هستند یعنی بیشتر وجوه آنها از سپرده و وام غیر سپرده حاصل می شود .
(2-1-8-1)سپردههای بانکی براساس عوامل زیرطبقه بندی می شوند:
الف/ هزینه های جلب ؛ جذب ونگهداری سپرده ها
ب/ رابطه حقوقی بین بانک وسپرده گذاری
ج/ ماهیت وطریقه استفاده از سپرده ها
د/ تاثیرسپرده ها برحجم پول و نقدینگی کشور
(2-1-8-2)انواع سپرده ها براساس هزینه های جذب ونگهداری به سه دسته اصلی تقسیم می شوند :
1)سپرده های بدون سود (مجانی )
عبارتند از مجموع سپرده هایی که بانکها به عنوان امانتدار درجهت جذب ونگهداریآن هزینه مستقیم به عهده ندارند وازاین بابت هیچگونه سودی پرداخت نمی کنند که شامل سپرده های دیداری خصوصی ودولتی وسایر سپرده ها می باشند . سپرده های دیداری سپرده هایی هستند که به رسم امانت بانکها آنها رانگهداری نموده وهرلحظه آماده پرداخت آن به صاحب حساب می باشند .
2)سپرده های بانرخ سود کم (ارزان قیمت )
عبارتند از مجموع سپرده هایی که بانک به رسم امانت درجهت جذب ونگهداری آنها تاحدودی هزینه مستقیم به عهده می گیرد ونرخ سود پرداختی به این سپرده ها در مقایسه با انواع سایر سپرده ها مدت دار کمتر است .
3)سپرده ها بانرخ سود زیاد (گران قیمت )
عبارتند از مجموعه سپرده هایی که بانک به عنوان وکیل تلقی شده وجهت تجهیز ونگهداری آن به نسبتیاز کل وجوه متقابل هزینه هایی مستقیم کسر می گردد ونرخ سود پرداختی به این نوع سپردهها در مقایسهباانواع سپرده هابیشتر است وهرچه حجم این سپرده ها دربانک افزایش یابد هزینه های عملیاتی بانک افزایش یافته ودرنتیجه روی سپرده هایبانک اثر منفی دارد .
(2-1-8-3)انواع سپرده هابر اساس ماهیت حقوقی آنها :
براساسقانونعملیاتبانکیبدونربابانکهامیتوانندتحتعناوینسپردهها ی قرضالحسنهوسپردههایسرمایه گذاری مدت دار به قبول سپرده ها، مبادرت کنند . دراین راستا سپرده ها به پنج دسته اصلی تقسیم می شوند.
1)سپرده های قرض الحسنه
شامل حساب جاری وانواع پس انداز قرض الحسنه که از نظر حقوقی ، عنصر اصلی رابطه فی مابین بانک وسپرده گذار در آنها رابطه بین "قرض" یا "دین" تشکیل می دهد که هردو یک مطلب را بیان می کند با این توضیح که "دین "جنبه منفی تعهد ، قایم به مدیون یا متعهداست وقرض الحسنه جنبه مثبت تعهد وقایم به داین است.
2)سپرده های مدت دار
سپرده های سرمایه گذاری مدت دار که رابطه بین بانکوسپردهگذاریدر آنها رارابطه بین "وکیل" و"موکل " تشکیل می دهدبه سپرده های اطلاق می شوند که ازسوی اشخاص اعم ازحقیقی وحقوقی برای مدت معین یا نامعین در اختیار بانکها گذاشته می شود تا بانک به وکالت از سپرده گذاران این وجوه را براساس سیاستهای پولی وبانکی از طریق مشارکت مدنی ، مضاربه ، جعاله ، فروش اسقاطیو.... مورد استفاده قرار داده ومنافع حاصل از عملیات مذکور را بر اساس قراردادمنعقد ه بین سپرده گذران وبانک تقسیم کند .
3)سپرده سرمایه گذاری کوتاه مدت
به سپرده هایی گفته می شود که برای حداقل مدت سه ماه نزدبانک سپردهمیشوند وبر اساس قراردادمنعقدهباسپردهگذار مبلغ آن قابلیت کاهش یاافزایش را دارد .
4)سپرده سرمایه گذاری ویژه
به سپرده هایی اطلاق می شود که برای مدت شش ماه براساس قرارداد به بانک سپرده می شود .حداقل سود علی الحساب سپرده های سرمایه گذاری مدت دار بر اساس سیاستهای پولی دراوایل هرسال توسطشورای پول واعتبار تعیین وبه بانکها ابلاغ ودر پایان همان سال نرخ قطعی با توجه به سود وزیان بانکها توسط شورای مذکور اعلام می گردد .
5)سپرده سرمایه گذاری بلند مدت :
به سپرده های اطلاق می گرددکه برای مدت یک سال وبیشتربراساسقراردادبهبانکسپردهمیشود.
درحالحاضر این سپردههاتحتعناوینسپردههایسرمایهگذاری یک ساله ، دوساله،سه ساله،چهار سالهو پنج ساله است .
(2-1-8-4)انواع سپرده ها بر اساس ماهیت پرداخت آنها
1)سپرده های دیداری :
به سپرده های اطلاق می گرددکه به محض مطالبه آنها از بانک وبدون اطلاع قبلی قابل پرداخت است ومانند وجه نقد قابلیت نقدوانتقال دارند . دریافت سپرده های دیداری از بانک ویا تبدیل آنها به وجه نقد به طور مستقیم وبه وسیله صاحبان این قبیل سپرده ها اجباری نیست ، بلکه می تواند به موجب حواله (چک) وبه وسیله افراد دیگری عمل می شود .
2)سپرده های غیر دیداری :
به سپرده های اطلاق می گرددکه بر اساس توافق بین بانک ومشتری دراختیاربانک قرار می گیرد وباز پرداخت آن از طرف بانک درسررسید معین ویابا اخطار قبلی مشتری ویا شرایط دیگری بدون اخطار قبلی امکان پذیر است ، لذا سپرده مدت دار اصطلاح دیگری است که اغلب برای سپرده های غیر دیداری به کار می رود .سپرده های غیر دیداریقابلیت نقل وانتقال ندارند واستفاده از آن فقط به وسیله صاحبان حسابها ویا نمایندگان قانونی آنها با تبدیل به وجه نقد ویا سپرده دیداری به طور مستقیم ممکن است .
(2-1-8-5)انواع سپرده ها براساس میزان تاثیر برحجم پول و نقدینگی کشور
حجم پول کشوربه مجموع قدرت خریدیا وسایل پرداخت مورد قبول جامعه که دریک واحد زمان در اختیار مردم قراردارد تعریف می شود. وبه طور معمول ازمجموع اسکناسهاومسکوکاتدردستمردم(خارجازبانک)وموجودی سپردههایدیداریآنهانزدبانکهامحاسبهمیشودبرایناساسسپردههایدیداریقسمتاعظمحجمپولکشوررا تشکیل میدهد . درمحاسبه حجم پول کشور باید توجه داشت که فقط سپرده هایدیداری مردم نزد بانکها ، جزیی ازحجم پول در نظر گرفته می شود ومحاسبه سپرده های پس انداز ومدت دار تبدیل به پولنقدبطورمستقیم-ازسویصاحبان-آنهاویا انتقالبهحسابدیداریاشخاص امکان پذیراست . بنابراین این گونه سپرده ها(سپرده های غیردیداری ) به محض تغییر شکل به صورت وجه نقدیاسپرده دیداری جزیی از حجم پول کشور محسوب خواهند شد.
نکته قابل توجه دیگر دراین راستا آن است که فقط سپرده های دیداری اشخاص (اعم از حقیقی یا حقوقی ) دراین محاسبه منظور شده است وسپرده های دیداری دولت به علت جریان نداشتن ومحدودیت استفاده از آنها بطور معمول در حجم پول کشور منظور نمی شود .
(2-2)تعریف بازاریابی
مقدمه
پیش ازانقلاب صنعتی،تقریبا"هر گونه تجارت و دادوستد مستلزم ملاقات حضوری عرضه کنندگان وخریداران بود. به این معنا که تولید کننده نیازهای مشتری خود را تامینمیکردواغلبمعاملاتماهیتمحلیداشتند.افزایش تجارت خارجی وظهورانقلاب صنعتی موجب دگرگونی تجارت سنتی وایجاد شیوه های نوین بازرگانی شد که امروزه جزئی از بازاریابی به شمار می روند.
در مقایسه با سایر فعالیتهای تجاری ، بازاریابی بیشتر با مشتری سرو کار دارد تأمین رضایت و ایجاد ارزش برای مشتری در کانون اندیشه و عمل بازاریابی نوین قرار دارد.ساده ترین تعریفی که از بازاریابی می توان ارائه داد بدین صورت تعریف می شود که: بازاریابی عبارت است از تأمین رضایت مشتری به شیوه ای سود آور. هدفهای دو گانه بازاریابی عبارتنداز:جلبمشتریانجدید،بادادنوعدهارزشبرترو حفظمشتریانکنونیازطریقتأمینرضایتآنان.
بازاریابی نوعی فرایند اجتماعیومدیریتیاستکهبدانوسیلهژ افرادوگروههامیتوانند از طریق تولید ، ایجاد و مبادله محصولات و ارزشها با دیگران ، نیازها و خواسته های خود را برآوردهسازند.(بازاریابیخدمات ،نوشته هلن وودروف،ترجمه محمدابراهیم گوهریان ومصطفی کوهستانی )
(2-2-1)مفاهیم اصلی بازاریابی
نیاز:نیازانسانی یعنی چیزی که انسان احساس میکند از آن محروم مانده است.
خواست:گونهای از نیاز انسانی است که در اثر فرهنگ و شخصیت فردی شکل میگیرد.خواست را بر حسب چیزهایی که نیاز را برآورده سازند ، بیان مینمایند.
تقاضااگرخواست،پشتوانهقدرت خرید داشته باشدبه صورت تقاضا در خواهد آمد.
محصول:محصول چیزی است که برای تأمین یک نیاز یا یک خواسته به بازار عرضه می شود.
خدمت:فعالیتهایافایدههاییکهبهبازارعرضهمیشوند،اصولا" غیرقابللمسوبهتملکدرنمیآید. مبادلهعبارت است از عملی کهدرازایدادن چیزی ، یک چیز مطلوب به دست آید.
معامله:دربرگیرنده داد و ستد ارزش بین دو گروه یا دو طرف می شود .
بازار: عبارتاستاز گروهیازخریداران واقعی و بالقوه یک محصول این خریداران دارای نیاز یا خواستهمشترکی هستند کهمیتوانازطریقدادوستدآنهارابرآوردهساخت.(مدیریت بازاریابی نوشته سه استاد.)
نخستیناقداماصلیتولیدکنندگان،امورپشتیبانی-حملونقلوفروشکالا–بهبازارهایدورو نزدیکبوددر آن هنگام تولید در کانون تو جهات قرار داشت و مصرف کننده و مشتری هدف نهایی تولید و زنجیره توزیع محسوب می شدند.به دنبال فزونی تقاضا بر عرضه به علت رشد چشمگیر فعالیت اقتصادی کشورهای غربی وفن آوریهای جدید آن دوران،تولید کنندگان با بالاترین کیفیت و کاهش هزینه هابه حیات پر رونق خود ادامه می دادند
اوایل قرن بیستم با درک اهمیت بازاریابی به عنوان شاخه ای از تجارت ،انجمن بازاریابی امریکا و نخستین راهکارها و نظریه های بازاریابی شکل گرفت،با این حال ورود به مرحله بعدی بازارگرایی وتوجه به نیازهای خریدار بود.(بازاریابی خدمات، نوشته هلن وودروف ،ترجمه محمدابراهیم گوهریان ومصطفی کوهستانی )
(2-3)تفاوت های بازاریابی خدمات
مقدمه
این سؤال که آیا بازاریابی خدمات از نظر تئوری وعملی با بازاریابی کالاهای مادی است یا خیر، در کتابی که منحصرا"در زمینه بازاریابی خدمات به رشته تحریر در آمده ، نقصعنوانکتابخواهدبود.در کتابهایی که در زمینه بازاریابی به نگارش در آمده اند بخشهای بسیاری در مورد بازاریابی خدمات و ویژگیهای منحصر به فرد آنها شده است که مدیران بازاریابی بخش خدمات را به چالش می طلبند.
بی شک علی رغم تفاوتهای بازاریابی کالاهای مادی با بازاریابی خدمات اهداف و نظریه زیر در مورد هر دو صادق است
کلیه شرکتهای تولیدی و خدماتی متکی بربازاریابی باید شناخت دقیقی از بازار داشته باشند تا بتوانند نیازهای مرتفع نشده بازار را شناسایی کرده و کالاها وخدماتیبرایآنها ارائه کنند تا از این طریق اهداف مشتری وسازمانتوا ما"برآوردهشود.
تحقیق بازاریابی،برنامه ریزی آن وتحولآمیزه هایبازاریابی در هر دو زمینه بازاریابی خدمات وکالاهای مادی از اهمیت یکسانی بر خوردارند.(بازاریابیخدمات ،نوشته هلنوودروف ،ترجمه محمدابراهیمگوهریان ومصطفی کوهستانی)
(2-3-1)تعریف بازاریابی
تعاریف گوناگونی برای بازاریابی ارائه شده ، اما مفهوم اساسی آن عبارت است از:
((شناسایی و بر آوردن نیازها وسلایق مشتری با عرضه خدمات وکالا به منظور رفع احتیاجات از طریق مبادلات سود آور))
در اینجا توجه به موارد زیر ضروری است:
((مشتری)) کالا یا خدمات ممکن است اشخاص ، شرکتها وگروههای دیگر باشند.
((عرضه)) به کار رفته در تعریف فوق،تعمدیوشاملکالا، خدمات یا هر دو است وحتی ممکن است شامل مولفه های دیگری که در مفهوم بازاریابی کاربرد دارند ، باشد.
((سود آور)) بودن تامین نیازهای مشتری برای سازمان به اهداف سود جویانه مالی محدود نمی شود به علاوه همه سازمانها به دنبال سود نیستند ‍‍‍، مانند مؤسسات غیر انتفاعی آموزشی وپزشکی ، بازاریابی خدمات اهمیت پیچیده ای دارد و سازمانهای خدماتی به مقوله های مختلفی تقسیم بندی می شوند.
مؤسسات خدماتی انتفاعی یا غیر انتفاعی
مؤسساتی که خدمات فردی ، اداری یا هر دو را ارائه می کنند.(بازاریابی خدمات ،نوشته هلن وودروف ،ترجمه محمدابراهیم گوهریان ومصطفی کوهستانی)

تحقیق علمی ایرانداک - دانلود مقاله

The Investigation Of Relationship Between Earning Per Share Forecast Error and Abnormal Stock Return Of New Corporation Accepted in Tehran Stock Exchange
Thesis Advisor:
M. Zanjirdar Ph.D.
Consulted by:
A . Farshid Pour
By:
Parvin Sadri
Summer 2011
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد اراک
دانشکده مدیریت، گروه حسابداری
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
گرایش: حسابداری
عنوان:
بررسی ارتباط بین خطای پیش بینی سود هر سهم و بازده غیر عادی سهام شرکت های جدیدالورود در بورس اوراق بهادار تهران
نگارش:
پروین صدری
تابستان 1390
هیأت داوران:
استاد راهنما: دکتر مجید زنجیردار
استاد مشاور: جناب آقای علیرضا فرشید پور
استاد داور1: دکتر محمد صادق حری
استاد داور2: دکتر ایرج نوری
مدیر گروه تخصصی: دکتر مجید زنجیردار
سپاسگزاری:
سپاس ایزد منان را که توفیق فراگیری علم را برمن عطا فرمود و مرا در کوران مشکلات و سختی‌ها یاری نمود، تا این رساله را با موفقیت به پایان برسانم.
در طول دوران تحصیلی و تهیه این پایان نامه از راهنمایی ها و مساعدت‌‌های اساتید و سروران عزیزی بهره ‌برده‌ام که در اینجا لازم است از همه ایشان مراتب سپاس قلبی و تشکر خالصانه خود را داشته باشــــم.
از استادان ارجمند و مهربانم جناب آقای دکتر مجید زنجیردار استاد راهنما و همچنین جناب آقای علیرضا فرشید پور استاد مشاور ، صمیمانه تشکر مینمایم و برایشان توفیقات روز افزون در خدمات علمی و فرهنگی و آموزشی آرزو میکنم .
هم چنین تشکر ویژه دارم از مدیریت پژوهش دانشکده سرکار خانم کیوانفر و از خداوند متعال موفقیتهای بزرگتر در زندگی را برایشان آرزومندم.
تقدیم به :

پدر و مادر عزیزم
که صبر ، حمایت و عاطفه شان سختی های راه را بر من هموار کرد، آنانکه در مسیرپر پیچ و خم زندگی، مشعل امید را در شب های زندگیم به ارمغان آوردند و یاری سبزشان همواره و بی منت، امید بخش و یاری دهنده در تمام زندگیم بوده است و برادرم که در تمام مراحل انجام این رساله ، حامی و پشتیبان من بوده است .
باشد که توانسته باشم قطره ای از دریای بی کران محبت هایشان را سپاس گفته باشم .
TOC f A h z t "Heading 1,مطالب" c چکیده: PAGEREF _Toc300761895 h 1مقدمه: PAGEREF _Toc300761896 h 2فصل اول: کلیات تحقیق1-1 مقدمه PAGEREF _Toc300761899 h 42 ـ 1 تاریخچه مطالعاتی PAGEREF _Toc300761900 h 53 ـ 1 بیان مسئله PAGEREF _Toc300761901 h 64 ـ 1 چارچوب نظری تحقیق PAGEREF _Toc300761902 h 85 ـ 1 اهمیّت و ضرورت تحقیق PAGEREF _Toc300761903 h 106 ـ 1 اهداف تحقیق PAGEREF _Toc300761904 h 107ـ 1 حدود مطالعاتی PAGEREF _Toc300761905 h 131-7-1قلمرو مکانی تحقیق PAGEREF _Toc300761906 h 142-7-1قلمرو زمانی تحقیق PAGEREF _Toc300761907 h 143-7-1قلمرو موضوعی تحقیق PAGEREF _Toc300761908 h 148 ـ 1 فرضیه های تحقیق PAGEREF _Toc300761909 h 149 ـ 1 ـ تعریف واژهها و اصطلاحات PAGEREF _Toc300761910 h 14فصل دوم: مروری بر ادبیات تحقیق1-2 مقدمه PAGEREF _Toc300761913 h 182 ـ 2 بازار مالی PAGEREF _Toc300761914 h 181 ـ 2 ـ 2 طبقه بندی بازارهای مالی PAGEREF _Toc300761915 h 191 ـ 1 ـ 2 ـ 2 بازار پول PAGEREF _Toc300761916 h 192 ـ 1 ـ 2 ـ 2 بازار سرمایه PAGEREF _Toc300761917 h 193 ـ 2 سودمندی محتوای اطلاعاتی سود و واکنش بازار سرمایه PAGEREF _Toc300761918 h 204 ـ 2 پژوهش بال وبراون PAGEREF _Toc300761919 h 225 ـ 2 مفاهیم سود در حسابداری PAGEREF _Toc300761920 h 226 ـ 2 تاریخچه پیشبینی سود PAGEREF _Toc300761921 h 247 ـ 2 سود سهام پیشبینی شده PAGEREF _Toc300761922 h 258 ـ 2 اهمیت سود سهام پیشبینی شده PAGEREF _Toc300761923 h 269 ـ 2 دقت پیشبینی سود در عرضه اولیه سهام PAGEREF _Toc300761924 h 2610 ـ 2 روشهای پیشبینی سود PAGEREF _Toc300761925 h 271 ـ 10 ـ 2 مدل باکس ـ جنکینز PAGEREF _Toc300761926 h 282 ـ 10 ـ 2 مدل گام زدن تصادفی PAGEREF _Toc300761927 h 2911 ـ 2 بازده PAGEREF _Toc300761928 h 3012 ـ 2 بازده تحقق یافته در مقابل بازده مورد انتظار PAGEREF _Toc300761929 h 301 ـ 12 ـ 2 بازده تحقق یافته PAGEREF _Toc300761930 h 312 ـ 12 ـ 2 بازده مورد انتظار PAGEREF _Toc300761931 h 3113 ـ 2 اجزای بازده PAGEREF _Toc300761932 h 311 ـ 13 ـ 2 سود دریافتی PAGEREF _Toc300761933 h 312 ـ 13 ـ 2 سود (زیان) سرمایه PAGEREF _Toc300761934 h 3114 ـ 2 بازده غیرعادی سهام PAGEREF _Toc300761935 h 3215 ـ 2 فرضیات مطرح شده در مورد بازده غیر عادی کوتاه مدت در عرضه های اولیّه PAGEREF _Toc300761936 h 351 ـ 15 ـ 2 فرضیه عدم تقارن اطلاعاتی PAGEREF _Toc300761937 h 351 ـ 1 ـ 15 ـ 2 فرضیه عدم تقارن اطلاعاتی مبتنی بر مدل بارون PAGEREF _Toc300761938 h 352 ـ 1 ـ 15 ـ 2 فرضیه عدم تقارن اطلاعاتی مبتنی بر مدل راک PAGEREF _Toc300761939 h 362 ـ 15 ـ 2 فرضیه علامت دهی PAGEREF _Toc300761940 h 383 ـ 15 ـ 2 فرضیات گرایشات و علائق زودگذر PAGEREF _Toc300761941 h 394 ـ 15 ـ 2 فرضیه عکس العمل بیش از اندازه سرمایهگذاران PAGEREF _Toc300761942 h 405 ـ 15 ـ 2 فرضیه حباب سفته بازی و فرضیه بازارهای سهام داغ PAGEREF _Toc300761943 h 4116 ـ 2 تطبیق نظریه ها و تئوریهای بازده غیر عادی کوتاه مدت در بورس ایران PAGEREF _Toc300761944 h 4217 ـ 2 پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc300761945 h 431 ـ 17 ـ 2 تحقیقات خارجی PAGEREF _Toc300761946 h 432 ـ 17 ـ 2 تحقیقات داخلی PAGEREF _Toc300761947 h 46فصل سوم: روش‌ اجرای تحقیق1-3 مقدمه PAGEREF _Toc300761950 h 492 ـ 3 ـ روش تحقیق PAGEREF _Toc300761951 h 493 ـ 3 ـ جامعه مطالعاتی و نمونه آماری PAGEREF _Toc300761952 h 504-3 مدل تحقیق و شیوه اندازهگیری متغیرها PAGEREF _Toc300761953 h 515 ـ 3 ـ روش و ابزار گردآوری دادهها PAGEREF _Toc300761954 h 546 ـ 3 ـ روش تجزیه و تحلیل دادهها PAGEREF _Toc300761955 h 541 ـ 6 ـ 3 ـ تحلیل همبستگی پیرسون و رگرسیون ساده خطی PAGEREF _Toc300761956 h 557 ـ 3 ـ اعتبار درونی و برونی پژوهش PAGEREF _Toc300761957 h 59فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها1-4 مقدمه‏ PAGEREF _Toc300761960 h 622 ـ 4شاخص های توصیفی متغیرها PAGEREF _Toc300761961 h 623 ـ 4روش آزمون فرضیه های تحقیق PAGEREF _Toc300761962 h 664 ـ 4 تجزیه و تحلیل فرضیه های تحقیق PAGEREF _Toc300761963 h 665 ـ 4بررسی فرض نرمال بودن متغیرها PAGEREF _Toc300761964 h 676ـ 4خلاصه تجزیه و تحلیل فرضیه ها به تفکیک PAGEREF _Toc300761965 h 681ـ 6ـ4تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه اصلی اول: PAGEREF _Toc300761966 h 681 ـ1ـ 6ـ 4تجزیه و تحلیل آزمون فرضیه اصلی اول در حضور متغیرهای کنترل PAGEREF _Toc300761967 h 712 ـ 6 ـ 4تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه اصلی دوم: PAGEREF _Toc300761968 h 771ـ2ـ6ـ4تجزیه و تحلیل آزمون فرضیه اصلی دوم در حضور متغیرهای کنترل PAGEREF _Toc300761969 h 813ـ6ـ4تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه فرعی PAGEREF _Toc300761970 h 86فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات1-5 مقدمه PAGEREF _Toc300761973 h 892 ـ 5 ارزیابی و تشریح نتایج آزمون فرضیه ها طبق شرایط متغیرها PAGEREF _Toc300761974 h 901 ـ 2 ـ 5 نتایج فرضیه اصلی اول PAGEREF _Toc300761975 h 901 ـ 1 ـ 2 ـ 5 نتایج فرضیه اصلی اول در حضور متغیرهای کنترل PAGEREF _Toc300761976 h 902ـ 2ـ5 نتایج فرضیه اصلی دوم PAGEREF _Toc300761977 h 911ـ2ـ 2ـ5 نتایج فرضیه اصلی دوم در حضور متغیرهای کنترل PAGEREF _Toc300761978 h 913ـ2ـ 5 نتایج فرضیه فرعی PAGEREF _Toc300761979 h 923ـ5 نتیجه گیری کلی تحقیق PAGEREF _Toc300761980 h 924ـ5 پیشنهادها PAGEREF _Toc300761981 h 921ـ4ـ5 پیشنهادهایی مبتنی بر یافته های فرضیات پژوهش PAGEREF _Toc300761982 h 932ـ4ـ5 پیشنهادهایی مبتنی بر یافته های کلی پژوهش PAGEREF _Toc300761983 h 933ـ4ـ5 پیشنهادهایی برای پژوهشهای آتی PAGEREF _Toc300761984 h 935ـ 5محدودیتهای تحقیق PAGEREF _Toc300761985 h 94پیوست هاپیوست الف:جدول مربوط به صنایع و نام شرکت های نمونه آماری PAGEREF _Toc300761987 h 96منابع و ماخذمنابع فارسی: PAGEREF _Toc300761989 h 100منابع لاتین: PAGEREF _Toc300761990 h 103منابع اینترنتی : PAGEREF _Toc300761991 h 106چکیده لاتین PAGEREF _Toc300761992 h 107 TOC f A h z t "Heading 1,مطالب" c

TOC f B h z t "Heading 2,جداول" c جدول (1 ـ 1) مطالعات انجام شده در ارتباط با متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc300762556 h 9جدول (2 ـ 1) شیوه اندازهگیری متغیرهای کنترل PAGEREF _Toc300762557 h 13جدول (1 ـ3) شیوه اندازهگیری متغیرهای کنترل PAGEREF _Toc300762558 h 53جدول (2 ـ 3 ) ویژگی متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc300762559 h 57جدول (1ـ4): شاخص های توصیف کننده متغیرهای تحقیق، شاخص های مرکزی، شاخصهای پراکندگی و شاخص های نمودار توزیع (آماری) ـ سال ورود به بورس (A) PAGEREF _Toc300762560 h 63جدول (2ـ 4): شاخص های توصیف کننده متغیرهای تحقیق، شاخصهای مرکزی، شاخصهای پراکندگی و شاخص های نمودار توزیع (آماری) ـ یک سال پس از ورود به بورس(B ) PAGEREF _Toc300762561 h 64جدول (3ـ4): آزمون کلموگراف ـ اسمیرنوف (K – S ) مربوط به متغیر وابسته (بازده غیر عادی) PAGEREF _Toc300762562 h 67جدول (4ـ 4): ضریب همبستگی، ضریب تعیین تعدیل شده و آزمون دوربین ـ واتسون بین دو متغیر خطای پیش بینی سود هر سهم و بازده عادی در سال ورود به بازار سرمایه PAGEREF _Toc300762563 h 68جدول (5ـ4) : تحلیل واریانس رگرسیون برای متغیرهای خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی در سال ورود به بازار سرمایه PAGEREF _Toc300762564 h 69جدول (6ـ4): ضرایب معادله رگرسیون برای متغیرهای خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی در سال ورود به بازار سرمایه PAGEREF _Toc300762565 h 69جدول (7ـ4): ضریب همبستگی، ضریب تعیین تعدیل شده و آزمون دوربین ـ واتسون بین کلیه متغیرهای مدل در مقطع زمانی A PAGEREF _Toc300762566 h 73جدول (8ـ4) خلاصه یافته های رگرسیون چندگانه مربوط به فرضیه اصلی اول به روش Enter PAGEREF _Toc300762567 h 74جدول (9-4) ماتریس ضرایب همبستگی بین کلیه متغیرهای تحقیق در سال ورود به بورس (مقطع زمانیA) PAGEREF _Toc300762568 h 76جدول (10ـ4): ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعدیل شده و آزمون دوربین ـ واتسون بین دو متغیر خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی سهام پس از یک سال از ورود به بازار سرمایه PAGEREF _Toc300762569 h 77جدول (11ـ4): تحلیل واریانس رگرسیون برای متغیرهای خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی سهام پس از یک سال از ورود به بازار سرمایه PAGEREF _Toc300762570 h 78جدول (12ـ4) ضرایب معادله رگرسیون برای متغیرهای خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی پس از یک سال از ورود به بازار سرمایه PAGEREF _Toc300762571 h 78جدول (13ـ4): ضریب همبستگی، ضریب تعیین تعدیل شده و آزمون دوربین ـ واتسون بین کلیه متغیرهای مدل در مقطع زمانی B PAGEREF _Toc300762572 h 82جدول (14ـ4) خلاصه یافته های رگرسیون چندگانه مربوط به فرضیه اصلی دوم به روش Enter PAGEREF _Toc300762573 h 83جدول(15-4) ماتریس ضرایب همبستگی بین کلیه متغیرهای تحقیق یکسا ل پس از ورود به بورس (مقطع زمانی B) PAGEREF _Toc300762574 h 85جدول (16ـ4) یافته های حاصل از بررسی فرضیه های تحقیق درحضور متغیرهای کنترل به تفکیک صنعت PAGEREF _Toc300762575 h 86
TOC f h z t "Heading 3,نمودار" c نمودار (1ـ 4): آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون بین دو متغیر خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی درمقطع زمانی A PAGEREF _Toc300762579 h 70نمودار (2ـ4): خط و معادله رگرسیون بین دو متغیر خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی سهام در مقطع زمانی A PAGEREF _Toc300762580 h 71نمودار (3ـ4): آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون بین دو متغیر خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی در مقطع زمانی B PAGEREF _Toc300762581 h 79نمودار (4ـ 4) : خط و معادله رگرسیون بین دو متغیر خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی سهام در مقطع زمانی B PAGEREF _Toc300762582 h 80
چکیده:پیش بینی سود هر سهم در سرمایه گذاری ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است ، زیرا تغییرات قیمت سهام و واکنش مستقیم بازار سرمایه را در پی دارد. از طرفی در محیط تجاری کنونی به دلیل تغییرات سریع فناوری و شرایط مالی ، مدیران از دورنمای تجاری شرکت ارزیابی درستی ندارند و از این رو بروز خطاها در برآوردهای حسابداری ،اجتناب ناپذیر است.
این مسئله در مورد شرکتهای جدیدالورود به بورس ،به دلیل عدم سابقه معاملاتی و در نتیجه اطلاعات تاریخی اندک ، از اهمیت بیشتری برخوردار است و عدم تقارن اطلاعاتی نیز میان مدیران و سرمایه گذاران بالقوه ، در این شرکت ها بالااست . سرمایه گذاران برای تصمیم گیری در مورد خرید ، فروش یا نگهداری سهام ، به اطلاعاتی نظیر پیش بینی سود هر سهم که از سوی شرکت ها ارائه می شود اتکا می کنند . بنابراین دقت این پیش بینی که مبنای تصمیم گیری آن ها است حائز اهمیت است.
در این پژوهش رابطه بین خطای پیش بینی سود هر سهم و بازده غیر عادی شرکتهای تازه پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دو مقطع زمانی سال ورود به بورس و یکسال پس از ورود و حضور در بورس ، بر اساس داده های 84 شرکت طی دوره زمانی 1382تا1387 بررسی شده است. نتایج حاصل از پژوهش با استفاده از تحلیل رگرسیون خطی چند متغیره نشان می دهد ، بین خطای پیش بینی سود هر سهم و بازده غیر عادی سهام شرکتهای جدیدالورود ،درهر دو مقطع زمانی مورد مطالعه ، رابطه مثبت معناداری وجود دارد و نوع صنعت نیز بر این رابطه تأثیر گذار است .

مقدمه:امروزه به دلیل گسترش فعالیت های اقتصادی ، توسعه بازارهای مالی و رونق سرمایه گذاری در بازارهای سرمایه به خصوص بورس اوراق بهادار توسط اشخاص حقیقی و حقوقی ، مهم ترین ابزار جهت اتخاذ تصمیمات درست و کسب منفعت مورد انتظار و استفاده بهینه و مطلوب از امکانات مالی ، دسترسی به اطلاعات درست و به موقع و تحلیل دقیق و واقع بینانه آن می باشد.
از جمله اطلاعاتی که استفاده کنندگان ازااطلاعات مالی شرکتها در تصمیم گیری های خود مورد توجه قرار می دهند اطلاعات مرتبط با بازده سهام شرکت ها است . در این میان هرگونه اطلاعاتی که به نحوی مرتبط با شرکت بوده و با عملکرد و وضعیت مالی شرکت ارتباط داشته باشد بر بازده سهام تاثیر گذار خواهد بود .
سود پیش بینی شده هر سهم برای سال مالی آینده ، از جمله اطلاعاتی است که از سوی شرکت ها اعلام می شود . این اطلاعات بر قیمت سهام و به تبع آن بر بازده سهام اثر گذار است و چنانچه دارای محتوای اطلاعاتی باشد می تواند بر رفتار استفاده کنندگان به خصوص سهام داران بالفعل و بالقوه تاثیر گذاشته و باعث افزایش یا کاهش قیمت سهام شود و بازده های غیر عادی (بازده ای کمتر یا بیشتر از بازده بازار) ایجاد کند .
فصل اولکلیات تحقیق1-1 مقدمه یکی از اهداف اطلاعات حسابداری کمک به استفاده کنندگان در پیشبینی جریانهای نقد ورودی آتی به واحد تجاری و به تبع آن پیشبینی بازده سرمایهگذاری است. بخشی از متغیرهای تأثیرگذار بر بازده سهام شرکتها در بازار سهام ناشی از اطلاعات مالی است که از طریق سیستم حسابداری تهیه میشود. میزان تأثیر این اطلاعات بسیار پیچیده و تا حدی ناشناخته است. اگر اطلاعات حسابداری برای تعیین بازده سودمند باشد در آن صورت تغییرات در دادههای حسابداری باید سبب تغییر در بازده سهام شرکتها شود.
بورس اوراق بهادار به عنوان نماد بازار سرمایه ایران، تأثیرپذیری زیادی از تغییر چرخههای اقتصادی دارد. مدیران سرمایهگذاری و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی که در این بازار به معاملات سهام و سایر داراییهای مالی میپردازند، برای حفظ و افزایش ارزش سبد سرمایهگذاری خود نیاز به بررسی عوامل مختلف مؤثر بر بازده سرمایهگذاریهای خود دارند.
پیشبینیهای سود هر سهم در سرمایهگذاریها از اهمیّت ویژهای برخوردار است، زیرا در شیوههای ارزیابی سهام عامل مهمی تلقی میشود و در بیشتر موارد، جزء اساسی روشهای انتخاب سهام میباشد. اهمیت این پیشبینی به میزان انحرافی بستگی دارد که با واقعیت دارد. هر چه میزان این انحراف کمتر باشد، پیشبینی از دقت بیشتری برخوردار است و این مسئله برای استفاده کننده و تهیه کننده مهم تلقّی میشود.
تصمیمگیرندگان برای اتخاذ تصمیمات صحیح و دقیق، نیازمند اطلاعاتی مفید و سودمند هستند. بالتبع بیشتر اطلاعات باید از طریق گزارشهای مالی شرکت در اختیار آنها قرار گیرد. اکثر استفادهکنندگان بر اقلامی تأکید دارند که تصور میکنند مربوطترین اطلاعات است. اطلاعات مربوط به سود هر سهم، مقیاسی است که از نظر بیشتر استفادهکنندگان با اهمیّت و مربوط محسوب میشود. مشاهدات مستقیم و غیرمستقیم مؤید این است که سود هر سهم گزارش شده و سود هر سهم پیشبینی شده بر قیمت بازار سهام عادی اثر مستقیم میگذارد و سرمایهگذاران خواستار این اطلاعات هستند.مدیریت موظف است علاوه بر سود هر سهم ارائه شده از طریق صورتهای مالی، برآورد آتی از دورنمای شرکت در قالب سود هر سهم پیشبینی شده را در اختیار استفادهکنندگان بگذارد.
تصمیمگیری صحیح سبب میشود سرمایهگذار به انتظارات و توقعات خود از سرمایه برسد و شرکت با ارائه اطلاعات درست میتواند اعتماد استفادهکننده را جلب کند.
در تحقیق حاضر، رابطه بین خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیر عادی سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دو مقطع زمانی سال ورود به بورس و یکسال پس از ورود به بورس مورد بررسی قرار میگیرد.
در این فصل پس از بیان مسئله تحقیق به بیان اهمیّت و ضرورت آن میپردازیم. همچنین اهداف تحقیق را بیان میکنیم. چارچوب نظری تحقیق که بنیان اصلی طرح سؤال و موضوع تحقیق بوده است در این فصل آورده شده و در ادامه به فریضههای تحقیق و مدل تحلیلی نیز اشاره شده است.
2 ـ 1 تاریخچه مطالعاتیبیورکلارک ورایت (1979)
بیورکلارک ورایت در مورد میزان واکنش بازار تحقیقی انجام دادند. آنها نمونه متشکل از 276 شرکت را برای دوره 10 ساله از 1965 تا 1974 مورد مطالعه و تحقیق قرار دادند. در مورد هر شرکت موجود در این نمونه و برای هر سال که این نمونه مورد تحقیق قرار میگرفت، آنها تغییرات غیر منتظره در سود خالص را محاسبه کردند، سپس با روش مبتنی بر الگوی بازار در صدد بر آمدند بازده غیر عادی سهام مربوط به تغییر غیر منتظره در سود خالص را محاسبه نمایند. این پژوهشگران با مقایسه کردن تغییرات غیر منتظره سود با بازده غیر عادی سهام به این نتیجه رسیدند که هر قدر شدت تغییرات در سود خالص غیر منتظره بیشتر باشد بازار اوراق بهادار واکنش بیشتری نشان خواهد داد، این نتیجه با کاربرد الگوی قیمت گذاری داراییهای سرمایهای و با روش مبتنی بر سودمندی اطلاعات از نظر تصمیمگیری سازگار است.
تحقیقات داخلی
محمد رضا ذاکری (1375) به بررسی تحلیلی کوتاه مدت و بلند مدت سهام جدید الوررود در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته است. هدف وی از انجام این تحقیق بررسی مقایسه بازده سهام جدید در مقایسه با بازده شاخص بورس اوراق بهادار در کوتاه مدت و بلند مدت میباشد. نتایج تحقیق حاکی از این میباشد که شرکتهای جدید طی 4 ماه اول معامله به طور متوسط 7/11% بازده اضافی (غیر عادی) و در دوره بلند مدت 3 ساله 4/16% کسر بازده داشتند (ذاکری، 1375،ص 45)1.
حمید خالقی مقدم (1377)وی در رساله دکتری خود دقت پیشبینی سود شرکتهای جدید الورود به بورس اوراق بهادار تهران و عوامل موثر بر آن رابرای سالهای 1373تا 1375 مورد بررسی قرار داد.از جمله عواملی که بر دقت پیش بینی سودشرکتها موثربوده ودرتحقیق اومورد بررسی قرار گرفته،متغیرهایی چون: اندازه شرکت ،عمرشرکت ،قیمت سهام ودرجه اهرم مالی شرکت است. وی به این نتیجه رسید که بین تغییرات قیمت سهام و دقت پیش بینی سود رابطه معکوس و بین دقت پیش بینی سود و اندازه شرکت های جدید الورود به بورس اوراق بهادار تهران رابطه مستقیم وجود دارد.
عبده تبریزی و دموری (1382)در تحقیقی با عنوان شناسایی عوامل مؤثر بر بازده بلند مدت سهام جدیداً پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، شرکتهایی را بررسی کردند که برای نخستین بار در بورس اوراق بهادار تهران عرضه شده بودند. در این تحقیق شرکتهای تازه وارد به بازار طی سالهای 1369 تا 1374 مورد بررسی قرار گرفتهاند و عوامل مؤثر بر بازده بلند مدت این شرکتها به طور خاص مورد آزمون قرار گرفته است. این عوامل عبارت از حجم معاملات سالانه سهام، اندازه شرکت و بازده کوتاه مدت حاصل از خرید و فروش سهام شرکتهای مربوط است. نتایج این تحقیق نشان دهنده وجود بازده کوتاه مدت بیشتر سهام شرکتهای جدیدالورود به بازار نسبت به شاخص بازار بوده است. بنابراین آنان عملکرد قیمتگذاری سهام شرکتهای جدیدالورود به بورس را مشابه بازارهای سرمایه در کشورهای مختلف دانستهاند (عبده تبریزی و دموری، 1382،ص 27)2.
بهرام فر (1383)وی در مقاله ای به بررسی تأثیر متغیرهای حسابداری بر بازده غیر عادی آتی سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سالهای 74 ـ 82 پرداخت. نتایج حاصل از این تحقیق نشان میدهد که متغیرهای درجه اهرم مالی، اقلام تعهدی،ارزش بازار شرکت،نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام،هزینه استقراض،توزیع سود نقدی،با بازده غیر عادی سهام رابطه معکوس دارند.درحالی که متغیرهای نرخ بازده سرمایهگذاری، رشد دارایی ثابت، تغییر در وجوه نقد عملیاتی، ، رابطه مستقیمی با بازده غیر عادی دارند.
3 ـ 1 بیان مسئلهگزارشهای مالی از مهمترین فرآوردههای سیستم اطلاعاتی حسابداری است که برای گروههای مختلفی از استفادهکنندگان برون سازمانی، اطلاعات مالی را در چارچوب مشخصی ارائه میکند که این اطلاعات در تعیین قیمت سهام بیتأثیر نیست. تغییرات قیمت سهام شرکتها تحت تأثیر عوامل مختلفی است. یکی از عوامل موثر بر روند قیمت سهام یک شرکت نشانهها و علائمی است که به صورت اطلاعات مختلف از داخل آن شرکت انعکاس مییابد و در دسترس سرمایهگذاران قرار میگیرد. از جمله اطلاعات منتشره از سوی شرکتها، صورتهای مالی اساسی و اعلان سود پیشبینی شده هر سهم برای سال آینده است. این اطلاعات حسابداری نقش مهمی در تصمیمگیری سرمایهگذاران در خصوص خرید، فروش و نگهداری سهام دارند.
پیشبینی سود حسابداری و تغییرات آن به عنوان یک رویداد اقتصادی از دیر باز مورد علاقه سرمایهگذاران مدیران، تحلیلگران، پژوهشگران و اعتباردهندگان بوده است. بنا براین پیشبینی عنصر کلیدی در تصمیمگیریها است.
از طرفی خرید سهام شرکتهای جدیدالورود به بورس، نسبت به سایر شرکتها فرآیندی مخاطره آمیز است، زیرا به دلیل عدم سابقه معاملاتی، اطلاعات تاریخی مربوط به آنها اندک است. از سوی دیگر عدم تقارن اطلاعاتی میان مدیران وسرمایه گذاران بالقوه، مهمترین مسئله ای است که سرمایهگذاران در مورد این شرکتها با آن مواجهند. در چنین شرایطی شرکتهای جدیدالورود اطلاعاتی به بازار ارائه می کنند که بر مبنای آنها سهام قیمت یابی می شود.
شواهد تجربی نشان میدهد سرمایهگذاران به اطلاعاتی نظیر سود هر سهم اتکاء کرده و در قیمتگذاری سهام از آن استفاده میکنند. این پیشبینیها بیانگر انتظارات مدیریت از عملکرد آتی شرکت است. بنابراین خطای پیشبینی سود عامل مهمی در عملکرد بازار ثانویه است. پژوهشهای متعددی نیز در زمینه تبیین عوامل مؤثر در پیش بینی سود و بازده سهام وجود دارد که بر مربوط بودن سود پیشبینی شده در تصمیمگیری استفاده کنندگان صورتهای مالی تأکید دارند. این پژوهشها در حوزه عرضه اولیه سهام و یا پس از چند سال فعّالیّت در بازار سرمایه هستند.
با توجه به مطالب فوق این سؤال مطرح میشود که آیا خطای پیشبینی سود هر سهم بر بازده غیر عادی سهام شرکتها در سال ورود به بورس تأثیر میگذارد؟ و آیا این تأثیر با گذشت یک سال از ورود شرکتها به بورس همچنان وجود دارد یا تغییر میکند؟و در صورت تغییر ناشی از چه عواملی است؟
4 ـ 1 چارچوب نظری تحقیقدر سالهای اخیر نحوه گزارشگری و افشای اطلاعات حسابداری مؤثر بر تصمیمات استفاده کنندگان درون سازمانی و برون سازمانی مورد توجه محقّقین حسابداری قرار گرفته است. بسیاری از تحقیقات اخیر به بررسی توان پیشبینی اقلام حسابداری پرداخته است. استفادهکنندگان از صورتهای مالی توجه بیشتر و عمیقتری به قدرت پیشبینی اقلام مندرج در این صورتها داشتهاند. از نظر تحلیلگران مالی، اقلام صورتهای مالی با توجه به میزان توان پیشبینی در تصمیمگیری ارزش دارند.
عرضه عمومی سهام یکی از متداولترین روشهای واگذاری شرکتهای دولتی به بخش خصوصی است، بدون تردید قیمتگذاری مناسب سهام در عرضه اولیّه برای شرکتهایی که برای نخستین بار وارد بازار سرمایه میشوند بسیار حائز اهمیّت است. زیرا اگر قیمت عرضه اولیّه سهام کمتر از واقع تعیین شود شرکت به منابع مورد نیاز خود دست پیدا نکرده و چنان چه قیمت عرضه اوّلیّه بیش از واقع تعیین شود سرمایهگذاران ازخرید سهام خودداری میکنند.
با وجود این که در اکثر کشورها، تحقیقات متعددی در خصوص سودمندی اطلاعات حسابداری در ارزشگذاری یا برآورد قیمت عرضه اوّلیّه و ارتباط آن با بازده کوتاه مدت و بلند مدت سهام به عمل آمده، تحقیقاتی که در ایران صورت گرفته انگشت شمار است (از جمله تحقیق ظریف فرد 1383، ایمانی 1384 و باقر زاده 1386) ـ نتایج این اطلاعات حاکی از این است که بازده بلند مدّت سهام جدید کمتر از بازده بازار است که از آن تحت عنوان معمای عملکرد کمتر سهام جدید نام برده شده است.
از دهه 90 تاکنون تحقیقات کاربردی بیشتری در مورد تأثیر متغیرهای حسابداری بر بازده غیر عادی سهام و سودمندی اطلاعات حسابداری برای تحلیلگران مالی و سرمایهگذران انجام شده است.
جدول شماره (1ـ 1) تحقیقات متعددی را که در این زمینه صورت گرفته در خود جای داده و چارچوب نظری تحقیق برگرفته از این تحقیقات میباشد.
جدول (1 ـ 1) مطالعات انجام شده در ارتباط با متغیرهای تحقیقسال محقق / محققین متغیر مورد مطالعه یافتههای پژوهش
1983 کوپر و تیلور طول دوره پیشبینی و دقت پیشبینی سود بین طول دوره پیشبینی و دقت پیش بینی سود رابطه منفی وجود دارد.
1992 کوک اندازه شرکت و دقت پیشبینی سود بین اندازه شرکت و دقت پیشبینی سود رابطه مثبت معناداری وجود دارد.
2000 هارتنت و رامک اعتبار حسابرسی و خطای پیشبینی سود بین اعتبار حسابرسی و خطای پیشبینی سود رابطه معنادار منفی وجود دارد.
2009 یانتی و فلورنس اندازه شرکت، طول دوره پیشبینی، صنعت، و خطای پیشبینی سود و بازده خطای پیشبینی روی عملکرد (بازده) کوتاه مدت سهام در عرضههای اولیه اثر میگذارد.
2001 فرت سود و بازده غیر عادی ارتباط معنیدار مثبت بین خطای برآورد سود و بازده غیر عادی سهام وجو دارد.
2000 آلوارز و گنزالز بازده بلند مدت و عرضه اولیه بین عرضه اولیه زیر قیمت و بازده بلند مدت عرضه اولیه سهام رابطه مثبت وجود دارد.
2000 اکبو و نرلی اهرم، نقد شوندگی و بازده بلند مدت عرضه اولیه شرکتهای عرضه کننده سهام، دارای اهرم کمتر و نقد شوندگی بیشتر در هر یک از سه سال پس از عرضه اولیه هستند که کاهش ریسک و بازده مورد انتظار سهامداران را تحقق میبخشد.
2004 محمد عمران بازده کوتاه مدت و بلند مدت سهام انتشار یافته دارای بازده غیر عادی مثبت از شروع انتشار تا یک سال بعد و بازدههای غیر عادی منفی در دوره زمانی سه تا پنج ساله میباشد.
1992 بکارت و هدریک سود تقسیمی و بازده سود تقسیمی بر بازده غیر عادی آتی سهام تأثیر گذار است.
1995 و 1997 فاما و فرنچ ارزش بازار، درجه اهرم مالی و بازده غیر عادی ارزش بازار و درجه اهرم مالی از متغیرهای مؤثر بر بازده غیرعادی آتی سهام هستند.
1382 عبده تبریزی و دموری بازده بلند مدت وجود بازده کوتاه مدت بیشتر سهام شرکتهای جدیدالورود به بازار نسبت به شاخص بازار و بازده بلند مدت کمتر نسبت به شاخص بازار است.
2004 زالوکی، کمبل، گوداکری بازده بلند مدت و عرضه اولیه بازده بلند مدت در صنایع مختلف و در تابلو اصلی و فرعی عرضه اولیه تفاوت معنا دار است.
2002 کلارکسون و همکاران دقت برآورد سود و بازده سهام سود افشا شده در گزارشهای شرکتهای دارای عرضه عمومی اولیه با ارزش بوده و بین دقت برآورد سود و بازده سهام رابطه منفی معناداری وجود دارد.
2003 جرجیا خطای پیشبینی سود و بازده غیر عادی بین خطای پیشبینی سود و بازده غیر عادی سهام رابطه مثبت معناداری وجود دارد.
2005 لونکانی و همکاران سود و بازده بلند مدت غیر عادی برآوردهای سود مدیران خوش بینانه بوده و دقت بیشتری نسبت به مدلهای سری زمانی دارد و بین برآورد سود و بازده بلند مدت رابطه منفی وجود دارد.
5 ـ 1 اهمیّت و ضرورت تحقیقدر دنیای سرمایهگذاری، تصمیمگیری مهمترین بخش از فرآیند سرمایهگذاری است که طی آن سرمایهگذاران در جهت رسیدن به حداکثر منافع و ثروت خویش ، نیازمند اتخاذ بهینهترین تصمیمات میباشند. در این ارتباط مهمترین عامل فرآیند تصمیمگیری، اطلاعات است. اطلاعات میتواند برفرآیند تصمیمگیری تأثیر بسزایی داشته باشد. زیرا موجب اخذ تصمیمات متفاوت در افراد متفاوت میشود. در بورس اوراق بهادار نیز تصمیمات سرمایهگذاری متأثر از اطلاعات است. نظریه پردازان بازارهای اوراق بهادار، گزارشگری مالی را مهمترین منبع اطلاعاتی سرمایهگذاران میدانند. به همین دلیل یکی از اهداف حسابداری و تهیه صورتهای مالی فراهم کردن اطلاعات به منظور تسهیل تصمیمگیری است.
بر این اساس اطلاعات حسابداری بایستی سرمایهگذاران را جهت پیشبینی رویدادهای آتی یاری دهد. سرمایهگذاران اغلب به دنبال به حداکثر رساندن بازده سرمایهگذاری خود هستند. جهت این امر تشخیص این که سهام چه زمانی خریداری شده، تا کی نگهداری و چه زمانی فروخته شود آنها را قادر به تأمین هدف به حداکثر رساندن منافع حاصل از سرمایهگذاریهای خود مینماید.
بدین علّت موضوع بررسی رابطه بین خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیر عادی سهام شرکتها در دو مقطع زمانی انتخاب گردید تا از طریق بررسی تجربی و انجام آزمونهای علمی بر روی اطلاعات وقوع یافته طی سالهای متمادی در بورس اوراق بهادار تهران راهکارهای مفیدی در امر تصمیمگیری خرید و فروش سهام به سرمایهگذران در بورس اوراق بهادار تهران ارائه شود. همچنین این تحقیق در راستای کمک به تصمیمگیرندگان و مدیران مالی برای پیشبینی سود در بودجه سال مالی و مقایسه میزان تحقق سود واقعی و پیشبینی شده در پایان سال مالی و نهایتاً اعمال تعدیلات لازم میباشد.
6 ـ 1 اهداف تحقیقنظر به این که مدیران، تحلیلگران و سرمایهگذاران بیشترین توجه خود را به سود گزارش شده شرکتها اختصاص دادهاند به نحوی که از آن برای ارزیابی عملکرد شرکت استفاده میکنند و هم چنین با توجه به این که تصمیمگیری در مورد خرید، نگهداری یا فروش سهام برای سرمایهگذران از اهم امور تلّقی میگردد و گذشته از دیگر شواهد و اطلاعات، توان پیشبینی نرخ بازده سهام در اخذ چنین تصمیماتی بسیار تأثیرگذار میباشد، هدف از این تحقیق بررسی رابطه بین خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیر عادی سهام شرکتها در دو مقطع زمانی میباشد.

متن کامل در سایت امید فایل 

امیدواریم نتایج این تحقیق بتواند به عنوان ابزار و معیاری جهت سنجش میزان دقت پیشبینی سود شرکتها مورد استفاده قرار گیرد و سرمایهگذران نیز بتوانند تصمیمات بهینهای اتخاذ کنند.
مدل تحقیق و شیوه اندازهگیری متغیرها
مدل پژوهش حاضر به صورت زیر ارائه میگردد. در مدل ارائه شده تمام متغیرها به صورت سالانه محاسبه می گردد :
(1 ـ 1)
ABRt = α 0 + α 1 FEit + α 2 SIZeit + α 3 Flit + α 4 ROAit + α5 LARit + α6 CFoit + α7 Li /EQ + α8 I it + α9 ( DPS/ EPS ) it + E it
که در آن:
ABRt : بازده غیر عادی سهام شرکت i در زمان t (متغیر وابسته)
FEit : خطای برآورد سود هر سهم شرکت i در زمان t (متغیر مستقل)
SIZe : اندازه شرکت (متغیر کنترل)
Fl : درجه اهرم مالی (متغیر کنترل)
ROA : بازده دارایی (متغیر کنترل)
LAR :بازده داراییهای ثابت (متغیر کنترل)
CFo : وجوه نقد عملیاتی (متغیر کنترل)
Li / EQ : نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام (متغیر کنترل)
I : هزینه بهره (متغیر کنترل)
DPS/ EPS : توزیع سود نقدی (متغیر کنترل)
E : خطای برآورد
α 0 : عرض از مبدأ رگرسیون
α 1 تا α 9 : برآورد کننده شیب خط رگرسیون
که شیوه محاسبه هر یک از متغیرها به شرح زیر است:
بازده غیرعادی
بازده غیر عادی برابر است با تفاوت بین نرخ بازده شرکت و بازده بازار، برای تعیین بازده غیرعادی از مدل تعدیل شده بازار (مدل ساده بازار) استفاده میشود (ایزدی نیا، 1382 ، ص 116).
ABRit = Rit – Rmt
(2-1)
که:
Rit : نرخ بازده سالانه سهام i در زمان t
Rmt : نرخ بازده سالانه بازار در زمان t
نرخ بازده سالانه سهام:
نرخ بازده سهام برای شرکتهای نمونه به صورت زیر محاسبه میشود:
(3 ـ 1)
Rit=Pit+Dit-Pi0Pi0×100که:
Pit : قیمت سهام i در انتهای زمان t
Pio : قیمت سهام i در ابتدای زمان t
Dit : سود سهام پرداختی توسط شرکت i در زمان t
نرخ بازده سالانه بازار:
در این تحقیق نرخ بازده بازار بر اساس شاخص کل بورس سهام محاسبه خواهد شد.
(4 ـ 1)
Rmt=Imt-Im0Im0که:
Imt : شاخص کل بورس در پایان زمان t
Imo : شاخص کل بورس در ابتدای زمان t
خطای پیشبینی سود هر سهم
برای اندازهگیری خطای پیشبینی سود هر سهم از شاخص زیر استفاده میشود:
(5 ـ 1)
FE=At-FtFt×100که:
At : سود واقعی شرکت در زمان t
Ft: سود پیشبینی شده شرکت در زمان t
همچنین شیوه اندازهگیری متغیرهای کنترل در جدول زیر ارائه شده است:
جدول (2 ـ 1) شیوه اندازهگیری متغیرهای کنترلعنوان متغیر شیوه اندازهگیری
اندازه شرکت (قیمت بازار سهام × تعداد سهام) LOG
درجه اهرم مالی کل بدهی ها
کل دارایی ها
بازده دارایی سود وزیان پس از کسر مالیات
کل دارایی ها
بازده داراییهای ثابت جمع درآمدها
خالص دارایی های ثابت
وجوه نقد عملیاتی وجوه نقد عملیاتی
تعداد سهام
نسبت بدهی به حقوق صاحبات سهام () کل بدهی
حقوق صاحبان سهام
هزینه بهره هزینه بهره
تعداد سهام
توزیع سود نقدی سود نقدی تقسیم شده
سود هر سهم
7ـ 1 حدود مطالعاتیقلمرو تحقیق چارچوبی را فراهم میکند تا مطالعات و آزمون محقق در طی آن قلمرو خاص انجام پذیرد و دارای اعتبار بیشتر باشد.
1-7-1قلمرو مکانی تحقیقجامعه آماری مورد مطالعه کلیه شرکتهای تازه پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با در نظر گرفتن معیارهای ذکر شده میباشد.
2-7-1قلمرو زمانی تحقیقدوره زمانی این پژوهش با توجه به در دسترس بودن اطلاعات مربوط به متغیرهای تحقیق و محدودیتهای هزینه و زمان، 6 ساله و از ابتدای سال 1382 تا انتهای 1387 میباشد.
3-7-1قلمرو موضوعی تحقیقدر این پژوهش، بررسی رابطه بین خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی سهام مربوط به شرکتهای جدیدالورود در بورس اوراق بهادار تهران در دو مقطع زمانی مورد کنکاش قرار میگیرد.
8 ـ 1 فرضیه های تحقیقبا توجه به اهداف تحقیق، سؤالات اساسی پژوهش و هم چنین چارچوب نظری تحقیق فرضیّات زیر تدوین و ارائه میگردد تا پس از جمع آوری اطلاعات، آنها را برای تأیید یا رد مورد آزمون قرار دهیم:
فرضیات اصلی:
بین خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی سهام در سال ورود به بازارسرمایه رابطه وجود دارد.
بین خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی سهام شرکت پس از یک سال از ورود به بازارسرمایه رابطه وجود دارد.
فرضیه فرعی:
نوع صنعت بر رابطه بین خطای پیشبینی سود هر سهم و بازده غیرعادی سهام تأثیر میگذارد.
9 ـ 1 ـ تعریف واژهها و اصطلاحات
بازارسرمایه
بازار سرمایه ، بازاری برای دارایی هایی با سر رسید بیش از یک سال (ابزار مالی بلند مدت)محسوب می گردد . از طریق انتشار اوراق بهادار توسط واحدهای متقاضی سرمایه که دارای فرصت های سرمایه گذاری مناسب تر و نیازمند به تامین مالی بلند مدت می باشند ، پس اندازهای افراد به سرمایه گذاری تبدیل می گردد. در بازار سرمایه عرضه و تقاضای سرمایه ، نرخ بازدهی سرمایه را مشخص می کند (راعی و تلنگی ، 1387،ص44-42 ).
عرضه عمومی اولیه
در بازارهای اولیه، اوراق انتشار یافته توسط شرکتها برای اولین بار عرضه گشته و بدین ترتیب داراییهای مالی شرکت یا منابع مالی بلند مدت مبادله و تشکیل سرمایه صورت می گیرد (راعی و تلنگی، 1387،ص 42).
بازده سهام:
بازده در فرآیند سرمایهگذاری نیروی محرکی است که ایجاد انگیزه میکند و پاداشی برای سرمایهگذاران محسوب میشود. بازده ناشی از سرمایهگذاری برای سرمایهگذران حائز اهمیت است، برای این که تمامی بازی سرمایهگذاری به منظور کسب بازده صورت میگیرد. یک ارزیابی از بازده
تنها راه منطقی (قبل از ارزیابی ریسک) است که سرمایهگذران میتوانند برای مقایسه سرمایهگذاریهای جایگزین و متفاوت از هم انجام دهند. برای درک بهتر عملکرد سرمایهگذاری، اندازهگیری بازده واقعی لازم است.
مخصوصاً این که بررسی بازده به گذشته در تخمین و پیشبینی بازدههای آتی نقش زیادی دارد (شباهنگ، 1375، ص 4).
بازده غیرعادی:
از تفاوت بازده واقعی سهام و بازده مورد انتظار یا بازده کل بازار محاسبه میشود (پارساییان ، 1385 ، ص227).
بازده واقعی (تحقق یافته):
بازدهی است که واقع شده یا بازدهی است که کسب شده و به وقوع پیوسته است (راعی و سعیدی، ص 118) .
یکی از روشهای متداول در محاسبه نرخ بازده واقعی روش اضافه ارزش است که علاوه بر تغییرات قیمت سهام، سود دریافتی در طی سال را مد نظر قرار میدهد (دوانی، 1381، ص 57)
بازده مورد انتظار :
بازده مورد انتظار بازدهی است که سرمایهگذران انتظار دستیابی به آن را برای این که احساس کنند به اندازه کافی پاداش دریافت نمودهاند، دارند (رهنمای رودپشتی و دیگران، 1386،ص 10).
خطای پیشبینی سود:
به عنوان تفاوت بین سود واقعی کسب شده و سود پیشبینی شده (مورد انتظار) تعریف میشود (کوتاری، 2001، ص 11).
نوع صنعت:
عبارتست از گروه صنعتی که شرکت با توجه فعالیّتش در آن گروه طبقهبندی میشود. به بیان دیگر صنعت عبارتست از گروه شرکتهایی که محصولات آنها جایگزین نزدیکی برای هم هستند.
فصل دوممروری بر ادبیات تحقیق
1-2 مقدمه
سرمایهگذاری یکی از عوامل مهم توسعه در قرن حاضر است. سرمایهگذاری نیازمند برنامهریزی است. برنامهریزی، امکان بهرهبرداری مناسب از فرصتهای موجود را فراهم میآورد. برای افزایش اثر بخشی برنامهریزی باید توانایی پیشبینی صحیح و مستمر را بهبود بخشید. پیشبینی عنصر کلیدی در تصمیمگیریهای اقتصادی است.
سرمایهگذاران، اعتباردهندگان، مدیریت و سایر اشخاص در تصمیمگیریهای اقتصادی متکی به پیشبینی و انتظارات هستند. همچنین توجه به بودجه سالانه شرکت، پیشبینی تولید، فروش و سود هر سهم آن و کنترل بودجه در گزارشهای میان دورهای و میزان تحقق پیشبینیها، در تغییرات قیمت سهام تأثیر بسزایی دارد. شاید بتوان مهمترین عامل تأثیرگذار بر قیمت سهام را در پیشبینی سود هر سهم جستجو کرد. مهمترین منبع اطلاعاتی سرمایهگذاران، اعتباردهندگان و سایر استفادهکنندگان از اطلاعات شرکتها پیشبینیهای سود ارائه شده توسط آنها در فواصل زمانی معین است.
در مطالعات بال وبراون ،1968، و فاستر ،1977، پیرامون محتوای اطلاعاتی سود سالانه و فصلی و واکنش بازار اوراق بهادار به اعلام سود حسابداری، مشخص شد که شرکتهایی با اخبار خوب (افزایش غیر منتظره سود) دارای بازده غیر منتظره مثبت و شرکتهایی با اخبار بد (کاهش غیر منتظره سود) دارای بازده غیر منتظره منفی هستند.
در این فصل بر مبنای چارچوب نظری اشاره شده در فصل گذشته، به مرور ادبیات تحقیق و هم چنین مطالعات انجام گرفته پیرامون موضوع تحقیق در خارج و داخل ایران خواهیم پرداخت.
2 ـ 2 بازار مالیبازار مالی، بازار رسمی و سازمان یافتهای است که در آن انتقال وجوه از افراد و واحدهایی که با مازاد منابع مالی مواجه هستند به افراد و واحدهای متقاضی وجوه (منابع) صورت میگیرد. بدیهی است که در این بازارها اکثریت وام دهندگان را خانوارها و اکثریت متقاضیان وجوه را بنگاههای اقتصادی و دولت تشکیل میدهند (راعی و تلنگی، 1387، ص6)1.
بازار مالی، امکانات لازم را برای انتقال پسانداز از اشخاص حقیقی و حقوقی به سایر اشخاصی که فرصتهای سرمایهگذاری مولد در اختیار دارند و نیازمند منابع مالی هستند، فراهم میکند. انتقال وجوه مزبور تقریباً در کلیه موارد به ایجاد دارایی مالی منتج میشود، که در واقع ادعایی است نسبت به در آمدهای آتی داراییهای شخصی (حقوقی) که اوراق بهادار را صادر و منتشر کرده است (شباهنگ، 1375، ص 13)1.
1 ـ 2 ـ 2 طبقه بندی بازارهای مالیبازارهای مالی بر حسب حق مالی، سررسید حق مالی، مرحله انتشار، واگذاری فوری، ساختار سازمانی خارجی و داخلی طبقهبندی میگردد. بازار مالی بر حسب سررسید حق مالی به دو نوع بازار پول و بازار سرمایه تقسیم میشود.
1 ـ 1 ـ 2 ـ 2 بازار پولبازار پول، بازاری برای ابزار بدهی کوتاه مدت میباشد. در بازار پول، مازاد نقدینگی افراد و واحدهای اقتصادی، از طریق پسانداز یا سپردههای بانکی، در اختیار واحدهای اقتصادی قرار میگیرد. در بازار پول، از عرضه و تقاضای پول، نرخ بهره تعیین میشود.
2 ـ 1 ـ 2 ـ 2 بازار سرمایهبازار سرمایه، بازاری برای دارایی مالی با سر رسید بیش از یک سال (ابزار مالی بلند مدت) محسوب میگردد و از طریق انتشار اوراق بهادار توسط واحدهای متقاضی سرمایه که دارای فرصتهای سرمایهگذاری مناسبتر و نیازمند به تأمین مالی بلند مدت میباشند، پس اندازهای افراد به سرمایهگذاری تبدیل میگردد. در بازار سرمایه عرضه و تقاضای سرمایه، نرخ بازدهی سرمایه را مشخص میکند. بازارهای سرمایه به دو بخش اصلی تقسیمبندی میگردند: بازار اوّلیّه و بازار ثانویّه. در بازارهای اوّلیّه، اوراق بهادار انتشار یافته توسط شرکتها برای اولین بار عرضه گشته و بدین ترتیب داراییهای مالی شرکت با منابع مالی بلند مدت مبادله و تشکیل سرمایه صورت میگیرد. در بازارهای ثانویه، اوراق بهاداری که در قبل به بازار عرضه شدهاند، مبادله میشوند (عبده تبریزی، 1376،ص 18)2.
3 ـ 2 سودمندی محتوای اطلاعاتی سود و واکنش بازار سرمایهبراساس تحقیقات تجربی صورت گرفته به نظر میرسد اطلاعات حسابداری برای سرمایه گذاران جهت برآورد ارزش مورد انتظار و ریسک بازده اوراق مفید و سودمند است. فقط کافی است در نظر داشته باشیم اگر اطلاعات حسابداری محتوا و بار اطلاعاتی نداشت هیچگونه بازنگری در پیشبینیها در اثر دریافت آنها وجود نخواهد داشت و بنابراین باعث تصمیمات خرید و فروش نخواهد شد و بدون تصمیمات خرید یا فروش هیچ گونه تغییری در حجم معاملات و قیمت وجود نخواهد داشت. اطلاعات در حد خودشان مفیدند اگر باعث تغییر عقاید و رفتارهای سرمایهگذاران شوند، به علاوه میزان و درجه مفید بودن میتواند به وسیله وسعت و اندازه تغییرات حجم و قیمت به دنبال انتشار اطلاعات اندازهگیری شوند (محمدی، 1389، ص 16)1.
نتایج مطالعه ارتباط بین سود، نرخ بازده غیر عادی و حجم فعالیت که از سوی بال و براون انجام گرفت این بود که بین سود و بازده غیرعادی رابطه معناداری وجود دارد و سود اطلاعاتی را به بازار سهام منتقل میکند. از طرفی سود میتواند عاملی در تعیین قیمت سهام باشد، زیرا بر اساس فرضیه بازار کارا، اطلاعات ممکن است از منابع دیگر کسب شوند و تأثیر لازم را بر قیمت سهام بگذارند. اگر چه از دیدگاه محتوای اطلاعاتی، مفهوم سود سودمندی فعالیّت حسابداری را توصیف میکند، امّا از دیدگاه معیار اندازهگیری بنیادی ارزش سهام، کماکان مورد تردید است. بر اساس مفروضات بازار کارای سرمایه که پژوهشهای تجربی نیز مؤید آن است، سود حسابداری دارای محتوای اطلاعاتی است (خالقی مقدم، 1377،ص99)2.
بنابراین انتظار میرود در مورد شرکتهای جدیدالورود به بورس سودهای پیشبینی شده همراه با محتوای اطلاعاتی باشد. معمولاً اطلاعات صورتهای مالی به صورت خالص به پیشبینیهای زیر در مورد رفتار سرمایهگذاران به خصوص واکنش به اطلاعات صورتهای مالی محدود میشود. (نوروزبیگی، 1386، ص 175)3.
سرمایهگذاران درباره بازده مورد انتظار و ریسک دارای باورهای پیشین هستند. این باورهای پیشین بر پایه اطلاعاتی قرار دارد که در دسترس همگان است تا این که سود جاری شرکت اعلام شود (که سرمایهگذاران در باورهای خود تجدید نظر خواهند کرد.). حتی اگر این باورها بر پایه اطلاعاتی قرار داشته باشد که در دسترس همگان است، هیچ الزامی وجود ندارد که باورهای پیشین همانند باشند، زیرا سرمایهگذاران در برابراطلاعاتی که کسب میکنند و نیز از نظر توانایی تفسیر متفاوتند.
هم چنین امکان دارد این باورهای پیشین شامل انتظاراتی باشد که درباره قدرت سودآوری آینده و کنونی شرکت نظیر بازده آینده اوراق بهادار، تا حدودی به سودآوری آن بستگی دارد.
پس از اعلام سود خالص سال جاری، برخی از سرمایهگذاران در صدد برمیآیند اطلاعات بیشتری بدست آورند و این از طریق تجزیه و تحلیل عدد متعلق به سود میّسر خواهد شد. برای مثال اگر سود خالص بالا برود یا از مقدار مورد انتظار بیشتر باشد این میتواند به عنوان خبر خوبی به حساب آید.
اگر وضع بدین گونه باشد سرمایهگذاران با استفاده از نظر بیز در باورهایی که درباره بازده و قدرت سودآوری آینده شرکت دارند تجدید نظر خواهند کرد. برخی از سرمایهگذاران (کسانی که در مورد سود خالص جاری انتظارات بالاتری داشتند) احتمالاً همین عدد سود خالص را به عنوان یک خبر بد تفسیر خواهند نمود.
سرمایهگذارانی که در باورهای خود نسبت به سودآوری آینده و بالا رفتن بازده شرکت تجدید نظر کردهاند تمایل بیشتری نشان میدهند تا تعداد بیشتری سهم شرکت را به قیمت کنونی بازار خریداری کنند و کسانی که در بازار در باورهای خود در جهت عکس تجدید نظر کردهاند عمل عکس گروه دوّم را انجام خواهند داد. ارزیابی سرمایهگذاران در مورد ریسک این سهام مورد تجدید نظر آنان قرار خواهد گرفت.
ما انتظار داریم پس از اعلام سود خالص شاهد این موضوع باشیم که معامله بر روی سهام شرکت افزایش یابد. گذشته از این، هر قدر تفاوت در باورهای پیشین سرمایهگذاران و تفسیرهایی را که بر اساس اطلاعات مالی کنونی انجام میدهند، بیشتر باشند، حجم این معاملات بیشتر خواهد شد. اگر سرمایهگذاران سود خالص گزارش شده را به عنوان خبر خوب تفسیر کنند (و در نتیجه بر انتظاراتی که درباره بازده و سوددهی آینده شرکت دارند بیفزایند) کسانی را تحت الشعاع قرار خواهند داد که اعلام سود خالص را به عنوان خبر بد تفسیر میکنند. در چنین شرایطی ما انتظار داریم شاهد افزایش قیمت سهام شرکت باشیم. بنابراین سود به عنوان یکی از اطلاعاتی است که تغییرات قیمت سهام را موجب میشود. بازده سهام شامل سود تقسیمی و قیمت سهام است در نتیجه هر عاملی ثروت سهامداران را افزایش خواهد داد که سبب افزایش قیمت سهام واحد تجاری شود، از این رو سود همواره مورد توجه سرمایهگذاران است.