پایان نامه ها و مقالات

جاذبه های طبیعی، مسئولیت پذیری

ی همچون اکوتوریسم ورزشی، اکوتوریسم کوچ، روستاگردی و … را در بر نمی گیرد. قطعاً با افزودن این بخش ها به دسته بندی فوق ،سهم اکوتوریسم در صنعت توریسم دهه آینده جهان بسیار افزون تر شده و براساس برخی برآوردهای دیگر حتی از۵۰درصد کل سفرهایی که درجهان انجاممی شودنیز فراتر خواهد رفت.

۲-۴-۳- بازار اکوتوریسم
برآوردهای TES (جامعه اکوتوریسم The Ecotourism society) نشان می دهد طبیعت گردان بسته به انگیزه سفرخوددوگروه سنی راشامل می شوند:گروهی که ازطبیعت گردی به دنبال ماجراجویی،دیداراز سرزمین های بکرونیزتوریسم ورزشی هستنداغلب درمقطع سنی کمتراز۴۰ سال بوده وپیشینه شمارآنهادرمحدوده سنی۱۹تا۳۵سال قراردارد.اما گروهی که باهدف لذت بردن ازطبیعت ودیدار از حیات وحش و … به اکوتوریسم می پردازنددرمحدوده سنی۳۵تا۵۴قراردارند(باید توجه داشت که این بررسی اکوتوریست های بین المللی رامدنظر داردوطبیعت گردان درمقیاس ملی ومحلی به طورکلی محدوده سنی وسیع تری رادربرمی گیرند)اکوتوریست هاترکیب جنسی خاصی ندارندواغلب نسبت جنسی آنها۵۰به۵۰است(اما قاعدتاًانتظارمی رودباتوجه به برخی محدودیت هاکه برای طبیعت گردان زن درایران وجوددارداین نسبت تا حدودی به نفع مردان تغییر کند).
بررسی های TESهمچنین بیانگرآن است که بیش از۸۰درصدطبیعت گردان بین المللی دارای تحصیلات عالیه هستند.این شمار برای طبیعت گردان علاقمند به لمس طبیعت ونیزدیداراز جاذبه های آن(به طورعمده افرادی که برای تغییرحال وهوای زندگی شخصی دست به طبیعت گردی می زنند)نزدیک به صددرصداست،اماطبیعت گردان ماجراجو،باتوجه به آنکه عموماًجوان می باشند،غالباًدانشجوو یاحتی محصلان دبیرستانی هستند.
برآوردهاهمچنین نشان می دهدبیشترین گروه ازطبیعت گردان(حدود ۶۰ درصد)سفرهای گروهی راترجیح می دهند. ۱۵درصدنیزعلاقمندبه سفرهای خانوادگی بوده و۱۳درصدنیزاغلب سفرهای خودرابه تنهایی انجام می دهند.
متوسط زمان سفرحدود۵۰درصدطبیعت گردان بین۸تا۱۴روزاست.بسته به نوع سفراین رقم تغییرمی کند.اغلب تورهای شکاردرمقیاس بین المللی،برای مدت بیش از۲۰روزبرنامه ریزی می شوندو نیزتورهای ماجراجویانه به۳۰روزنزدیک می شود.بااین وجودسفرهای تفریحی نیزدرمقیاس زمانی کوتاه تری نسبت به طبیعت گردی انجام می شوند.که این نکته نقش بسیارمهمی درتحلیل بازاراکوتوریسم دارد
گفتنی است که TES در یک دسته بندی دیگرطبیعت گردان رابه طور کلی به دو دسته تقسیم کرده است.
الف)آنهاکه می خواهندازلذت دیدارطبیعت وحضوردرآن بهره مند شوند.
ب)علاقمندان به تجربه مکانها و حال و هواهای تازه.

۲-۴-۴-روند رشد اکوتوریسم
یک آمار جالب توجه می گوید که بین سالهای ۱۹۹۲ و ۱۹۹۵ به طور متوسط سالانه ده درصد آمریکایی ها صرفاً به منظور دیدار از طبیعت و لذت بردن از حضور درآن است که به سفر دست زده اند. مرکزاطلاعات سیاحتی آمریکا مرجع تهیه این آمار اشاره به شمار دیگر گروههای طبیعت گردان (علاقمندان به توریسم ورزشی – شکار و …)نکرده است.
بااین وجود حتی آمارفوق نیزبیانگر۴۳میلیون اکوتوریست دریک مقطع زمانی سه ساله است که نشان می دهد بخش اکوتوریسم در آمریکاحتی بدون اتکابه طبیعت گردان خارجی نیز بازاری پر رونق دارد.
مرکز فوق افزوده است این شمارطبیعت گردموجب شده در سال ۱۹۹۶ معیشت سیصد هزارنفر درآمریکا به طور مستقیم و یا غیرمستقیم وابسته به اکوتوریسم باشد و درآمد کلی طبیعت گردی دراین سال درآمریکا حدودچهارده میلیاردودویست میلیون دلاربرآوردشده است.
بررسی آمار رشداکوتوریسم درکشورهای کوچک نیزجالب توجه است. درنپال طی یک دهه (۱۹۸۰تا ۱۹۹۰)شمارتورهای طبیعت گردی ۲۵۵ درصد رشد داشته است(گورانگ،۱۹۹۴).
درکاستاریکابررسی نشان می دهد۶۶درصدازنزدیک به۸۰۰هزار توریست ورودی سال۱۹۹۶دروهله نخست برای حضوردرچشم اندازهای طبیعی،این کشوررابه عنوان مقصدسفرانتخاب کرده اند.جالب توجه است که جاذبه های فرهنگی ونیزامکانات تفریحی گسترده(کازینوو …)بسیارکمترازجاذبه های طبیعی موردتوجه جهانگردان ورودی به این کشور بوده اند.مهم ترین جاذبه طبیعی کاستاریکاسواحل زیبای آن است که دارای آبهای شفاف،زمین ماسه ای و جنگلهایی از درختان بلندحاره ای درکناره است.(اصولاً‌ عبارت گوستاریکا به معنای ساحل ثروت است).
در هندوراس،طی نیمه دوم دهه نوداکوتوریسم دارای رشدرویایی سالانه۱۵درصد بوده است. صنعت توریسم در این کشور نیز دروهله اول متکی به جاذبه های طبیعی آن، همچون جنگلهای انبوه گرمسیری، آتشفشانها و نیز سواحل ماسه ای است.در کنیاجایی که اقتصاد کشور به طور کلی متکی به اکوتوریسم است . طی یک دهه (۱۹۸۳ تا ۱۹۹۳) شمار جهانگردان ورودی با ۴۵ درصد رشد به بیش از۸۲۰ هزار نفر رسیده است.
“آژانس حیات وحش کنیا”درسال۱۹۹۵برآوردکرده است۸۰درصدبازار توریسم این کشورمتکی به حیات وحش آن است.به واقع یک سوم کل درآمدارزی کشورکنیاراتوریست های علاقه مندبه دیداراز پارکهای محافظت شده این کشورمی پردازند.گفتنی است که تنوع اقلیمی کنیا به هیچ وجه باایران قابل مقایسه نیست واین کشورازمیان انواع جاذبه های طبیعی صرفاًدارای چندساوان باجنگلهای کم پشت است که درآن گونه هایی همچون فیل،شیرآفریقایی،اسب آبی وبرخی گونه های کمیاب دیگرزیست می کنند.حفظ هنجارهای توریسم پایدارایجاب می کندکه ورودوخروج توریسم به این کشوربه طورکامل تحت کنترل وبرنامه ریزی شده باشد.موفقیت توریس
م درکنیابه دوعامل بستگی داشته است .
الف)حفظ گونه های جانوری ومراقبت دقیق اززیستگهاههای حیات وحش(مقایسه شودبارفتار ماباحیات وحش کشورطی دهه های اخیر)
ب )تبلیغ کافی درباره حیات وحش این کشور(شمارحیات وحش درکنیا نسبت به کشور ما نه متنوع تراست)،بااین وجودروزی نیست که حتی درتلویزیون ایران شاهدپخش یکی ازفیلم های راز بقا که درآن حیات وحش کنیا نشان داده می شودنباشیم بااین وجودگمان می کنیم تاکنون چند فیلم باقابلیت پخش بین المللی درباره حیات وحش ایران تهیه شده است؟

۲-۴-۵-اکوتوریسم در ایران
مجموعه گسترده ای ازمنابع پراکنده ثبت نشده ودربسیاری مواردبه قهقراداشته های اکوتوریسم ایران راشکل می دهداین داشته ها طیف متنوعی ازچشم اندازهای جغرافیایی وآثاروذخایرطبیعی را شامل می شود.بررسی جغرافیای طبیعی ایران و نیزامکان سنجی هر کدام ازجاذبه های اکوتوریستی قابل سرمایه گذاری درکشورما بیانگرآن است که اکوتوریسم درایران یک منبع اقتصادی کم نظیر خاص بسیارمستعدوالبته رهاشده به حال خوداست.قطعاًموقعیت اکو توریستی ایران دروهله نخست ناشی ازشرایط توپوگرافیکی آن درجوارمنطقه پرفشارجنب حاره است.به طورمعمول انتظارمی رود کشورهاییکه دراین حوزه پرفشارقراردارندبرخوردارازاقلیم خشک ونیمه خشک وچشم انداززیستی ناشی ازاین پدیده اقلیمی باشند.
امامجموعه ای ازعوامل تکتونیکی که شامل مجموعه ای ازچین خوردگیهای دوران های اول و دوم و سوم زمین شناسی است موجب شده است ایران به یکی ازبلندترین فلات های دنیا تبدیل شود. درنتیجه عامل ارتفاع به شدت درتقابل باعامل عرض جغرافیایی عمل کرده وموجب شده است وضعیت طبیعی ایران تفاوت های بسیاری با موقعیت جغرافیایی آن درکره زمین داشته باشدورشته کوه مرتفع و وسیع البرزوزاگرس بادارابودن بیش از۳۰قله مرتفع تراز بلندترین قله های اروپاوآمریکادردل یک منطقه خشک وبیابانی مجموعه ای ازچشم اندازهای کوهستانی وجنگلی باشرایط اقلیمی معتدل وحتی همراه بایخچال های دائمی ایجاد کرده اند.این تنوع جغرافیایی زمینه زیست گونه های بسیار متفاوت گیاهی و جانوری رادرایران فراهم کرده است آنچنانکه ایران یکی ازپنج کشور بهره مندازتنوع زیستی کامل(داشتن چهارفصل وزیست گونه های اصلی گیاهی وجانوری)درجهان به شمارمی آید.جزآن وجودبزرگترین دریاچه جهان درشمال کشورخط ساحلی هزارودویست کیلومتری باخلیج فارس وجود۵۰دریاچه درداخل کشورکه ازمیان آنهاهیجده دریاچه درشمار پهنابهای کنوانسیون بین المللی رامسرقراردارندونیزدریاچه ارومیه به عنوان یکی از۵۹ذخایرزیستی کره زمین شناخته شده است جنگل های انبوه شمال غرب مازندران آخرین بازمانده این گونه جنگل درجهان بوده وازاین نظر جنگلهای باستانی به شمارمی آیند ،بیابانهای وسیع که درآنهااغلب مولفه های بیابانی ازقبیل وزش بادهاحجم ماسه های روان پیشینه گرمای هوا،دربالاترین حدثبت شده مناطق بیابانی جهانی هستندونیزطیف متنوعی ازآداب ورسوم وشیوه های معیشتی چندهزارساله منطبق باشرایط اقلیمی است ازآنجمله معیشت کوچ نشینی ازدیگرداشته های اکوتوریسم درایران به شمار می آید.
باردیگرتاکیدمی شودقرارداشتن ایران درشمارپنج کشورنخست بهره مند ازبیشترین تنوع اقلیمی درجهان به معنای آن است که درایران زمینه برای هرگونه سرمایه گذاری اکوتوریستی فراهم است وبه ویژه درقطب های اکوتوریستی کشورمنابع مورداتکا آنچنان دردسترس قراردارندکه اغلب حتی نیازی به مضاعف سازی جاذبه ها وجود نداردوصرف نظرازمسائلی همچون محدودیت بازار توریسم فرهنگی ونبودزمینه اجتماعی گسترش توریسم تفریحی در ایران ازاین نظرنیزتوان بالقوه اکوتوریسم ایران بسیارافزون ترازدیگر بخش های توریسم است.

۲-۴-۶-اکوتوریسم راهبردی مناسب در توسعه صنعت گردشگری
جاذبه های طبیعی واقلیم های متفاوت جغرافیایی دستمایه های گران قیمتی رادرحوزه اقتصادبرای انسان به ارمغان آورده است، که مسلماًبهره برداری ازآن مستلزم فراهم نمودن شرایط مختلفی می باشدکه درکل بستگی به ثباتدربخشگردشگریدارند،امروزهوجود
پتانسیل های عظیم تاریخی وحتی طبیعی درایران این کشوررابه یکی ازجذاب ترین مناطق گردشگری جهان بدل نموده است.ولیکن با توجه به مشکلات موجودنظیرپندارهای غلط برخی ازگردشگران خارجی درموردایران،برخی مشکلات دست وپاگیراداری درمسیرورودگردشگر وغیره سبب گردیده است تاازیک سواین مشکلات برکمیت وکیفیت گردشگری تأثیرسوءداشته باشدوازسوی دیگرامرگردشگری درکشور آنطورکه شایسته است جدی تلقی نگردد.لذابه نظرمی رسدجهت پیشرفت دراین زمینه خصوصاًدربخش منابع طبیعی،صنعت گردشگری ایران بایدبه شیوهای منسجم کنترل شده وپایداربرمبنای برنامه ریزی مؤثرتوسعه یافته،اداره گردد.به این ترتیب اکوتوریسم منافع قابل ملاحظه ای رابدون ایجاد مشکلات جدی اجتماعی وزیست محیطی برای ایران درپی خواهدداشت وعلاوه براین منافع اکوتوریسم برای استفاده آتی حفظ می گردد.یکی ازاشکال مخلف گردشگری توریسم طبیعی یا گردش درطبیعت است که درحقیقت توریسمی بر پایه پایداری محیط زیست باتمرکزاولیه برتجربه محیط های طبیعی که عامل ترویج فرهنگ و محیط زیست است می باشد و امروزه درصنعت گردشگری از جایگاه ویژه ای برخورداراست.ودر میان گونه های گردشگری ازروندروبه رشدی برخورداراست. امروزه اکثرنهادهای متولی صنعت گردشگری در کشورهای مختلف و سراسردنیا به امر گردشگری در طبیعت ودر
ورای آن به لزوم حفظ محیط زیست بیش ازهرزمان دیگری اذعان دارند.بنابراین درحال حاضرجهت بهره برداری مناسب ازطبیعت وحفظ آن راهبردمناسبی که پیشنهادشده ودربرخی کشورهای جهان هم آن رادربوته ازمایش قرارداده اند اکوتوریسم می باشد.که درحقیقت به معنای توریسم بر مبنای مسئولیت پذیری می باشد.وقتی با نام اکوتوریسم برخورد می نماییم ناخود آگاه سفر درون طبیعت در ذهن ما متبادر می گردد. توریسم بر مبنای طبیعت یکی از گونه های مختلف گردشگری میباشد که براین اساس هرفعالیت یا تجربه سفری که روی طبیعت متمرکز شودبه معنای توریسم طبیعی می باشد که دراین سفرها همواره تأکیدی برمسئولیت پذیری گردشگری نسبت به محیط اطراف خودانجام نمی پذیرد.وامااکوتوریسم واژه نسبتاً جدیدی میباشدکه محققین علوم گردشگری در تعریف آن دچار مشکلات فراوانی می باشندولیکن ازمجموع نظریات آنهامی توان چنین برداشت نمود که اکوتوریسم عبارت است از سفری مسئولیت پذیر به مناطق طبیعی که ازآنها حفاظت می شودوباعث ارتقای امکانات مردم بومی می شود. بنابراین بر مبنای این تعریف می توان گفت که دراکوتوریسم تأکیدبراین می باشدکه بایدسعی نموداین انگیزه در گرد شگر ایجادشودکه بامراقبت ازطبیعت وهمچنین احترام به فرهنگ های سنتی به حفظ محیط زیست کمک نماید.حال دریک تقسیم بندی کلی در باره اکوتوریسم چنین میتوانیم برداشت نماییم که اکوتوریسم: تاثیرات منفی برمحیط های فرهنگی وحتی اجتماعی راکم می کند. باهدف حفاظت از منابع،جوامع مختلف منفعت اقتصادی مناسبی برای جامعه میزبان وکلیه نهادهای متولی گردشگری ایجادمی کند.عملاًمی توان باتشکیل گروههای محلی ومتخصص گردشگری برپایه اکوتوریسم راساماندهی نمودکه خودباعث ایجادمشاغل مختلفی برپایه افراد بومی می گردد.درعین حال درک بالایی را برای میزبان وبازدید کننده ایجادمی کند.دراین بین آنچه بیش ازهر چیزدیگردرتعاریف اکوتوریسم ازاهمیت برخورداراست،عنوان مسئولیت پذیری است که به واسطه آن گردشگرنسبت به محیطی که بازدید می نمایدبایدنوعی حس مسئولیت جهت حفظ ونگهداری آن محیط،درخود ایجاد نماید . بنابراین یک گردشگر بر مبنای اکوتوریسم بر محیط و حتی فرهنگ مناطقی که بازدید می کند تأثیر مثبت می گذارد. حال با درک این مطلب در تعریف جامع تر ازاکوتوریسم می توان گفت اکوتوریسم توریسمی است که بر مبنای طبیعت می باشدکه آن شامل آموزش و درک محیط طبیعی و باعث تامین پایداری اکولوژیکی می شود.رابطه اکوتوریسم و توسعه پایدارعملاً امروزه جهت رسیدن به توسعه پایدار در صنعت گردشگری نیازوافری به برنامه ریزی های بنیادین برای توسعه و مدیریت صنعت گردشگری احساس می شودیکی ازاین برنامه ریزیهای مهم در سیاست گذاری برای توسعه پایدارنگرش به محیط زیست وتلاش برای آن میباشد.حال باتوجه به تعاریف ذکرشده میتوان با قاطعیت عنوان نمود، اکوتوریسم رابطه مستقیمی بااصول حاکم برگردشگری برمبنای توسعه پایدار خصوصاً درمبحث حفاظت

متن کامل پایان نامه ها در 40y.ir

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *