al.,، بازدهی، اين، آميزش، کشتار، گوشت

مجموعه IV زنجیره نمونههای گوشت پیش از کشتار و پس از کشتار با aFCR…………………………………………………………………………………………………………………………………………..60
نگاره 4-16: همبستگی فعالیت آنزیمی مجموعه V زنجیره تنفسی نمونههای گوشت پیش از کشتار و پس از کشتار با RFI…………………………………………………………………………………………………………………………………………..61
نگاره 4- 17: همبستگی فعالیت آنزیمی مجموعه Vزنجیره تنفسی نمونههای گوشت پیش از کشتار و پس از کشتار با FCR………………………………………………………………………………………………………………………………….61
نگاره 4- 18: همبستگی فعالیت آنزیمی مجموعه V زنجیره تنفسی نمونههای گوشت پیش از کشتار و پس از کشتار با aFCR……………………………………………………………………………………………………………………………… 62
فهرست کوتاه واژگان
نام به فارسی نام به انگلیسی کوتاه واژگان
میانگین افزايش وزن روزانه Average daily gain ADG
نسبت تبدیل خوراک تصحیح شده Adjust feed conversion ratio aFCR
آدنوزین ترای‌فسفات Adenosine triphosphate ATP
آلبومین سرم گاوی Bovine serum albumin BSA
افزایش وزن بدن Body weight gain BWG
درصد کلسیم Calcium % Ca%
درصد پروتین خام Crude protein % CP%
2و6 دای کلروفنول ایندوفنول Dichlorophenol indophenol DCPIP
خوراک مصرفی روزانه Daily feed intake DFI
ماده خشک مصرفی Dry matter intake DMI
دیوکسی ریبونوکلییک اسید Deoxyribonucleic acid DNA
زنجیره انتقال الکترون Electron transport chain ETC
فلاوین‌آدنین دی‌نوکلیوتاید Flavin adenine dinucleotide FADH2
نسبت تبدیل خوراک Feed conversion ratio FCR
بازدهی خوراک Feed efficiency FE
خوراک مصرفی Feed intake FI
نام به فارسی نام به انگلیسی کوتاه واژگان
نسبت رشد به خوراک مصرفی Gain: Feed G:F
هورمون رشد انسولین مانند 1 Insulin-like growth factor 1 IGF-1
نسبت کليبر Kleiber Ratio KR
وزن زنده Liveweight LWT
وزن متابولیکی بدن Metabolic body weight MBW
میانگین جرم هموگلوبین
انرژی متابولیزمی Mean corpuscular hemoglobin MCH
Metabolizable energy ME
دیوکسیریبو نوکلیکاسید میتوکندریایی Mitochondrial deoxyribonucleic acid mtDNA
وزن متابولیکی Metabolic weight MW
نيكوتين آميد آدنين دي نوكلیوتايد Nicoti–e adenine dinucleotide NADH
درصد فسفر Phosphorus % P %
بازده جزيي رشد Partial efficiency of growth PEG
فنازین متوسولفات Phenazine methosulfate PMS
نرخ کنترل تنفس Respiratory control ratio RCR
پسمانده خوراک مصرفی Residual feed intake RFI
نسبت رشد وابسته Relative growth rate RGR
گونههای اکسیژن واکنش دهنده Reactive oxygen species ROS
چرخه کربس Tricarboxylic acid TCA
فصل اولمقدمه
1-1- اهمیت پژوهشسرانه مصرف گوشت و نوع گوشت مصرفی (گوشت گاو، گوسفند و…) در کشورهای گوناگون، از مرتبه اجتماعی، وضعیت اقتصادی و باورهای مذهبی تاثیر میپذیرد (Verbeke, 2008 and Bonne). سرانه مصرف گوشت در ایران 4/30 کیلوگرم به ازای هر نفر در سال است (FAO, 2009). در مناطقی از جهان که باورهای مذهبی سبب خودداری از مصرف گوشت گاو یا خوک میشود، گوسفند (با نام علمی Ovis aries از خانواده bovidea و جنس ovis) منبع مهم تامین‎کننده پروتینی است، که مهمترین دام گوشتی (از لحاظ تقاضا برای مصرف) در ایران است که از دیرباز نگهداری شده است (Shadnoush et al., 2004).
برههایی که در مراتع پرورش می‎یابند، معمولا به وزن بهینه کشتار نمیرسند (2011 Papi et al.,)، همچنین علوفه در دسترس مراتع، محدود است و کیفیت بالایی ندارد؛ خشکسالی نیز از سازههای محدود کننده پرورش بره در مراتع ایران است (Shadnoush et al., 2004). پرورش بره در پرواربندی، گوشت مورد نیاز برای تقاضای روز افزون مصرفکنندهگان در ایران را میتواند فراهم کند. بره پروار شده، با خوراکی بر پایه کنسانتره، دارای لاشه سنگینتر و نرخ رشد بالاتری است (Izadifard and Zamiri, 2007). محدودیت چشمگیر در یک سیستم پرواربندی، قیمت خوراک است که در خلال یک سال (فصلهای گوناگون سال) دارای نوسان قیمت و میزان در دسترس بودن آن متفاوت و محدود است .(Rihawi et al., 2010) هزینه خوراک (با توجه به آنکه بیش نیمی از هزینههای یک پرواربندی را به خود اختصاص میدهد) یک سازه مهم در میزان سودهی پرواربندی است (Herd and Bishop, 2000).
کاهش مقدار خوراک مصرفی (FI)، بدون کاهش بازده بیولوژیکی یا کاهش بازده اقتصادی، تاثیر مهمی بر بازدهی پرواربندی دارد (2011 et al., Redden). بنابراین، تلاش برای بهبود بازدهی مصرف خوراک، منجر به کاهش هزینههای خوراک، و پیآیند آن کاهش هزینههای پرواربندی خواهد شد Hoque et al., 2009))، همچنان که فروزه بازدهی خوراک وراثت‎پذیر و بهبود ژنتیکی این فروزه در گوسفند امکان پذیر است (and Oddy, 2004 Robinson).
1-2- بهنژادی
هدف بهنژادي، بهبود شايستگي ژنتيکي دام‌ها در دودمان‌هاي پي‌آيند است؛ به گونه‌اي که بازده توليدي دام‌ها افزايش يابد. نخستين ابزار در بهنژادي گوسفند، گزينش دام برتر (به عنوان پدر و مادر دودمان‌هاي پي‌آيند براي پدید آوردن فرزندان پربازده‌تر) است. بهنژادي سبب تغيير فراواني ژن‌هاي سودمند (ژن‌هايي که سبب بروز فروزه‌هاي توليدي مي‌شوند) مي‌شود، که مي‌تواند سبب جابهجایی شمار زيادي از اين ژن‌هاي سودمند به دودمان‌هاي پي‌آيند شود. همچنين بهنژادي سبب کاهش فراواني ژن‌هاي نامطلوب مي‌شود. در برنامه‌هاي بهنژادي آميزش افراد براي ايجاد دودمان‌هاي پي‌آيند، بر سه گونه است:
1-2-1- آميزش خويشاوندي: به گونه‌اي از آميزش گفته مي‌شود که افراد (نر و ماده) داراي يک نیاي مشترک باشند (اين افراد در دو يا سه دودمان پيش، داراي نیاي مشترکاند). اين گونه آميزش سبب افزايش هموزيگوتي ژن‌ها در دودمان‌هاي پي‌آيند مي‌شود.
1-2-2- آميزش ناخويشاوندي: به گونه‌اي از آميزش گفته مي‌شود که آميزش بين افرادي رخ میدهد که نسبت خويشاوندي آن‌ها کمتر از ميانگين نسبت خويشاوندی جامعه باشد. اين گونه آميزش سبب افزايش هتروزيگوتي ژن‌ها در دودمان‌هاي پي‌آيند مي‌شود.
1-2-3- آميزش تصادفي: به گونه‌اي از آميزش گفته مي‌شود که شانس افراد جامعه براي جابهجایی ژن‌هاي خود به دودمان‌هاي پي‌آيند برابر باشد (آميزش‌ها به صورت تصادفي رخ دهد). در برنامههای بهنژادي، از اين گونه آميزش‌ها تنها براي مقايسه سيستم‌هاي آميزشي ديگر، استفاده مي‌شود (Howell, 2003).
در ایران، با وجود اجرای برنامههای بهنژادی در دهههای پیشین، بهبود چشمگیری در گله‎های گوسفند بهوجود نیامده است (Haghdoost et al., 2008). در پرورش تجاری دام، بهبود بازدهی تولید برای افزایش درآمد، اهمیت فراوانی دارد؛ و خوراک به‎عنوان مهم‎ترین بخش هزینههای تولید به شمار میآید (Kosgay et al., 2003)؛ بنابراین، با اجرای برنامههای بهنژادی برای بهبود بازدهی خوراک، بازدهی تولید پرواربندی را می‎توان بهبود بخشید. برای گزینش افرادی (به عنوان پدر و مادر، برای ایجاد دودمان جدید) که نسبت به همتاهای خود در درون یک جمعیت کارآمد‎تر باشند، اغلب لازم است که مقدار مصرف خوراک و افزایش وزن بدن در یک دوره زمانی اندازه گیری شود (et al., 2010 Knott).
1-3- روشهای اندازهگیری بازدهی خوراکچندین روش برای اندازهگیری بازدهی خوراک وجود دارد:
یکی از روشهای اندازهگیری بازدهی خوراک، نسبت تبدیل خوراک (FCR)، یعنی نسبت خوراک مصرف شده به افزایش وزن بدن (FI/BWG) است .(Smith et al., 2010) هنگامی که مصرف خوراک به ازای هر واحد افزایش وزن بدن ارزیابی شود، میتوان نسبت خوراک مصرف شده به افزایش وزن بدن (FI/BWG) را برای تفاوت در نیاز نگهداری هر دام تصحیح کرد، که این روش اندازه‎گیری بازدهی خوراک را نسبت تبدیل خوراک تصحیح شده مینامند؛ برای برآورد aFCR از معادله زیر استفاده میشود:
aFCR = (Wave/Wi)× FCRi
که در این معادله، Wave وزن متابولیکی بدن در میانه دوره آزمایش، Wi و FCRi، به ترتیب وزن متابولیکی بدن و نسبت تبدیل خوراک iامین دام است ((Bishop et al., 1991.
وارون نسبت تبدیل خوراک را بازدهی خوراک (FE) مینامند که گاهی در گاوداریهای صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد. مشکل این روشهای اندازهگیری، همبستگی بالای آنها با FI و نرخ رشد است .(Smith et al., 2010) همچنان که میانگین افزایش وزن روزانه (ADG) در بره‎های نر قزل همبستگی بالایی با FCR و aFCR به ترتیب(89/0- و 83/0-) داشت (Rajaei Sharifabadi et al., 2012). از ديگر روش‌هاي اندازه‌گيري خوراک که در گاوهاي شيري به کار گرفته مي‌شود، مي‌توان به بازده نگهداري اشاره کرد، که به عنوان نسبت وزن بدن به خوراک مصرفي، در دام‌هایي بيان مي‌شود که هيچ گونه تغييري در وزن بدن نداشته باشند. برآورد اين روش اندازه‌گيري بازدهي خوراک، به سبب اين که وزن دام بايد در خلال گامه آزمايشي بدون تغيير باشد، بسيار دشوار است (Swanson and Miller, 2008). اگر از این روشها بهعنوان یک ابزار گزینش، در برنامههای بهنژادی استفاده شود، اثر زیان‎آوری بر بازدهی دامپروری خواهند داشت، زیرا سبب افزایش وزن دام در هنگام بلوغ می‎شوند. گزینش برای افزایش نرخ رشد میتواند اندازه بدن و وزن دام را افزایش دهد. افزایش وزن هنگام بلوغ، سبب افزایش هزینههای نگهداری در سیستم دامپروری میشود که به خودی خود، بالا است. در نتیجه، افزایش هزینه نگهداری بهطور چشمگیری بازدهی پرواربندی را کاهش میدهد (Swanson and Miller, 2008).
پسمانده خوراک مصرفی(RFI) از دیگر روشهای اندازهگیری بازدهی خوراک است که بهوسیله کوخ و همکاران پیشنهاد شد (et al., 1963 Koch)؛ پسمانده خوراک مصرفی تفاوت بین خوراک مصرف شده حقیقی و مقدار خوراکی است که بر پایهی اندازه بدن و نرخ رشد محاسبه و تعیین میشود (Herd and Bishop, 2000). این فراسنجه، تابعی خطی از خوراک مصرفی، تولید، و وزن بدن است ((Wood et al., 2004. پسمانده خوراک مصرفی را میتوان با معادله رگرسیونی محاسبه کرد؛ که در آن، خطا همان RFIاست (et al., 2008 Knott):
FI= Intercept + α )MW) + β (ADG) + Error
که در این معادله:
:FI مقدار خوراک مصرفی
Intercept: عرض از مبدا رگرسیون
α: ضریب رگرسیون برای وزن بدن
:MW وزن متابولیکی دام (متناسب با نیاز نگهداری)
:ADG میانگین افزایش وزن روزانه
β: ضریب رگرسیون برای افزایش وزن
1-4- نشانگرهای فیزیولوژیکیهمانگونه که بیان شد، RFI یک فروزه ارزشمند برای گزینش دام برتر است؛ ولی به ‎سبب دشوار و پرهزینه بودن اندازهگیری مصرف فردی خوراک و RFI، تعیین سازوکارهای فیزیولوژیکی که سبب تفاوتهای مشاهده شده در مقدار مصرف خوراک میشوند، میتوانند روشهای مناسبی در تعیین RFI باشند (Kolath et al., 2006b)؛ و ممکن است بتوان از این سازوکارهای فیزیولوژیکی، بهعنوان یک نشانگر ((Marker برای گزینش دامهایی با بازدهی خوراک بهتر (RFI منفی) استفاده کرد. برای شناخت اساس ژنتیکی FE و RFI، ضروری است که دانش کاملتری از سازوکارهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی شناسایی شوند، که FI و سوخت‎وساز انرژی را کنترل میکنند (Bottje and Carstens, 2009). براي برآورد RFI بايد از نشانگرهاي استفاده شود که همبستگي ژنتيکي بالاي با اين فروزه داشته باشند؛ تا همزمان با گزينش بر پايه اين نشانگرها، بتوان بازدهي خوراک را بهبود بخشيد. گزينش بر پايه نشانگرها بهترين و ارزان‌ترين ابزار برنامه‌هاي بهنژادي است که منجر به بهبود علمکرد توليدي دام‌ها مي‌شود. در برنامه‌هاي بهنژادي از چندين نشانگر براي بهبود بازدهي خوراک مي‌توان بهره گرفت:
1-4-1- نشانگرهاي مولکولي: هم‌اکنون بهترين راه بررسي تنوع زيستي و ژنتيکي گونه، نژادهاي جانوري بررسي نشانگرهاي مولکولي DNA است. اين نشانگرها به سبب دقت بالا و اندازه‌گيري آسان، به خوبي در برنامه‌هاي بهنژادي قابل اندازه‌گيري هستند. نشانگرهاي RAPD، ميکروستلايت، AFLP، SNP مهمترين نشانگرهاي مولکولي‌اند. به کمک اين نشانگرها، فراسنجه‌هاي مرتبط با تعيين گستره تنوع ژنتيکي همانند فراواني آلل‌ها و ژنوتيپ‌ها، هتروزيگويسته، همانندي ژنتيکي و … تعيين مي‌شود (Williams, 2005).
1-4-2- نشانگرهاي خوني: در برنامه‌هاي بهنژادي مي‌توان برخي فراسنجه‌هاي خوني که همبستگي بالاي با فروزه‌هاي رشد بدن و بازدهي خوراک دارند، را به عنوان نشانگرهاي خوني در نظر گرفت. همچنان که غلظت IGF-I، در پلاسما با ویژگیهای رشد و لاشه و نیز بازدهی خوراک در خوک و گاوهای گوشتی همبستگی ژنتیکی داشت. وراثت پذیری برآورد شده برای غلظت پلاسمایی IGF-1، 32/0 تا 36/0 و همبستگی ژنتیکی آن با RFI، 31/0 تا 56/0 بود (Moor et al., 2005).
1-4-3- نشانگرهاي ديگر: تعيين فعاليت آنزيم‌هاي زنجيره تنفسي مي‌تواند ابزار مهمي در برآورد بازدهي خوراک باشد. فعاليت آنزيم‌هاي زنجيره تنفسي را مي‌توان در سلو‌ل‌هاي ماهيچه که به روش بيوپسي به دست آمده است، اندازه‌گيري کرد (Rajaei Sharifabadi et al., 2012). بيوپسي از ماهيچه يک عمل جراحي ساده است که در آن بخش اندکي از بافت ماهيچه جدا مي‌شود. بيوپسي از ماهيچه روش رايجي براي تشخيص بيماري‌هاي ميتوکندري است که بيشتر از ران يا بازو گرفته مي‌شود (Schlame et al., 1999).
1-5- میتوکندرینخستين بار، ميتوکندري به وسيله سلول‌شناسي به نام Kolliker در سال 1850 شناسايي شد؛ و در سال ۱۸۹۷، Benda آن را میتوکندری

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *