پایان نامه ها

پشته، گندم، کاشت، آبیاری، راندمان، مرسوم

ر خطوطی با فاصلۀ 11 تا 40 سانتیمتر کاشته می شود. مطالعات انجام شده در کانادا توسط فنستر و پترسون (1996) نشان می دهد که فاصلۀ بین خطوط کشت، تأثیر کمی روی عملکرد دارد. آنها بیان کردند که فاصلۀ زیاد بین خطوط (30 تا 40 سانتیمتر) دارای مزایای زیر است: چون عمق قرارگیری بذر می تواند بیشتر باشد می توان از فاروهای عمیق تر استفاده کرد و هزینه های اولیه کاهش می یابند. معایب زیر را نیز گزارش کردند: اگر عمق فاروها کم باشد، باعث فرسایش خاکی و عدم محافظت از مزرعه، رشد بیشتر علفهای هرز در بهار و کنترل مشکل آنها می شود (33). فردریک و مارشال (2002) دریافتند که تعداد پنجه جزء مهمی در افزایش عملکرد دانۀ گندم در فاصلۀ خطوط باریک بوده (36) عملکرد دانه با کاهش فاصلۀ خطوط کاشت افزایش یافته (19 و 89) و در فاصلۀ خطوط کاشت 15 تا 45 سانتیمتر عملکرد یکسان (34) و استفاده از خطوط باریکتر نسبت به فاصلۀ خطوط رایج 18 سانتیمتر، افزایش عملکردی بین 5% تا 7% به دنبال دارد (51). افضلی نیا و همکاران (1377) در یک آزمایش چهار ساله، عملکرد گندم آبی را مورد ارزیابی قرار دادند و در نهایت به این نتیجه رسیدند که کشت با خطی کار همراه با آبیاری کرتی، هم از نظر درآمد و هم از نظر عملکرد، وضعیت بهتری نسبت به سایر تیمارها داشته (1) و تجمع مادۀ خشک و شاخص سطح برگ، با افزایش تراکم افزایش یافته و باعث بالا رفتن میزان محصول می گردد (57). نروود (1994) به این نتیجه رسید که بین اجزاء عملکرد به ترتیب تعداد سنبله در واحد سطح، تعداد دانه در سنبله و وزن دانه، تأثیر بیشتری بر عملکرد گندم زمستانه و سورگوم دانه ای دارند (70).
در مکزیک روش کشت بصورت فاروئی یا پشته ای با 25-15 سانتیمتر ارتفاع و 90-70 سانتیمتر عرض بین جوی و پشته ها (از وسط پشته تا وسط پشتۀ دیگر) با دو یا سه خط کشت روی هر پشته و فاصلۀ خطوط کشت 30-15 سانتیمتر همراه با آبیاری قبل از کشت (هیرم کاری) می باشد (53) که این جوی و پشته های ایجاد شده، می توانند تا پنج سال مورد استفاده قرار بگیرند (62). سیستم کاشت جوی و پشته ای عملکرد گندم را 10% و راندمان آبیاری را 30% افزایش داده، توانایی گیاه را برای جذب بهتر و بیشتر نیتروژن بالا برده، باعث گسترش بیشتر سیستم ریشۀ گیاه و کاهش برخی بیماریها می شود (32 و 62). دوکسبوری (2005) و بلوئت و همکاران (2002) در آزمایشات خود به این نتیجه رسیدند که کاشت گندم و برنج روی پشته، راندمان آبیاری و توانایی گیاه را برای جذب مواد غذایی افزایش داده که در نهایت منجر به افزایش عملکرد می شود و گزارش کردند در این روش راندمان کاری بالا می رود (30 و 28). کشت بدون خاک ورزی هنگامیکه بقایای گیاهی به مقدار مناسب و کافی در سطح مزرعه وجود نداشته باشد، باعث کاهش عملکرد می شود. در سیستم جوی و پشته ای هر دو مزیت کم خاک ورزی شدن و باقی گذاردن بقایای گیاهی به میزان مناسب، در اختیار کشاورز قرار می گیرد (39) اما شارات و همکاران (2006) توصیه کردند در مناطقی که میانگین دمای سالانه کمتر از صفر درجۀ سانتیگراد باشد، کم خاک ورزی و بی خاک ورزی انجام نشود (84). فریمن و همکاران (2002) بیان کردند سیستم کاشت روی پشته نسبت به کشت سنتی افزایش عملکردی از 133 تا 467 کیلوگرم در هکتار داشته (37) افزایش راندمان آبیاری و زهکشی بهتر نیز گزارش شده است (37 و 47) در صورتیکه سایر و راموس (2000) عملکرد روش مسطح را 2% بیشتر از روش پشته ای گزارش کردند (80).
هابز و همکاران (1998) گزارش کردند جوی و پشته های 75 سانتیمتری و سه خط کشت روی پشته نسبت به جوی و پشته های 75 سانتیمتری و دو خط کشت روی پشته، جوی و پشته های 90 سانتیمتری و سه خط کشت روی پشته، جوی و پشته های 90 سانتیمتری و چهار خط کشت روی پشته و کشت مسطح به ترتیب 7/10%، 5/5%، 4/4% و 5/5% افزایش عملکرد دارد (44). ایلیاس و همکاران (2004) بیان کردند روشهای خاک ورزی و مقدار نیتروژن در روش کاشت روی پشته بر عملکرد گندم تأثیر زیادی دارد و گزارش نمودند سیستم جوی وپشته ای نسبت به مسطح 18% در عملکرد و 32% در راندمان آبیاری افزایش نشان می دهد (47) و ماکادو و همکاران (2006) به این نتیجه رسیدند در مزارعی که کود دهی انجام نشود، در سالهای اولیۀ کشت عملکرد روش مسطح بیشتر است (64) و در مناطق پر باران کشت مسطح بر کشت جوی و پشته ای ترجیح داده شده است (93). لیمون و همکاران (2000) بیان کردند در سیستم جوی و پشته ای نسبت به مسطح، راندمان آبیاری افزایش و ورس کاهش یافت (61)، کنترل مکانیکی علفهای هرز بهتر انجام شد (84) و میزان علفهای هرز دو لپه در روش بی خاک ورزی افزایش یافته ولی علفهای هرز تک لپه در روش خاک ورزی مرسوم رشد بیشتری داشتند (83). مطالعات پنج ساله روی گندم نشان داد که عملکرد در روش کاشت جوی و پشته ای و دو خط کشت روی پشته 5/2% بیشتر از کشت سه خط روی پشته است (77) و نسبت به کشت مرسوم 5/3% افزایش عملکرد گزارش شد (43). فلاح هروی و همکاران (1382) سه روش کشت جوی و پشته های 45 سانتیمتری، جوی و پشته های 120 سانتیمتری و مسطح با فاصلۀ خطوط کاشت 15 سانتیمتر در تمام روشها، را روی گندم مورد ارزیابی قرار دادند. بیشترین میزان عملکرد در روش جوی و پشته های 45 سانتیمتری گزارش شد بطوریکه با روش مسطح 3/11% و با روش جوی و پشته های 120 سانتیمتری 43/13% اختلاف داشت (11).
مفید بودن و سازگاری یک ژنوتیپ گندم و تعیین روش کشت در سیستم جوی و پشته ای نیاز به بررسیهای دقیق دارد. برای مثال گندم رقم TNMU/TUIبرای سیستم جوی و پشته ای بسیار ضعیف است (79). روش کشت جوی وپشته ای باعث کاهش رفت و آمد و کنترل ترافیک در مزرعه و محدود شدن حرکت ماشینها و ادوات به ردیفهای خاص (41 و 90) و کاهش فشردگی خاک، افزایش عملکرد زراعی و بازدۀ آبی شده (50)، کود دهی بهتر و راحت تر انجام می شود (60) و چنانچه از شیار بازکن استفاده نشود، بر عملکرد زراعی و بیولوژیک تأثیر منفی می گذارد (23). بی خاک ورزی و سیستم کشت جوی و پشته ای در کنترل علف هرز موفقیت بیشتری داشتند (84) و در شمال غربی هند که علف هرز و موریانه ها مهمترین عامل در کاهش عملکرد گندم هستند (83) تناوب زراعی، هیرم کاری و روش مناسب کاشت به مقابله با علفهای هرز کمک می کند (91). تورلی و همکاران (2003) گزارش کردند در نقاطی که بقایای گیاهی سوزانده می شوند، برای کنترل علف هرز، گاوآهن زدن قبل از کشت و استفاده از کولتیواتور هنگام کشت، بهترین نتیجه را دارد (92) گرچه ایتو و همکاران (2007) بعد از نابود کردن علفهای هرز، آنها را به عنوان پوشش مالچی در مزرعه بکار بردند و افزایش عملکرد را گزارش کردند (49). هنگامیکه در مزرعه بقایای گیاهی زیادی وجود داشته باشد، حرکت آب در فاروهای ایجاد شده ممکن است با مشکل جدی مواجه شود (78) بنابراین در روش کشت جوی و پشته ای عملیات بی خاک ورزی توصیه نمی شود (60) ضمن اینکه بحرانی و همکاران (2006) اعلام کردند برای افزایش عملکرد، از جمع آوری کل بقایای گیاهی یا سوزاندن آنها پرهیز گردد (25). عملکرد زراعی در زمینهای خاک ورزی شده نسبت به زمینهای خاک ورزی نشده و دارای بقایای گیاهی خیلی زیاد، به دلیل اثر بیشتر شخم مناسب بر خاک زراعی، بیشتر گزارش شده است (27) هرچند امروزه سعی در بکارگیری روشهای مناسب کاشت یعنی روش کم خاک ورزی و کشت جوی و پشته ای و بازگشت مواد غذایی به سطح خاک می شود (78).
در سیستم کشت روی پشته، سطح مزرعه در جاهاییکه جوی درست می شود زیر و رو یا دست خورده شده در مقایسه با کشت سنتی اجازۀ مدیریت بیشتری به کشاورزان داده (44) و باعث بهبودی وضعیت شیمیایی، فیزیکی، بیولوژیکی و پایداری بیشتر خاک می شود (80). چون در سیستم جوی و پشته ای در جاهاییکه جوی درست می شود سطح زمین زیر و رو می شود، بنابراین از آن می توان به عنوان یک سیستم کم خاک ورزی نام برد. سو و همکاران (2007) بیان کردند عملکرد زراعی در این روش بیشتر از کشت مرسوم و سنتی بوده (85)، جین و همکاران (2006) این افزایش عملکرد را 9/12% گزارش کردند (50). لی و همکاران (2006) افزایش عملکرد روش جوی و پشته ای نسبت به مرسوم را بین 2% تا 8% اعلام کردند (59) در حالیکه تریپاثی و همکاران (2007) تفاوتی در عملکرد این روشهای کشت گزارش نکردند (88) ضمن اینکه اقبال و همکاران (2005) طی سه سال آزمایش به این نتیجه رسیدند که در سال اول و دوم آزمایش، عملکرد کشت مسطح بیشتر از روش جوی و پشته ای بود اما در سال سوم عملکرد کشت مسطح کمتر از روش جوی و پشته ای گزارش شد (48). در بسیاری از مطالعات انجام شده، کشت جوی و پشته ای و بی خاک ورزی نسبت به کشت مرسوم و سنتی، عملکرد بیشتری نشان داده (58، 72، 35، 82 و 24) که البته تفاوت معنی دار در عملکرد نیز گزارش نشده (31 و 26) و حتی ساماراجیوا و همکاران (2005) گزارش کردند که کشت مرسوم در مقایسه با کم خاک ورزی، عملکرد بیشتری دارد (74).
2-2- آبیاری
امروزه کمبود آب مهمترین مسأله و بزرگترین محدودیت در کشاورزی است (45، 43، 58، 52 و 46). سو و همکاران (2007) بیان کردند روش خاک ورزی و کاشت بر میزان آبیاری و بازدۀ آبی اثر معنی داری دارد (85). بکارگیری سیستمهای نوین کشت که باعث افزایش راندمان آبی و صرفه جویی در مصرف آب می شود، لازم به نظر می رسد. یکی از این روشها، کشت جوی و پشته ای می باشد که کم خاک ورزی و تبخیر کمتر و ذخیرۀ بیشتر رطوبت در زمین را به دنبال دارد (93) و طبق گزارش جین و همکاران (2006) در این سیستم، بازدۀ آبی 5/10% افزایش یافت (50). در روش جوی و پشته ای، حرکت آب به فاروهای ایجاد شده محدود و از تبخیر اضافی آب جلوگیری شده (86)، باعث افزایش راندمان آبیاری و نگهداری بیشتر رطوبت در مزرعه می شود (58 و 49) که این افزایش نفوذ پذیری و توانایی بهتر جذب آب، عملکرد را 5/14% افزایش داد (59). مناسب ترین راندمان آبیاری در جوی و پشته های 150 سانتیمتری گزارش شد (65). کاهلوون و همکاران (2007) راندمان آبیاری را در روش مرسوم 3/1 و در روش قطره ای 31/5 تن محصول بر متر مکعب آب گزارش کردند (52). هوانگ و همکاران (2005) در یک آزمایش 13 ساله به این نتیجه رسیدند که با افزایش میزان آب آبیاری الزاماً عملکرد زراعی و در نتیجه راندمان آبیاری افزایش نمی یابد؛ در برخی سالها کاهش بازدۀ آبی و در برخی دیگر افزایش بازدۀ آبی گزارش شده است (46).
سمیعی (1375) با بررسي اثرات آبياري تكميلي بر عملكرد زراعي گندم به اين نتيجه رسيد عملكرد زراعي هنگاميكه آبياري تكميلي انجام شود، بطور معني داري افزايش پيدا مي كند (6) و در ناحيۀ ايندو گانجتيك كه تهيۀ آب آبياري يكي از محدوديتها براي كشاورزان ناحيه به حساب مي آيد، روش كشت برنج گندم راه حل خوبي مي تواند براي حل اين مشكل باشد (22). كار و همكاران (2006) به اين نتيجه رسيدند هنگاميكه گندم پس از برنج به عنوان كشت دوم كاشته مي شود، چنانچه بقاياي گياهي كافي باشد به اين دليل افزايش توانايي خاك در جذب و نگهداري رطوبت، راندمان زراعي و آبي افزايش يافته و ميزان نياز به آبياري نيز كاهش مي يابد (54) و گزارش شد كه رژيمهاي متفاوت آبياري روي تعداد خوشه در واحد سطح و وزن هزار دانۀ گندم تأثير معني داري ندارد (82) هرچند كه آبياري منظم و كافي يكي از مهمترين عوامل افزايش عملكرد زراعي گندم بيان شده است (12).
4076065-235013500مونتويا و همكاران (2006) در بررسي روشهاي خاك ورزي دريافتند كه اندازۀ ذرات خاك به نوع و روش خاك ورزي بستگي دارد كه اين موضوع در نگهداري و حفظ رطوبت در خاك اثر بسيار مهمي دارد (68). بطور کلی راندمان آبیاری در سیستم کشت جوی و پشته ای بسیار بالاتر از کشت مرسوم و مسطح است (30، 37، 45، 60، 61 و 62).
با توجه به گستردگی روشهای کشت و فراگیر شدن روش کشت جوی و پشته ای گندم در بیشتر نقاط جهان، به دلیل مزایای فراوانی که نسبت به کشت سنتی و مرسوم دارد لازم است این سیستم کشت در ایران نیز گسترش یابد و این روش با کشت مرسوم مقایسه شود تا مناسب ترین سیستم کشت مشخص شود. بنابراین برای مشخص شدن روش مناسب کاشت گندم در منطقۀ مشهد، ضروری است آزمایشی با توجه به یافته های جهانی در امر تغییرات جدید در سیستم های کاشت در آبیاری، طراحی و اجرا گردد.
3048005334000
3707525160236فصل سوم
00فصل سوم

2362200101600مواد و روشها
00مواد و روشها

مواد و روشها
فصل سوم: مواد و روشها
جهت مقایسۀ روشهای کاشت گندم در منطقۀ مشهد و تعیین مناسب ترین روش کشت و نیز مقایسۀ روش جوی و پشته ای با مرسوم در عملکرد زراعی و بازدۀ آبی در سال زراعی 85-84 آزمایشی در مزرعۀ تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی خراسان واقع در حاشیۀ شهر مشهد، با عرض جغرافیایی 35 درجۀ شمالی و طول جغرافیایی 51 شرقی و با ارتفاع 980 متر از سطح دریا انجام شد. حداکثر، حداقل و متوسط بارندگی روزانۀ ماههای مهر تا خرداد بر اساس آمار اخذ شده از ایستگاه سینوپتیک مشهد، در ضمیمه آورده شده است. بر اساس نتایج آزمایشات خاک شناسی، بافت خاک لومی تشخیص داده شد. پس از انجام شخم در اوایل آبان، دو نوبت دیسک زده شد و پس از آن اقدام به تسطیح مزرعه گردید. مقدار کود مصرفی 100 کیلوگرم فسفات آمونیوم و 200 کیلوگرم اوره بود که تمامی کود فسفات آمونیوم و کود اوره قبل از کشت و کود اوره در ابتدای به ساقه رفتن استفاده گردید. بذر مورد استفاده رقم فلات (که یکی از ارقام غالب منطقه است) از طبقۀ گواهی شده بود. بذرها با قارچ کش کربوکسین تیرام دو در هزار، ضد عفونی شده بودند.
آزمایش شامل چهار روش کشت در شرایط خشکه کاری و هیرم کاری بود. روشهای کاشت عبارت بودند از کشت جوی و پشته ای با فواصل 60 سانتیمتر و سه خط کشت روی پشته، کشت جوی و پشته ای با فواصل 75 سانتیمتر و چهار خط کشت روی پشته، کشت مسطح توسط بذرکار و روش بذرپاشی و احداث جوی و پشته (شاهد). هر کدام از روشهای کشت در شرایط هیرم کاری و خشکه کاری اجرا گردیدند. فاصلۀ خطوط کشت

متن کامل پایان نامه ها در 40y.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *