ویروس، سیب، سیبزمینی، ویروسی، که، سیب‌زمینی

ن خبره سیب‌زمینی می‌دانند که مقدار کود و زمان مصرف آن با در نظر گرفتن منطقه کشت سیب‌زمینی، طول دوره رشد و تقاضای بازار تا چه اندازه حیاتی است .. از آنجایی که معمولاً سیب‌زمینی در اراضی با بافت سبک و مواد آلی کم کشت می‌گردد و خاک‌های سبک (شن لومی یا لوم شنی) بطور طبیعی از نظر مواد غذایی فقیر هستند بنابراین لازم است مقادیر زیادی کود برای تأمین نیاز غذایی سیب‌زمینی مصرف شود. مصرف کود طی سال‌های متمادی باعث تغییر قابل ملاحظه در میزان بعضی از عنصر غذایی در خاک می‌شود و به این دلیل است که برنامه کوددهی به سیب‌زمینی بایستی بر اساس آزمون خاک، تجزیه بافت، عملکرد مورد انتظار و محصول سال قبل استوار و نوع محصول (زودرس ـ دیررس) استوار باشد معمولاً با دو برابر شدن محصول، جذب مواد غذایی نیز دو برابر می‌شود. شاخ و برگ قسمتی از مواد غذایی مورد نیاز تولید را جذب می‌کنند و بقیه به هنگام برداشت، بوسیله غده از زمین خارج می‌گردد.
1-1-5- اهمیت اقتصادی سیبزمینی
سیبزمینی یکی از گیاهان مهم در بین محصولات زراعی جهان است. جنبهی تغذیه ای،اجتماعی و اقتصادی این گیاه مهم طی سال های اخیر این گیاه .(Paul, جالب و قابل توجه بوده است ( 1985) بیش از 200 سال است که در ایران کشت می گردد وروز به روز مصرف سرانه ی آن به صورت های مختلف افزایش یافته است . براساس آخرین آمار وزارت جهاد کشاورزی سطح زیرکشت سیب زمینی در ایران حدود 98 درصد آن به صورت / 189 هزار هکتار بوده که 54.1 درصد آن دیم بوده است . میزان تولیدآبی و 4 / 6 5 میلیون سیب زمینی کشور در سال 1386 حدود 2 تن بوده که حدود 99 درصد آن از اراضی آبی و بقیهاز اراضی دیم حاصل شده است . متوسط عملکرد سیبزمینی آبی کشور در سال زراعی 1386 حدود .(FAO, 25 تن در هکتار گزارش شده است ( 2008) کمتر از نیمی از کل سیب‌زمینی تولید شده در جهان برای مصارف انسانی مورد استفاده قرار می‌گیرد و تولید نشاسته از سیب‌زمینی در هلند، ژاپن و اروپای شرقی رواج دارد . از نظر مکانیزاسیون و دانش فنی کشت، کشورهای ایالات متحده، هلند و سوئیس مقام‌های اول تا سوم را دارند صوصا با رشد جمعیت کشور روز به روز بر اهمیت آن افزوده می گردد براساس گزارش آمارنامه کشاورزی سال زراعی 85-84استان گلستان، سطح زیر کشت سیب زمینی در این استان 6448 هکتار و به صورت آبی بوده است. که میزا ن تولید این محصول در استان 109185 تن برآورد شده است بر اساس آمارنامه کشاورزی سال 80-1379، سطح زیر کشت سیب‌زمینی در ایران حدود 174562 هزار هکتار می‌باشد که 9/97 درصد آن آبی و بقیه دیم بوده است. بیشترین سطح زیر کشت مربوط به استان اردبیل با 26203 است. استان‌های همدان، اصفهان و فارس به ترتیب در جایگاه دوم تا چهارم هستند. این چهار استان 44 درصد سطح زیر کشت سیب‌زمینی کشور را دارا می‌باشند. متوسط عملکرد در هکتار سیب‌زمینی آبی در کل کشور 20190 کیلوگرم و متوسط عملکرد دیم 9584 کیلوگرم است. بالاترین عملکرد سیب‌زمینی آبی 31559 کیلوگرم مربوط به استان کهکیلویه و بویراحمد و استان‌های همدان، چهارمحال و بختیاری و کردستان به ترتیب با متوسط عملکردهای 27765، 26821 و 24972 کیلوگرم در هکتار در ردیف‌های دوم تا چهارم قرار دارند1-2-1- علایم بیماریهای ویروسی سیبزمینی آلوده شدن سیبزمینی به برخی از ویروسها بدون نشانههای مشهود است در حالی که ابتلای آن به برخی ویروسها به نکروز شدید و مرگ گیاه میانجامد. بسیاری از ویروسهای سیبزمینی، موزاییک سبز روشن و تیره، علایم ابلقی، چروکیدگی برگها و بدشکلی ساقهها و برگها را به وجود میآورند. همچنین، بسیاری از آلودگیهای ویروسی باعث ایجاد علایم لکه حلقوی و نقش برگ بلوطی در برگها میگردند (دیویس، 1999). علایم مزرعهای برای تشخیص دقیق بسیاری از بیماریهای ویروسی کافی خواهند بود به این شرط که در منطقهای که بیماری مورد نظر رخ میدهد، ویروسهای شناخته شدهای مشاهده شوند و به کمک روشهای تأییدی آزمایشگاهی، نوع علایم با هر ویروس ارتباط داده شود (دانش، 1379).
1-2-2- همهگیرشناسی و چرخهی بیماری
چرخهی بیماریهای ویروسی گیاهی در قیاس با دیگر بیماریهای گیاهی ساده است. از زمانی که ویروسها وارد گیاه میشوند، تنها از طریق ناقل یا انتقال مکانیکی به نسلهای بعدی گیاه میزبان بقا مییابند. حشرات، ناقلهای اصلی بیشتر ویروسهای سیبزمینی هستند. شتهها مهمترین گروه ناقلین ویروسهای گیاهی را تشکیل میدهند. شتهی سبز هلو و گونههای مهمی هستند که در سرتاسر جهان روی سیبزمینی کلنی تشکیل میدهند و ویروسهای سیبزمینی را در شرایط طبیعی منتقل مینمایند. انتقال بیشتر ویروسهای سیبزمینی که از طریق شتهها صورت میگیرد، به صورت ناپایا است. این ویروسها طی چند ثانیه از گیاهان بیمار کسب میشوند و طی چند ثانیه به گیاهان دیگر منتقل میشوند. شتهها فقط چند ساعت پس از گرفتن ویروس از گیاه آلوده، توانایی انتقال ویروس را دارند.
1-2-3- کنترل بیماریهای ویروسی سیب زمینی
درک صحیح مواردی همچون تشخیص دقیق ویروس بیمارگر، تشخیص منبع و یا منابع ویروس، شناخت دیگر گیاهان زراعی که در نزدیکی کشت میشوند، حساسیت سیبزمینی به ویروس و تأثیرشان بر جمعیت ناقل، شناخت اقدامهای متداولی که در منطقه خاصی برای تولید به کار گرفته میشوند و عوامل زیست محیطی مربوط به بقای مایه ‌تلقیح در بافت میزبان، امکان کنترل صحیح و کاهش زیانهای ناشی از بیماریهای ویروسی را در محصول فراهم میآورند. یک راه کارآمد برای کنترل ویروسهای سیبزمینی، کاشتن گیاه در ناحیهای است که در آنجا ویروس وجود نداشته باشد (کشت بافت. یکی از عملیترین روش های کنترل بیماریهای ویروسی سیبزمینی در مواردی که محصول در معرض مایه‌تلقیح ویروس قرار داشته باشد، کاشت ارقام مقاوم است. یکی دیگر از روشهای کنترل بیماریهای ویروسی ، کنترل ناقلین ویروسی است. مایهکوبی یک گیاه با جدایه ضعیف یک ویروس میتواند آن گیاه را در برابر برخی از سویههای قوی همان ویروس محافظت کند (شیو و لوکاس، 1991).
1-3- فرضیه ها1. نژاد N ویروس وای سیب زمینی در مزارع بیشترین گسترش را دارد.
2.سه نوع نژاد اصلی ویروس Y سیب زمینی در مزارع منطقه وجود دارد.
1-4- اهداف1)ردیابی سرولوژیکی ویروس به وسیله آنتی بادی های پلی کلونال
2)تشخیص و تعیین نژادهای PVY از نمونه های آلوده جمع آوری شده سیب زمینی از استان گلستان(به وسیله روشها مولکولی )
فصل دومبررسی منابع

2-1- ویژگیهای گروه پوتیویروس‏ها ویژگی های گروه پوتی ویروس ها
پوتی ویروسها گروه بزرگی از ویروس های گیاهی می باشند که از نظر اقتصادی مهم و دارای دامنه میزبانی وسیعی هستند.این گروه تنها گروه شناخته شده ویروسی می باشد که فقط از راهبرد پلی پروتئین استفاده می کنند. این پروتئین ها عبارتند از: 1-اندامک ویژه سیتوپلاسمی و فرفره ای شکل پروتئینی با وزن مولکولی تقریبا 70 کیلودالتون که احتمالا در همانند سازی RNA دخالت دارد. 2- اندامک ویژه سیتوپلاسمی و بدون شکل معین پروتئینی که احتمالا یک پروتئین رمزگذاری شده ویروسی است و برای انتقال ویروس توسط ناقل ضروری می باشد. 3-اندامک های ویژه هسته ای پروتئینی با وزن مولکولی تقریباً 58 کیلو دالتون (پلیمراز) و 49 کیلو دالتون (پروتئیناز). این اندامک ویژه ی هسته در برخی از پوتی ویروس ها مشاهده شده است(پوررحیم وهمکاران).فوکت و همکاران (2005) بیان کردند که با توجه به نوع اندامک های ویژه سیتوپلاسمی ایجاد شده در سلول های آلوده، ویروسهایی مثل BCMV و PRSV-W اندامک های لوله ای 2 شکلی را تولید میکنند که به صورت لوله ها یا پیچک ایی دیده میشوند و یا BYMV لایه های مجتمع3 را تولید می کنند و WMV هر دو ن.ع اندامک فوق را تولید می نمایند.آنزیم های پروتئولیتیک پلی یروتئین ها را به 5 تا 6 پلی پپتید شامل پروتئین های پوششی (CP) و غیر ساختمانی (ازقبیل فاکتور کمک کننده و پروتئازها) تبدیل می کنند.
پوتی ویروس ها با ذرات رشته ای شکل هستند.در خانواده Potyviridae ذرات ویروس رشته ای انعطاف پذیر به طول 680 تا 900 و عرض 11 نانومتر می باشند و ژنوم حاوی RNA تک رشته ای است که حدوداً 10 کیلو باز طول دارد و توسط حدوداً 2000 کپی از واحد پوشش (CP) احاطه شده است(جعفر پور)1382؛ باپت، 2002). برخی دارای پروتئین های کمکی برای انتقال توسط حشرات می باشند. این ویروس ها به طریق مایه زنی عصاره و بوسیله شته ها به روش ناپایا منتقل می شوند. برخی ها از طریق بذر هم منتقل میگردند (جعفرپور، 1382).
2-1-1- ویروس وای سیبزمینی ویروس (PVY) Potato virus yاز خانوادهPotyviridae و از جنس Potyvirus بوده و دارای پیکره رشته ای خمش پذیر به طول 730-684 نانومتر و عرض حدودا 11 نانومتر با تقارن مارپیچی می باشد (دبوکس و هاتینگ، 1981). ژنوم ویروس از یک RNAی تک رشته ای مثبت (Ps-RNA) با 9704 نوکلئوتید(Kb9/7) و وزن مولکولی106× 1/3-2/3 دالتون تشکیل شده است(ریچمن و همکاران، 1992). ژنوم PVY در انتهای 5 خود دارای ساختمان VPg و یک دنباله پلی آدنین در انتهای 3 می باشد(ریچمن و همکاران، 1992).
ویروسY سیب زمینی به طریق ناپایا و غیر چرخشی توسط شته ها منتقل می شود. حداقل 25 گونه شته که قادر به انتقال PVY می باشند شناسایی شده اند که در این میان شته سبز هلو(Myzus persica) کاراترین آنها می باشد(واروی، 2000).علفهای هرز یک ساله مانند پیچک صحرایی Convulvulus، Agyranthemum و پنیرک Malva sp و علفهای هرز دو ساله مانند تاج ریزی سیاهSolanum nigrum نقش مهمی در بقاء و انتقال آلودگی در مناطقی با زمستانهای نه چندان سرد ایفا می کنند (اپسینو و همکاران، 1997. اسمیت، 1972) این ویروس براحتی از طریق تماس مکانیکی از گیاهی به گیاه دیگر نیز منتقل می شود(د بوکس و هاتینگا، 1981)از طرفی بیان شده است که این ویروس از طریق کنه عنکبوتی قرمز نیز منتقل می شود.(شوکلا و همکاران، 1998).در طبیعت دارای چند نژاد مشخص است. اگر با ویروس X سیب زمینی همراه باشد، PVY تولید موزاییک آژنگ (چین دار) می کند که در آن بوته ها کوتوله و غده ها کوچک می مانند (ایزدپناه و همکاران، 2007).ویروس PVY در توتون و دیگر گیاهان زراعی انتشار جهانی دارد و از لحاظ اقتصادی یکی از مهمترین ویروس های سیب زمینی است. PVY در طبیعت به صورت گروه های استرینی پیچیده دیده می شود (کاراسو و همکاران، 2009). در برخی موارد،با توجه به سویه ویروس،رقم سیب زمینی و شرایط آب و هوایی منطقه،ویروس Y سیب زمینی می تواند بین 40-70 درصد خسارت وارد نماید(Beemster&De Bokx. 1987).
20154901650365ب
00ب
43014901641475الف
00الف

شکل 2-1- الف- ساختار فیزیکی (رشتهای خمشپذیر) (بینام، 2009). ب- تصویر شماتیک از اجزاء ژنوم PVY
2-1-1-1- دامنه میزبانی و علایم ویروس وای سیبزمینی این ویروس بسیاری از گونه های خانواده سولاناسه را آلوده نموده که در این میان محصولاتی چون سیب زمینی، گوجه فرنگی، فلفل و توتون از خانواده بادمجانیان اهمیت بیشتری را دارا می باشند(موراوک و همکاران، 2003). به علاوه بیش از 60 گونه گیاهی مختلف دیگر از این خانواده و تعدادی از گونه های گیاهی خانواده هایChenopodiaceae ، Amarantaceae، Comopaceae، Fabaceae نیز میزبان این ویروس می باشند(مرتضوی بک، 1377).علائم ایجاد شده توسط PVY و دامنه میزبانی آن متنوع است. این ویژگی جهت طبقه بندی استرین های PVY استفاده میشود (خان و همکاران،2002). علائم این ویروس برحسب سویه و رقم سیب زمینی کاملاً متفاوت است. از نظر شدت، از علائم ضعیف تا نکروز برگی شدیدو مرگ بوته های آلوده فرق میکند. به طور کلی PVY دارای سه نژادPVYN, PVYC, PVYO میباشد (16،29). شایع ترین آنها نژاد PVYN میباشد. البته نژاد جدیدی در سال 2000 در نواحی آند گزارش شد که برخلاف سایر نژادهای که بر روی سیب زمینی باعث بروز لکه موضعی میشوند هیچ علائمی در آن ایجاد نمیکند، ولی روی توتون مثل نژاد N موجب نکروز میشود (74،7).
2-1-1-2- وضعیت ویروس وای سیبزمینی در ایران در سال 1365 دانش و همکاران ویروس های مختلفی از جمله PVY را از مزارع سیب زمینی اطراف اصفهان گزارش کردند(دانش و همکاران، 1365). تقوی در سال 1366 نژادهای N و O را در منطقه کرج شناسایی نمود(تقوی، 1366). در سال 1377 نژاد N توسط پوررحیم و همکاران از منطقه تجرک همدان گزارش گردید(پوررحیم و همکاران،.1377). در سال 1379 خاک ور و همکاران جدایه هایی مشابه نژاد C را در استان خوزستان و برای اولین بار در ایران شناسایی و گزارش نمودند(خاک ور و همکاران، 1379). در مزارع توتون ایران علائم ویروس وای سیب زمینی را درایران اولین بار طی یک بررسی در سال های 1341 و 1342 مشاهده گردید(عابدی، 1998). کریمی در سال 1345 ویروس Y سیب زمینی را همراه با چند ویروس دیگر از روی علائم شناسایی و گزارش نمود(کریمی، 1345). در سال 1353 روحانی از اطراف کرج،(روحانی، 1353). و نژاد تیپ معمولی ویروس وای سیب زمینی (pvy_o) در گیاهان مبتلا به عارضه سوختگی رگبرگ هاو تغییر شکل برگ_هایتوتون متعلق به رقم کوکر 347 در منطقه گیلان گزارش شد(شهرآیین و الهی نیا، 1378). در سال 1383 طوسی نژادNTNPVY را برای اولین بار از استانهای اصفهان، همدان و زنجان گزارش کردند (طوسی، 1383). سویه های O و N ویروس وای سیب زمینی از مزارع سیب زمینی استان خراسان رضوی و سویه O این ویروس از مزارع سیب زمینی استان های گیلان و مازندران گزارش شد (مقصودی و همکاران، 1383). طی مطالعه تنوع سرولوژیک و شناسایی نژاد غالب ویروس وای سیب زمینی در مزارع توتون استان های گلستان، مازندران، گیلان و آذربایجان غربی، هر سه سویه N، O و C از نمونه های مورد مطالعه گزارش شدند و سویه O (PVYO)به عنوان سویه غالب در مزارع توتون ایران معرفی گردید (معرف زاده و همکاران، 1387). در سال 1386 مجدآبادی و همکاران نژادNTNPVY را از استان خراسان

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *