معاصر، فضایی، معماری، ظرف، تاریخی، “

نو………………………………………………………………………….142
شکل 3-23 تصاویرمجموعه شوشتر نو………………………………………………………………………………………143
شکل 3-24چشم انداز داخلی مسجد ریاض……………………………………………………………………………….144
شکل 3-25اسکیس های اولیه برای طراحی فضاها حول حیاط مرکزی…………………………………………………145
اشکال 3-26و 3-27مجموعه شهرک فوهایس……………………………………………………………………………146
اشکال 3-28و3-29مجموعهشهرکفوهایس……………………………………………………………………………147
اشکال 3-30 تا 3-32مجموعه سلطان قاری……………………………………………………………………………….148
اشکال 3-33 تا 3-35 مجموعهمسکونی البیت……………………………………………………………………………149
اشکال 3-36 تا 3-39چشم انداز داخلی خانه طاحونی………………………………………………………………….150
اشکال 3-40 و 3-41خانه هالاوا……………………………………………………………………………………………151
اشکال 3-42 تا 3-44 خانه هالاوا…………………………………………………………………………………………..152
اشکال 3-45 تا 3-50خانه هالاوا…………………………………………………………………………………………..153
اشکال فصل چهار
اشکال 4-1 تا 4-6معرفی سایت…………………………………………………………………………………………….160
اشکال 4-7 تا 4-12 معرفی سایت………………………………………………………………………………………….161
اشکال 4-13 تا 4-17معرفی سایت………………………………………………………………………………………..162
شکل 4-18نقشه اصفهان قدیم……………………………………………………………………………………………….163
شکل 4-19منظره چهارباغ در اواخر دوره صفوی…………………………………………………………………………164
شکل 4-20عمارت های اطراف خیابان چهارباغ…………………………………………………………………………..165
شکل 4-21مادی نیاصرم و ارتباطش با خیابان چهارباغ و رودخانه زتده رود……………………………………………167
اشکال 4-22 تا 4-24مادی نیاصرم…………………………………………………………………………………………168
فهرست نمودارها
فصل دو
نمودار 2-1 تا 2-3ارتباط فضاهای داخلی…………………………………………………………………………………..65
نمودار 2-4 تا 2-7ارتباط عملکردها…………………………………………………………………………………………68
نمودار 2-8انواعگونههایپروخالیدرفضاهایخانههایتاریخیاصفهان…………………………………………….70
نمودار 2-9ارتباطفضاهایباز،پوشیده،بستهدرجبههجنوبیخانهشیخالاسلام…………………………………………75
نمودار 2-10 و 2-11ارتباطاتفضاییهشتی…………………………………………………………………………….116
مقدمه
خانه به عنوان مامن آسایش و امنیت، اولین و مهم ترین مکان رشد و شکل گیری هویت آدمی است. مکانی استوار و قابل اتکا که علاوه بر قابل سکونت بودن و تامین آرامش و آسایش جسمی باید قادر باشد نیازهای روانی و معنوی اشخاص را نیز تامین کند. فضایی با قواره های انسانی، جایی برای تعمق و تامل و پناه روح انسان.
پژوهش در مورد موضوع ” خانه معاصر و طراحی داخلی فضاهای آن”از آن جهت برای نگارنده اهمیت یافت که علیرغم نقش مهم خانه در تامین آرامش و ایجاد زیر ساخت حضور خلاق آدمی در فعالیت های گوناگونش، معماری و طراحی معاصر سرزمینمان کمتر قادر به ارئه پاسخ فضایی مناسب به این نیاز مهم و مبرم است. لازم به ذکر است مخاطبان این پژوهش، مسکن حداقلی و طراحی و بهره بردن از فضاهای مختصر برای قشر کم در آمد جامعه نمی باشد و مخاطب و منظور اصلی، خانه هایی هستند که علیرغم صرف هزینه های زیاد مصالح و مواد و یا حتی تخصیص وسعت تقریبا زیاد برای آنها، فاقد ارزش ها و نیروهای شکل دهنده غنی در طراحی شان هستند و به این دلیل از تامین نیازهای معنوی و روحی و گاه حتی جسمی و فیزیکی ساکنان عاجزند. خانه هایی که از تنوع فضایی و عملکردی برخوردار نیستند، قابلیت بسط و ترکیب فضاها را در خود ندارند، درخود بسته اند و از چشم انداز و دید مناسب محرومند، خانه هایی که ارتباط با طبیعت و آسمان و نور و درخت در آنها به رویایی دور تبدیل گشته است و مملو از اشیا و مبلمان و وسایلی شده که گاه حتی نقش برقراری حریم و عرصه های فضاهای درهم این خانه ها را نیز به عهده گرفته اند!
دراین میان ساکنان و کاربران و حتی گاه طراحان به منظور پرکردن خلاء چنین ویژگی هایی، دست به تزئین ظاهری فضاهای داخلی به مدد رنگ و لعاب ها و پوشش های کاذب و بدون مفهوم زده اند و نام معماری داخلی بر این پاسخ نادرست خود برای فضا گذاشته اند! در طراحی بیشتر خانه های معاصر نه تنها تنوع و زیبایی بصری و غنای فضایی از طریق الهام و بهره جستن از نقش و نگاروهندسه وتناسبات ایرانی( که همه با بر پایه مفاهیم اصیلی چون ارتباط با طبیعت، فرهنگ، اقلیم، آیین و… طراحی شده اند) حاصل نگشته بلکه گاه سراسر پوشیده می شوند از عناصر و فرم های بیگانه، عناصری مانند سرستون ها، نقش ها و فرم ها و نقش برجسته های تمدن ها و فرهنگ های کشورهای دیگر!! فرم ها و عناصری که در جای خود و در زمان خود معنا و مفهوم عمیق و صحیحی داشته اند لیکن در طراحی خانه معاصر ایران استفاده از آنها نامربوط به نظر می رسد.
اگر بپذیریم که خانه ظرف زندگی است، لازم است که این ظرف با مظروف خود هماهنگی داشته باشد. اگر ما ایرانیانی با تاریخ و تمدن و هویت و اقلیم و طبیعت و فرهنگ ایرانی هستیم، شیوه زندگی ما از این مفاهیم ملهم می شود، گرچه تغییرات و تحولاتی داشته است، گرچه تکنولوژی و فناوری های روز بر این شیوه زندگی تاثیر گذاشته است، اما با تمام این تحولات مظروف این ظرف هنوز ایرانی است، پس چرا این ظرف به بهانه مجلل شدن، شیک شدن، امروزی شدن و… مربوط به ناکجا آباد باشد و نه تنها برای زندگی مناسب نباشد و از آنجا که تبدیل به ملغمه ای از عناصر و فرم ها و نقش های اینجایی و آنجایی شده است، حتی برای نمایش هم جذاب نباشد!
مواردی که عنوان شد و بسیار موارد ریزتر و جزئی تر دیگر مربوط به خانه و طراحی داخلی معاصر آن و سلیقه و شیوه زندگی انسان معاصر، پژوهنده را بر آن داشت که سعی در یافتن راههایی برای بهبود این وضعیت، البته به سهم خود داشته باشد. از سویی دیگر مشاهده خانه های تاریخی این سرزمین ( در این پژوهش به طور اخص شهر اصفهان) با تمام ویژگی های والا و عظیمشان همواره این سوال را در ذهن نگارنده متبادر می کرد که چرا از معلمان ماهر و توانای گذشته خود نمی آموزیم؟!
مراد از شناخت گذشته بازگشت به گذشته نیست و آنچه از تزئینات و ظاهر معماری تاریخی می بینیم همۀ روح و اصالت نهفته در آنها نیست. آموختن از دانش بومی و طبیعت گرا و فرهنگ گرای سرزمینمان به منظور آموختن از ارزش ها و نیروهای شکل دهنده فضاها و معیارهای اصلی آنهاست.
این پژوهش تلاشی برای نزدیک شدن به پاسخ این پرسش هاست:
مفهوم سکونت و خانه و ارتباط شیوه زندگی با سازمان فضایی خانه چیست؟ فصل یک
ارزش ها، معیارها، شیوه ها و عوامل موثر در طراحی فضاهای غنی، متنوع، چندعملکردی، متناسب با شیوه زندگی عصر خود، در خانه های تاریخی اصفهان چیست؟ فصل دو
طراحان و معماران معاصر چگونه با شناخت معماری تاریخی، موفق به طراحی مناسب خانه معاصر شده اند؟ فصل سه
چگونه می شود با شناخت تعریف شده ها، تعریف دوباره آنها بر اساس شیوه زندگی و فناوری های معاصر و افزودن بر غنای آنها و بهره جستن از خلاقیت در معماری، می توان از معیارهای طراحی و معماری داخلی خانه های تاریخی اصفهان برای طراحی خانه معاصر در این شهر بهره برد؟ فصل چهار
فصل مقدماتی
بیانمسأله:
اولینومهمترینمکانرشدانسان،خانهوکاشانهاوست. خانهمامنآسایشوامنیتوتعاملروحوجسمآدمیاست. هنگامیزندگیباتمامابعادشدرخانهشکوفامیشودکهامکانتحققتجربههاییگوناگونبرایحضورانساندرفضافراهمشود. افراددرونخانه،باهمجمعمیشوند،خلوتمیکنند،باطبیعتمحشورمیشوند،بهفعالیتهایفردیوگروهیمیپردازندوبهقلمروهایخصوصیوعمومینیازدارند. سازماندهیسیالفضاوایجادکیفیتهایمختلفبرایهریکازخردفضاهایخانه،اینامکانرابرایبشرمیسرمیسازدکهانواعاحساسفضاییازقبیلخلوت،جمع،خصوصی،شخصی،تاریک،روشن،باز،بسته،صمیمی،باشکوهو…رادراینفضاهاوترکیبهایحاصلازآنهادرکنمایدواحساسکندروحشپناهگرفتهویابهگشایشیدستیافتهاست.
حالآنکهدردرونخانههایامروزمااینتنوعفضاییحضورپررنگیندارد. ساماندهیثابتفضاهایخانهومحدودنمودنآنهاوتخصیصعملکردخاصبهفضاهایمحدودازدلایلعدمحضورچنینتنوعیدرونفضاهایخانهاست. بادرنظرگرفتنمبلمانثابتبرایهرمکان،کهآنراتنهاوتنهاپاسخگوییکعملکردخاصمینماید،امکانتجربههایمختلفحسیودرکیازانواعفضاهایخانهایرانیرختبربستهاست. سازمانیابیخلاقفضادرمعماریخانه،درارتباطمتقابلباشیوهزندگیشکلمیگیرد. شیوهزندگیدروسیعترینمفهوموکاربردشتماملحظههاوفعالیتهایزندگیراشاملمیشود. فعالیتهایانسانایرانیعصرحاضرمختلفومتنوعاستونیازبهبستروعرصهایمناسببرایانجاموتجربهآنهادارد.
بهدلیلعدمتوجهبهشیوهزندگیونیازهایانسانایرانیمعاصروطراحیفضاهاییکهبااستفادهازمبلمانثابت،تنهابهیکعملکردبازمانهایخاصاستفادهمحدودشدهاند،اینبستردرحالحاضربهتعدادیسازماندهیفضاوفرممحدودتقلیلیافتهاست. حالآنکهمعماریایرانیدرهمهاعصارباچندزمانیفضا،چندعملکردیبودن،چندارزشیبودن،خلوص،سبکی،سنگینی،شفافیتو… همراهبودهاست. اینتواندرمعماریایرانازطریقطیفگستردهایازحریمهایفضاییوفضاهایبینابینیمیسرمیشدهاست.
دغدغهاصلیپژوهشگردراینپروژه،طراحیداخلیخانهمعاصردراصفهان،باآموختنازساماندهیدرونخانههایتاریخیاصفهاناست. بهنحویکهباسازماندهیفضاهایداخلیومبلمانآنها،تنوعفضاییوعملکردیبرایانواعفضاهایخانهحاصلگرددوازاینطریقبهبودکیفیتدرونخانهمعاصر،میسرشود. درراستاینیلبهاینهدفابتدابایدشیوهزندگیانسانمعاصر،نیازهاوویژگیهایآن،ارتباطاینشیوهدرشکلگیریفضاهایمختلفخانه،تنوعفضاییموردنیازخانهمعاصر،ارتباطمبلمانوطراحیآنباچنینتنوعفضاییو… پرداختهشودوسپسبهچگونگیبسطفضاهایخانهوایجادعملکردهایمختلفبرایهرفضاازطریقمطالعاتانجامشدهارائهگردد. البتهدرمسیرمطالعهوطراحی،آموختنازمعماریگذشتهایراندرطراحیداخلیخانههاوراهکارهاییکهمنجربهساماندهیمناسبومتنوعفضاباتوجهبهشیوهزندگیانسان،برایارتقاءروحوجسمویشدهاست،بسیارراهگشاخواهدبود.
واژه های کلیدی: مفهوم سکونت، خلوت، حریم، تنوع فضایی، چندعملکردی بودن فضاها، عناصر و الگوهای داخلی خانه های تاریخی، ارتباط متداوم درون و برون، مسکن امروز، مبلمان داخلی، بسط و گسترش فضاها
پیشینهتحقیق/طرح:
شیوههایمواجههبامعماریایران،گوناگونودرمعرضتکویناست. مسلماستکهجلوههایفرهنگیچنینسرزمینپهناوریبافرهنگوتاریخیباشکوهرانمیتوانتنهاازیکبعدبررسیکرد،مطالعهراجعبهمعماریایران،برحسبزوایاینگاهمتفکرانومقولههایموردنظرآنان،درابعادمختلف،صورتپذیرفتهاست. لیکندراینمیان،مطالعاتانجامشدهراجعبهخانههایایرانیشاملمواردذیلمیباشد:
کتابها: 1- خانه،فرهنگ،طبیعت،محمدرضاحائری،اززاویهالگوشناسیوانسانشناسی،
2- آشناییبامعماریاسلامیایران،محمدکریمپیرنیا،اززاویهانسانشناسانه
3- الفبایسنتیمعماریخانهدریزد،رضاقزلباش،اززاویهگوناگونیبناهاوفضاهایشهریو…
پژوهشها: 1- لوحفشردهخانههایشهرابریشم،محمدرضاحائری،باروشهایگونهشناسی،انسانشناسی،معناشناسیمعماریایران، 2- پروژهتحقیقاتیاستفادهازالگوهایفضاییخانههایتاریخیبرایطراحیمسکنمعاصر،محمدرضاحائری
پایاننامهها: 1- سیرتحولخانهایرانیدردورهقاجار،کارشناسیارشدمعماری،علیرضامستغنی2- طراحیمسکنبهینه،کارشناسیارشدمعماری،شقایقمنتظرحجت 3- احیاءهویتمعماریایرانیدرمجموعهمسکونی،کارشناسیارشدمعماری،علیرضافرهنگی، 3- خانهشناسیمعاصرتهران،کارشناسیارشدمعماری،سولمازراستجو 4- بررسیپیشینهنشستندرایرانوطراحیمبلاتاقایرانی،سعیدهحیرانپور،کارشناسیطراحیصنعتیو…. همچنیندرخارجازمرزهایاینسرزمین،معمارانیهستندکهبهجایتقلیدهایبیهدفازفرمهاوعناصرمعماریغرب،بااتکابرمعماریبومیسرزمینخودوشناختتعریفشدههایمعماریخویش،برمیزاناینتعریفشدههاافزودهوالگوهایفضاییتازهتریرابهوجودآوردهاندوباطراحیمناسبعصرحاضر،بهشناختافزونترآدمیازخویشکمکنمودهاند. نمونههایموفقایننوعبرخوردبامعماریبومیوخودیرادرپروژههای ” حسنفتحی” معمارمصریو ” راسمبدران” معمارمعاصراردنیمیتوانمشاهدهکرد. لازمبهذکراستتاکنوننمونهپروژهایکهبهطوراخصبهمطالعهوطراحیداخلیخانهمعاصربانگاهبهساماندهیداخلیمعماریتاریخیایرانپرداختهباشد،توسطنگارندهمشاهدهنشدهاست.
اهداف کلیوتفصیلی:
هدفاینرساله،تلاشبرایرسیدنبهنوعیمعیاردرساماندهیداخلیفضایخانهمعاصراصفهاناست. بهگونهایکهبابسطفضا،امکانایجادتنوعفضاییحاصلگردد.
معماریتاریخیایرانپاسخاینتنوعفضاییرادرچندعملکردینمودنفضاهاوانعطافپذیریمبلمانوفضاهایگوناگون،یافتهاست.

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *