قلمه، متر)، (سانتی، IBA، a7، a09/0

0 درصد فروبرده شد، پس از تیمارها در داخل بستههای کاشت یکسان تعیین شده قرار گرفتند.

شکل 3-1- قلمه گیری گاردنیا قبل از کاشت

شکل 3-2- قلمه های ریشهدار شدهی گاردنیا

شکل 3-3- آماده سازی گلدانها و قرارگیری قلمه ها در گلدان
3-3- نوع طرح آزمایشی
اين آزمايش به منظور بررسي اثر 3 فاكتور شامل 2 رقم گاردنیا و 2 نوع هورمون با غلظتهاي مختلف دريك نوع بستر (ماسه + پرليت + كوكوپيت) بر ميزان ريشهزايي قلمههاي درختچه گاردنیا انجام شد. آزمايش به صورت فاكتوريل با 3 فاكتور (2×4×4) بر پایه طرح کاملاً تصادفی و در 3 تكرار به مرحله اجرا درآمد. فاكتور اول شامل دو رقم گاردنیا و فاكتور دوم هورمون IBAبا غلظت هاي (a1=0، a2=2000، a3=4000 و a4=6000) ميليگرم در ليتر بود. فاكتور سوم NAA هورمون در چهار سطح (b1=0، b2=2000، b3=4000، b4=6000) ميليگرم در ليتر استعمال شد. هر كرت آزمايشي در بر گيرنده 2 قلمه در گلدانهاي نشايي پلاستيكي مد نظر قرارگرفت و به طوركلي 192 قلمه از 2 گونه درختچه ماگنولیا مورد آزمايش قرار گرفت. در اين آزمايش اعمال تيمارهاي هورموني به مدت 10 ثانيه به ته قلمهها انجام و در محيط كشت مربوطه كاشته شد (شکل 3-4).

شکل 3-4-نمایی از چیدمان طرح آزمایشی
3-4- اندازه گیری شاخص های رشد گاردنیا
صفاتی از قبیل تعداد ريشه، طول ريشه، جمع طول ريشهها، طول بزرگترين ريشه، وزن تر و خشك ريشه و درصد ريشهزايي مورد بررسی قرار گرفت. تعداد قلمه های ریشه دار شده در هر پلات (کرت) آزمایش شمارش شده و به صورت درصد قلمه های ریشه دار شده محاسبه گردید و هم چنین تعداد ریشه در هر قلمه شمارش و جهت اندازهگیری طول ریشه و طول بلندترین ریشه پس از انجام مراحل ریشهزایی توسط خطکش در هر پلات انجام شد. پس از خارج کردن ریشهها از گلدان، ریشه با آب شسته شده و وزن تر آنها اندازهگیری شد. سپس ریشهها به مدت 24 ساعت در آون در حرارت 105 درجه سانتیگراد قرارداده شد تا کاملاً خشک شوند. سپس وزن خشک آنها با ترازوی دیجیتال با دقت 01/0 اندازهگیری شد.
3-5- تجزیه و تحلیل داده ها
برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرم افزار آماری SPSS و MSTATC بهرهبرداری شد، مقایسه میانگین دادهها به روش دانکن و نمایش دادهها به کمک نرم افزار پاورپوینت انجام گرفت.
.
فصل چهارم
نتایج و بحث
فصل چهارم
نتایج وبحث
4-1- درصد ریشه زایی
نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که اثر سطوح مختلف رقم، IBA، NAA و اثر متقابل “رقم × IBA” و اثر متقابل سه گانه درسطح 1 درصد آماری بر درصد ریشه زایی معنی دار بود (جدول 4-1). مقایسه میانگین دادهها نشان داد که میزان رقم گل درشت با 54 درصد بهتر از رقم گل ریز بود. اثر IBA بر درصد ریشه زایی نشان داد که تیمار 4000 میلی گرم در لیتر با 62 درصد و 2000 میلی گرم در لیتر با 49 درصد بهتر از سایر تیمار ها بودند. در بین سطوح مختلف NAA تیمار 2000 میلی گرم در لیتر با 64 درصد نسبت به تیمار بدون هورمون (39 درصد)، 25 درصد ریشه زایی را افزایش داد. اثر متقابل “رقم × IBA” نشان داد که رقم گل ریز تحت تیمار 4000 میلی گرم در لیتر IBA با 70 درصد ریشه زایی و رقم گل درشت تحت تیمار 2000 میلی گرم در لیتر IBA (51 درصد) بیشترین ریشهزایی را داشته و کمترین ریشه زایی تحت تیمار 4000 و 6000 میلیگرم در لیتر IBA در قلمههای گاردنیای رقم گل درشت بدست آمد. اثر سه گانه تیمارها نشان از برتری رقم گل درشت به همراه 2000 میلی گرم در لیتر NAA و IBA با 67 داشت (جدول 4-2 تا 4-8).
جدول 4-1 تجزیه واریانس اثر رقم و تنظیم کننده های رشد گیاهی بر ریشه زایی قلمه های گاردنیا
میانگین مربعات
منابع تغییرات درجه آزادی درصد ریشه زایی طول ریشه طول بلندترین ریشه تعداد ریشه وزن ترریشه وزن خشک ریشه
رقم (V) 1 **922/17 *621/9 **297/3 *814/3 **299/14 **133/97
ايندولبوتيريكاسید (I) 3 **291/14 **246/14 **145/147 **054/15 **49/47 **443/277
VI 3 **008/20 **523/21 **281/20 *104/7 **780/22 **110/420
نفتالیناستیکاسید (N) 3 **291/12 ns761/0 ns129/0 ns247/0 *591/11 ns103/0
VN 3 ns018/0 ns896/0 **549/18 *760/4 ns158/2 *373/28
IN 9 ns922/1 **289/197 **747/119 ns199/0 ns790/3 ns111/2
VIN 9 **287/251 ns766/3 ns326/0 ns275/0 ns599/0 *491/23
خطا 62 729/5 312/4 879/0 624/1 827/4 889/10
ضریب تغییرات (%) 74/10 24/6 74/13 50/8 18/12 24/21
ns: اختلاف غیر معنی دار** اختلاف معنی دار در سطح یک درصد و * اختلاف معنی دار در سطح 5%
جدول 4-2- مقایسه میانگین اثر رقم ها بر خصوصیات اندازه گیری شده گاردنیا
تیمارها ریشه زایی
(%) طول ریشه (سانتی متر) طول بلندترین ریشه (سانتی متر) تعداد ریشه وزن تر
(گرم) وزن خشک (گرم)
رقم گل ریز (V1) b41 b1/4 b8/4 b9 b08/0 b 02/0
رقم گل درشت (V2) a54 a7/7 a9/7 a14 a17/0 a05/0
جدول 4-3- مقایسه میانگین اثر سطوح مختلف IBA بر ریشه زایی قلمه های گاردنیا
تیمارها ریشه زایی
(%) طول ریشه (سانتی متر) طول بلندترین ریشه (سانتی متر) تعداد ریشه وزن تر
(گرم) وزن خشک (گرم)
بدون هورمون (0) c29 c4/3 c8/3 c7 c09/0 c03/0
IBA 2000 میلی گرم در لیتر b49 b4/6 b3/7 b10 b18/0 b05/0
IBA 4000 میلی گرم در لیتر a62 a2/7 a1/8 a12 a21/0 a07/0
IBA 6000 میلی گرم در لیتر c21 c1/3 d5/3 c7 d07/0 c04/0
جدول 4-4- مقایسه میانگین اثر سطوح مختلف NAA به ریشه زایی قلمه های گاردنیا
تیمارها ریشه زایی
(%) طول ریشه (سانتی متر) طول بلندترین ریشه (سانتی متر) تعداد ریشه وزن تر
(گرم) وزن خشک (گرم)
بدون هورمون (ه) c39 c5/3 b1/5 bc7 b11/0 b03/0
NAA 2000 میلی گرم در لیتر a64 a4/7 a6/7 a10 a15/0 a07/0
NAA 4000 میلی گرم در لیتر b51 b2/5 b8/5 a8 a13/0 b04/0
NAA 6000 میلی گرم در لیتر c39 d2/3 c5/3 c6 b11/0 b02/0
جدول 4-5- مقایسه میانگین اثر متقابل رقم × IBA بر ریشه زایی قلمه های گاردنیا
تیمارها ریشه زایی
(%) طول ریشه (سانتی متر) طول بلندترین ریشه (سانتی متر) تعداد ریشه وزن تر
(گرم) وزن خشک (گرم)
V1 I1 bc42 a2/3 a5/5 a7 d07/0 a03/0
V1 I2 bc47 a5/3 a7/5 a8 c10/0 a04/0
V1 I3 a70 a2/4 a3/6 a10 b16/0 a05/0
V1 I4 c39 a3/4 a2/5 a9 bc12/0 a04/0
V2 I1 bc41 a8/2 a4/5 a7 d07/0 a02/0
V2 I2 b51 a6/4 a4/6 a11 b17/0 a06/0
V2 I3 d35 a9/4 a8/6 a9 a23/0 a05/0
V2 I4 d35 a1/3 a3/5 a6 c09/0 a02/0
V1، رقم گل ریز؛ V2، رقم گل درشت؛ I1، بدون هورمون؛I2، 2000 میلی گرم در لیتر IBA؛ I3، 4000 میلی گرم در لیتر IBA؛ I4، 6000 میلی گرم در لیتر IBA
جدول 4-6- مقایسه میانگین اثر متقابل رقم × NAA بر ریشه زایی قلمه های گاردنیا
تیمارها ریشه زایی
(%) طول ریشه (سانتی متر) طول بلندترین ریشه (سانتی متر) تعداد ریشه وزن تر
(گرم) وزن خشک (گرم)
V1N1 a42 a9/3 b1/5 d6 a10/0 d01/0
V1N2 a40 a3/5 a9/6 b14 a15/0 a07/0
V1N3 a46 a7/4 b2/6 bc10 a14/0 b06/0
V1N4 a44 a1/3 c8/4 bc9 a09/0 b04/0
V2N1 a38 a6/3 b3/5 bc9 a08/0 c03/0
V2N2 a45 a5/5 a7/7 a16 a18/0 a09/0
V2N3 a49 a1/3 a5/7 c8 a12/0 b04/0
V2N4 a41 a7/2 b1/5 d4 a09/0 d01/0
V1، رقم گل ریز؛ V2، رقم گل درشت؛ N1، تیمار بدون هورمون؛ N2، 2000 میلی گرم در لیتر NAA؛ N3، 4000 میلی گرم در لیتر NAA ؛ N4، 6000 میلی گرم در لیتر NAA

جدول 4-7- مقایسه میانگین اثر متقابل IBA × NAA بر ریشه زایی قلمه های گاردنیا
تیمارها ریشه زایی
(%) طول ریشه (سانتی متر) طول بلندترین ریشه (سانتی متر) تعداد ریشه وزن تر
(گرم) وزن خشک (گرم)
I1N1 a39 d3 c4/5 a8 a11/0 a01/0
I1N2 a41 a6 b4/6 a9 a13/0 a02/0
I1N3 a46 bc1/5 bc9/5 a7 a12/0 a03/0
I1N4 a46 bc7/4 bc1/6 a10 a13/0 a04/0
I2N1 a39 c9/3 bc9/5 a8 a10/0 a02/0
I2N2 a49 a4/6 a7/7 a12 a13/0 a03/0
I2N3 a47 b5/5 b4/6 a9 a14/0 a04/0
I2N4 a44 c8/3 bc8/5 a9 a16/0 a02/0
I3N1 a42 c2/4 bc2/6 a12 a14/0 a03/0
I3N2 a51 a5/6 a1/8 a11 a15/0 a05/0
I3N3 a40 b6/5 b5/6 a10 a12/0 a04/0
I3N4 a48 bc4/4 b3/6 a9 a14/0 a02/0
I4N1 a47 c7/3 bc8/5 a10 a12/0 a04/0
I4N2 a43 c4 bc7/5 a10 a09/0 a02/0
I4N3 a37 d2/3 c2/5 a9 a12/0 a01/0
I4N4 a37 d9/2 c2/5 a8 a10/0 a01/0
I1، تیمار بدون هورمون؛ I2 ، 2000 میلی گرم در لیتر IBA؛ I3، 4000 میلی گرم در لیتر IBA؛ I4، 6000 میلی گرم در لیتر IBA؛ N1، تیمار بدون هورمون؛ N2 ، 2000 میلی گرم در لیتر NAA؛ N3، 4000 میلی گرم در لیتر NAA؛ N4، 6000 میلی گرم در لیتر
جدول4-8- اثر سه گانهی رقم×IBA ×NAA به ریشه زایی قلمه های گاردنیا
تیمارها ریشه زایی
(%) طول ریشه (سانتی متر) طول بلندترین ریشه (سانتی متر) تعداد ریشه وزن تر
(گرم) وزن خشک (گرم)
V1 I1N1 cd45 a1/3 a9/4 a6 a08/0 e02/0
V1I1N2 c48 a7/3 a8/5 a5 a09/0 cd04/0
V1I1N3 b53 a5/3 a8/5 a7 a09/0 d03/0
V1I1N4 c48 a6/3 a5 a8 a09/0 e02/0
V1I2N1 cd46 a8/3 a2/5 a8 a10/0 c06/0
V1I2N2 ab60 a5/3 a1/6 a9 a09/0 a11/0
V1I2N3 b57 a3/4 a3/6 a7 a09/0 b09/0
V1I2N4 d41 a2/3 a1/5 a6 a11/0 bc07/0
V1I3N1 d44 a4/4 a9/5 a7 a12/0 cd04/0
V1I3N2 e39 a1/4 a5/6 a9 a06/0 c05/0
V1I3N3 c47 a9/3 a9/5 a9 a12/0 e02/0
V1I3N4 cd45 a6/3 a7/5 a7 a10/0 f01/0
V1I4N1 b59 a7/3 a6/5 a6 a06/0 cd04/0
V1I4N2 c47 a4 a9/5 a5 a09/0 d03/0
V1I4N3 c48 a4/3 a2/5 a8 a09/0 d03/0
V1I4N4 cd45 a1/3 a3/5 a5 a07/0 e02/0
V2I1N1 c50 a2/3 a4/5 a7 a07/0 e02/0
V2I1N2 e38 a3/3 a1/5 a7 a11/0 f01/0
V2I1N3 cd46 a5/4 a4/5 a8 a08/0 c06/0
V2I1N4 bc51 a5/4 a6/5 a7 a09/0 d03/0
V2I2N1 cd44 a3/3 a2/5 a9 a10/0 b09/0
V2I2N2 a67 a1/5 a4/6 a10 a13/0 a12/0
V2I2N3 bc51 a3/5 a9/5 a9 a10/0 c06/0
V2I2N4 bc55 a1/4 a4/5 a7 a07/0 c05/0
V2I3N1 bc53 a4/4 a6 a6 a10/0 c06/0
V2I3N2 a61 a2/5 a3/6 a10 a14/0 b08/0
V2I3N3 bc53 a8/3 a1/5 a8 a12/0 e02/0
V2I3N4 b59 a8/3 a2/5 a8 a07/0 e02/0
V2I4N1 c46 a1/3 a3/5 a7 a09/0 d03/0
V2I4N2 bc51 a4 a1/5 a6 a08/0 cd04/0
V2I4N3 c49 a5/3 a6/5 a7 a07/0 d03/0
V2I4N4 cd44 a2/3 a5/5 a5 a07/0 e02/0
V1، رقم گل ریز؛ V2، رقم بنفش،I1، بدون هورمون؛ I2، 2000 میلی گرم در لیتر IBA؛ I3، 4000 میلی گرم در لیتر IBA؛ I4، 6000 میلی گرم در لیتر IBA؛ N1، بدون هورمون؛ N2 ، 2000 میلی گرم در لیتر NAA؛ N3، 4000 میلی گرم در لیتر NAA؛ N4، 6000 میلی گرم در لیتر

شکل 4-1- اثر سطوح مختلف ایندول بوتیریک اسید (IBA) بر درصد ریشه زایی گاردنیا

شکل 4-2- اثر سطوح مختلف نفتالین استیک اسید (NAA) بر درصد ریشه زایی گاردنیا
بلایت و همکاران (2004) دو روش فروبری سریع انتهای قلمه و محلولپاشی هورمون ریشهزا IBA و NAA بر قلمههای برگدار گاردنیا را بررسی کردند و دریافتند که قلمههای گاردنیا، عشقه و آگلونما به شیوه فروبری سریع انتهای قلمه در مقایسه با روش اسپری بر برگساره قلمه پاسخ بهتری در ریشهزایی، تعداد و طول ریشه را دادند. نتایج مشابهی نیز توسط پاکلوزواک و همکاران (2005) نیز بهدست آمد که با نتایج و یافتههای این پژوهش منطبق بود. دیر و برینشون (1985) معتقدند استفاده از ریشهزاها در قلمههای ساقه ماگنولیا مؤثر بوده است و باعث بهبود درصد ریشهزایی آن گشتهاست. همچنین دهقان و همکاران (1988) و بیر (1992) معتقدند استفاده از NAA به تنهایی یا باIBA با غلظتهای 3/0 تا 8/0 درصد باعث بهبود درصد ریشهزایی میگردد. همچنین نتایج مشابهی توسط گریفین و همکاران (1999) گزارش شدهاست که نشان میدهد در ماگنولیا رقم سانتاروزا استفاده از IBA و NAA در غلظتهای 25/0 تا 50/0 درصد باعث بهبود سرعت ریشهزایی، درصد ریشهزایی، تعداد ریشه و قدرت ریشهزایی میگردد که با نتایج حاضر موافق است. مل گارجو و همکاران (2000) دوفاکتور مؤثر در تشکیل ریشه؛ تیمار قلمهها با IBA در غلظت های مختلف و زخم زنی ته قلمهها را مورد بررسی قراردادند و گزارش نمودند که تیمار 12000 میلیگرم در لیتر IBA و علاوه بر این زخمزنی ته قلمهها بیشترین درصد ریشهزایی را در تکثیر کلونهای انار سبب شدند.
اوویس (2010) پاسخ ریشهزایی پنج رقم انار را به IBA و سن قلمهها را مورد بررسی قرارداد و بیان نمود که قلمههای گرفتهشده از چوب سخت درصد ریشهزایی بالاتری نسبت به چوب نیمهسخت داشتند. درصد ریشهزایی با کاربرد IBA در غلظتهای 6000 تا 9000 میلیگرم در لیتر بین 49 الی 70 درصد بود. میترا (1991) در مورد قلمههای زیتون بیان داشت، استفاده از قلمههای چوب سخت در بستر حاوی ماسه و هوموس تجزیه شده بعد از آغشتهکردن به اکسین و استفاده از پاگرما با حرارت 25-20 درجه سانتیگراد باعث شد که قلمهها دو ماهه ریشه دهند. گریفین و شرودر (2004) نشان دادند که بالاترین درصد ریشهزایی قلمههای ساقه (Ulmus parvifolia) در غلظتهای برابر با 1000 میلیگرم در لیتر و بالاتر از آن حاصل شد. با افزایش غلظت IBA، میانگین تعداد ریشهها نیز به طور خطی افزایش یافت. شیرزاد



قیمت: 11200 تومان

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *