پایان نامه ها

بور، کنجد، روغن، کود، کپسول، دانه،

ن بنمایند(نقشینه پور، 1375).
عناصر کم مصرف قابل دسترسی که به مقدار کم مورد نیاز هستند، بطورکلی برای تولید محصولات زراعی کافی می باشند، البته خاک های آلی یا شنی دارای pH های بالا یا پایین، بیشتر دچار کمبود بعضی از عناصر کم مصرف می باشند که نوع و میزان کمبود بستگی به نوع محصول دارد. بعضی ژنوتیپ ها به کمبودها یا سمیت ها مقاومتر هستند. عناصر کم مصرف، تشکیل دهنده یآنزیم ها یا فعال کننده گیاه هستند. بیشتر آنها در گیاه متحرک می باشند، اما بور به مقدار زیادی غیر متحرک است و باعث رشد غیر عادی بافت های فعال می گردد، نظیر آنچه که کمبود کلسیم بوجود می آورد(کوچکی و سرمدنیا، 1388).
1-11-1- روی
روی در خاک ها از کانی های فرو منیزیم، آوریت، هورنبلاند و بیوتتیت بدست می آید که خود در سنگ های آذرین بازی یافت می شود(کوچکی و سرمد نیا، 1388).
روی فلز سنگینی است که همواره با مس و مولیبدن سه عنصر سنگین مورد نیاز گیاهی را تشکیل می دهند. روی در خاک و گیاه اغلب بصورت Zn2+ یا بصورت ترکیب روی و مشابه آن در خاک های قلیایی شدید، ظاهرا بصورت سیلیکات روی وجود دارد. این عنصر از طریق ظرفیت های فرعی تمایل به تشکیل کمپلکس دارد. متوسط فراوانی آن در پوسته زمین بین 70 تا 80 میلی گرم در کیلوگرم است. البته در خاک های محتوی فلزات سنگین بیش از 100میلی گرم در کیلو گرم است که بیشتر به صورت کربنات روی می باشد(ملکوتی و طهرانی،1378).
مشخص گردیده است که روی برای آنزیم هایی که در سنتز تریپتوفان، که پیش نیاز تولید IAA می باشد، ضروری است. گیاهانی که کمبود روی دارن با کمبود تریپتوفان و IAA مواجه می شوند و در نتیجه برگ های آنها کوچک شده و زودتر می ریزند. روی همچنین یک جزء تشکیل دهنده کربنیک آنهیدراز است که اسید کربنیک را به آب و گاز کربنیک کاتالیز می کند.(ناسون، 1958 ولیبدسی، 1972).
کمبود روی ممکن است در بعضی از خاک های فرسایش یافته و تسطیح نشده و جاهائی که از نظر موادآلی فقیر هستند مشاهده می شود. میزان کمبود روی را به آسانی می توان با انجام تجزیه خاک پیش بینی کرد. در صورتی که مقدار روی در تجزیه های خاکی کمتر از 3/0 میلی گرم در هر کیلو گرم خاک باشد، مصرف روی، مخصوصا در خاک های تحت آبیاری، موجب افزایش عملکرد هکتاری می شود. روشن است که اگر میزان فسفر در خاک زیاد باشد، مصرف روی موجود در خاک با مشکلاتی مواجه می شود. اما اگر میزان فسفر در خاک کم باشد، نیازهای مربوط به عنصر روی غالبا و از طریق خاک تامین می شود. سولفات روی و فرم های شلات آن، از منابع روی به شمار می روند. نیاز های کودی روی را می توان با محلول پاشی مزرعه نیز برطرف نمود(کاظمی، 1387).کمبود روی باعث کاهش سنتز RNA و ثبات ریبوزوم می گردد(پرسک و پلوکی،1971).
1-11-2- بور
بور از کانی های اولیه، نظیر سیلیکاتهای بور بدست می آید. بور در خاک به مقدار خیلی کم بصورت اسیدبوریک یا برات(HBO3) محلول بوده و بصورت برات جذب سطحی ذرات خاک می گردد(تیلور، 1964).در بین عناصر کم مصرف، کمبود بور متداول ترین کمبود هاست(گوپتا،1979).
اعتقاد بر این است که بور در نمو سلولف از طریق کنترل انتقال قند و تشکیل پلی ساکارید موثر است. نقش دیگری که به این عنصر نسبت داده می شود، اتصال آن به جایگاه فعال آنزیم فسفریلاسیون است که با این عمل از تشکیل نشاسته جلوگیری می کند و بدین ترتیب از پولیمریزاسیون زیاد قند در محل های قند سازی ممانعت به عمل می آورد. به علاوه به نظر می رسد که بور احتمالا تعیین کننده تجزیه قند در چرخه گلیکولیز و یا از چرخه پنتوز فسفات باشد. به هر حال نتیجه تجزیه قند در هر دو چرخه، اسید پیرویک و آزاد شدن انرژی است. نیاز بور و کلسیم اغلب لازم و ملزومند پس این تصور پیش می آید که بور ممکن است برای تشکیل دیواره سلولی و برای متابولیسم ترکیبات پکتیکی مورد نیاز باشد(کوچکی و سرمد نیا، 1388).
جذب عناصر میکرو مانند بور در مناطق خشک و نیمه خشک به دلایل متعدد از جمله آهکی بودن، بالا بودن pH خاک، مصرف بیش از اندازه کودهای فسفاته، وجود آنیون بی کربنات به خصوص در شرایط عدم تهویه و کمی موادآلی به شدت کاهش می یابد که دراین شرایط علایم کمبود آن ظاهر می گردد(کوچکی و علیزاده، 1370).
کمبود عنصر بور در بین عناصر کم مصرف پس از آهن و روی بزرگترین خسارت را بر محصول وارد می سازد.مقدار بور در گیاهان در حدود 5 تا 50پی پی امتغییر می کند. ولی این مقدار ممکن است در گیاهان خاک های مختلف تغییر کند. وقتی مقدار بور در گیاه کمتر از 15 پی پی ام باشد، علائم کمبود ظاهر می شود( شیرانی راد،1382).
علائم کمبود این عنصر در گیاه بصورت زرد شدن برگها و زرد شدن فواصل بین رگبرگه، پیچیدگی رو به پایین نوک برگ ها، تاب خوردگی برگ ها، مردگی بافت نوک برگ ها، تاخیر در گلدهی، تعداد کمتر غلاف و اندازه کوچکتر آنهاو همچنین مطالعات زیادی نشان داده اند که کاربرد مولیبدن و بور عملکرد سویا را نسبت به زمانی که کمبود این عناصر را دارند، افزایش می دهد(جرتال،2004 و لیو2001).
کمبود بور بطور معمول با استعمال کود در سطح% 5/0 تا 3 کیلوگرم در هکتار بصورت سرک، محلول پاشی برگ ها به مقدار1/0 تا 5/0 کیلو گرم در هکتار و یا استعمال ردیفی به مقدار 2 کیلو گرم در هکتار، اصلاح می گردد(گوپتا، 1979).
1-12- نتایج تحقیقات گذشتگان
ارقاممحلی کنجدبهدلیلکودپذیريپایین،بهمصرفکودهاي شیمیاییواکنشچندانینشاننمیدهندولیدرارقام اصلاحشدهمصرفکوداورهمنجربهافزایشعملکرد شدهاست(احمديوبحرانی، 1388).
راتکه(2005) اعلام کرد که افزایش نیتروژن سنتز شدید پروتئین رادر مقابل اسید چرب فراهم می آورد، بنابر این میزان روغن بذر کنجد کاهش می یابد.
کاتچر(2005) بیان کرد که رابطه معکوسی بین میزان روغن و پروتئین وجود دارد و میزان پروتئین کانولا به طور معنی داری با افزایش میزان نیتروژن افزایش می یابد.
احمدی و بحرانی(1388) گزارش کردند که با کاربرد کود شیمیائی نیتروژن در کنجد، تعداد کپسول در بوته، تعداد شاخه های فرعی، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و درصد روغن دانه کنجد تاثیر معنی داری داشت ولی بر روی وزن هزار دانه تاثیر معنی داری مشاهده نگردید.
آنان بیان نمودند که با افزایش میزان نیتروژن در کنجد در صد روغن کاهش یافت ولی این کاهش غیر معنی دار بود که این نتایج با نتایج بحرانی و بابایی( 1386)، آواد و همکاران(1998)، ایمایاوارامبان و همکاران(2002) و عبدالرحمان و همکاران(2003) مطابقت داشت.
سجادی نیک و همکاران(1389) بیان کردند که کاربرد کود شیمیای نیتروژن به میزان 50 کیلو گرم در هکتار برای گیاه کنجد باعث افزایش معنی دار تعداد بذر در کپسول، وزن هزار دانه، شاخص برداشت، عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه شد.
بحرانی و بابایی(1386) بیان نمودند که افزایش کود نیتروژن میزان پروتئین دانه را در کنجد بطور معنی داری افزایش می دهد که با نتایج پاپری و بحرانی (1384) مشابه بود.
ساکی حسینی (1375) اثر کود نیتروژن بر عملکرد و اجزای عملکرد کنجد با اعمال تیمارهای 0، 50، 100، 150 و 200 کیلو گرم در هکتار عملکرد دانه، تعداد کپسول در بوته، وزن هزار دانه و تعداد دانه در کپسول افزایش می یابد و کاربرد 200 کیلو گرم در هکتار روی این عامل ها اثر کاهنده داشته، هرچند بصورت معنی داری باعث افزایش ارتفاع بوته می گردد.
نتایج یک مطالعه در استان فارس با استفاده از مقادیر مختلف نیتروژن (صفر، 60 و 90 کیلو گرم در هکتار) در کنجد نشان داده است که با افزایش میزان نیتروژن، تعداد کپسول در بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه افزایش یافته ولی میزان روغن دانه تحت تاثیر قرار نگرفته است(پاپری مقدم فرد و بحرانی، 1384).
در مطالعه ی دیگری نیز استفاده از نیتروژن موجب افزایش عملکرد دانه در کنجد شده است( نارخده و همکاران، 2001).
کوماروهمکاران(2009(بیانکردندکهکاربردکودهاي بیولوژیکبههمراهدرصدپایینیازکودهايشیمیایی بررويگیاهکنجدبهطورمعنیداريارتفاعبوته،وزن خشکبوته،تعدادکپسولدربوته،عملکرددانهوعملکردروغنراافزایشدادوهمچنینتوانستدرصد روغنووزنهزاردانهراافزایشدهدکهالبتهاین افزایشغیرمعنی داربود.
نور آبادی(1383) در بررسی تاریخ کاشت و محلول پاشی عناصر ریز مغذی بر عملکرد اجزاء عملکرد آفتابگردان نشان داد که زمان محلول پاشی اثر معنی داری بر تعدا برگ، تعداد دانه در طبق و عملکرد روغن و دانه داشت. نتایج حاصله نشان داد که افزایش معنیداری بر تعداد برگ، تعداد دانه در طبق و عملکرد روغن و دانه در محلول پاشی در مرحله گرده افشانی توأم با غنچه دهی حاصل شد. در ادامه مطالعه وی مشخص شد که مقدار محلول پاشی نیز بر روی کلیه صفات رویشی و زایشی مورد مطالعه اثر معنی داری داشته است.
استفاده از عناصر غذایی منیزیم و روی نیز در بعضی از مناطق موجب افزایش عملکرد دانه و روغن (جین و همکاران، 1999) و استفاده همزمان عناصر غذایی نیتروژن، فسفر و پتاسیم نیز موجب افزایش اجزای عملکرد و در نهایت عملکرد دانه و روغن کنجد در بعضی از آزمایش ها شده است(کاتیرسان،2002؛ کاتیرسان و هارمالینگام، 1999؛ شارما، 2005).
سعیدی (2008) در مطالعه 13 ترکیب تیمار کودی شامل عناصر آهن، روی و منگنز به همراه کود های پر مصرف بر روی صفات زراعی دو رقم کنجد که بین تیمار های مختلف کودی از نظر درصد روغن دانه اختلاف معنی داری وجود دارد. همچنین از طریق تجزیه رگرسیون مشخص شد که تغییرات عملکرد دانه بیشتر ناشی از تغییرات تعداد کپسول در بوته و تعداد دانه در کپسول بوده و این دو صفت از اجزای عملکرد دانه در کنجد می باشد.
کاربرد عناصر روی به دو روش تغذیه برگی و اضافه کردن به خاک نیز موجب جذب نیتروژن، فسفر و پتاسیم(تیروپاتی و همکاران، 2001) و شاخص برداشت، اجزای عملکرد و نهایتا عملکرد دانه در کنجد شده است(تیرو پاتی و همکاران،2001).
محلول پاشی دو مرحله ای عنصر بور در مرحله رشد زایشی سویا باعث افزایش تعداد غلاف و تعداد دانه در بوته گردید(وان خده،2002).
احمد و همکاران (2012) اظهار نمودند، محلول پاشی 1% بور در گیاه برنج سبب افزایش معنی دار وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، محتوی پروتئین و محتوی نشاسته گردید.
شهابی فر و خوش نظر (1384) نشان دادند، اثر عنصر بور روی صفاتی از قبیل وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد روغن دانه ارقام پائیزه کلزا معنی دار است.
فصل دوم
مواد و روش ها
2-1- موقعیت جغرافیایی محل آزمایش
این تحقیق در بهار سال 1392 در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی شهرستان خوی واقع در 2 کیلو متری شمال این شهرستان اجرا گردید. این منطقه دارای عرض جغرافیایی 38 درجه و 32 دقیقه و 19 ثانیه شمالی و طول جغرافیایی 44 درجه و 55 دقیقه و 27 ثانیه شرقی و دارای 1157 متر ارتفاع از سطح دریا می باشد. بر اساس تقسیم بندی کوپن این منطقه دارای آب و هوای نیمه خشک با تابستان های خشک می باشد. حداقل دمای سالانه 2/7 – درجه سلسیوس در دی ماه و حداکثر 4/34 درجه سلسیوس در مرداد ماه اندازه گیری شده است.
2-2- خصوصیات خاک محل آزمایش
به منظور تعیین برخی خصوصیات فیزیکی و شیمایی خاک محل آزمایش، قبل از اجرای طرح از خاک مزرعه به عمق متوسط 50 سانتی متر در چهار نقطه از مزرعه نمونه برداری و به آزمایشگاه ارسال گردید. نتایج آزمون خاک در جدول 2-2 آورده شده است.
جدول 2-1- خصوصیات خاک محل اجرای طرح
مشخصات عمق(سانتی متر) عناصر قابل جذب عناصر قابل جذب
30-0 60-30 30-0 60-30
درصد اشباع 44 46 فسفر (ppm) 9/6 4/6
هدایت الکتریکی 8/0 81/0 پتاسیم (ppm) 240 250
اسیدیته کل اشباع 1/8 2/8 آهن (ppm) 4/9 3/9
درصد مواد خنثی شونده 8/17 8/16 منگنز (ppm) 2/6 9/6
درصد کربن آلی 88/0 84/0 روی (ppm) 46/0 54/0
درصد نیتروژن 088/0 084/0 مس (ppm) 52/2 58/2
2-3- طرح آزمایشی
این تحقیق به صورت آزمایش اسپلیت پلات در قالب بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار و دو فاکتور اجرا شد. فاکتوراصلی محلول پاشی عناصرریزمغذی در سه سطح به نسبت یک در هزار کود روی و به نسبت دو در هزار کود بور ، (قبلاز پرشدن دانهها) در نظر گرفته شد و فاکتور فرعی کود نیتروژن درچهار سطح بود که در دو مرحله (آغازگلدهی و قبلاز رسیدگیفیزیولوژیک ) بامقادیر 50 ، 100، 150و200 کیلوگرم در هکتار توزین شد، که بصورت نواری به اجرا در آمد. مساحت زمین آزمایش 500 متر مربع بود. هر کرت آزمایشی شامل 4 ردیف به طول 4 متر وعرض 2 متر و فواصل ردیفی 60 سانتی متر، فاصله بوته ها روی خطوط کشت از



قیمت: 11200 تومان

متن کامل پایان نامه ها در 40y.ir

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *