برق، روش‌های، قیود، رقابت، مدل‌سازی، HHI

کنندگان به سمت تولیدکنندگان است [32].
قدرت بازار ممکن است بر اثر عواملی مانند آرایش شبکه، تراکم خطوط انتقال، کشش کم تقاضا و نحوه مشخص‌کردن قیمت‌ها تشدید شود. به طور مثال اگر یک شرکت‌کننده در بازار، مالک بخشی از تولید و تجهیزات انتقال باشد و فقط زمانی به دیگر تولیدکنندگان اجازه استفاده از تجهیزات انتقال خود را بدهد که باعث بالا رفتن هزینه آن‌ها شود، قدرت بازار پدید خواهد آمد [37]. قیود فیزیکی و بهره‌برداری سیستم قدرت از جمله قیود انتقال در بازار برق، آن را از دیگر بازارها متمایز می‌سازد و می‌تواند عملکرد بازار را بدون توجه به پیشنهاد قیمت بازیگران تحت تأثیر قرار دهد [38]. اگر تمام بازیگران هزینه نهایی خود را به بازار پیشنهاد دهند، قیمت و مازاد کل از قیود شبکه متأثر خواهند شد (حتی زمانی که از قدرت بازار صحبتی در میان نباشد). قیود مربوط به انتقال همواره فرصت‌هایی را برای بازیگران بازار فراهم می‌کند تا قدرت بازار را اعمال کنند [39]. به ویژه برای آن دسته از تولیدکنندگانی که می‌توانند با امتناع از عرضه ظرفیت خود، باعث ایجاد تراکم شده و شرایط غیر رقابتی را ایجاد کنند. در [40] توانایی شرکت‌کنندگان در بازار برای استفاده از شبکه انتقال به منظور ایجاد تراکم و افزایش قدرت بازار مورد مطالعه قرار گرفته است.
قدرت بازار می‌تواند با استفاده از شاخص‌های قدرت بازار ارزیابی و اندازه‌گیری شود. چند شاخص معروف عبارت است از HHI، شاخص لرنر (LI) و حداقل میزان سهم تولید (MRR). این شاخص‌ها در پیوست الف معرفی شده‌اند. رایج‌ترین شاخص اندازه‌گیری میزان تمرکز بازار HHI است که نمایش‌دهنده نسبت سهم تولید شرکت‌کنندگان در بازار است [41]. اگر در یک بازار، HHI بزرگتر از 1000 باشد، قدرت بازار وجود خواهد داشت. مدل‌های زیادی برای ارزیابی قدرت بازار در بازار برق توسعه یافته‌اند [42]. مدل‌های پسینی که بر اساس نتایج واقعی بازار، به دنبال نمونه‌های اعمال قدرت بازار واقعی می‌باشند [43] و مدل‌های پیشینی، عموماً مبتنی بر شبیه‌سازی، که پتانسیل اعمال قدرت بازار را جستجو می‌کنند، در تجزیه و تحلیل قدرت بازار مورد استفاده قرار می‌گیرند [44].
یکی از مسائلی که برای ارزیابی قدرت بازار به صورت پیشینی طراحی شده است، مسأله مرز رقابت (CBP) است [45]. در این مسأله محدوده تغییرات HHI با توجه به قیود بهره‌برداری از سیستم قدرت مورد بررسی قرار گرفته است. توانایی این مدل این است که اندازه‌گیری HHI را که شاخصی از میزان تمرکز تولیدکنندگان است، به صورت مقید به قیود بهره‌برداری سیستم انتقال ارزیابی کند.
مدل‌سازی رفتار بازار برق در شرایط رقابت ناقصبرای مدل‌سازی رفتار بازار برق در شرایط رقابت ناقص دو رویکرد کلی وجود دارد که عبارتند از روش‌های شبیه‌سازی [46] و روش‌های تحلیلی [47]. روش‌های شبیه‌سازی عموماً تکیه بر استفاده از شبیه‌سازی‌ عامل محور دارند. ضعفی که روش‌های شبیه‌سازی دارند موضوع اعتبارسنجی نتایج است. روش‌های تحلیلی عموماً مبتنی بر مفاهیم تئوری بازی هستند و این روش‌ها سعی دارند به کمک مدل‌سازی ریاضی رفتار بازار برق را تحلیل نمایند [45]. لذا اعتبار نتایج عموماً به صورت ریاضی قابل ارزیابی است. در این پایان‌نامه از روش‌های تحلیلی برای مدل‌سازی رفتار بازار برق استفاده می‌شود. البته نقطه ضعف این روش‌ها، فرضیات ساده کننده‌ای (همانند دسترسی به اطلاعات) است که معمولاً انجام می‌شود.
تکیه روش‌های تحلیلی مدل‌سازی رفتار بازار برق در شرایط رقابت ناقص، بر مفاهیم تعادل است. در یک سیستم اقتصادی، تعادل به نقطه‌ای گفته می‌شود که در آن هیچ یک از طرفین معامله به تنهایی تمایل به تغییر وضعیت خود را نداشته باشند. مفهومی که از تعادل در تئوری بازی برداشت می‌شود عموماً تعادل نش است [3]. نقطه تعادل نش نقطه‌ای است که با فرض ثابت بودن استراتژی سایر بازیگران، هر بازیگر با تغییر استراتژی خود به تنهایی منافع بیشتری عاید نخواهد کرد. به عبارت دیگر، نقطه‌ای است که با فرض ثابت بودن استراتژی سایر بازیگران، هیچ بازیگری انگیزه تغییر استراتژی خود را ندارد.
در ساختار رقابتی بازار برق، سازوکارهای مختلف خرید و فروش برق همچون بازار قراردادهای پیش‌رو، بازار قراردادهای آتی، بازار حوضچه و بازار لحظه‌ای وجود دارند [48]. بر اساس تئوری، قدرت بازار و رقابت ناقص در آخرین فرصت از معامله فیزیکی کالا (در خصوص برق، بازار لحظه‌ای) بروز خواهد کرد [48]. لذا آنچه از مدل‌سازی رقابت ناقص بازار برق مقصود است، بیشتر مدل‌سازی رفتار بازار لحظه‌ای است که عموماً مبتنی بر ساختار حوضچه‌ای اجرا می‌شود.
ساختار بازار لحظه‌ای ایجاب می‌کند که پیشنهاددهندگان برای خرید و فروش انرژی، آخرین پیشنهاد خود را برای تجارت انرژی الکتریکی به صورت فیزیکی، به بهره‌بردار سیستم اعلام ‌کنند و بهره‌بردار سیستم نیز پس از اجرای برنامه بازار (عموماً



قیمت: 11200 تومان

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *