براي، حشره، هاي، شته، حشرات، تیمار

ن و پریسلر (1992) بیان میکنند شواهد آزمایشگاهی حاکی از آن است که وزن موجود تحت آزمایش، دما، رطوبت محیط و ماده مورد تغذیه میتوانند در نتایج زیست سنجی تاثیر داشته باشند. زیست سنجی صحیح باید بر اساس طرح آزمایشی انجام گیرد. در این طرح چهارچوب آزمون زیست سنجی مشخص میگردد و چهار جنبه عمومی در کلیه طرحهاي آزمایشی باید رعایت شود:
1- انتخاب تصادفی جمعیت: گروه هدف مورد استفاده در هر زیست سنجی باید قبل از شروع کار به دقت تعریف و شناخته شود مثلاً لاروهاي سنین مشخص یک آفت. سپس نمونه هاي مورد آزمایش باید بصورت تصادفی از بین کلیه افراد موجود گروه هدف انتخاب گردد. اگر انتخاب تصادفی نباشد نتایج تنها براي آن بخش از جمعیت قابل تعمیم خواهد بود که آزمون روي آن انجام شده است.
2- دارا بودن تیمار شاهد: بدون وجود این تیمار نمی توان تاثیرات مشاهده شده را با اطمینان به آفتکش نسبت داد. اگر گروههاي مورد آزمایش در معرض آفتکش قرار بگیرند که در آب حل شده است گروه شاهد باید با آب و یا هر حلال دیگر مورد استفاده در آزمایش تیمار گردد انتخاب این گروه نیز بصورت تصادفی صورت میگیرد.
3- وجود تکرار در آزمایش: هدف از تکرار، تصادفی کردن تاثیرات مربوط به شرایط غیرقابل کنترل آزمایشگاهی است به طوري که بتوان خطاي آزمایش را تخمین زد. وجود تکرار براي تخمین دامنه اي که این عوامل میتواند در واکنش تغییر ایجاد نمایند ضروري است. تا زمانی که گروههاي مختلف موجود با محلول سمی که تازه تهیه شده باشد در فواصل زمانی تیمار نشوند، نمیتوان آنرا تکرار محسوب نمود. با این وجود استفاده از محلول سمی تازه، معیار مناسبتري از زمان است و در صورت نیاز میتوان تکرارها را در فاصله زمانی کوتاه ولی با محلولهاي سمی که مجدداً تهیه شده باشند انجام داد. این عمل موجب میگردد تا اشتباهات احتمالی در تهیه غلظت هاي مختلف محلول مورد نظر به حداقل برسد.
4- ترتیب تیمارها در تکرار: در هر دو جنبه نظري و عملی، ترتیب کاربرد غلظت هاي آفتکش باید از غلظت کم شروع و به غلظت هاي بیشتر ختم شود. در هنگام کاربرد بیش از یک ترکیب در آزمایش باید انتخاب ترکیب بر اساس تصادف باشد تا از تاثیرات احتمالی یک آفتکش بر آفتکش دیگر اجتناب گردد.
دوونشیر و رایس (1988) اظهار داشته اند از زیست سنجی عمدتاً به دو منظور استفاده می شود.
1- اندازه گیري توانایی نسبی حشره کشهاي مختلف در یک جمعیت استاندارد که در زمان معرفی ترکیبات جدید انجام میگیرد.
2- در نظر گرفتن مقاومت حشره کش ها یا دیگر عوامل فیزیولوژیکی یا زیست محیطی اثرگذار براي تعیین پاسخ جمعیتهاي مختلف حشره به حشره کش مورد نظر.
2-4-2- تکنیکهاي زیست سنجی:دوونشیر و رایس (1988) اظهار داشته اند، تکنیکهاي زیست سنجی داراي تنوع زیادي بوده و به طور کلی به سه دسته تقسیم بندي میشوند:
کاربرد مستقیم حشره کش (Direcrt application)
کاربرد غیرمستقیم (Indirect application)
تلفیقی از کاربرد مستقیم و غیرمستقیم
2-4-2-1- کاربرد مستقیمدر این نوع از زیست سنجی شته ها در معرض مستقیم حشره کش قرار میگیرند و بعد به ظرفی منتقل میشوند که هیچگونه تماس با ماده حشره کش نداشته باشد. چنین آزمون هایی سمیت ذاتی ماده شیمیایی را مورد سنجش قرار داده و از هرگونه عوارض رفتاري روي حشره جلوگیري مینماید (Devonshire and Rice, 1988).
الف- کاربرد موضعی (Topical application)
سودرودین (1973) و برانک (1974) براي کاربرد مقدار مشخص از یک حشره کش با غلظت معلوم از یک میکرو اپلیکاتور استفاده نمودند. در حال حاضر میکرو سرنگهاي مجهز به میکرومتر موجود است که توسط فائو (1970) براي زیست سنجی شته ها مورد توجه قرار گرفته است. البته باید در نظر داشت که تکنیک کاربرد موضعی داراي تنوع بسیار زیادي است و به صورت گسترده استفاده میشود.
ب- غوطه ور کردن (Dipping)
در این روش شته ها در محلول آماده شده حشره کش فرو برده میشوند. این تکنیک توسط سازمان خواربار جهانی (FAO) بعنوان روشی استاندارد براي مشخص کردن و سنجش مقاومت حشره کشها براي شته ها توصیه می شود (Fao, 1979; Nanuen et al., 2008; Nanuen et al., 2003; Nanuen et al., 1996; Sadeghi et al., 2009). در تکنیک فروبري بکار رفته توسط پدرسن (1984) شته در محلول رقیقی از فرمولاسیون تجاري مایع حشره کش غوطه ور شده، سپس به کاغذهاي صافی منتقل گردیده و نهایتاً به دیسکهاي برگی انتقال داده میشود و 24 ساعت بعد تعداد مرگ و میر مورد ارزیابی قرار میگیرد. نائوئن و همکاران (2008) در آزمایش زیست سنجی اثر کشندگی حشره کش ایمیداکلوپراید را روي دو شته Aphis gossypii و Myzus persicae توسط دو روش غوطه ور کردن برگ و غوطه ور کردن شتهها در محلول سمی بررسی نمود نتایج آزمایش وي نشان میدهد که میزان LD50 از روش غوطهور نمودن شته به مراتب پایینتر از غوطهور نمودن برگ میباشد.
ج- سمپاشی (Sprying)
بر خلاف تکنیک فروبري، سم پاشی دقیق، تجهیزات نسبتاً پیچیدهاي را لازم دارد. امروزه از برج سم پاش که وسیلهاي براي پوشش یکنواخت روي یک سطح مفروض است بطور گستردهاي براي ارزیابی سمیت شته کشها استفاده میشود (Muir, 1979; Workman etal., 2004). از این روش به گستردگی براي زیست سنجی کنهها نیز استفاده میشود (Ay, 2005; Kabir et al, 1997; Sokel et al., 2007).2-4-2-2- کاربرد غیرمستقیمدر این تکنیک شتهها، حشرهکش را از طریق تماس با یک سطح تیمار شده یا با تغذیه کردن و یا از طریق بخار جذب میکنند ( Devonshire and Rice, 1988). ولی در این صورت قراردادن شتهها روي برگهاي تیمار شده ممکن است هر سه روش بکار رود. در این روش از دیسکهاي برگی استفاده میشود که یا سم پاشی شده و یا توسط غوطه وري در محلول سمی تیمار شده اند. قبل از قرار دادن شته ها روي دیسکهاي برگی سطح بایستی خشک شود. این تکنیک توسط فائو (1979) به عنوان یک روش جایگزین براي آزمون زیست سنجی به روش فروبري، براي آشکارسازي مقاومت به حشره کش ها توصیه میگردد. این تکنیک داراي تنوع زیادي میباشد. در یکی از این تکنیکها برگها از محصولات سمپاشی شده در مزرعه و حشرات از جمعیت استاندارد شده گرفته میشود. سپس شته ها روي دیسکهاي برگی محبوس میگردند. ساویکی و رایس (1978) بیان میکند که با استفاده از این متد مشخص میشود که شته هاي زنده مانده مقاوم بوده یا در اثر سم پاشی ناکافی از بین نرفته اند.
2-4-2-3- ترکیب روشهاي مستقیم و غیرمستقیماین روش به نزدیکترین وجه وضعیت مزرعه را تخمین میزند و احتمالاًَ بطور گسترده اي براي غربال کردن تجاري حشرهکشها از آن استفاده می شود (Devonshire and Rice,1988).
2-4-4- عوامل موثر بر دقت آزمایشهاي زیست سنجیجهت انجام آزمایشهاي زیست سنجی نکات مختلفی باید رعایت شود تا بتوان نتایج قابل اعتمادي را بدست آورد و از آن جمله طراحی دقیق از لحاظ تعداد نمونه هاي مورد آزمایش، انتخاب صحیح غلظت و تعداد آنها، انتخاب درست شاهد و تکرار مناسب مشخص نمودن عواملی که می توانند به عنوان متغیر مستقل مثل دز سم، وزن حشره، درجه حرارت، رطوبت نسبی و… و متغیرهاي وابسته مثل عکس العمل حشره به شکل مرگ ومیر و غیره مطرح باشند. در بررسیها مشخص شده است که تعداد نمونه (Sample size) 120 عددي حداقل نیاز براي تخمین قابل قبول دزهاي کشنده در یک آزمایش Dose – response میباشد. فاصله اطمینان (Confidence limits) در سطح 95 درصد به عنوان معیار براي بررسی دقت محاسبات مورد استفاده قرار گرفته است. براي افزایش دقت، تعداد نمونه برابر با 240 یا بیشتر مورد نیاز است. نتایج نشان دادهاست که افزایش تعداد نمونه از 480 تا 720 عدد دقت آزمایش را چندان افزایش نمی دهد لذا براي صرفه جویی در وقت و هزینه توصیه نمی شود. در این بررسی ها دقیق ترین LD50 زمانی بدست میآید که عکس العمل حشرات مورد مطالعه بین 25 تا 75 درصد بوده و یک یا دو غلظت براي مرگ ومیر زیر 10 درصد و غالب آنها بین 75 تا 95 درصد باشد. ایشان همچنین براي دزهاي کشنده حداقل پنج غلظت را توصیه نمودهاند (Robertson and Presisler, 1992).
2-5- عصاره هاي گیاهیگیاهان دارویی، تنها تسکین دهنده آلام انسان نیستند بلکه به عنوان حشره کش نیز مورد استفاده قرار میگیرند و سابقه استفاده از مشتقات گیاهی یا به عبارتی حشره کشهاي گیاهی به چند صد سال پیش در چین، مصر، یونان و هند باستان بر میگردد (یزدانی و همکاران، 1383).
رستگاری (1389) با بررسی اثر سمیت دز زیرکشنده عصاره های روناس و حنا روی شته Rhopalosiphum padi نشان دادند که طول عمر حشرات کامل در تیمارهای مختلف نسبت به تیمار شاهد به طور معنی داری کاهش مییابد. ساتو و همکاران (1991) با بررسی ریشه گیاه روناس به این نتیجه رسیدند که دو ماده 3-ایندول استیک اسید و انتراکوینون به مقدار زیادی در ریشه این گیاه وجود دارند. لازم به ذکر است که هر دو این مواد دارای خاصیت دورکنندگی حشرات می باشند. دیوایود و ماتور (2000) اثر عصاره استونی گیاه کلپوره را در بازدارندگی تخم پروانه پشت الماسی Plutella xylostella بررسی نمودند و درصد بازدارندگی تفریخ تخم توسط این عصاره را در غلظت 58 درصد گزارش کردند.
گیاهان از حدود 400 میلیون سال قبل تاکنون در حال تکامل و گسترش بر پهنه زمین هستند. گیاهان مکانسیم هاي مختلفی را جهت حفظ خود در مقابل دشمنان طبیعی در طی زمان به وجودآورده اند. از جمله آنها میتوان به موادي با خاصیت دورکنندهگی و حشرهکشی که طی فرایندهاي پیچیده بیوشیمیایی در گیاهان ساخته میشود، اشاره کرد (Addor, 1995).
در حقیقت گیاهان در مسیر تکامل به یک سیستم دفاعی کارا در مقابل بیشتر حشرات دست یافتهاند، به طوري که برخی از گیاهان به یک منبع غنی از ترکیبات با خاصیت زیستکشی تبدیل شده اند. براي مثال میتوان به ترکیباتی با خاصیت سمی (Pavela, 2006)، ترکیباتی با اثرات ضد تغذیهاي (Wheeler and Isman, 2001; Pavela, 2004)، ترکیبات محدود کننده رشد حشرات (Akhtar and Isman, 2004; Pavela, 2004b; Pavela, 2005)، ترکیبات ممانعت کننده از تخمگذاري حشرات (Dimock and Renwick,1991. Zhao et al; 1998) و ترکیبات تنظیم کننده باروري و تولید مثل حشرات (Pavela et al., 2005) اشاره نمود. خانواده هاي گیاهی خاص به ویژه خانواده هاي Maliaceae, Asteraceae, Lamiaceae, Annonaceae Canellaceae, Rutaceae, منابع استثنایی و قابل توجهی از حشرهکشهاي گیاهی هستند (Pavela, 2007). با این حال امروزه در سرتاسر جهان تمایل براي پیدا کردن گیاهان جدید که داراي منابع غنی از حشره کشهاي بیولوژیک هستند، افزایش یافتهاست. این اقدام گامی موثر در جهت حفظ و سلامت محیط زیست است. گرفتن عصاره و اسانس از تعداد بیشماري از گیاهان منفعت هاي زیادي را براي بشر دربر داشته است. در برنامه هاي مدیریت آفات اولویت نخستین حتی پیش از اقتصادي بودن هر فعالیت سالم نگه داشتن محیط زیست است. در نتیجه امروزه جامعه بشري با یک تضاد و دوگانگی مواجه شده است. از یک طرف احتیاج روز افزون بشر به مواد غذایی و از طرف دیگر استفاده از برخی از روشهای جاري مبارزه، از جمله مبارزه شیمیایی علیه آفات که مشکلات متعددي را براي انسان ایجاد نموده است (Schmidt and Streloke, 1994). متخصصین جهت یافتن راههاي سالمتر و مطمئنتر به منظور مقابله با این معضل و به منظور امکان استفاده از ترکیبهاي طبیعی، تحقیقات گستردهاي را آغاز کردهاند. اگرچه تاکنون تاثیر نزدیک به هزار گیاه روي حشرات بررسی شده است ولی فقط تعداد اندکی از آنها به طور عملی مورد استفاده قرار گرفته اند (Golob etal., 1999). از مهمترین آنها می توان گیاه چریش Azariacha indica، گونههایی از گیاهان گل داوودي ((Chrysanthemum spp. و توتون Nicotiana spp.)) را نام برد که جزء موفقترین عوامل کنترل حشرات آفت محسوب میشوند.2-6- اثرات زیرکشندگی آفت کش هاپلوکا و همکاران دریافتند (1975) که زنبور Trichograma evanescens تیمار شده با متاسیستوکس، یک کاهش موقت در تخمریزي را نشان



قیمت: 11200 تومان

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *