مرکبات، پرتقال، پوتریسین، اسید، جیبرلیک، گرمسیری

فهرست مطالب صفحه
نمودار 4-12- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان قبل از نگهداری بر میزان فنل کل میوه پرتقال هاملین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..57
نمودار 4-13- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان 45 روز نگهداری بر میزان فنول کل میوه پرتقال هاملین………….58
نمودار 4-14- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان 90 روز نگهداری بر میزان فنول کل میوه پرتقال هاملین………….58
نمودار 4-15- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان قبل از نگهداری بر میزان مواد جامد محلول میوه پرتقال هاملین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..59
نمودار 4-16- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان 45 روز نگهداری بر میزان مواد جامد محلول میوه پرتقال هاملین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..59
نمودار 4-17- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان 90 روز نگهداری بر میزان مواد جامد محلول میوه پرتقال هاملین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..60
نمودار 4-18- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان قبل از نگهداری بر میزان اسیدهای آلی میوه پرتقال هاملین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..61
نمودار 4-19- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان 45 روز نگهداری بر میزان اسیدهای آلی میوه پرتقال هاملین……61
نمودار 4-20- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان 90 روز نگهداری بر میزان اسیدهای آلی میوه پرتقال هاملین……61
نمودار 4-21- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان قبل از نگهداری بر میزان نسبت بریکس به اسیدیته کل میوه پرتقال هاملین…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….62
نمودار 4-22- اثر ساده اسید جیرلیک در زمان 45 روز نگهداری بر میزان نسبت بریکس به اسیدیته کل میوه پرتقال هاملین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..63
نمودار 4-23- اثر ساده پوتریسین در زمان 45 روز نگهداری بر میزان نسبت بریکس به اسیدیته کل میوه پرتقال هاملین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..63
نمودار 4-24- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان قبل از نگهداری بر میزان pH میوه پرتقال هاملین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..64
نمودار 4-25- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان 45 روز نگهداری بر میزان pH میوه پرتقال هاملین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..64
نمودار 4-26- اثر متقابل اسید جیبرلیک و پوتریسین در زمان 90 روز نگهداری بر میزان pH میوه پرتقال هاملین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..65
فهرست جداول
جدول 1-1- مواد موجود در 100گرم پرتقال پوست کنده………………………………………………………………………………………………………………..8
جدول 1-2- مواد موجود در 100 گرم پوست پرتقال………………………………………………………………………………………………………………………..8
جدول 4-1- جدول نتایج تجزیه واریانس واریانس صفات مورد بررسی در زمان قبل از نگهداری………………………………………………….49
جدول 4-2- جدول نتایج تجزیه واریانس صفات مورد بررسی در زمان 45 روز نگهداری………………………………………………………………49
جدول 4-3- ادامه جدول نتایج تجزیه واریانس صفات مورد بررسی در زمان 45 روز نگهداری……………………………………………………..50
جدول 4-4- جدول نتایج تجزیه واریانس صفات مورد بررسی در زمان 90 روز نگهداری………………………………………………………………50
جدول 4-5- ادامه جدول نتایج تجزیه صفات مورد بررسی در زمان 90 روز نگهداری……………………………………………………………………51
فصل اول
مقدمه و کلیات
1-1–تاریخچه مرکبات
مرکبات در سر تا سر جهان در آب و هوای نیمه گرمسیری، مناطقی که دارای خاک مناسب، رطوبت کافی و در صورت عدم یخبندان پرورش می یابند. نواحی تولید مرکبات در امتداد کمربند وسیعی بوده که از خط استوا شروع شده و در هر دو طرف آن تا عرض 35 درجه شمالی و جنوبی گسترش می‌یابد(عظیمی تبریزی، 1369). گونه‌های متنوع مرکبات بومی نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری آسیا و مجمع الجزایر مالایا می‌باشد و از آنجا به نواحی دیگر جهان انتشار یافته است. منشأ اصلی همه گونه‌های مرکبات احتمالا ارتفاعات هیمالیا در شمال شرقی هند و برمه می‌باشد که در نتیجه سفرهای دریانوردان به سمت عمان و ایران تا محدوده فلسطین انتقال یافته است(فتوحی قزوینی، 1378؛ فتوحی قزوینی و فتاحی مقدم، 1385). تئوفراست. در سال 1310 قبل از میلاد مسیح از بالنگ و بادرنگ به عنوان اولین گونه مرکبات در تمدن اروپا نام برده است. سایر گونه‌های مرکبات تقریباً تا سال 1400 بعد از میلاد در اروپا ناشناخته بود. بعضی از گونه‌های مرکبات در دوران قبل از مسیحیت به مناطق غربی آسیا نظیر عمان، ایران، فلسطین انتقال یافته است(دانشگر، 1386).
1-1-1–تاریخچه مرکبات در ایران
بنا بر گزارش‌های مورخین، اسکندر مقدونی یکی از گونه‌های مرکبات بنام بالنگ یا بادرنگ را که منشاء آن مناطق جنوبی چین تا هند است، 330 سال قبل از میلاد مسیح در ایران مشاهده کرد. ورود مرکبات در ایران به جزء گونه بالنگ، سابقه ای حدود 400سال دارد(دانشگر، 1386). بنا به استناد تاریخی، ایران دروازه خروج مرکبات از آسیا به سایر مناطق دنیا بود. از زمان صفویه به لحاظ تردد کشتی‌های کشورهای پرتغال در جنوب ایران، بذور پرتقال در اختیار مردم جنوب قرار گرفت و کشت شد(فتوحی قزوینی، 1378؛ فتوحی قزوینی و فتاحی مقدم، 1385؛ دانشگر، 1386). سپس بذور آن از جنوب در حدود 300سال قبل به شمال کشور آورده شد و در محله خرم آباد شهرستان تنکابن کشت گردید. از آن زمان به بعد به ویژه از اوایل سال 1300هجری شمسی، گونه‌ها و ارقام مختلفی از مرکبات وارد ایران شد(فتوحی قزوینی و فتاحی مقدم، 1385).
1-2- جایگاه مرکبات در جهان و ایران
بر اساس گزارش سازمان خوار و بار جهانی)فائو) سطح زیر کشت مرکبات در جهان در سال 2010 میلادی 7604431 هکتار بوده است که تولیدی معادل 105532587 تن مشتمل بر انواع مرکبات (پرتقال، نارنگی، لیمو، گریپ فروت) داشته اند. در بررسی کشورهای تولید کننده مرکبات به تفکیک مشخص می‌شود که از نظر سطح زیر کشت به ترتیب کشورهای چین، برزیل، نیجریه، مکزیک و آمریکا مقام اول تا پنجم را دارند این در حالی است که بر اساس میزان تولید کشورهای برزیل، آمریکا، چین، مکزیک و اسپانیا در رده اول تا پنجم قرار گرفته‌اند.ایران یکی از کشورهای عمده تولید کننده مرکبات است. بر اساس آخرین آمار منتشر شده فائو، در سال 1388 سطح زیر کشت مرکبات ایران 288108 هکتار و میزان تولید 4462438 تن و متوسط عملکرد 9/17 تن در هکتار است. و ایران هم از لحاظ میزان تولید و هم سطح زیر کشت در بین کشورهای تولید کننده مرکبات مقام هشتم را دارا است.
بر اساس گزارش سازمان و خوار و بار جهانی (FAO)میزان تولید کل پرتقال در جهان در سال 2010 میلادی 4/66 میلیون تن می‌باشد که از این مقدار 3/36 میلیون تن برای مصرف تازه خوری و 1/30 میلیون تن برای فرآوری استفاده می‌شود.
1-3- مناطق مهم کشت مرکبات در جهان
مرکبات در عرض های جغرافیایی 35-40 درجه نیمکره شمالی و جنوبی در آب و هوای گرمسیری و نیمه گرمسیری به خوبی رشد می‌کند. ولی مرکبات تجاری در مناطقی که دمای بالای 7- درجه سانتی گراد دارد مشاهده می‌شود(Davise and Albrigo, 1994).طبق نظر یلنسکی در سال 1985 پنج ناحیه آب و هوایی پرورش مرکبات در جهان به شرح زیر می‌باشد:
1-مناطق مرطوب سواحل دریاها مانند ژاپن، سواحل دریای سیاه، نیوزیلند که کولتیوارهای مقاوم به سرما مانند نارنگی ژاپن روی پایه نارنج سه برگ پرورش داده می‌شود.
2- نواحی نیمه گرمسیری که دارای آب و هوای مدیترانه ای هستند مانند اسپانیا، ایتالیا، استرالیا، لبنان و مناطق ساحلی کالیفرنیا. مناطقی که فاقد یخبندان بوده و برای کشت ارقام پرتقال و لیمو مناسب هستند.
3- نواحی خشک نیمه گرمسیری شامل بیابان های جنوب شرقی کالیفرنیا و آریزونا که بخشی از تگزاس می‌باشد. میوه های تولید شده در این مناطق دارای ظاهری خوب و مناسب برای مصرف تازه خوری می‌باشند.
4- نواحی مرطوب نیمه گرمسیری که شامل فلوریدا، بخشی از چین، هندوستان، جنوب آفریقا، آرژانتین و برزیل است. میوه‌ها در این مناطق پوستی نازک و کیفیت رنگ مناسب دارند. میزان عصاره و مواد جامد محلول بالاست، گرچه میوه های تولید شده در این مناطق برای مصرف تازه خوری مناسب است ولی مناطقی مانند فلوریدا و برزیل با دارا بودن صنایع فرآوری بزرگ، اساساً عصاره تغلیظ شده تولید می‌کند.
5- نواحی مرطوب گرمسیری شامل هاوایی، آمریکای مرکزی و مناطقی که دمای آندر طول سال به ندرت کمتر از 3/18 درجه سانتی گراد است و باردهی تمام ارقام در سراسر سال صورت می‌گیرد(Srivastava and Shym, 2002).
1-4- مناطق مرکبات خیز در ایران
1- سواحل دریای خزر
این نواحی از گرگان تا آستارا کشیده شده و ارقام مختلف مرکبات دراین محدوده کشت می شود. محدودیت‌های اقلیمی موجب تراکم بیشتر باغ‌های مرکبات در نواحی چابکسر تا نوشهر و آمل تا بهشهر شده است(فتوحی قزوینی و فتاحی مقدم، 1385).
2-ناحیه مرکزی
این ناحیه شامل استان های فارس، خوزستان، سیستان و بلوچستان، کرمان، کرمانشاه، جیرفت و کهنوج است. دراین ناحیه شرایط اقلیمی متفاوتی وجود دارد. عرض جغرافیایی پائین تر از 33درجه شمالی است. روزهای آفتابی زیاد و رطوبت نسبی محیط پائین است و متوسط بارندگی این مناطق 300-100 میلی متر است(Ebrahimi, 1983).
3- ناحیه بندرعباس و دریای عمان
در حاشیه خلیج فارس و دریای عمان با عرض جغرافیایی حدود 23 درجه استان‌های بوشهر و هرمزگان با سطح زیر کشت حدود 42457 هکتار باغ مرکبات وجود دارد. این منطقه فاقد یخبندان، رطوبت نسبی بالا(حدود86-53٪) و گرمای زیاد تابستان است. شرایط نامطلوب تابستان و بهار بر کیفیت پرتقال و نارنگی اثر نامطلوب دارد(Ebrahimi, 1983).
1-5- گیاهشناسی مرکبات
مرکبات متعلق به تیره روتاسه، زیر تیره اورانتوئیده، قبیله سیترئه و زیر قبیله سیترینه می باشند. گیاهان این خانواده دارای 33 جنس و بالغ بر 1000گونه می‌باشند که در میان آنها سه جنس سیتروس، نارنج سه برگ و کامکوات دارای ارزش تجاری است و در بخش صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرند(عظیمی تبریزی، 1369؛ Reuther, 1978). در میان سه جنس مذکور سیتروس دارای ارزش اقتصادی بیشتری بوده و دارای گونه‌های متعددی شامل پرتقال، نارنگی، گریپ فروت، نارنج، لیموشیرین، بالنگ و غیره می‌باشد. از مشخصات این جنس، به صورت درختچه و درخت همیشه سبز و ارتفاع آنها بستگی به شرایط اقلیمی، خاک و نوع پایه بین 3 تا 15 متر است. برگها ساده و دارای دمبرگ ساده یا پایدار، حاوی سلول های روغنی می‌باشد. گلها با داشتن 8-4 گلبرگ ضخیم، سفید، قرمز و یا ارغوانی و 5-4 کاسبرگ و 32-16 پرچم که بوی معطر و شهد فراوان آن توجه بسیاری از حشرات (زنبور عسل) را به خود جلب می‌کند(Reuther, 1978).
مرکبات دارای سه نوع گل کامل، گل نر و گل ماده می‌باشند، میوه مرکبات در جنس سیتروس از نوع سته مرکب است که در زیر برون بر لیمویی رنگ آنها کیسه

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *