فسفره، میکوریز، فسفر، اندام، قارچ، کود

استخراج با کلرید منیزیم ( سرب محلول و تبادلی خاک)554-1-13 غلظت سرب اندام هوایی گیاه574-1-14 میزان جذب سرب اندام هوایی594-1-15 غلظت سرب ریشه604-1-16 میزان جذب سرب ریشه612-4 گیاه آفتابگردان634-2-1 وزن خشک اندام هوایی634-2-2 وزن خشک ریشه644-2-3 هدایت الکتریکی خاک664-2-4pH خاک674-2-5 کلونیزاسیون میکوریزی684-2-6 فسفر محلول خاک694-2-7 فسفر قابل دسترس خاک704-2-8 غلظت فسفر اندام هوایی714-2-9 میزان جذب فسفر اندام هوایی724-2-10 غلظت فسفر ریشه744-2-11 میزان جذب فسفر ریشه754-2-12 سرب قابل استخراج با کلرید منیزیم ( سرب محلول و تبادلی خاک)774-2-13 غلظت سرب اندام هوایی794-2-14 میزان جذب سرب اندام هوایی814-2-15 غلظت سرب ریشه824-2-16 میزان جذب سرب ریشه84 نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………85
پیوست………………………………………………………………………………………………………………………………….89
منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………95
فهرست اشکال
7112015875000
TOC h z c “شکل” شکل ‏31- نمایی از گلدانهای آزمایش در طول فصل رشد34شکل ‏32- نمایی از ریشه در زیر میکروسکوپ35شکل ‏41- تاثیر کاربرد کودهای مختلف فسفره بر وزن خشک اندام هوایی گیاه ذرت43شکل ‏42- اثر کاربرد تیمار کود فسفره بر وزن خشک ریشه گیاه ذرت44شکل ‏43- تاثیر کودهای فسفره بر EC خاک رایزوسفر گیاه ذرت45شکل ‏44- اثر تلقیح میکوریز برpH خاک رایزوسفر گیاه ذرت46شکل ‏45- تاثیر کاربرد کودهای فسفره بر pH خاک رایزوسفر گیاه ذرت47شکل ‏46- اثر تلقیح قارچ میکوریز بردرصد کلونیزاسیون ریشه گیاه ذرت48شکل ‏47- تاثیر کاربرد کودهای فسفره بر میزان فسفر محلول خاک در گیاه ذرت49شکل ‏48- تاثیر کودهای فسفره بر فسفر قابل دسترس خاک در گیاه ذرت50شکل ‏49- اثراث متقابل قارچ میکوریز و کود فسفره بر غلظت فسفر اندام هوایی گیاه ذرت..51شکل ‏410- اثر متقابل قارچ میکوریز و کود فسفره بر جذب فسفر اندام هوایی گیاه ذرت53شکل ‏411- تاثیر تلقیح میکوریز بر میزان فسفر ریشه گیاه ذرت54شکل ‏412- اثر متقابل قارچ میکوریز و کودهای فسفره بر غلظت فسفر ریشه گیاه ذرت54شکل ‏413- اثر متقابل قارچ میکوریز و کود فسفره بر میزان جذب فسفر ریشه گیاه ذرت55شکل ‏414- اثرات متقابل قارچ میکوریز و کودهای فسفره بر سرب قابل دسترس خاک57شکل ‏415- اثرات متقابل قارچ میکوریز و کود فسفره برغلظت سرب اندام هوایی گیاه ذرت59شکل ‏416- اثرات متقابل میکوریز و کود فسفره بر جذب سرب اندام هوایی گیاه ذرت60شکل ‏417- اثرات متقابل قاچ میکوریز و کودهای فسفره بر غلظت سرب ریشه گیاه ذرت61شکل ‏418- اثرات متقابل قارچ میکوریز و کودهای فسفره بر جذب سرب ریشه گیاه ذرت62شکل ‏419- تاثیر کاربرد کود مختلف فسفره بر وزن خشک اندام هوایی گیاه آفتابگردان64شکل ‏420- اثر متقابل قارچ میکوریز و کود فسفره بر وزن خشک ریشه گیاه آفتابگردان66شکل ‏421- تاثیر کاربرد قارچ میکوریز برEC خاک رایزوسفر گیاه آفتابگردان67شکل ‏422- اثر کاربرد کودهای فسفره بر EC خاک رایزوسفر گیاه آفتابگردان67شکل ‏423- تاثیر کودهای فسفره بر pH خاک رایزوسفر گیاه آفتابگردان68شکل ‏424- اثر تلقیح میکوریز بر درصد کلونیزاسیون ریشه گیاه آفتابگردان69شکل ‏425- تاثیر کاربرد کودهای فسفره بر میزان فسفر محلول خاک در گیاه آفتابگردان70شکل ‏426- تاثیرکاربرد کود فسفره بر میزان فسفر قابل دسترس خاک در گیاه آفتابگردان71شکل ‏427- اثرات متقابل قارچ میکوریز وکود فسفره برغلظت فسفر اندام هوایی آفتابگردان72شکل ‏428- اثر تلقیح میکوریز بر جذب فسفر اندام هوایی گیاه آفتابگردان73شکل ‏429- اثر کاربرد کودهای فسفره بر میزان جذب فسفر اندام هوایی آفتابگردان73شکل ‏430- تاثیر کاربرد تلقیح میکوریز بر میزان غلظت فسفر ریشه گیاه آفتابگردان75شکل ‏431- اثر کاربرد کودهای فسفره بر غلظت فسفر ریشه گیاه آفتابگردان75شکل ‏432- تاثیر تلقیح میکوریز بر میزان جذب فسفر ریشه گیاه آفتابگردان76شکل ‏433- اثر کاربرد کودهای فسفره بر میزان جذب فسفر ریشه گیاه آفتابگردان77شکل ‏434- تاثیر میکوریز و کود فسفره بر قابلیت دسترسی سرب خاک در آفتابگردان79شکل ‏435- تاثیر کاربرد قارچ میکوریز بر غلظت سرب اندام هوایی گیاه80شکل ‏436- تاثیر کاربرد کودهای فسفره بر غلظت سرب اندام هوایی گیاه آفتابگردان81شکل ‏437- اثر کاربرد کودهای فسفره بر میزان جذب سرب اندام هوایی گیاه آفتابگردان82شکل ‏438- اثرات متقابل قارچ میکوریز و کود فسفره بر غلظت سرب ریشه آفتابگردان83شکل ‏439- اثرات متقابل قارچ میکوریز و کود فسفره بر جذب سرب ریشه گیاه آفتابگردان84
فهرست جداول
2349519685000
TOC h z c “جدول” جدول ‏31: نتایج تجزیه فیزیکی و شیمیایی خاک مورد مطالعه PAGEREF _Toc409856699 h 31جدول ‏32- مشخصات اسید هیومیک PAGEREF _Toc409856700 h 32جدول ‏33- خصوصیات پودر استخوان مورد استفاده PAGEREF _Toc409856701 h 33جدول ‏41- تجزیه واریانس صفات مورد بررسی در گیاه ذرت و خصوصیات خاک کشت شده آن PAGEREF _Toc409856702 h 90جدول ‏42- آنالیز واریانس صفات مورد مطالعه گیاه ذرت PAGEREF _Toc409856703 h 90جدول ‏43- تجزیه واریانس صفات مورد بررسی گیاه ذرت PAGEREF _Toc409856704 h 91جدول ‏44- آنالیز واریانس صفات مورد مطالعه گیاه ذرت PAGEREF _Toc409856705 h 91جدول ‏45- تجزیه واریانس صفات مورد بررسی گیاه ذرت PAGEREF _Toc409856706 h 92جدول ‏46- تجزیه واریانس صفات مورد بررسی در گیاه آفتابگردان و خصوصیات خاک کشت شده آن PAGEREF _Toc409856707 h 92جدول ‏47- آنالیز واریانس صفات مورد مطالعه گیاه آفتابگردان PAGEREF _Toc409856708 h 93جدول ‏48- تجزیه واریانس صفات مورد بررسی گیاه آفتابگردان PAGEREF _Toc409856709 h 93جدول ‏49- آنالیز واریانس صفات مورد مطالعه گیاه آفتابگردان PAGEREF _Toc409856710 h 94جدول ‏410- تجزیه واریانس صفات مورد بررسی گیاه آفتابگردان PAGEREF _Toc409856711 h 94
فصل یک مقدمه مقدمهخاک یکی از منابع مهم و ارزشمند در طبیعت است که بدون وجود آن حیات و زندگی بر روی زمین امکان پذیر نخواهد بود. 95 درصد غذای انسان از آن تهیه میگردد. همچنین علاوه بر نقشي كه خاک در تداوم حيات به عهده دارد، در پيدايش حيات و تکامل نیز مؤثر بوده است (دبیری، 1375). افزایش توان علمی و فنی بشر از یک سو و افزایش جمعیت از سوی دیگر موجب افزایش دستکاری بشر و جابجایی مواد در کره خاکی گردیده است (الووی، 1995؛ هولدن، 1989). پیشرفت سریع فناوري در دهههاي اخیر با وجود مزایاي فراوانی که براي بشر داشته، منابع طبیعی و اجزا محیطزیست را در معرض آلایندههاي مختلف از جمله فلزات سنگین قرار داده است (خان، 2005).
فلزات سنگین ترکیباتی هستند که بطور طبیعی در خاک وجود دارند یا در نتیجه فعالیتهای انسان وارد خاک میشوند. گداختن فلزات، فعالیتهای معدنکاوی، استفاده از سوختهای فسیلی، به کار بردن کودها و حشرهکشها و تولید فاضلابهای شهری از مهمترین فعالیتهای انسانی است که خاک را با مقادیر زیادی از فلزات سنگین آلوده میکنند (سالت و همکاران، 1998؛ بارکر، 1987؛ بروکس، 1998). این فلزات در خاک غیر قابل تجزیه هستند و به علت جذب توسط گیاهان و ورود به زنجیرههای غذایی به عنوان آلاینده محسوب میشوند و سلامتی انسان را به مخاطره میاندازند (سالت و همکاران، 1998). آلودگی اراضی کشاورزي به فلزات سنگین مانند سرب، کادمیم، روي و نیکل از منابعی نظیر کودهاي شیمیایی فسفاته، کاربرد لجن فاضلاب، پسابهاي شهري و فاضلابهاي خانگی یکی از مشکلات مهم و تهدیدهاي جدي براي محیطزیست و سلامت انسان به شمار میآید (خان ،2005).
وجود فلزات سنگین در محیط یکی از عوامل محدود کننده رشد گیاهان محسوب میشود که در حالت شدید باعث از بین رفتن گیاه میشود. با اینحال، در بسیاری از خاکهای آلوده به فلز، جمعیتها و گونههای گیاهی مقاوم وجود دارند که برخی از این گیاهان توانایی جذب و تجمع فلز را در بافتهای هوایی و برگهای خود دارند و بنابراین منبع ارزشمندی برای مقابله با آلودگیهای زیستمحیطی هستند (سالت و همکاران، 1998؛ بروکس، 1998). درکشورهاي در حال توسعه مانند ایران نیز به دلیل فشارهاي اقتصادي و صنعتی شدن، آلودگی فلزي رفته رفته به عنوان واقعیتی انکار ناپذیر در آمده است. لذا شناخت مسائل محیطزیست و روشهاي حفاظتی پیش از آنکه دیر شده باشد، بسیار ضروري است (خداوردیلو، 1385).
در بین فلزات سنگین، سرب یکی از خطرناکترین فلزات میباشد که بهوسیله گیاهان جذب میشود و گیاهان با جذب آن در معرض آلودگی به این عنصر قرار میگیرند و با جذب آن علاوه بر این که آسیبهایی به خود گیاه وارد میگردد، سبب میشود تا انسان و دامهایی که از این گیاهان تغذیه میکنند نیز در معرض خطر آلودگی به این فلز قرار بگیرند (دل ریو سلستینو و همکاران، 2006). اثرات سوء سرب در انسانها بهخوبی شناخته شده است. بهطور کلی در اطفال، سبب بروز مشکلاتی از قبیل کاهش بهره هوشی، کند شدن رشد فیزیکی و مشکلات شنوایی میشود. در افراد بالغ، ممکن است سبب کمخونی، امراض کلیوی، آسیب رساندن به مغز و سیستم عصبی، افزایش فشار خون، و غیر عادی شدن تولیدمثل و متابولیسم ویتامین D و در حالت شدید سبب مرگ گردد (دادکا و همکاران، 1997).
اگر چه پاک سازی خاک از طریق روشهای فیزیکی و شیمیایی امکانپذیر میباشد ولی تمام این روشها نیاز به کارشناس و ابزارآلات دارند، از سوی دیگر این روشها میتوانند سبب از بین رفتن ساختمان خاک و اختلال در فعالیتهای بیولوژیکی خاک و آلودگی بخش دیگری از محیطزیست شوند (دل ریو سلستینو و همکاران، 2006). روشهای مختلفی جهت اصلاح خاکهای آلوده وجود دارد، یکی از روشهای کاهش قابلیت دسترسی سرب در خاکهای آلوده، غیرمتحرک نمودن (Immobilization) سرب توسط برخی ترکیبات آلی و غیرآلی میباشد. از جمله اصلاحکنندهها، میتوان به ترکیبات فسفردار اشاره نمود (عباسپور و همکاران، 2010؛ ما و رائو، 1997). ولیکن مشخص نیست در روش غیرمتحرک کردن سرب توسط ترکیبات فسفردار، گیاهان قادر به جذب سرب میباشند یا خیر. عباسپور وگلچین (2010) از دی آمونیوم فسفات، زئولیت و ورمی کمپوست جهت کاهش قابلیت دسترسی سرب در یک خاک آلوده استفاده نمودند که دی آمونیوم فسفات بیشترین تاثیر را به همراه داشت. ما و رائو (1997) نشان دادند که وجود سنگ فسفات، سرب قابل دسترس گیاه را کاهش میدهد و دامنه این کاهش از 10 تا 96% بود.
ریزوسفر زیستگاه مناسبی برای فعالیت بسیاری از میکروارگانیسمهای مفید خاکزی میباشد. در این بین قارچهای میکوریز از اهمیت خاصی برخوردار هستند. میکوریز، همزیستی ایجاد شده بین ریشه گیاه با یک قارچ میباشد و اکثر گیاهان آوندی در این همزیستی شرکت میکنند. مهمترین تاثیر قارچهای میکوریز، افزایش جذب عناصر غذایی میباشد. این افزایش عمدتا به دلیل انتشار ریسههای قارچی مرتبط با بافتهای درونی ریشه، در فضای پیرامون ریشه و تشکیل یک سیستم جذبی مکمل برای سیستم ریشه گیاه میباشد (سلیمان زاده و همکاران، 1388). سیوردینگ (1991) گزارش کرد تاثیر همزیستی میکوریزی در جذب عناصر کم تحرک مانند فسفر که جریان آن به سمت ریشه با مکانیسم پخش و به کندی انجام میشود، اهمیت بیشتری پیدا میکند. عوامل متعددی بر شدت وابستگی میکوریزی گیاه موثر میباشند که از مهمترین آنها میتوان به نوع گیاه میزبان، گونه قارچ میکوریز و شرایط خاک اشاره کرد (براندت و همکاران، 1988).
در تحقیقات اولیه بر روی میکوریز، عمدتا اثرات مثبت این همزیستی بر تغذیه معدنی گیاهان گزارش میشد ولی بعدها به اثرات غیر تغذیهای میکوریز از جمله توانایی دفع یونهای سمی، کنترل گسترش پاتوژنها، تاثیر بر فتوسنتز و روابط آبی گیاه، افزایش مقاومت گیاه میزبان به فلزات سنگین و …. نیز پی برده شده است (اوگ و همکاران، 2005). در اواخر قرن 19 میلادی گیاه کیسه چوپان (Thlaspi caerulesens) جز اولین گونههای گیاهی بود که برای تجمع غلظتهای بالای فلزات در برگها مورد استفاده قرار گرفت (بیرز، 1935). گلچین و همکاران (1385) گزارش نمودند در آفتابگردان و کلزا حداکثر میزان تجمع سرب در ریشه و حداقل آن در دانه مشاهده شده است. صفری سنجانی و همکاران (1390) پیامد کاربرد کود مرغی و عصاره آن در خاك برگیاه بهسازي سرب یک خاك آلوده توسط گیاه شاهدانه را بررسی کردهاند که میانگین غلظت سرب در گیاه کشت شده در خاک شاهد (کود داده نشده) بیشتر از خاك تیمار شده با عصاره کود مرغی و همچنین غلظت در گیاه کشت شده در خاك تیمار شده با عصاره کود مرغی بیش از کود مرغی بود. حیدری سورشجانی و همکاران (1390) تاثیر کلات کنندههاي شیمیایی و کود دامی بر مقدار استخراج سرب به وسیله گیاه گوجه فرنگی را بررسی کردهاند که نتایج نشان داد که نوع و غلظت کلات کننده، اثر آماري معنی داري بر مقدار سرب انباشته شده در ریشه، ساقه و برگ گوجه فرنگی داشته است.
هدف از اجرای این پژوهش بررسی تاثیر کودهای فسفره بر میزان حلالیت و قابلیت دسترسی سرب در خاکهای آلوده و همچنین میزان توانایی گیاهان آفتابگردان و ذرت همزیست با قارچ میکوریز، در جذب سرب موجود در خاک اصلاح شده با کودهای فسفره میباشد.
فرضیات :
1-کود فسفره باعث کاهش حلالیت و قابلیت دسترسی سرب موجود در خاک آلوده میگردد.
2- همزیستی میکوریزی سبب تغییر در جذب سرب توسط ریشه گیاه میشود.
فصل دو:کلیات و بررسی منابعآفتابگردانآفتابگردان با نام علمی هلیانتوس آنوس گیاهی یک ساله از خانواده مرکبه میباشد ک

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *