این، بین، تحقیق،، بررسی، رودخانه، تئوری

ن دادند در صورت همکاری بین کشورهای مذکور، سود اقتصادی حاصله بیشتر است.
Özelkan and Duckstein (1996) متدولوژی را جهت حل یک مسئله اقتصاد منابع آب براساس روش تصمیمگیری چند معیاره ارائه دادند و ایشان کارایی چند روش‌ مختلف تصمیم‌گیری چند‌معیاره را در مدل پیشنهادی خود مورد بررسی قرار دادند. روشهای به کار گرفته شامل PROMETHEE-I, PROMETHEE-II، روش آنالیز چند‌معیاره‌ Q، GAIA، بازی‌های همکارانه و CP میباشند. ایشان به این نتیجه رسیدند که هیچکدام از مدلها برتری قابل ملاحظهای نسبت به دیگری ندارد.
Dinar and Howitt (1997) به بررسی روش‌های مختلف لحاظ معیارهای پایداری و مقبولیت در بازتوزیع هزینه‌‌های حفاظت ‌زیست‌محیطی منابع آب بین آلوده‌کنند‌گان مختلف آن پرداختند. ایشان از شرط مقبولیت به عنوان شاخصی از معیار عدالت در بازتوزیع هزینه‌ها استفاده کردند. در این تحقیق، از چهار روش Nash-Harsnayi، Shapley، Nucleolus و روش اختصاص نسبی هزینه به منظور بازتوزیع هزینه‌ها استفاده شده است. نتایج این تحقیق، نشان‌دهنده این بوده است که بازتوزیع هزینه‌ها، وابستگی زیادی به شرایط طبیعی حاکم بر بازه‌ زمانی مورد بررسی دارد. ایشان همچنین به این نتیجه رسیدند که روش‌های مختلف بازتوزیع هزینه‌ها، از نظر معیارهای پایداری و مقبولیت با هم تفاوت دارند.
Frisbold and Caswell (2000) یک مدل بازی همکارانه را به منظور تعیین نحوهی تخصیص منابع آبی مشترک تدوین نمودند. ایشان به وسیلهی این مدل، قابلیت تئوری بازی‌ها در حل اختلاف بر سر منابع آبی مشترک بین دو کشور آمریکا و مکزیک مورد ارزیابی قرار دادند. در این تحقیق، توانایی تئوری بازی‌ها در حل اختلاف بین طرفین، مشخص گردیده اما قیاس مزایای روش تئوری بازی‌ها با سایر روش‌های حل اختلاف معمول، صورت نپذیرفته است.
Kilgour and Dinar (2001) یک مدل بازی همکارانه را به منظور تعیین نحوه‌ی تخصیص آب از رودخانه‌‌ مشترک Ganges در مرز هندوستان و بنگلادش، تدوین نمودند. در این تحقیق، پس از تعیین مقدار آب تخصیصی به هر یک از مصرف کنندگان براساس قوانین تخصیص تدوین شده، سود حاصله بین آببرهای مختلف براساس بازی همکارانه باز توزیع میگردد. در این مدل عدم‌قطعیتها و کیفیت آب بررسی نشده است.
Loaiciga (2004) با استفاده از تئوری بازی‌ها، مدلی را به منظور بررسی و تحلیل مسأله بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی مشترک ارائه داد. در این مدل تابع هدف به صورت حداکثر نمودن سود ناشی از تخصیص آب میباشد. ایشان تابع هدف مدل بهینهسازی خود را به صورت حداکثر نمودن سود ناشی از تخصیص آب با قید رعایت مقدار ارتفاع افت مجاز در سطح سفره آب زیرزمینی، تعریف نمود. مقدار سود خالص حاصله از بهره‌برداری از سفره آب زیرزمینی نیز به صورت تابعی از هزینه پمپاژ، مقدار دبی پمپاژ، قیمت بازاری آب زیرزمینی و زمان، در نظر گرفته شده است. نتایج این تحقیق، نشان‌دهنده این بوده است که تدوین مدل بازی‌های همکارانه و برقراری همکاری بین ذینفعان، امکان برقراری بهره‌برداری پایدار از منابع آب زیرزمینی مشترک را مهیا خواهد کرد.
Xiaokai et al. (2006) سه مدل جهت تخصیص آب رودخانهی زرد با استفاده از تئوری بازی‌ها معرفی نموده است. در این مدلهای تخصیص به ترتیب از سه روش زیر استفاده شده است:
1- سهمیه‌ از پیش تعیین‌شده به هر مصرف‌کننده
2- برداشت تنظیم‌نشده‌ آب
3- مقدار حقابه‌های‌ تعیین‌شده با در نظر گرفتن تجارت حقابه‌ها.
در این تحقیق،‌ به منظور بازتوزیع منافع حاصله، با توجه به ذینفعان حاضر، از مدل چانه‌زنی Nash-Harsanyi کمک گرفته شده است. نتایج حاصله برتری روش سوم را تأیید میکنند. مدل ارائه‌شده در این تحقیق، نیز عدم‌قطعیت‌ها را در مسأله تخصیص آب در نظر نگرفته است و کیفیت آب را نیز در تخصیص، لحاظ نمی‌کند.
Salazar et al. (2007) مدلی را به منظور حل اختلاف در بهره‌برداری مشترک از منابع آب زیرزمینی با استفاده از نظریه بازی‌ها توسعه داده و اثرات زیست‌محیطی نامطلوب ناشی از افزایش برداشت از سفره آب زیرزمینی به منظور افزایش سود حاصله از تولید محصولات کشاورزی را مورد بررسی قرار دادند. همچنین ایشان، افزایش بار آلودگی حاصله از ازدیاد مصرف کود‌های شیمیایی به منظور تولید محصولات کشاورزی بیشتر را نیز در مدل خود در نظر گرفتند. ایشان به منظور تعیین تخصیص‌های بهینه از بین 12 سناریوی مختلف برداشت آب از سفره آب زیرزمینی، از تئوری بازی‌های همکارانه استفاده کردند. در این تحقیق، به کمک چهار روش مختلف حل اختلاف بر مبنای تئوری بازی‌ها، سناریوی بهینه برداشت از سفره آب زیرزمینی ایالت Guanajuato در مکزیک را تعیین نمودند. از جمله نکات قوت این تحقیق، در نظر گرفتن همزمان دو معیار حداکثر‌سازی منافع اقتصادی و حداقل‌سازی مقدار آلودگی آب به نیترات، برای انتخاب سناریوی برتر برداشت آب بوده است.
McKinney and Teasley (2007) متدولوژی مناسب براساس بازی همکارانه برای بهره‌برداری از رودخانهی Syra Darya که بین سه کشور قرقیزستان، ازبکستان و قزاقستان مشترک است، ارائه کردند. این سه کشور به منظورهای متفاوتی از یکدیگر از این رودخانه برداشت میکنند. کشور قرقیزستان که در بالادست رودخانه قرار دارد، بیشتر به منظور تولید انرژی برقابی از رودخانه برداشت میکند در حالی که دو کشور دیگر با توجه به آنکه پتانسیل تأمین انرژی از منابع دیگر را دارند، جهت مصرف شرب و کشاورزی از این رودخانه بهرهبرداری میکنند. محققان این تحقیق، پیشنهاد دادند با توجه به شرایط حاضر کشور ازبکستان و قزاقستان در ازای بهرهبرداری از رودخانه، منابع انرژی خود را در اختیار کشور قرقیزستان بگذارند. ایشان جهت تعیین مقدار پرداخت مالی به ازای آب رها شده از کشور قرقیزستان از بازی همکارانه Shaply استفاده نمودند. باید توجه داشت که این مدل کیفیت آب بازگشتی و عدم‌قطعیتهای موجود را درنظر نگرفته است.
Saak and Peterson (2007) با توجه به آنکه گاهی در مسائل مدیریت منابع آبی اطلاعات موجود دارای نقصهایی میباشند، ایشان مدلی بر مبنای بازی با اطلاعات ناقص به منظور بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی تدوین کردهاند. در تحقیق حاضر آنها نقص اطلاعات مربوط به عدم دانش از مشخصات دقیق سفره آب زیرزمینی، تأثیر مقدار برداشت آب یک مصرف‌کننده بر سود سایر مصرف‌کنندگان و غیره در نظر گرفتند و در نهایت نتایج حاکی از آن است که نقص اطلاعات تصمیمگیران میتواند در کاهش یا افزایش سود و مقدار آب مصرفی تأثیرگذار باشد.
Wang et al. (2008) با استفاده از رویکرد تئوری بازی‌های همکارانه مدلی را جهت تخصیص عادلانه و مؤثر آب درحوضه رودخانهای واقع درAlberta کانادا ارائه دادند. یافتههای پژوهش نشان میدهد تخصیص همکارانه آب در میان آببران براساس این رویکرد، رفاه و رضایت در حوضه را افزایش داده و از خسارات ناشی از کمبود آب میکاهد.
Yang et al. (2008) به منظور بهرهبرداری از رودخانه Guanting در شمال چین، از مدل کمی و کیفی براساس تئوری بازی‌ها استفاده نمودند. در مدل بازی در نظر گرفته ‌شده در این تحقیق، دو سطح در نظر گرفته شده است. بازی سطح اول بین دو استان بالادست و پایین‌دست رودخانه Guanting صورت می‌پذیرد و سپس بازی سطح دوم، در داخل استان پایین‌دست و به منظور توزیع آب مابین شهرهای این قسمت انجام می‌شود. در این تحقیق، شرایط غیر همکارانه و همکارانه بین ذینفعان در نظر گرفته شده و برای بازتوزیع سود حاصل از حالت برقراری بازی همکارانه، از راه حل نش استفاده شده است. ایشان در این تحقیق،‌ به این نتیجه رسیدند که با برقراری شرایط همکارانه بین ذینفعان، سود اقتصادی حاصله از تخصیص آب، به مقدار زیادی افزایش خواهد یافت. در این تحقیق، تأمین نیاز‌ها در حالت همکاری و تدوین مدل بازی همکارانه، نادیده گرفته شده و صرفاً حداکثرسازی سود اقتصادی حاصله از توزیع همکارانه آب بین ذیفنعان مختلف، در نظر گرفته شده است. در حالی که، عدم‌قطعیت‌های موجود در تشکیل همکاری و منافع حاصله از آن، در نظر گرفته نشده است.
Kucukmehmetoglu (2009) اثرات اقتصادی و سیاسی حاصله از سرمایه‌گذاری‌های صورت پذیرفته در بخش منابع آب را مورد بررسی و تحلیل قرار دادند. در این تحقیق، اثرات ایجادشده از ساخت مخزن سد بر روی رودخانه‌های دجله و فرات ما‌بین کشور‌های ترکیه، عراق و سوریه بررسی شده است. در متدولوژی به کار رفته در این تحقیق، جهت محاسبه سود هر کشور و همچنین سود ائتلاف‌های ممکن از مدل بهینه‌سازی خطی استفاده شده است. همچنین از تئوری بازی‌ها به منظور بررسی و تعیین اثرات ساخت مخزن‌های ذخیره‌ آب استفاده شده است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد در صورتی که همکاری بین کشورها شکل بگیرد، کشورهای عراق و سوریه در دوره‌های خشکسالی، سود قابل توجهی را از طریق عملکرد مخازن کشور ترکیه به دست خواهند آورد. همچنین نتایج این تحقیق نشان دهنده این بوده است که در صورت برقراری همکاری مابین کشورهای ذینفع، به بسیاری از مخازن ساخته‌شده نیازی نخواهد بود. در نتیجه اگر همکاری، قبل از ساخت مخازن صورت می‌گرفت، هزینه‌های ساخت این مخازن صرفه‌‌جویی شده و علاوه بر آن میزان تبخیر و درنتیجه هدرروی آب نیز به میزان قابل توجهی کاهش می‌یافت. این مطالعه نشان می‌دهد که همکاری بین طرفین علاوه بر سودی که از طریق توزیع بهینه‌ آب خواهد داشت می‌تواند سود قابل توجهی را نیز از دیگر جهات نصیب طرفین درگیر بکند. البته در این تحقیق، قدرت تأثیر در تصمیم‌گیری، ناشی از داشتن زیرساخت‌های بیشتر در نظر گرفته نشده است.
Sadegh et al. (2010 and 2011) و Mahjouri and Ardestani (2010 and 2011) از مدل‌های بازی‌های همکارانه در مدیریت تخصیص آب در طرح‌های انتقال آب بین حوضه‌ای استفاده کردند. در این مطالعات، مدل همکارانه تخصیص آب بین حوضه‌ای، قطعی بوده و صرفاً با در نظر گرفتن ائتلافات ساده و فازی به بررسی نحوه تخصیص آب پرداخته شده است. کارایی مدل‌های ارائه شده در این مقالات با استفاده از اطلاعات طرح انتقال آب از سرشاخه‌های کارون به رفسنجان ارزیابی شده است.
Nikoo et al. (2012b) متدلوژی جدیدی براساس تئوری بازی‌ها جهت تخصیص عادلانهی بار آلودگی در رودخانهها ارائه دادند. در این تحقیق ایشان از بازی فازی Bi-matrix و الگوریتم ژنتیک استفاده نمودهاند. در این روش پس از تخصیص اولیه وتشکیل ائتلافهای ممکن، سود ناشی از تخصیص بازتوزیع گردیده است. جهت تدوین قوانین احتمالی تخصیص در بلند مدت از مدلهای هوش مصنوعی BNs و PSVMs استفاده شده است. ایشان مدل پیشنهادی خود را در حوضه رودخانه زرجوب در شمال ایران به کار گرفته و نتایج آن رضایتبخش بوده است.
Nikoo et al. (2012c) مدلی جدید براساس سه معیار عدالت، پایداری و بهرهوری با استفاده از تئوری بازی‌ها و بهینهسازی بازهای برای عملکرد طرحهای انتقال آب بین حوضهای تدوین نمودند. ایشان در این مدل کیفیت آب و حقابه زیستمحیطی در حوضهای که از آن انتقال صورت میگیرد را در نظر گرفتند. ایشان کارایی مدل را در طرح انتقال آب از رودخانه کارون در جنوبغربی ایران به دشت رفسنجان در مرکز ایران مورد بررسی قرار دادند.
Jafarzadegan et al. (2013) متدولوژی جدیدی جهت تخصیص منابع آب و سود حاصل از آن بین آببران یک سیستم انتقال آب بین حوضهای، با درنظر گرفتن عدمقطعیتهای مرتبط با ضرایب سوددهی ارائه دادند. ایشان جهت تخصیص حقابهها و سیاستهای تخصیص از مدل Integrated Stochastic Dynamic Program استفاده نمودند. سپس سود فازی کل شبکه را طی روندی عادلانه و منطقی به کمک مدل بازی همکارانه Fuzzy Variable Least Core (FVLC) بین آببران بازتوزیع نمودند. ایشان کارایی مدل پیشنهادی خود را در پروژه انتقال آب بین حوضهای از رودخانه کارون به دشت رفسنجان در ایران مورد ارزیابی قرار دادند.
2-4- جمعبندیدر این فصل، برخی از مطالعات انجام‌شده در زمینه روش‌های مختلف مدیریت کمی و کیفی منابع آب و کاربرد تئوری بازی‌ها در مدیریت منابع آب مورد بحث و بررسی قرار گرفتند. بررسی مطالعات قبلی نشان می‌دهد که تاکنون در تخصیص همزمان کمی وکیفی در سیستم مخزن-رودخانه از معیارهای عدالت محور استفاده نشده است. در این پایاننامه ساختار جدیدی جهت تخصیص کمی و کیفی در سیستم مخزن-رودخانه براساس سه معیار عدالت، پایداری و بهرهوری و همچنین با لحاظ عدم‌قطعیتها با رویکرد بهینهسازی سناریوها ارائه شده است.
همانطور که در این فصل اشاره شد تاکنون تحقیقات متعددی در ارتباط با کاربرد تئوری بازی‌ها در مسائل آبی انجام گرفته است. نتایج این تحقیقات نشان میدهد استفاده از این رویکرد در افزایش بهرهوری سیستم، مؤثر است. یکی از نوآوریهای مهم این پایاننامه استفاده از بازی همکارانه



قیمت: 11200 تومان

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *