پایان نامه ها

لوبیا، مالچ، آهن، غلاف، حبوبات، قاره

ارزیابی لوبیا ……………………… 54
چکیده
به منظوربررسی اثرسطوح مختلف آهن واستفاده از مالچ بررشد وعملکرد لوبیاآزمایشی درسال زراعی 1392 به مدت یک فصل زراعی کشت پائیزه بعداز برداشت بادام زمینی در روستای سالستان از توابع آستانه اشرفیه واقع در استان گیلان بااستفاده از آزمایش کرت های خردشده با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی اجرا شد.فاکتور اول در 2سطح شامل استفاده از مالچ وعدم استفاده از مالچ بودوفاکتور دوم اثرات سطوح مختلف،شامل 4 سطح مقادیر مختلف مصرف آهن(0،2،4،6)گرم در لیتر بود.فاصله کاشت بوته ها 15×30سانتی متر بود.از مالچ پوسته برنج به ضخامت 10سانتی متر درکرت هایی که برای استفاده از مالچ در نظر گرفته شده استفاده گردید. جهت اجرای نقشه طرح کرت هاییدر ابعاد 5×2 متر وبه فاصله 50 سانتی متر ازواحد آزمایشی مجاور ایجاد گردیدند.بین تکرارها نیز فاصله ایی حدود 1متر در نظر گرفته شد.در هرتکرار 8کرت ودرمجموع سه تکرار،24 کرت ایجاد گردید.عملیات آماده سازی زمین درشهریور ماه 1392 انجام گرفت.خصوصیات مورد بررسی عبارتند از:ارتفاع بوته، تعدادغلاف سبز،تعدا ددانه سبزلوبیا،عملکرد غلاف سبز لوبیا، تعداد دانه سبز در غلاف، عملکرد بیولوژیک ، عملکرد قسمت های هوایی، عملکرد دانه خشک، عملکرد دانه خشک،عملکرد غلاف خشک، تعداد دانه خشک درهر بوته لوبیا،مورد بررسی قرار گرفت.مقایسه میانگین صفات مورد بررسی نیز نشان دادکه اثر مالچ برارتفاع بوته لوبیا،غلاق سبز،تعداددانه سبز لوبیا، عملکرد غلاف سبز لوبیا، تعداد دانه سبز لوبیا،عملکرد بیولوژی،عملکرد قسمت های هوایی،عملکرد دانه خشک ،معنی دار نشد.یعنی تاثیر چندانی در جذب آب وعناصر غذایی ،از خاک واستفاده از آن ها در لوبیا نداشت،عدم استفاده از مالچ نیز تاثیری بر صفات فوق از طریق کاهش مقدار رطوبت خاک نداشت.اثر مالچ بر عملکرد غلاف خشک در شرایط استفاده از مالچ وعدم استفاده از مالچ تفاوت معنی داری وجود داشت وهمچنین اثر مالچ به تعداد دانه خشک در هر بوته در لوبیا بسیار معنی دار شد.اثر مقدار آهن برصفات فوق اثر معنی داری داشت، بیشترین ارتفاع بوته با مصرف 2 در هزار وکمترین ارتفاع بوته در مقدار 6 در هزار بود.مصرف 2 در هزار بخاطر کاهش فتواکسیداسیون اکسین در ساقه لوبیا،باعث افزایش ارتفاع بوته شد،همچنین بر سایر صفات،با مصرف آهن معنی دار بودوبا افزایش مقدار مصرف آهن به 6 در هزار به طور قابل توجهی افزایش پیدا کرد که تفاوت آماری معنی داری با سایر صفات مصرف داشت.با افزایش مصرف آهن به 4 تا 6 در هزار باعث شد که تعداد غلاف سبز تشکیل شده در بوته های لوبیا کاهش یابد که از طریق زردی و مسمومیت در بوته نشان داد.نتیجه این که وارد شدن خسارت به سیستم فتوسنتزی بوته لوبیا باعث به هم خوردن توزیع مواد فتوسنتزی بین قسمت های رویشی وزایشی شده واین امر ریزش گل هاوکاهش تشکیل غلاف ها را به دنبال داشته است. اثر متقابل مالچ×مقدار مصرف آهن به تعداد غلا فه در بوته لوبیا معنی دار نشد.اثر مقدار آهن برعملکرد خشک همانند سایر صفات بودوبیشترین عملکرد غلاف خشک از مقادیر مصرف 2و4 در هزار آهن به دست آمد با افزایش مقدار مصرف تا6در هزار عملکرد غلاف خشک کاهش یافت به نظر می رسد این کاهش عمدتا ناشی از کاهش حجم بوته در واحد سطح و نیز کاهش غلاف تشکیل شده در واحد سطح باشد.
کلمات کلیدی: مالچ، آهن، لوبیا، عملکرد، محلول پاشی، خاک
فصل اول
مقدمه
افزایش جمیعت جهان وتخریب منابع طبیعی وبه دنبال آن نیاز مبرم به افزایش تولیدات غذایی ازمشکلات اساسی دنیای امروز به شمار می رود.درواقع افزایش جمیعت جهان وبه دنبال آن نیاز بشر به موادغذایی،سبب فشارمضاعفی به منابع طبیعی شده ودر این راستا پایداری سیستم های کشاورزی موردتهدیدقرار گرفتند.به همین دلیل توجه به تاریخ مناسب جهت کاشت گیاهان و طراحی و اجرای سیستم های پوشش مانندی همچون انواع مختلف مالچ مورد نیاز میباشد که بتواند ضمن حفظ طبیعی ،عملکرد راهم افزایش دهد.دانه حبوبات از جمله لوبیا به عنوان یکی از مهمترین منابع گیاهی غنی از پروتئین بعد از غلات و دومین منبع مهم غذایی انسان به شمار می رود.(باقری وپارسا 1376). بنابر این توجه به کاشت لوبیا و تلاش برای بهبود عملکرد و اجرای عملکرد این گیاه بسیار حائز اهمیت است.لوبیا برای این که رشدمناسبی داشته باشد،درخاک های آهکی و قلیایی کشت می شود با توجه به کشت لوبیا در خاک های آهکی وزیاد بودن مقدار بی کربنات خاک درآنهاکمبود برخی ازعناصرنظیر آهن در این گیاه مشاهده می شود.زیرااین گیاه یکی از گیاهانی است که نیازبه آهن زیادمی باشد.علت این امرنیزانجام تثبیت ازت دراین گیاه می باشد.زیرا آهن یکی ازعناصری است که براساس طبقه بندی های فیزیولوژی، باعث فعال سازی آنزیم هاونیز انتقال الکترون درگیاهان می شودودرگیاه لوبیانیزاین عنصر در ساختارآنزیم نیتروژناز،در ترکیب لگ هموگلوبین وهمچنین در ساختار مولکول فردوکسین که عمل انتقال الکترون رادرتثبیت ازت انجام میدهد،مشاهده می شوداز آنجایی که خاک های زیرکشت لوبیادرشهرستان آستانه اشرفیه دارای بستر مادری آهکی هستند،در نتیجه طبق بررسی pH های انجام شده،این خاک هااز نظربی کربنات کلسیم ونیزکلسیم محلول درخاک بسیارغنیبودو آنها نیز معمولا بالاتر از7 است.مجموعه این عوامل باعث شده که بوته های لوبیادرمراحل رشدخودکمبودآهن رابه وضوح نشان دهند،زیرا بوته های لوبیا به کمبودآهن بسیارحساس هستند علاوه براین،افزایش هزینه نهاده ها،کاهش دسترسی به علف کش های جدیدومقاومت علف های هرزبه علف کش ها،پایداری سیستم های رایج تولیدمحصول راکاهش میدهد(کانلی وهمکاران ، 2001) . به همین دلیل استفاده ازروش های غیرشیمیایی وسازگار با محیط زیست برای کنترل علف های هرز رو به گسترش است . از جمله این روش ها می توان به مالچ بقایای گیاهی اشاره کردهمچنین، یکی از راهکارهای مناسب برای حفظ منابع موجوددرخاک جلوگیری از تلفات آب است که تبخیرازسطح خاک بخشی از آن می باشد.به منظور کاهش تبخیر و حفظ رطوبت به مدت طولانی درخاک، استفاده از مالچ در سطح خاک و یا شخم زدن بعداز آبیاری می تواند موثرواقع گردد.ازآنجایی که بررسی توام اثرآهن و استفاده ازمالچ میتواندنتایج حائزاهمیتی ازنظر میزان تاثیر گذاری برعملکردواجزای عملکرددرگیاه لوبیاداشته باشد،در نتیجه این تحقیق با هدف تعیین مناسب ترین مقدارمصرف آهن جهت دستیابی به عملکردمطلوب دراستان گیلان ونیزبررسی کاربرداستفاده ازمالچ به عملکرد واجزای عملکردلوبیامحلی گیلان به مرحله اجرا درآمد .
فصل دوم
بررسی منابع
2-1- مبدا و پیشینه لوبیا
مبدا لوبیا از نواحی گرمسیری آمریکای جنوبی است وکاشت آن در آمریکااز ادوار خیلی قدیم مرسوم بود.بسیاری ازانواع این گیاه قبل از کشف آمریکا بوسیله سرخپوستان بومی آمریکا کاشته شدو مورداستفاده قرارمیگرفته است(کوچکی و بنایان اول ،1372 ).لوبیای معمولی با نام های مختلف لوبیا فرانسوی و یا لوبیا سبز شناخته می شونداز جنس (phaselous )بوده و شامل 220 گونه است، 20گونه زراعی آنها برای تولیدغلاف سبز یا بذر خشک بیشتر موردکشت وکار قراردارندواغلب درمناطق گرمسیری دنیاانتشاریافته اند.براساس مبداء(منشاء) پیدایش گونه های این جنس به دوگروه تقسیم می شوند:
الف – گونه هایی با مبداء قاره آمریکا(گونه های دنیای جدید )
ب – گونه هایی با مبداء آسیایی (گونه های دنیای قدیم)
مقایسه صفات مورفولوژیک،اکولوژیک،توزیع جغرافیایی،روابط ژنتیکی سوابق باستان شناسی نشان میدهدکه انواع وحشی لوبیا از قاره آمریکا(مرکزی و جنوبی)منشاء یافته اندبا مطالعه روی مارکرهای مولکولی،دو مرکز تنوع بزرگ جغرافیایی شامل آمریکای مرکزی (منطقه فرو آمریکا 1 ) و آمریکای جنوبی ( منطقه آند 2 ) برای لوبیا معرفی کرده اندویک کمربند انتقال بین این دوناحیه در شمال پرو یافته اند.ایزولاسیون جغرافیایی و خودباروری گیاه لوبیا مانع انتغال ژن های یک مبداء یا جمیعت به مبداءیاجمعیت دیگرشده که دلیل عمده اختلاف بین ژنوتیپ های این دومرکز بوده است.گونه های آمریکایی دارای غلاف های بزرگ و نسبتا”پهن،نوک دارمحتوی چندین بذر درشت (4 تا 8 بذر در هر غلاف )وگوشوارک های کوچک ومیخی شکل هستند.برخی انواع لوبیادر این گونه عبارتنداز لوبیا تپاری ، لوبیا فرنگی و یالوبیالیما(انواع دانه درشت در آمریکای جنوبی ودانه ریزدر آمریکای مرکزی)لوبیارونده،لوبیا فرم رونده وغیره(مجنون حسینی،1387)گونه های دنیای قدیم (آسیایی) دارای غلاف های کوچکتر،استوانه ای،بدون نوک،محتوی تعدادزیادی بذرکوچک(گاهی تا 20 عدد درهرغلاف)و گوشوارک پهن و سیخی شکل هستند.مبداء لوبیای معمولی احتمالا بخش های قاره آمریکای جنوبی در مکزیک و گواتمالا است.واویلوف با توجه به تغییرات ژنتیکی زیادآنها که درآمریکای مرکزی وجنوب مکزیک یافت شده این مناطق رامبداء میداند.لوبیا 4 تا 7 هزارسال قبل از میلاددرمکزیک وبین 1تا 3 هزار سال قبل از میلاد توسط بومیان آمریکا کشت وکار می شده که باکشف تازه آمریکا زراعت آن دردنیا گسترش پیدا کرده است.در دنیا تاکنون چهل هزاررژیم پلاسما لوبیا جمع آوری شده که اکثر آنها به دومنطقه خشک و مرکز پیدایش آمریکای جنوبی و مرکزی تعلق دارند. لوبیا در پنج قاره جهان کشت می شودوباداشتن 22 تا 25 در صد پروتئین گیاهی محسوب میشود.(مجنون حسینی ، 1387 )
2–2-سطح زیرکشت وتولیدلوبیادرایران وجهان
بررسی آمارپانزده ساله(1955- 1980)نشان می دهدکه کل تولید لوبیادرجهان بین دهه ی 70 تا 80 ازرشدآمار قابل توجهی برخورداربوده است ولی دردهه ی 90 از روندافزایش تولیدآن خصوصا درسال 1995کاسته شده است.در سال 1979 میلادی تولید جهانی لوبیا 13382هزار تن بودکه درسال 1995 به 17818 هزار تن رسید.در بین قاره ها،آسیا بیشترین مقدار تولید لوبیارا به خود اختصاص داده است.بزرگترین کشورهای تولیدکننده لوبیا در آسیاکشور های چین،هندوستان،سریلانکا،پاکستان،برمه، ویتنام و تایلند می باشد.پس از آسیا،آمریکامقام دوم را داراو آرژانتین،برزیل،آمریکا،مکزیک ازبزرگترین کشورهای تولید کننده ی این قاره می باشد و 8/86 در صدسطح زیرکشت و 2/87 در صد تولید کل جهان در این قاره قرار دارد(کوچکی و بنایاناول،1372)آفریقا،اروپا،اقیانوسیه رتبه های بعدی را به خود اختصاص داده اند(کوچکی وبنایان اول ، 1372)آفریقا ،اروپا،اقیانوسیه رتبه های بعدی رابه خوداختصاص داده اند .(باقری و همکاران ، 1376)در سال 1995 بیشترین عملکرد لوبیا مربوط به قاره اروپا(951کیلو گرم )وکمترین آن مربوط به قاره آسیا(578 کیلو گرم)میباشد.به طورکلی کمترین عملکرددر واحد سطح حبوبات درآسیا وآفریقا وبیشترین عملکرددرواحد سطح دراروپا می باشد.تولید بالای حبوبات درآسیا ناشیاز سطح زیر کشت زیادآن و زیاد بودن تولیددر واحد سطح دراروپا ناشی از وفورآب می باشد.درایران به علت کمبود آب بخش عمده از حبوبات در شرایط دیم و آن هم با عملکرد پایین تولید می شود.براساس آمار های سازمان خواربار کشاورزی(FAO)سطح زیر کشت لوبیا در سال های 2000 تا 2004 میلادی بین 67 تا 71 هکتار بوده است که تولیددر همین دوره بین 54 تا 60 میلیون تن برآورد شده است ( FAO، 2004 )در طی سال های ذکر شده کشت حبوبات در ایران 1 تا 5/1 میلیون هکتار و تولید نیز بین 475 تا 695 هزار تن بوده است.از نظر عملکرد مکان سی و یکم آسیا قرار دارد.سطح زیر کشت انواع لوبیا در ایران در سال 1385 در حدود 97310 هکتار و میزان تولید آن حدود 2078 هزار تن بوده است.متوسط عملکرد لوبیا در ایران و در زراعت های آبی 2340 کیلو گرم در هکتارودرزذاعت دیم 1100 کیلوگرم در هکتار بوده است . مهمترین استان های کشت و تولید لوبیا در کشور در سال 1386 استان های مرکزی،فارس،لرستان، خوزستان،زنجان،اذربایجان شرقی،اصفهان،چهار محال وبختیاری، اردبیل ، گیلان ، و کرمان میباشند . کمترین سطح زیر کشت لوبیا مربوط به استان های بوشهر،قم،یزد،سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی می باشند.(مجنون حسینی ، 1387 )در استان گیلان همه ساله 3500 هکتاراز اراضی،زیرکشت لوبیا می رود (نیکانفر ، 1373 ).
2 – 3- اهمیت اقتصادی لوبیا
برخی حبوبات در تجارت بین الملل افزون بر تولید روغن برای مصارف مختلف تغذیه انسان و دام استفاده می شوند.اهمیت آنها بعد از غلات است و در ایران پس از گندم و برنج قرار دارند.اراضی تحت کشت حبوبات برای تولید دانه خوراکی حدود 10 درصد مساحت زیر کشت غلات است و میزان تولید کل آنها حدود 5/3 درصد می باشد.(مجنون حسینی ، 1387 ).در بین حبوبات سویا و نخود از لحاظ سطح زیر کشت به مقام اول تا سوم دارا می باشند . به طور کلی کشور های هند ، روسیه ، چین ، برزیل ، ترکیه ، مکزیک ، آمریکا ، کانادا ، استرالیا ، فرانسه ، نیجریه ، اتیوپی ، ایران جزء کشور های اصلی و پنج کشور کانادا ، استرالیا ، آمریکا و چین و میانمار جزء عمده ترین کشور های صادر کننده حبوبات در جهان به شمار می روندکه در مجموع 66 درصد کل صادرات حبوبات را به خود اختصاص داده اند.حبوبات به عنوان دومین منبع غذایی بشر پس از غلات عمده ترین منبع پروتئین گیاهی محسوب می شوند.در بین حبوبات از لحاظ سطح زیر کشت و ارزش اقتصادی مقام اول متعلق به لوبیااست.
2 – 4- خصوصیات گیاه شناسی لوبیا
لوبیا با نام انگلیسی کامنین ،از راسته رزالس ،خانواده لگومینوزه،زیر خانوادهپاپیلیونیده، شاخه فاسئولوس و جنس فاسئولوس است( باقری و همکاران، 1380). لوبیا یکی از مهمترین حبوباتی می باشد که سهم عمده ای دررژیم غذایی دارد و تامین کننده بخش مهمی از پروتئین مورد نیاز انسان است.این گیاه با داشتن 22 تا 25 درصد پروتئین،56تا58درصد کربوهیدرات در بسیاری از کشورهای در حال توسعه به عنوان یکی از منابع مهم پروتئین گیاهی محسوب می شود.لوبیا به علت داشتن غده های ریزوبیوم ریشه درافزایش نیتروژن خاک از طریق تثبیت نیتروژن هوا موثر می باشند.دانه های آن حاوی 20 تا 22 درصد پروتئین بوده که در جیره غذایی اهمیت زیادی دارد و بوته ها د

متن کامل پایان نامه ها در 40y.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *