خورشیدی، کلکتور، لیموترش، محفظه، al,، آون

د اقتصاد و همچنین امر صادرات میوه نماید و در این روش کیفیت و مدت نگهداری میوه از اهمیت به سزایی برخوردار است بنابراین یافتن راه حل مناسب در جهت خشک کردن میوه امری ضروری به حساب می آید و این امر می تواند کمک زیادی به ادارات کشاورزی و همچنین اقتصاد نماید.
1- 5- 2- اهداف علمی
یکی از اهداف اصلی خشک کردن خورشیدی لیموترش و کاهش ضایعات پس از برداشت است.
بررسی درصد چروکیدگی لیموترش در خشک کن سنتی آفتابی نسبت به دو روش دیگر.
بررسی سرعت خشک شدن لیموترش در خشک کن خورشیدی نسبت به روش خشک کردن سنتی.
بررسی شدت افت رطوبت در روش آون نسبت به دو روش دیگر.
بررسی آلودگی میکروبی در روش های خشک کردن خورشیدی، سنتی و آون.

فصل دوم
سوابق پیشین

پانگاوان و همکاران، یک خشک کن خورشیدی با جریان طبیعی هوا طراحی کرده و آن را برای خشک کردن انگور استفاده نمودند. نتایج مطالعه آن ها نشان داد که سرعت خشک کردن با این روش به طور قابل توجهی بیشتر از خشک کردن خورشیدی باز یا خشک کردن در سایه است (Pangavhane and et al, 2002).
کریم و هاولادر، کارایی کلکتور خشک کن خورشیدی با مجاری V شکل را بررسی نمودند و به این نتیجه رسیدند که کارایی این نوع کلکتور 12 درصد بیشتر از کلکتور صفحه تخت با طراحی مشابه است (Karim and et al, 2005).
سهیلی مهدیزاده و همکاران، با طراحی ساخت خشک کن خورشیدی با همرفت اجباری، به خشک کردن سبزی های برگی شکل پرداختند و عملکرد کلکتور خورشیدی دستگاه را ارزیابی نمودند. نتایج نشان دادند که در کلکتور ساخته شده، در حدود 82% از کل تلفات حرارت از طریق صفحه پوشش گلکتور، 14 درصد از پشت کلکتور و 4 درصد از طریق سطوح جانبی کلکتور است (سهیلی مهدیزاده و کیهانی، 1385).
آبن و همکاران، تأثیر اضافه کردن موانع مختلف روی سطح کلکتور خشک کن خورشیدی را بررسی نمودند. نتایج آن ها نشان داد که موانع مذکور، با ایجاد اغتشاش در مسیر جریان هوای گرم، عامل بسیار مهمی در جهت بهبود کارایی کلکتور محسوب می شوند ولی شکل، ابعاد، جهت و موقعیت این موانع به طور قابل توجهی در کارایی کلکتور تأثیر گذار هستند (Abene and et al, 2004).
زارع و همکاران، با طراحی خشک کنی خورشیدی از نوع فعال تلفیقی و استفاده از آن در خشک کردن شلتوک، نشان دادند که دبی جرمی هوا در خشک کن و فاصله زمانی تخلیه محصول، اثر معنی داری بر کاهش رطوبت شلتوک خروجی دارند (زارع و همکاران، 1384).
ساسیلیک و همکاران، در مقایسه خشک کن خورشیدی تونلی با خشک کردن سنتی به این نتیجه رسیدند که میوه خشک شده در خشک کن تونلی رنگ بهتری و روشن تری نسبت به حالت سنتی دارد. باید توجه داشت که خشک کن خورشیدی مورد مطالعه آن ها از نوع مستقیم بوده و محصول در معرض نور مستقیم خورشید قرار داشته است (Sacilik and et al, 2005).
برازجانی و همکاران طی بررسی فرآیندهای مختلف در خشک کردن موز توسط مایکروویو بیان کردند که نمونه های تیمار شده نسبت به نمونه های شاهد زمان خشک کردن کاهی می یابد اما اهنگ خشک کردن از روند خاصی پیروی نمی کند و با افزایش توان ماکروویو آهنگ خشک کردن افزایش و زمان خشک کردن کاهش می یابد، همچنین با افزایش ضخامت برش ها آهنگ خشک کردن افزایش و زمان خشک کردن کاهش می یابد (زیرجانی و توکلی پور، 1389).
در تحقیقی که توسط مسکن و همکاران انجام شد، موزهای رسیده در سه روش خشک کردن با جابجایی هوا، خشک کردن با مایکروویو و ترکیب این دو روش خشک شدند و نتایج، نشان داد که زمان خشک کردن در روش جابه جایی هوا طولانی تر از دو روش دیگر بود و سرعت های خشک کردن بالاتر در تان بالاتر مایکروویو مشاهده شد. همچنین موز خشک شده با روش ترکیبی، رنگ روشن تر و مقدار جذب مجدد آب بیشتری داشت. تغییر در میزان رنگ وابسته به شدت مایکروویو نبود و تغییرات رنگ در روش جابه جایی هوا بیشتر از دو روش دیگر بود و هیچ یک از نمونه های خشک شده مجدداً رطوبت اولیه خو را به دست نیاوردند (Maskan, 2000).
چو و همکاران برای خشک کردن میوه از خشک کن پمپ حرارتی که یک خشک کن دو مرحله ای با هوای داغ بود، استفاده کردند. در این روش، مشخص شد که اگر دمای هوا در ابتدای خشک کردن بالاتر باشد و به تدریج در حین فرآیند خشک کردن کاهش یابدف رنگ محصول بهبود یافته، زمان خشک کردن کاهش می یابد (Chua and et al, 2002).
صالحی زاده و همکاران در بررسی اثرات دما در فرآیند خشک کردن به روش جا به جایی بر روی ویژگی های کیفی برگه زرد آلود بیان کردند که دمای فرآوری بر روی شاخص های کیفی قهوه ای شدن، جذب مجدد آب و باقی مانده دی اکسید گوگرد اثر معنی داری دارند، در حالی که بر روی چروکیدگی و سختی بافت فرآورده نهایی، تأثیر معناداری ندارد (صالحی زاده و همکاران، 1390).

فصل سوم
مواد و روش کار

3-1- انواع روش های خشک کردن در پژوهش
3- 1- 1- ساخت دستگاه خشک کن خورشیدی
در پژوهش حاضر خشک کن خورشیدی توسط شرکت پلار اصفهان ساخته خواهد شد. قسمت های اصلی این خشک کن عبارتنداز: کلکتور، محفظه خشک کن، فن دوار، هواکش و پایه کلکتور، قابی مستطیل شکل از جنس آلومینیوم با طول 200 و عرض 92 و ضخامت 8 سانتی متر است که سطح بالایی آن توسط یک صفحه شیشه با ضخامت 4 میلی متر پوشیده شده است. سطح زیرین آن نیز با ورق گالوانیزه گرفته شده است. برای جلوگیری از اتلاف حرارتی از سطح پایینی کلکتور، روی ورق گالوانیزه یک لایه 2 سانتی متری عایق پشم و شیشه قرار خواهد گرفت. روی عایق، یک صفحه آلومینیوم با کانال هایی جهت هدایت هوا وجود دارد. صفحه های جاذب از جنس آلومینیم پوشش دار بوده که توسط شرکت سان استریپ کشور سوئد تهیه خواهد شد. به منظور بهبود راندمان انتقال گرما از صفحات به هوا، صفحات جاذب در فاصله بین پوشش شیشه و کانال های عبور هوا قرار گرفته اند به طوری که دو فضا برای عبور هوا در رو و زیر این صفحات وجود قرار خواهد گرفت. به منظور ورود و خروج هوا، شکاف هایی با طول 75 و عرض 5 سانتی متر در پایین و بالای کلکتور ایجاد خواهد شد. کلکتور با زاویه 45 درجه نسبت به سطح افق بر روی پایه نصب گردید. محفظه خشک کن با ارتفاع 70 و طول و عرض 45 سانتی متر به صورت دو جداره خواهد بود که جدار خارجی آن از جنس ورق گالوانیزه و جدار داخلی را ورق آلومینیومی تشکیل خواهد داد. بین دو جداره عایق از پشم و شیشه با ضخامت 5 سانتی متر پر شده خواهد شد. درب محفظه خشک کن دارای شیشه دو جداره خواهد بود و به وسیله نوارهای لاستیکی در حاشیه، به صورت کامل آب بندی گردیده است. داخل محفظه خشک کن به وسیله 5 عدد سینی از جنس توری آلومینیومی که به صورت کشویی حرکت خواهد کرد، طبقه بندی شده است. محفظه خشک کن روی پایه اصلی و در بالای لکتور قرار رفته است و رابطی از جنس ورق گالوانیزه خرجی کلکتور را به قسمت ورودی در پایین محفظه خشک کن وصل کرده است که این رابط نیز دو جداره بوده و با پشم شیشه عایق بندی شده است. روی محفظه خشک کن، هواکشی با طول 45 سانتی کتر و به صورت یک مخروز ناقص قرار گرفته است و روی هواکش یک فن دوار به قطر 25 سانتی متر وجود دارد که این فن توسط جریان باد چرخیده و به همرفت طبیعی هوا در کلکتور و محفظه کمک می کند (Pangavhane and et al, 2002).
3- 1- 2- خشک کردن در خشک کن خورشیدی
در فاصله زمانی پژوهش، لیموترش ها روی 5 قطعه توری پلاستیکی با ابعاد 15 در 15 سانتی متر و با وزن مشخص قرار داده خواهند شد. سپس لیموترش و توری ها در طبقات مختلف خشک کن خورشیدی گذاشته شد و به وسیله آن ها افت رطوبت طی زمان خشک کردن بررسی شد. برای سنجش رطوبت نسبی هوای خشک کن از دو سری دماسنج های حباب خشک و مرطوب در بالا و پایین طبقه سوم استفاده خواهد شد و در فواصل زمانی، دماها قرائت خواهند شد و با استفاده از چارت سایکرومتری، رطوبت نسبی هوا به دست خواهد آمد (شکل 1-3) (اکبری و همکاران، 1388).
شکل (1-3) طرح شماتیک از دستگاه خشک کن خورشیدی

3- 1- 3- خشک کردن در آون آزمایشگاهی
خشک کردن در دماهای 50، 60، 70 و 80 درجه سیلسیوس و در سه ترار انجام خواهد شد. لیموترش ها بر روی سه ورقه آلومینیومی با ابعاد 15در 15 سانتی مرت با وزن مشخص قرار گرفت. وزن اولیه ورق آلومینیومی و لیموترش اندازه گیری و در سه قسمت متفاوت از آون قرار داده خواهد شد. قبل از گذاشتن نمونه ها در آون، دمای مورد نظر در آون تنظیم خواهد شد. سه قطعه فویل آلمونیومی مذکور برای بررسی افت رطوبت طی زمان استفاده خواهد شد. غیر از این سه قطعه ورق، قسمت های دیگر قفسه های آون نیز به وسیله فویل آلومینیومی پوشیده خواهد شد و لیموترش روی آن قرار داده خواهند شد که از آن ها در فواصل زمانی (5، 15، 30، 45، 60، 80، 100 و 120 دقیقه و مابقی هر 30 دقیقه) و برای آزمایش های کیفی نمونه برداری خواهد شد (اکبری و همکاران، 1388).
3- 1- 4- خشک کردن در معرض نور مستقیم خورشید (روش سنتی)
در فاصله زمانی انجام پژوهش، لیموترش ها بر روی سه قطعه توری پلاستیکی با ابعاد 15 در 15 سانتی متر در معرض نور مستقیم خورشید پهن شدند و در طی زمان، افت رطوبت آن ها تعیین خواهد شد. علاوه بر آن برای اندازه گیری دما، سه ترموکوپل در هوای محیط و سطح زیرین و بالای لیموترش ها نصب خواهند شد که هر 5 دقیقه دماها به وسیله یک دستگاه جمع آوری کننده داده ذخیره خواهد شد. رطوبت نسبی هوا نیز با اندازه گیری دمای خشک و مرطوب هوا تعیین شد (اکبری و همکاران، 1388).
3- 2- روش تهیه نمونه لیمو
پس از مشخص نمودن یکی ازباغات لیمو درجهرم که ازنظریکنواختی خاک، شیب زمین، سن وواریته درختان، تراکم وفاصله درختان درحداستانداردباشد، عملیات تأمین موادغذایی، آبیاری، مبارزه باآفات وبیماریهاوعلفهای هرزدرطول آزمایش انجام خواهدشد. سپس درفصل برداشت محصول، تعداد 1000 عددمیوه لیموی کاملاٌ هم وزن وهم اندازه وهم شکل ویکنواخت ازنظررنگ میوه وکاملاٌسالم ازنظرعدم آلودگی قارچی انتخاب شدند.
3- 3- روش اجرای پژوهش و گروه بندی لیمو
درخشک کن به روش آون دردمای 50 درجه سانتیگراد، تعداد 50 پاکت کاغذی( هرپاکت به عنوان یک تکرار) که درهر پاکت تعداد 10 عدد میوه لیمو( هرمیوه به عنوان یک نمونه) قرارداده خواهد شد.
درخشک کن به روش خورشیدی، تعداد 5 پاکت و درهرپاکت تعداد 10 عدد میوه قرارداده خواهدشدواندازه گیریهای مورد نیاز انجام خواهدشد.
درروش خشک کن به روش دستی، تعداد 3 پاکت و درهرپاکت تعداد 10 عدد میوه قرارداده خواهدشد.
3- 3- 1- مشخصات طرح آماری
3- 3– 1 – 1– نام طرح
کاملاًتصادفی نامتعادل(باتکرارمتفاوت برای هرتیمار).
3- 3– 1 – 2–تیمارها
تیمار1 ) خشک کردن درآون آزمایشگاهی دردمای 50 درجه ساتیگراد .
تیمار2 ) خشک کردن درآون آزمایشگاهی دردمای 60 درجه ساتیگراد .
تیمار3 ) خشک کردن درآون آزمایشگاهی دردمای 70 درجه ساتیگراد .
تیمار4 ) خشک کردن درآون آزمایشگاهی دردمای 80 درجه ساتیگراد .
تیمار5 ) خشک کردن درخشک کن خورشیدی در3 قطعه یاتکرار.
تیمار6 ) خشک کردن درنورمستقیم خورشیددر5 قطعه یاتکرار.
3- 3– 1 – 3–تکرار تیمار
تکرار تیمارها به صورت زیر می باشد:
6 5 4 3 2 1 تیمار
تکرار

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10
3- 4- آزمون های میکروبی
3- 4- 1- شناسایی کپک و مخمر
نمونه های لیمو در روش های مختلف خشک کردن، از نظر شمارش تعداد کپک و مخمر مورد ارزابی قرار گرفتند. نمونه های خشک شده، مطابق روش های استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مورد ارزیابی میکروبی قرار گرفتند. جهت تهیه سریال های رقت، 10 گرم از نمونه وزن شده در 90 میلی لیتر سرم فیزیولوزی سترون حل گردیده و کاملاً هموژن شد و بر طبق استاندارد ملی ایران شماره (356)، سریال های رقت از رقت اولیه تهیه گردید (استاندارد 356 موسسه تحقیقات صنعتی و استاندارد ایران).
برای آزمون کپک و مخمر از محیط کشت پوتیتودکستروز آگار در دمای 25 درجه سانتی گراد استفاده شد (Kohurger and et al, 1984). این آزمون ها در دو تکرار انجام گرفت. پس از سترون کردن محیط کشت، به آن محلول کلرامفینیکل اضافه شد. پس از توزیع محیط کشت داخل پلیت ها و خنک شدن آن ها، 1/0 میلی لیتر از رقت های تهیه شده بر روی پلیت ها ریخته و کشت سطحی انجام شد. پلیت ها به مدت 5-3 روز در دمای 25 درجه سانتی گراد قرار گرفتند و پس از مدت زمان مذکور، شمارش انجام گرفت (محتشمی و همکاران، 1391).
3- 4- 2- شناسایی اشرشیاکلای (Ecoli)
پس از تهیه رقت های ذکر شده در شناسایی کپک و مخمر، برای شناسایی اکلای نیز همان رقت ها تهیه شدند. همانطور که شمخص اشت، اشریشیا کلی بر روی محیط آگار مک کانکی (MacConkey agar)، کلنی‌های ارغوانی ایجاد می‌کند زیرا باکتری از نوع لاکتوز مثبت است و قند را تخمیر کرده و اسید تولید می‌کند. اسید موجب کاهش pH در محیط آگار مک کانکی شده و در نتیجه رنگ ارغوانی ایجاد می‌شود (Paton and Paton, 1998).بنابراین رقت های مورد نظر بر روی محیط مک کانکی کشت داده شدند.
3- 5- متغیرهای پژوهش
3- 5- 1- متغییرهای مستقل
متغیرهای مستقل شامل: سه روش خشک کردن خورشیدی، آفتابی سنتی و هوای خشک
3- 5- 2- متغییرهای وابسته
درصدچروکیدگی میوه، درصد رشدکپک، درصد رشد مخمر، درصد میزان رشد میکروب اشرشیاکلای، شدت افت رطوبت میوه، ظرفیت جذب آب محصول طی زمان خشک کردن، میزان رشد کپک و مخر و شاخص رنگ میوه می باشد.
3- 6- تیمارهای قابل اندازه گیری در پژوهش حاضر
3- 6- 1- روش اندازه گیری کاهش رطوبت طی زمان خشک کردن
در روش خشک کردن با آون آزمایشگاهی بعد از قرار گرفتن نمونه ها در آون، در فواصل زمانی (5، 15، 30، 45، 60، 80، 100



قیمت: 11200 تومان

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *