say59

2345055-228600

دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت
دانشکده مدیریت و حسابداری
پایان نامه کارشناسی ارشد (M.A.)
رشته مدیریت بازرگانی (گرایش مدیریت تحول)
عنوان:
عوامل مرتبط با پذیرش تکنولوژی اطلاعات مبتنی بر مولفه های فرهنگ سازمانی در بیمارستان های آموزشی درمانی شهر رشت
استاد راهنما:
جناب آقای دکتر مهرداد گودرزوند چگینی
استادمشاور:
جناب آقای دکتر احسان کاظم نژاد
نگارنده:
سمانه اسماعیلی
سال تحصیلی:
92-91

با سپاس از استاد گرانقدر
جناب آقای دکتر مهرداد گودرزوند چگینی
به خاطر زحمات، حوصله و دقت بسیار ایشان در به ثمر رساندن این پژوهش و راهنمایی های ارزشمندشان

تقدیم به
مادر مهربانم
هدایای تو اشیا نبودند، هدایای تو استواریت، خنده ات و دلگرمی هایت هستند که همانا شکوه و امید زندگی اند.
و
پدر دلسوزم
دستان همیشه گرمت پشتوانه زندگی ام بوده و هست.
تقدیم به
خواهران عزیزم
سپیده و سامیه
یاران همیشگی زندگیم که بهترین لحظات را برایم رقم زده اند.
و
برادران عزیزم
سیاوش و حمیدرضا
که وجودشان امید و آرامشی است برای گام های نو
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: کلیات
1-1- مقدمه 3
2-1- تبیین موضوع تحقیق 4
3-1- اهمیت و ضرورت تحقیق 6
4-1- انگیزه پژوهشگر 7
5-1- اهداف تحقیق 7
6-1- تبیین فرضیه های تحقیق 8
7-1- مدل تحقیق 9
8-1- متغیرهای تحقیق 10
9-1- تعاریف نظری و عملیاتی متغیرهای پژوهش 10
10-1- قلمرو تحقیق 12
فصل دوم: پیشینه تحقیق
1-2- مبانی نظری پژوهش درباره فرهنگ سازمانی 14
2-2- مبانی نظری پژوهش درباره فناوری اطلاعات و ارتباطات 21
3-2- پیشینه پژوهش 35
فصل سوم: روش اجرا
1-3- مقدمه 45
2-3- روش تحقیق 45
3-3- معرفی ابزار های جمع آوری اطلاعات 46
4-3- جامعه آماری مورد تحقیق 47
5-3- نمونه و نمونه گیری 47
6-3- برآورد حجم نمونه 48
7-3- روش تجزیه و تحلیل داده ها 48
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق
1-4- مقدمه 51
2-4- تجزیه و تحلیل داده ها 52
3-4- اطلاعات عمومی 53
4-4- آزمون مدل اندازه گیری 57
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
1-5-مقدمه 69
2-5- نتایج تحقیق 69
3-5- نتیجه کلی 72
4-5- محدودیتها و مشکلات پژوهش 72
5-5- پیشنهادهای پژوهش 73
منابع 74
چکیده انگلیسی 82
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول (4-1) توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب جنس و سن 53
جدول (4-2) توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب رده های سنی 54
جدول (4-3) توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب وضعیت تأهل 54
جدول (4-4) توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب رسته شغلی 55
جدول (4-5) توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب سابقه خدمت 55
جدول (4-6) بارهای عاملی، باقیمانده و وزن 56
جدول (4-7) پایایی ترکیبی و جذر میانگین واریانس 57
جدول (4-8) آزمون فرضیات 58
جدول (4-9) خروجی PLS بین تمایل به رفتار و امید به عملکرد 59
جدول (4-10) خروجی PLS بین تمایل به رفتار و امید به تلاش 59
جدول (4-11) خروجی PLS بین تمایل به رفتار و هنجار ذهنی 60
جدول (4-12) خروجی PLS بین تمایل به رفتار و تسهیل شرایط 60
جدول (4-13) بررسی تأثیر سن و جنسیت بعنوان فاکتورهای واسطه ای ارتباط بین امید به
عملکرد و تمایل رفتاری استفاده از رایانه 62
جدول (4-14) بررسی میزان تأثیر سن و جنسیت بعنوان فاکتورهای واسطه ای ارتباط بین
امید به عملکرد و تمایل رفتاری استفاده از رایانه 63
جدول (4-15) بررسی تأثیر سن، جنسیت و تجربه بعنوان فاکتورهای واسطه ای ارتباط بین
امید به تلاش و تمایل رفتاری استفاده از رایانه 64
جدول (4-16) بررسی میزان تأثیر سن، جنسیت و تجربه بعنوان فاکتورهای واسطه ای ارتباط
بین امید به تلاش و تمایل رفتاری استفاده از رایانه 64
جدول (4-17) بررسی تأثیر سن، جنسیت و تجربه بعنوان فاکتورهای واسطه ای ارتباط بین
هنجار ذهنی و تمایل رفتاری استفاده از رایانه 65
جدول (4-18) بررسی میزان تأثیر سن، جنسیت و تجربه بعنوان فاکتورهای واسطه ای ارتباط
بین هنجار ذهنی وتمایل رفتاری استفاده از رایانه 66
جدول (4-19) بررسی تأثیر سن و تجربه بعنوان فاکتورهای واسطه ای ارتباط بین تسهیل
شرایط و تمایل رفتاری استفاده از رایانه 67
جدول (4-20) بررسی میزان تأثیر سن و تجربه بعنوان فاکتورهای واسطه ای ارتباط بین
تسهیل شرایط و تمایل رفتاری استفاده از رایانه 67

فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار (4-1): توزیع نسبی پاسخگویان بر حسب جنس 53
نمودار (4-2): مدل ساختاری 61
چکیده:فناوری اطلاعات از دیرباز جز بنیادی ترین عوامل دگرگونی در زندگی انسانها بوده است. کارکرد هر فناوری در جوامع بستگی تام و تمام به فرهنگ آن دارد. فرهنگ سازمانی سبب درک مشترک و توافق بر سر رویه های سازمانی می شود و در عین حال مانع پرقدرتی برای تغییر به ویژه تغییر فناوری است. تحقیقات نشان دادهاند که استفاده مؤثر از فناوری اطلاعات در هر سازمانی تحت تأثیر فرهنگ سازمان قرار می گیرد. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر مولفه های فرهنگ سازمانی بر پذیرش تکنولوژی اطلاعات در بیمارستان های آموزشی درمانی شهر رشت انجام شد.
پژوهش حاضر از نوع مقطعی، توصیفی- همبستگی می باشد. جامعه آماری کلیه کارکنان مراکز آموزشی و درمانی شهر رشت بوده که در سال تحصیلی 92-91 در این مراکز مشغول به کار بوده اند و از رایانه در محیط کارشان استفاده می نمودند. از فروردین الی تیر ماه سال 1391 تعداد 235 پرسشنامه توسط پرسنل بهداشتی درمانی، اداری، مالی و آموزشی سه بیمارستان رازی، پورسینا و حشمت تکمیل و مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.
برای تجزیه و تحلیل سوالات پرسشنامه علاوه بر آمار توصیفی، از آزمون های پایایی مرکب و جذر میانگین واریانس، بوت استرپ، آزمون t و رگرسیون سلسله مراتبی توسط نرم افزارهای Lisrel، PLS و SPSS استفاده شد.
نتایج حاصل از سؤالات پژوهش به شرح زیر است:
امید به عملکرد تأثیر مثبت بر تمایل رفتاری استفاده از رایانه خواهد داشت. البته سن افراد نقش واسطهای در این ارتباط دارد. تسهیل شرایط تأثیر مثبت بر تمایل رفتاری استفاده از رایانه خواهد داشت. و هیچ یک از متغیرهای واسطه ای سن، جنس و تجربه نقش قابل ملاحظهای در ارتباط بین این دو متغییر ندارند. امید به تلاش و هنجار ذهنی هیچگونه تأثیری بر استفاده از رایانه ندارند. جنسیت و تجربه کاری بعنوان متغیرهای واسطه ای (تعدیلگر) هیچ نقشی در مدل تحقیق نداشته و ارتباط بین متغیرها را تحت تأثیر قرار نمی دهند.
به طور کلی، این مطالعه نقش مهم 4 مؤلفه فرهنگی را در تحت تأثیر قرار دادن استفاده از فناوری در UTAUT تأیید نمود. هنگامی که بکارگیری فناوری اطلاعات در فرهنگ سازمان نهادینه گردد، پیاده سازی و پذیرش استفاده از آن تا حد زیادی تسهیل می گردد.
کلید واژه ها: فرهنگ سازمانی، فناوری اطلاعات، مدل یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری، پذیرش فناوری، مرکز آموزشی درمانی
فصل اول:کلیات تحقیق

فصل اول
کلیات تحقیق

مقدمه
دنیای امروز بیش از گذشته با یک پدیده ثابت و اجتناب ناپذیری همراه است که شدت و سرعت و عدم اطمینان آن با پدیده جهانی شدن، حیرت آور بوده که آن را “تغییر” نامیدهاند و در تمام زمینههای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی به نحوی ساری و جاری است و درنتیجه بررسی، شناخت، پیش بینی و انطباق با این تغییرات محیطی، مستلزم داشتن برنامهها و استراتژیهای مناسب با نگاه به آینده و چشمانداز توأم با خلاقیت و نوآوری می باشد که برای هر سازمان هم لازم و همحیاتی است. (بهاری و همکاران، 1389، ص 3)
بشر صاحب فرهنگ است، درست همان طور که صاحب روح است. همه فرهنگ ها به طور پیوسته در حال تغییرند و این تغییرات، امروزه هم سریع تر و هم عمیقتر از گذشته شدهاند. تکنولوژی نوین ارتباطی در دنیای امروز باعث تحولات عظیم و پیچیدهای در روابط و مناسبات انسانی و ایجاد شکل جدیدی از الگوهای ارتباطی شده و به مقوله هویت نیز مفهوم جدیدی بخشیده است. حجم بالای اطلاعات و دانشهای تازه به راحتی از طریق شبکه های اطلاعاتی و ارتباطی میتواند در اختیار افراد و سازمان ها در همه کشورهای جهان قرار گیرد و شبکه های اطلاعاتی در دسترس همگان قرار خواهد گرفت. (شاعیدی، 1390، ص 46)
سازمان ها را در عصر جدید از بکار گیری سیستمهای کامپیوتری و تکنولوژی اطلاعات و رسانه های پیشرفته گریز و گزیری نیست و آینده ازآن آنانی است که با شناخت دقیق و صحیح، محاسن و معایب این سیستم ها را موشکافانه مورد امعان نظر قرار داده و از تجربه دیگران درس بگیرند بدون اینکه هزینه های آن تجربه را مجدداً تقبل نمایند. (همان منبع)
گسترش سیل آسای کامپیوتر در دهه های اخیر، مهمترین تغییر را در نظام دانایی از اختراع چاپ در قرن پانزدهم یا حتی از اختراع خط به این سو پدید آورده است. به موازات این تغییر خارق العاده، گسترش شبکه ها و رسانه های جدید است که به همان اندازه شگفت انگیز بوده و کارش، جابجا کردن دانایی و عناصر تشکیل دهنده آن یعنی داده و اطلاعات است. (صرافی زاده، 1383، ص 56)
جهانی شدن کسب و کار نیاز به درک اثر بخشی سیستم های اطلاعاتی را که بر فرهنگ های مختلف متمرکز شده است را برجسته می کند. سازمان های چند ملیتی و ترانس فرهنگی از فناوری اطلاعات برای دستیابی به اقتصاد مقیاس، عملیات هماهنگ، و تسهیل کار مشترک در سراسر مکان ها و فرهنگ ها استفاده می کنند. (ال-گهتانی و همکاران، 2007، ص 682)
محققان به طور فزآینده به بیان اهمیت مفروضات فرهنگی که در فناوری اطلاعات جاسازی شده اند، می پردازند و اینکه آیا این فرضیات متناسب با اقتباس کنندگان بالقوه در سایر نقاط جهان است یا خیر را به صراحت ارزیابی می کنند. (کالیوان و اسریت، 2005، ص 296)
در این فصل به موضوعاتی همچون تبیین موضوع تحقیق، اهمیت و ضرورت تحقیق، انگیزه پژوهشگر، اهداف و فرضیات تحقیق، مدل تحقیق، متغیرهای تحقیق و تعاریف نظری و عملیاتی تحقیق پرداخته شده است.
2-1- تبیین موضوع تحقیق
در طول دو دهه گذشته سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات به طور قابل توجهی در سازمانها افزایش یافته است. با این حال، میزان شکست پروژه های فناوری اطلاعات بسیار بالا است. این پدیده موجب شده تا تحقیقات بسیاری به بررسی عوامل مؤثر کلیدی برعملکرد فناوری اطلاعات بپردازند. (هوانگ، 2012، ص 1824)
تکنولوژی اطلاعات قبل از اینکه یک سیستم سخت افزاری و مجموعه ای از الگوها باشد، یک نظام فکری و فرهنگی است و می توان آنرا فرهنگ تولید اطلاعات نامید. بدون ایجاد فرهنگ تولید اطلاعات نظام فناوری اطلاعات نمی تواند دوام داشته باشد. فرهنگ و تکنولوژی بعنوان سیستم های باز دارای اجزایی هستند که آن اجزا نیز با یکدیگر دارای روابط سیستماتیک می باشند. تغییر و دگرگونی در اجرای هر یک از این سیستم ها ساختار داخلی آن را به آرایش جدیدی می کشاند و بر سیستم و یا سیستم های دیگری که با آن در دادوستد هستند اثر می گذارد. (شاعیدی، 1390، ص 46 و 48)
تحقیقات نشان دادهاند که استفاده مؤثر از فناوری اطلاعات در هر سازمانی تحت تأثیر فرهنگ سازمان قرار می گیرد. (ایندیج و ژنگ، 2010؛ الگهتانی و همکاران، 2007؛ هوانگ، 2012) فناوری اطلاعات از دیرباز جز بنیادی ترین عوامل دگرگونی در زندگی انسانها بوده است. کارکرد هر فناوری در جوامع بستگی تام و تمام به فرهنگ آن دارد و از این رو می توانند از این فناوری ها به منظور اشاعه ایدئولوژی و فرهنگ خود بهره ببرند. (روشندل و صابر، 1391، ص 110)
تغییرات در فناوری اطلاعات و ارتباطات در سازمان های معاصر نیاز به تغییرات مستمر در فرآیندهای کاری مربوطه دارد. ادغام فناوری های جدید با اصول در حال ظهور مدیریت دانش و فرهنگ سازمانی یادگیری به شدت در ارتباط است. در یادگیریهای سازمانی موفق، یادگیری فردی مستمر است، دانش مشترک است، و فرهنگ سازمانی از یادگیری پشتیبانی می کند. (برس و همکاران، 2008، ص 189)
هر فناوری فرهنگ کشور مولد آنرا نشان می دهد. درک فناوری های جدید در کشورهای در حال توسعه به راحتی و با سرعت کشور توسعه یافته انجام نمی گیرد. (شوکت و ظفر، 2010، ص 306)
فرهنگ سازمانی می تواند ارتباط بین اتخاذ فناوری و رشد سازمانی را پشتیبانی و در نتیجه می تواند یک عامل حیاتی موفقیت در توسعه و پیادهسازی سیستم های اطلاعاتی گردد. شناسایی و درک معانی، هنجارها و قدرت در سازمانها هنگام توسعه و پیاده سازی یک سیستم اطلاعات بسیار مهم و مورد توجه می باشد. (ایندیج و ژنگ، 2010، ص 2)
مطالعات زیادی به بررسی تأثیر فرهنگ در پذیرش تکنولوژی اطلاعات در سازمان ها و موسسات دولتی و خصوصی پرداخته اند. هیچ گونه نظر قطعی در خصوص رابطه متقابل این دو وجود ندارد و این رابطه با توجه به فرهنگ پذیرفته شده در کشورهای مختلف جهان متفاوت می باشد.
به گفته تورن و همکاران (2001) فرهنگ بیمارستان تفاوت های قابل ملاحظه ای با سایر سازمانها دارد و با تنوع کارکنان متخصص و غیر متخصص، از سایر مؤسسات متمایز می شود.
از آنجاییکه تاکنون مطالعه ای برای یافتن تأثیر مولفه های فرهنگی بر روی تکنولوژی اطلاعات در بیمارستان های آموزشی ایران انجام نشده است، این تحقیق برآن است تا این اثرات را بررسی نموده و مدلی یکپارچه از پذیرش فناوری اطلاعات توسط کاربران شاغل در بیمارستان ارائه دهد. در این مطالعه تأثیر فرهنگ سازمانی توسط متغیرهای امید به عملکرد، امید به تلاش، هنجار ذهنی و تسهیل شرایط بر پذیرش تکنولوژی اطلاعات بررسی خواهد شد.
نهایتاً مطالعه این سوال که آیا مولفه های فرهنگی در استفاده بهینه از فناوری اطلاعات (بطور ویژه رایانه) در مراکز آموزشی و درمانی مؤثر هستند را پاسخ خواهد داد.
3-1- اهمیت و ضرورت تحقیق
برای فهم آن چه در سازمان اتفاق می افتد و این که چرا انسان ها این گونه رفتار می کنند؟ چرا چنین تصمیم می گیرند؟ و سوالاتی از این قبیل، بایستی فرهنگ سازمان را مورد مطالعه قرار داد و تا فرهنگ یک سازمان به درستی شناسایی نشود، توفیق چندانی در تحلیل پدیده های سازمان به دست نخواهد آمد. (سلطانی و همکاران، 1390، ص 53)
حضور کامپیوتر و فناوری اطلاعات در سازمان های امروزی به طور چشمگیری گسترش یافته است. برخی برآوردها نشان می دهد که از سال 1980 به بعد، حدود 50 درصد از تمام سرمایه گذاری های جدید در سازمان در فناوری اطلاعات بوده است. با این حال، برای اینکه فناوریها بتوانند بهره وری را بهبود دهند، باید توسط کارکنان در سازمان پذیرفته شده و مورد استفاده قرار گیرند. توضیح پذیرش کاربر از فنآوری جدید در سیستمهای اطلاعاتی معاصر یکی از کاملترین مباحث تحقیقاتی است. (ونکاتش و همکاران، 2003، ص 426)
پیشرفت های جدید در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات پدیدآورنده مفاهیم جدیدی همچون دهکده جهانی، جامعه اطلاعاتی، جامعه مجازی، و فرهنگ مجازی بوده و پیامدهای عملی کردن این مفاهیم تأثیرات خوب و بد بسیاری بر فرهنگ های مختلف گذاشته و آنها را بیش از گذشته در معرض تبادل، درهم ریختگی و رویارویی با هم قرار داده است. (روشندل و صابر، 1391، ص 121)
ساختار و فرهنگ سازمان، اجرای فرآیندهای کاری را تحت تأثیر قرار می دهد. فرهنگ سازمانی می تواند ارتباط بین پذیرش تکنولوژی و رشد سازمانی را پشتیبانی کند. تنظیمات سازمانی که در آن یک سیستم اطلاعات اجرا میشود به شکل بخشی جدایی ناپذیر از آن سیستم است. همچنین نشان داده شده فرهنگ سازمانی نقش قابل توجهی در فرایندهای مدیریت فناوری اطلاعات بازی می کند. فرهنگ سازمانی می تواند ارتباط بین پذیرش فناوری و رشد سازمانی را پشتیبانی کند و همچنین میتواند یک عامل حیاتی موفقیت در توسعه و پیاده سازی سیستمهای اطلاعاتی باشد. (ایندیج و ژنگ، 2010، ص 2)
در کشور ما اگر چه گام هایی در بکار گیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در زمینه های مختلف برداشته شده است ولی موضوع هنوز ناشناخته مانده است. چنانچه مدیریت را یک اقدام نظام یافته جهت تحقق اهداف سازمان بدانیم، نقش فناوری اطلاعات در طراحی نظام و دستیابی به اهداف به خوبی قابل تبیین است. (بهاری و همکاران، 1389، ص 13)
بدلیل عدم همگانی شدن استفاده از رایانه در تمام پرسنل با سن، جنسیت و تجربه کاری متفاوت در مراکز آموزشی و درمانی و از آنجاییکه تاکنون مطالعه ای برای یافتن تأثیر مولفه های فرهنگی بر روی تکنولوژی اطلاعات در بیمارستان های آموزشی ایران انجام نشده است، این تحقیق به بررسی این اثرات پرداخته و مدلی یکپارچه از پذیرش فناوری اطلاعات توسط کاربران شاغل در بیمارستان ارائه داده است. در این مطالعه تأثیر فرهنگ سازمانی توسط متغیرهای امید به عملکرد، امید به تلاش، هنجار ذهنی و تسهیل شرایط بر پذیرش تکنولوژی اطلاعات بررسی شد.
4-1- انگیزه پژوهشگر
اگر چه استفاده از رایانه از سال های دهه 50 میلادی در سازمان های بزرگ کشورهای صنعتی و توسعه یافته رایج بوده است ولی در نوع فناوری اطلاعات حتی تا دهه 80 میلادی کمتر در سازمانهای آموزشی مشاهده می شود. همچنین در ایران کمتر از 10 سال است که سیستم اطلاعاتی بیمارستان (HIS) راه اندازی شده و کلیه پرسنل بیمارستان موظف به استفاده از آن می باشند.
فناوری اطلاعات و ارتباطات یکی از مهمترین مسائل عصر حاضر در تمام جوانب می باشد، پس به کارگیری آن در سازمانها جهت هماهنگی با جامعه بین الملل لازم و ضروری به نظر می رسد. ولی متاسفانه هنوز شرایط و فرهنگ مناسب جهت استفاده موثر، بجا و ماهرانه از این فناوری در سازمانها به وجود نیامده است.
بررسی رابطه فرهنگ سازمانی و بکارگیری فناوری اطلاعات در بیمارستانهای آموزشی و درمانی انگیزه ی پژوهشگر برای انجام این پژوهش شده است.
5-1- اهداف تحقیق
1-5-1 هدف اصلی
مدیریت مولفه های فرهنگی در استفاده بهینه از فناوری اطلاعات (بطور ویژه رایانه) در مراکز آموزشی و درمانی
2-5-1 اهداف فرعی
سنجش ارتباط امید به عملکرد با تمایل رفتاری استفاده از رایانه
سنجش ارتباط جنسیت با امید به عملکرد در استفاده از رایانه
سنجش ارتباط سن با امید به عملکرد در استفاده از رایانه
سنجش ارتباط امید به تلاش بر مقاصد رفتاری استفاده از رایانه
سنجش ارتباط جنسیت با امید به تلاش در استفاده از رایانه
سنجش ارتباط سن با امید به تلاش در استفاده از رایانه
سنجش ارتباط تجربه با امید به تلاش در استفاده از رایانه
سنجش ارتباط هنجار ذهنی با تمایل رفتاری استفاده از رایانه
سنجش ارتباط جنسیت با هنجار ذهنی در استفاده از رایانه
سنجش ارتباط سن با هنجار ذهنی در استفاده از رایانه
سنجش ارتباط تجربه با هنجار ذهنی در استفاده از رایانه
سنجش ارتباط تسهیل شرایط با رفتار استفاده از رایانه
سنجش ارتباط سن با تسهیل شرایط در استفاده از رایانه
سنجش ارتباط تجربه با تسهیل شرایط در استفاده از رایانه
6-1- تبیین فرضیه های تحقیق
فرضیه 1-الف: امید به عملکرد تأثیر مثبت بر تمایل رفتاری استفاده از رایانه خواهد داشت.
فرضیه 1-ب: جنسیت فاکتور واسطه ای ارتباط بین امید به عملکرد و تمایل رفتاری استفاده از رایانه است.
فرضیه 1-ج: سن فاکتور واسطه ای ارتباط بین امید به عملکرد و تمایل رفتاری استفاده از رایانه است.
فرضیه 2-الف: امید به تلاش تأثیر مثبت بر تمایل رفتاری استفاده از رایانه خواهد داشت.
فرضیه 2-ب: جنسیت فاکتور واسطه ای ارتباط بین امید به تلاش و تمایل رفتاری استفاده از رایانه است.
فرضیه 2-ج: سن فاکتور واسطه ای ارتباط بین امید به تلاش و تمایل رفتاری استفاده از رایانه است.
فرضیه 2-د: تجربه فاکتور واسطه ای ارتباط بین امید به تلاش و تمایل رفتاری استفاده از رایانه است.
فرضیه 3-الف: هنجار ذهنی تأثیر مثبت بر تمایل رفتاری استفاده از رایانه خواهد داشت.
فرضیه 3-ب: جنسیت فاکتور واسطه ای ارتباط بین هنجار ذهنی و تمایل رفتاری استفاده از رایانه است.
فرضیه 3-ج: سن فاکتور واسطه ای ارتباط بین هنجار ذهنی و تمایل رفتاری استفاده از رایانه است.
فرضیه 3-د: تجربه فاکتور واسطه ای ارتباط بین هنجار ذهنی و تمایل رفتاری استفاده از رایانه است.
فرضیه 4-الف: تسهیل شرایط تأثیر مثبت بر تمایل رفتاری استفاده از رایانه خواهد داشت.
فرضیه 4-ب: سن فاکتور واسطه ای ارتباط بین تسهیل شرایط و استفاده از رایانه است.
فرضیه 4-ج: تجربه فاکتور واسطه ای ارتباط بین تسهیل شرایط و استفاده از رایانه است.
7-1- مدل تحقیق:
امید به عملکرد

استفاده از رفتار
تمایل به رفتار

امید به تلاش

هنجار ذهنی

تسهیل شرایط

جنسیت
سن
تجربه

8-1- متغیرهای تحقیق
موضوعات تحقیق دارای مفاهیمی مجرد و ذهنی هستند. برای اینکه عملاً تحقیق را انجام دهیم. مفاهیم باید به متغیر تبدیل شوند. مفاهیم وقتی به متغیر تبدیل می شوند که بتوانیم به آنها مقدار و درجات آنها را تعیین کنیم. هم چنین باید بین متغیر های وابسته، مستقل و کنترل و بین متغیر های گسسته و پیوسته تفاوت قائل شد( ایران نژاد، 1382، ص 47) این تحقیق با عنایت به فرضیه ها و نوع پرسشنامه طراحی شده متغیر های مستقل و متغیر های وابسته ای را دارا می باشد که هر کدام متناظر با یکی از فرضیه ها هستند.
1-8-1- متغیر مستقل
متغیر مستقل، متغیری است که انتظار می رود تغییر در متغیر وابسته را توضیح دهد به عبارت دیگر متغیر مستقل، متغیر روشنگر است. فرض می شود که این متغیر علت تغییر در متغیر وابسته است. (ایران نژاد، 1382، ص 48)
در این تحقیق، متغیرهای مستقل عبارتند از: امید به عملکرد، امید به تلاش، هنجار ذهنی و تسهیل شرایط.
2-8-1- متغیر وابسته
می توان گفت متغیر وابسته نتیجه متغیر مستقل است. متغیر وابسته متغیر معیار نیز نامیده میشود (منبع قبلی)
در این تحقیق استفاده از رفتار متغیر وابسته می باشد که توسط متغیر تعدیلگر نیت رفتاری تحت تأثیر متغیرهای مستقل قرار میگیرد و این متغیر متناظر با فرضیات تحقیق است.
9-1- تعاریف نظری و عملیاتی متغیرهای پژوهش
1-9-1- فرهنگ سازمانی
تعریف نظری:
به گفته استانلی دیویس، فرهنگ سازمانی الگویی از ارزشها و باورهای مشترک است که به اعضای یک نهاد معنی و مفهوم می بخشد و برای رفتار آنان در سازمان دستورهای فراهم می‌آورد. (آقاجانی، 1383، ص 153).
فرهنگ سازمانی سیستمی از استنباط مشترک است که اعضا نسبت به سازمان دارند و همین ویژگی موجب تفکیک دو سازمان از یکدیگر می شود. (رابینز، ترجمه اعرابی، 1382، ص 372).
تعریف عملیاتی:
منظور از فرهنگ سازمانی در این پژوهش نمره به دست آمده از طریق پرسشنامه است که در قالب چهار مؤلفه اصلی (امید به عملکرد، امید به تلاش، هنجار ذهنی و تسهیل شرایط) تنظیم و جمع آوری گردید.
امید به عملکرد: میزانی که یک فرد معتقد است که استفاده از این سیستم به او در رسیدن به سود در عملکرد شغلیش کمک خواهد کرد.
امید به تلاش: درجه سهولت در ارتباط با استفاده از سیستم.
هنجار ذهنی: درجه ای که یک فرد درک می کند که افراد مهم بر این باورند که او باید از این سیستم جدید استفاده کند.
تسهیل شرایط: میزانی که یک فرد معتقد است که در صورت استفاده از یک سیستم، زیرساخت های سازمانی و فنی برای حمایت از استفاده او وجود دارد.
2-9-1- فناوری اطلاعات
تعریف نظری:
واژه فناوری اطلاعات اولین بار توسعه لویت و وایزس در سال 1985 به منظور بیان نقش رایانه و پشتیبانی از تصمیمگیریها و پردازش اطلاعات در سازمان به کار گرفته شده از فناوری اطلاعات برداشتهای مختلفی وجود دارد و همین برداشت ها موجب گردیده تا تصاویر متفاوتی از آن در مجامع مختلف ارائه شود (صرافی زاده، 1383، ص 16).
فناوری اطلاعات ابزارهای رایانه محوری که افراد به منظور کار با مطالعات و پشتیبانی اطلاعات و پردازش اطلاعات مورد نیاز از آن استفاده می کنند.
تعریف عملیاتی:
منظور از به کارگیری فناوری اطلاعات (رایانه) در بیمارستانهای آموزشی و درمانی نمره به دست آمده از پرسشنامه میباشد که بر حسب دو مؤلفه (قصد رفتاری و پذیرش استفاده از رفتار) منظور شده و بررسی میگردد.
قصد رفتاری: پیش بینی فرد از میزان استفاده از کامپیوتر در آینده کاری خود
استفاده از رفتار: کمیت و کیفیت استفاده از رایانه در کار و پذیرش آن توسط فرد
9-1- قلمرو تحقیق
1-10-1-قلمرو موضوعی تحقیق:
از آنجائیکه این پژوهش به بررسی اثر مؤلفه های فرهنگ سازمانی موجود در مراکز آموزشی و درمانی بر پذیرش تکنولوژی اطلاعات می پردازد، قلمرو های موضوعی تحقیق فرهنگ سازمانی و فناوری اطلاعاتی می باشند.
2-10-1- قلمرو مکانی تحقیق:
این پژوهش در مراکز آموزشی و درمانی رازی، پورسینا و حشمت شهر رشت انجام شد.
3-10-1-قلمرو زمانی:
این تحقیق در بهمن ماه سال 1391 آغاز و در بهمن ماه سال 1392 پایان یافته است.

فصل دوم:مبانی نظری و پیشینه تحقیقفصل دوم
مبانی نظری و پیشینه تحقیق

1-2- مبانی نظری پژوهش درباره فرهنگ سازمانی
1-1-2 فرهنگ سازمانی چیست؟
عبارت فرهنگ از ریشه لغوی فعل «کشت کردن » مردم شناسی گاهی فرهنگ را به روشهای زندگی که مردم در آن زندگی می کنند اطلاق می کند. (میر سپاسی، 1384 ص 4).
مطالعه فرهنگ بسیار سخت است، به این دلیل که تعریف مفهوم فرهنگ کار آسانی نیست. (جکسون، 2011، ص 58)
عبارت فرهنگ در جنبه های محدود تری همچون ارزش ها و اعتقادات و نگرش برنامه ریزی شده مورد استفاده قرار می گیرد. بنابراین فرهنگ عبارت است از یک شیوه نگرش که در میان بسیاری از افراد مشترک است. (میر سپاسی، 1384، ص 9).
بسیاری از صاحب نظران در این مورد اتفاق نظر دارند که مقصود از فرهنگ سازمانی سیستمی از استنباط مشترک است که اعضاء نسبت به یک سازمان دارند و همین ویژگی موجب تفکیک دو سازمان از یکدیگر می شود. یک سیستم انبساطی که اعضای آن دارای استنباط مشترک از آن هستند از مجموعه ای تشکیل شده است که سازمان به آن ارج می نهد یا برای آن ارزش قائل است. (عسگریان، 1388، ص 105)
فرهنگ سازمانی همان شالوده درونی و ساختار غیر مشخص سازمان است که براساس اهداف، فناوری، ساختار، سیاست ها، عملکرد و محصولات سازمان تجلی می یابد و آشکار ترین نمودش را در رفتار کارکنان می توان مشاهده کرد. به طور کلی فرهنگ سازمانی یک ادراک است که افراد از یک سازمان دارند. فرهنگ سازمانی چیزی است که در سازمان وجود دارد نه در افراد. صفات ویژه ای است که به سازمان اختصاص دارد و نمایانگر مشخصات معمول و ثابتی است که یک سازمان را از دیگر سازمان ها متمایز می کند. (همان منبع، ص 105)
اگر چه تعاریف بسیاری از فرهنگ وجود دارد، فرهنگ سازمانی به طور جامع مشاهده شده، از لحاظ تاریخی مشخص شده، و بطور اجتماعی ساخته شده است. فرهنگ شامل باورها و رفتارهایی است که در سطوح مختلف وجود دارد، و خود را در طیف گسترده ای از ویژگی های زندگی سازمانی آشکار می سازد (ابدوالرشید و همکاران، 2004، ص 164)
2-1-2 تعاریف فرهنگ سازمانی
فرهنگ سازمان و نقش آن در بالندگی سازمان یکی از عناصر مهم در هر نظام سازمانی است. دانشمندان تعاریف گوناگونی از فرهنگ سازمان ارائه داده اند. که در اینجا به برخی از مهمترین آنها اشاره می شوند.
فرهنگ سازمانی عبارتست از یک شیوه نگرش که در میان بسیاری از افراد مشترک است (میرسپاسی، 1384، ص5).
فرهنگ سازمانی ادراکی است که افراد از سازمان دارند، فرهنگ سازمانی چیزی است که در سازمان وجود دارد نه در افراد. صفات ویژه ای است که به سازمان اختصاص داده و بیانگر مشخصات معمولی و ثابت است که یک سازمان را از سازمان های دیگر متمایز می کند (گودرزی، 1381، ص30).
فرهنگ سازمانی به ارزش های مسلم، فرض های اصلی، انتظارات، خاطرات مشترک و تعاریف ارائه شده در سازمان بر می گردد. این واژه به ایدئولوژی رایج که در اذهان مردم است، اشاره دارد. یک احساسی از همانندی کارکنان، تهیه قانون های نامکتوب، راهنمایی های ذهنی که چگونه به دست آورده می شود را بیان می کند و ثبات سیستم اجتماعی که آشکار است را افزایش می دهد. (کوچکی و همکاران، 1391، ص 105)
فرهنگ سازمانی وسیله‌ای است که برخورد ما را با مسائل سازمان تسهیل می کند و نحوه تغییر و تفسیر ما از رویدادهای اطراف مان را شکل می دهد. (منوریان و شیرین، 1382، ص47).
فرهنگ سازمانی برچسبی اجتماعی است که از راه ارزشهای مشترک، تدبیرهای نمادین و آرمانهای اجتماعی، اعضای سازمان را به هم پیوند می دهد. (مشبکی و خلیلی، 1389، ص 42)
فرهنگ سازمانی سیستمی از استنباط مشترک است که اعضا نسبت به یک سازمان دارند و همین ویژگی موجب تفکیک دو سازمان از یکدیگر می شود (ترجمه پارسائیان و اعرابی،1382، ص372).
ادگارشاین: فرهنگ سازمانی پدیده ای ملموس نیست که به راحتی قابل شناسایی باشد، کوه یخس است که فقط قله آن آشکار است و بخش عمده آن ناپیدا و پنهان می باشد ولی در واقع نمایانگر شیوه زندگی واقعی اعضای سازمان است. فرهنگ را روح سازمان و انرژی اجتماعی می دانند که می تواند سازمان را به جلو راند یا از حرکت بازدارد و این توان بالقوه به دلیل تأثیری است که فرهنگ بر رفتار کارکنان دارد. (قوچانی و بدری زاده، 1390، ص 82)
ادگارشاین : فرهنگ سازمانی به سطح عمیق تر از پیش فرض های اساسی و باورهایی که توسط اعضای سازمان به اشتراک گذاشته شده، و بطور ناخودآگاه به آن عمل می کنند، اشاره دارد. در این تعریف دیدگاه اصلی خود سازمان و محیط آن است. ( هوانگ، 2012، ص 1825)
هاف استد : فرهنگ سازمان را برنامه ریزی جمعی می دادند. (گودرزی،1381، ص 29).
ویلیام اوچی : فرهنگ سازمانی را یک سلسله از نمادها، تشریفات و اسطوره‌هایی که منتقل کننده باورهای اساسی آن به کارکنانش می باشند تعریف می کند. (آقاجانی و کجوری ، 1383، ص153).
پیترز و واترمن : از فرهنگ سازمانی چنین تعریفی ارائه می کنند: یک سلسله از ارزشهای مشترک مسلط و همبسته ای با مفاهیم نمادی چون داستان ها، اسطوره ها، تکلیه کلام و ضرب المثل ها منتقل می شود (میرسپاسی، 1377، ص 201).
فرنچ : فرهنگ سازمانی را جنبه‌های پنهان سازمان معرفی می کند و بعضی دیگر مانند آرجریس هر دو جنبه رسمی و غیر رسمی سازمان را به عنوان فرهنگ سازمان مطرح می کنند. (همان منبع 1377، ص 126).
استانلی دیویس : فرهنگ سازمان الگوی از اندیشه ها و باورهای مشترک است که به اعضای یک نهاد معنی و مفهوم می بخشند و برای رفتار آنان در سازمان دستورهای فراهم می آورد (آقاجانی و کجوری ،1383، ص153).
با نگاهی به تمامی تعاریف فرهنگ سازمانی که در دو دهه گذشته توسط دانشمندان و صاحبنظران علم مدیریت مطرح شده، وجوه مشترک تمامی تعاریف بیان شده عبارتند از:
الگوی رفتاری غالب
سیستمی یا نظام مند بودن آن
مجموعه ای از ارزش ها و باورها و اعتقادات
مشترک بودن و مورد حمایت واقع شدن این هنجارها و ارزش ها توسط اعضای سازمان
متمایز نمودن سازمان ها از یکدیگر (مشبکی و خلیلی، 1389، ص 39)
3-1-2 اهمیت فرهنگ سازمانی
فرهنگ می تواند به مثابه پدیده ای تلقی گردد که تمامی جنبه ها و اوقات ما را فرا گرفته است و مستمراً از طریق تعامل افراد با یکدیگر وضع و خلق می شود. (قوچانی و بدری زاده، 1390، ص 82)
فرهنگ از جمله اصطلاحاتی است که بیان آن به طور واضح مشکل است اما هر فردی وقتی آن را حس می کند آن را به خوبی می شناسد، فرهنگ یک سازمان از طریق نظاره، ترتیب لوازم، آنچه اعضا درباره آن حرف می زنندو آنگونه که پوشیده اند و… قابل تشخیص است. (محمودی، 1384، ص 39 )
فرهنگ نباید در خلاء دیده شود، زیرا آن کثرت گرا است و به طور فعال بین روابط اجتماعی مورد بحث و مجادله است. (جکسون، 2011، ص 80)
فرهنگ سازمان رفتار اعضای سازمان را تحت تاثیر قرار داده، و رفتارهای حامی استراتژی سازمان را تشویق می کند. فرهنگ سازمانی رابطه بین رفتار فردی و عملکرد را تحت تاثیر قرار خواهد داد. (هوانگ، 2012، ص 1825)
سازمان های اثربخش دارای فرهنگ های قوی به همراه یکدسته ارزش های مشترک هستند. اما اینکه آیا فرهنگ های قوی تر اثربخشی بیشتری را موجب می شوند یا خیر بستگی به سازگاری و تناسب محتوای واقعی فرهنگ با شرایط محیطی سازمان دارد. یک فرهنگ قوی و نوآور با یک محیط پویا به خوبی سازگاری پیدا می کند. پروفسور دن دنیسون در یک پروژه تحقیقاتی خود به این نتیجه رسید که با توجه به روابط بین خواسته های محیط و فرهنگ و نیز راهبردهای سازمان چهارنوع فرهنگ می تواند شکل بگیرد: سازگاری، مشارکتی، باثبات و رسالتی. (سرداری، 1383، ص 46)
سازمان ها مثل افراد دارای شخصیت می باشند و لذا قالب شخصیتی سازمان را فرهنگ سازمان گویند. به عبارت دیگر نسبت فرهنگ به سازمان مانند شخصیت است به فرد، بطور کلی فرهنگ سازمانی یک ادراک است که افراد از سازمان دارند. فرهنگ سازمانی چیزی است که در سازمان وجود دارد نه در افراد. آن صفات ویژه ای است که به سازمان اختصاص دارد و نمایانگر مشخصات معمول و ثابتی است که یک سازمان را از سازمان های دیگر متمایز می کند (آقاجانی و کجوری، 1383، ص153).
اگرچه فرهنگ در تئوری کلاسیک مدیریت بطور مستقل کم تر مورد توجه قرار گرفته است، لیکن توجه به ارزش های حاکم بر افراد و سازمان واقعیتی بوده که از نگاه اندیشمندان پنهان مانده است. بطور مشخص نظریه نهضت روابط انسانی، مطالعات هاثورن و اندیشمندان رفتارگرا مقوله فرهنگ و ارزش های حاکم بر روابط کار در سازمان را پررنگ تر مطرح ساخته و بتدریج مقوله ای به نام فرهنگ سازمانی به یکی از مباحث مهم و قابل توجه در علم مدیریت، به خصوص مباحث رفتار سازمانی مبدل گردید. (سرداری، 1383، ص 46)
فرهنگ سازمانی مشخصه ای بارز از هر سازمان است و شواهد بر آن است که فرهنگ های سازمانی مشخص بوده و سازمان ها را می توان از نظر فرهنگی از یکدیگر تمیز داد. از طرفی دیگر عوامل متعددی بر فرهنگ سازمانی مؤثر است در نتیجه فرهنگ های متعددی در سازمان های امروز ملاحظه می شود. عواملی نظیر نفوذهای بیرونی با پایگاه های گسترده ، ارزش های اجتماعی و عامل های ویژه سازمانی جزء عواملی هستند که بر فرهنگ سازمانی مؤثر بوده و تعدد فرهنگ های سازمانی امروزی را سبب شده است. لذا برای شناخت بیشتر و بهتر آنها، صاحب نظران مدیریت برای آن تقسیم بندی های متعددی ارائه کرده اند که بعضی از آنها در زیر آورده شده است . (مهربان، 1383، ص45- 43).
با توجه به اهمیت و تأثیر فرهنگ سازمانی، مدیران باید همواره بدنبال شناسایی متغیرها و توسعه فرهنگ سازمانی باشند تا از این طریق بر رفتار فردی کارکنان در سطح سازمان نیز تأثیر گذاشته، دستیابی به اهداف سازمان را برای خود و دیگران تسهیل نمایند. در نتیجه می توان گفت که مدیریت فرهنگ سازمانی یعنی شناخت و استفاده بهینه از فرهنگ موجود، تغییر یا تضعیف باورها و هنجارهای ناخواسته، تقویت باورها، ارزش ها، هنجارها خواسته و تثبیت فرهنگ مطلوب است (آقاجانی و کجوری، 1383،ص159).
4-1-2 منابع فرهنگ:
یکی از جنبه های پیچیدگی فرهنگ سازمانی نحوه ایجاد آن است. بعضی اجزای فرهنگ به دفعات در برابر تغییرات پایداری می کنند و بعضی از اجزا با وجود اینکه هدف خاصی ندارند ادامه حیات می دهند.
اساساً فرهنگ از سه منبع منشا می گیرد.
باورها، ارزش ها و مفروضات بنیانگذاران سازمان
تجربیات یادگیری اعضای گروه همچنانکه سازمانشان تکامل یابد.
باورها و مفروضات جدیدی که اعضا و رهبران جدید به همراه می آورند. (مشبکی و خلیلی، 1389، ص 40-39)
5-1-2 عوامل مؤثر در تغییر فرهنگ سازمانی
اگر چه تغییر دادن فرهنگ یک سازمان بسیار مشکل است ولی فرهنگ ها می توانند تغییر کنند، مدارک و شواهد موجود نشان می دهد که اگر شرایط زیر وجود داشته باشد به احتمال زیاد فرهنگ سازمان تغییر می کند. (رابینز، ترجمه اعرابی 1382، ص 396-395)
1-5-1-2- یک بحران شدید: بحران ضربه ای است که وضع موجود را بر هم میزند و موجودیت فرهنگ حاکم بر سازمان را به زیر سوال می برد. نمونه های از این بحران ها عبارتند از بحران های شدید مالی، از دست دادن تعداد زیادی از مشتریان یا تغییرات شدید که به وسیله شرکت های رقیب در تکنولوژی رخ می دهد.
2-5-1-2- تغییر در رهبری: رهبر جدیدی که در رأس هرم سازمانی شرکت قرار می گیرد، احیاناً مجموعه ای از ارزش های جدید برای سازمان در نظر می گیرد و چنین می پندارد که در برابر بحران موجود باید به چنین ارزش هایی تمسک جست. تردید نیست که این امر به مدیر عامل یا مدیر عالی اجرایی سازمان مربوط می شود ولی بسیاری از موارد این موج، مدیران ارشد اجرایی را هم فرا می گیرد.
3-5-1-2- سازمان های کوچک و نوپا: هر قدر سازمان نوپا تر باشد. فرهنگ حاکم بر آن محدودیت کمتری خواهد داشت به همین شیوه اگر سازمان کوچک باشد، مدیریت آن به صورتی راحت تر می تواند ارزش های جدید را ترویج نماید.
4-5-1-2- فرهنگ ضعیف: هر قدر یک فرهنگ فراگیرتر باشد و هر قدر اعضای سازمان نسبت به ارزش های آن توافق نظر بیشتری داشته باشند، تغییر دادن آن مشکل تر خواهد شد. بر عکس فرهنگ های ضعیف راحت تر دستخوش تغییرات فرا خواهند گرفت. (همان منبع)
6-1-2 رابطه فناوری و فرهنگ
فرهنگ سازمانی سبب درک مشترک و توافق بر سر رویه های سازمانی می شود و در عین حال مانع پرقدرتی برای تغییر به ویژه تغییر فناوری است. (قوچانی و بدری زاده، 1390، ص 82)
نقش فناوری در رابطه با فرهنگ در چند حالت مقصور است:
1-6-1-2 عدم برنامه ریزی برای به کارگیری فناوری:
در این حالت فناوری وارد می شود و در تقابل با فرهنگ سازمانی قرار گرفته او آثار خود را بدون آنکه کنترل شود بر جای می گذارد. برای مثال می توان از تغییر فرهنگ خرید در جامعه آمریکا پس از اختراع استارت خودرو و استقبال بیشتر خانم ها از رانندگی یاد کرد. فناوری مانند اسب تروآ می ماند که وارد شهر شده و سربازهای فرهنگ پنهان در آن شهر را به تصرف خویش در می آورند و فرهنگ را خارج از کنترل شکل می دهند. (بهنامی،1383، ص82).
2-6-1-2 برنامه ریزی تغییر یا ایجاد فرهنگ برای به کارگیری فناوری:
در این حالت، اسب تروآ، خود وارد نمی شود بلکه مدیران آن را ساخته، سربازهای مناسب را در آن پنهان کرده و وارد شهر می کنند. در این حالت ایجاد تغییرات در کنترل و طبق برنامه خواهد بود، هر چند ممکن است تغییراتی خارج از کنترل نیز رخ دهند.
سربازانی که مدیران آنها را در این اسب تروآ پنهان می کنند عبارتند از:
چشم انداز و استراتژی؛
کسب اعتماد کارکنان و جاری ساختن چشم انداز و استراتژی در تاروپود سازمان ؛
استفاده ازابزارهای فناوری برای همنواسازی کارکنان؛
همسو کردن ارزش های افراد با ارزش های سازمان؛
تغییر و بهینه سازی فرایندهای کسب و کار؛
استفاده از سایر روش ها مانند TQM و… (همان منبع)
3-6-1-2 استفاده از فناوری برای ایجاد تغییر های فرهنگی موردنظر:
در مقاطعی از زمان لازم است که خارج از یک برنامه یکپارچه و کلان برای ایجاد و یا تغییر فرهنگ خاصی اقدام کرد. فناوری و ابزارهای آن می تواند کمک مؤثری در این زمینه بکند. با به کارگیری یک فناوری خاص و سعی در جا انداختن آن، تغییر فرهنگی مورد نظر حاصل می شود. برای مثال می تواند از اتوماسیون اداری برای ایجاد فرهنگ نظم و سرعت در روابط اداری استفاده کرد و سازمان را از کرختی بیرون آورد (همان منبع).
سازمان ها امروزه با مسایل پیچیده رقابتی مواجه هستند شرایط داخلی و خارجی پیو سته و با سرعت در حال تغییرمی باشد ورود تکنولوژی اطلاعات به درون سازمانها و رشد سریع فناوری نیز براین پیچیدگی افزوده است. از طرف دیگر و شاید به همین علتها، نیاز به امنیت مادی و معنوی و افزایش تعامل و ارتباطات اجتماعی در سازمانها بیش از پیش احساس می شود. (بهاری و همکاران، 1389، ص 1)
زندگی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی افراد جامعه به شدت به فناوری اطلاعات و ارتباطات وابسته است. برخلاف دوران گذشته که اطلاعات و تکنولوژی دراختیار صاحب نظران فن و صنایع قرار داشت و مشروعیت آن نیز به تأیید و تصدیق آنان مرتبط بود، درجوامع جدید اطلاعاتی، مردم عادی نیز به گونه ای با تکنولوژی مرتبط شده اند که بخشی مهمی از زندگی روزمره آنان بویژه در حوزه فرهنگ شده است. به این دلیل هر نوع سیاستگذاری و برنامه ریزی در خصوص توسعه فرهنگی نمی تواند بی اعتنا به تحولات حوزه های اطلاع رسانی و ارتباطات در سطح ملی و بین المللی صورت بگیرد. (همان منبع، ص 2-1)
بدون شک پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات تاثیر زیادی در فرهنگ و جوامع بشری گذاشته است، به طوری که عده ای، فناوری اطلاعات را مهم ترین عامل در پیشرفتهای قرن اخیر بیان کرده اند. (شاعیدی، 1390، ص 45)
فرهنگ و تکنولوژی به عنوان سیستم های باز، دارای اجزایی هستند که آن اجزا نیز با همدیگر دارای روابطی سیستماتیک هستند. تغییر و دگرگونی در اجزای هر یک از سیستم ها ساختار داخلی آن را به آرایش جدیدی می کشاند و بر سیستم و یا سیستمهای دیگری که با آن در دادوستد انرژی هستند، اثر می گذارد. حال اگر ما تکنولوژی و فرهنگ را به عنوان دو سیستمی تلقی کنیم که در برگیرنده انواع و اجزایی هستند، این تاثیرگذاری متقابل می تواند موارد زیر را در بر گیرد:
ایجاد منطق رفتاری جدید برای سیستم
تحول در شیوه و میزان خودکنترلی سیستم
مساله آفرینی یک سیستم بر بی سیستمی دیگر
ظهور تحلیل نوین از مقولات کهن (همان منبع، ص 48)
2-2- مبانی نظری پژوهش درباره فناوری اطلاعات
1-2-2 مفهوم فناوری اطلاعات
فناوری اطلاعات راهبرد، فکر و ابزاری همراه با نوآوری در حوزه انسانهاست و لازم به تذکر است که تعریف فناوری اطلاعات به سبب ماهیت تغییرپذیر آن باید همراه با نگرشی دینامیک باشد تا استاتیک. (روشندل و صابر، 1391، ص 112)
فناوری اطلاعات شامل مجموعه ای از روش ها و ابزارها به منظور بهینه سازی و حمایت از سیستم فعال کار مبتنی بر اطلاعات و دانش است. در واقع فناوری اطلاعات می تواند به عنوان محل تلاقی الکترونیک و پردازش داده ها خلاصه گردد. همچنین فناوری اطلاعات توصیف فناوریهایی است که کاربران کامپیوتر را قادر به ذخیره سازی، پردازش، بازیابی و انتقال اطلاعات از کامپیوتر می نمایند. (حیدری، 2013، ص671)
فناوری اطلاعات عبارت است از تمامی اشکال فناوری که به منظور پردازش، ذخیره سازی و انتقال اطلاعات در قالب الکترونیکی به کار گرفته می شوند. تجهیزات فیزیکی که به این منظور به کار گرفته می شوند عبارتند از: رایانه ها، شبکه و تجهیزات ارتباطی، فاکس و نرم افزارهای الکترونیکی. فناوری اطلاعات بطور کلی به دامنه گسترده ای از تجهیزات و رایانه ها، ابزارها، ذخیره سازی داده ها، ابزارهای ارتباطات و شبکه ای، کاربردها و خدمات که توسط سازمان ها استفاده شده تا داده ها، اطلاعات و دانش را ایجاد کنند، گفته می شود. (ایمانی و همکاران، 1390، ص 51)
فناوری اطلاعات و ارتباطات به هر دو فناوری اطلاعات و سیستم های رایانه اطلاق می شود. فناوری اطلاعات شامل هرگونه تجهیزات و سیستم های اتصال داخلی این تجهیزات که شامل هر یک از اشکال فناوری استفاده شده در ایجاد، ذخیره، ساماندهی، مدیریت، جابجایی، نمایش، تعویض، تبادل، انتقال یا دریافت اطلاعات، به هر شکل ممکن آن می شود. (زنگی آبادی و حسینی، 1388، ص 64)
شاید بتوان گفت فناوری اطلاعات همان مطالعه، طراحی، گسترش، اجرا و مدیریت سیستمهای اطلاعاتی مبتنی بر کامپیوتر و بخصوص کاربردهای نرم افزاری و سخت افزاری کامپیوتر است که توسط آن داده های کاربردی به هر صورت گردآوری می شوند. فناوری اطلاعات بر دانش مهارت استفاده از کامپیوتر و سیستم ارتباط از راه دور، ذخیره سازی، کاربرد و انتقال اطلاعات تاکید دارد. فناوری اطلاعات رشته ای است که از منابع الکترونیکی برای دستیابی به اطلاعات استفاده میکند و شامل مسائلی است که به گسترش علوم کامپیوتر و تکنولوژی طراحی، توسعه، راه اندازی و اجرای سیستمها و کاربردهای اطلاعاتی مربوط است. (موسوی، 1386، ص 458)
در کوتاه مدت، می توان فناوری اطلاعات را به عنوان یک سیستم اطلاعات مبتنی بر کامپیوتر از سرور مرکزی به ریز رایانه ها یا جمع ​​آوری، پردازش، ذخیره سازی و توزیع اطلاعات با کمک کامپیوتر خلاصه نمود. استفاده از سیستم های پیشرفته برای فناوری اطلاعات لزومی ندارد. به طور کلی، فناوری اطلاعات می تواند به عنوان یک تکنولوژی که ارائه، جمع آوری، پردازش، ذخیره سازی، انجام و یا ساخت اطلاعات قابل دسترس در هنگام نیاز را بر عهده دارد، تعریف گردد. فناوری اطلاعات در واقع کل سیستم را پوشش می دهد و تنها مربوط به نرم افزار یا سخت افزار خاصی نیست بلکه یک اتصال کارآمد بین همه این مولفه ها را قادر می سازد. (کالکان و همکاران، 2011، ص 855)
در حال حاضر فناوری اطلاعات یکی از عوامل مهم در بهبود بهره وری و عملکرد سازمان است. استفاده از تکنولوژی و فناوری اطلاعات به طور خاص برای عملیات موفقیت آمیز سازمانهای امروز ضروری است. (شوکت و ظفر، 2010، ص 305)
2-2-2- مفاهیم اساسی فناوری اطلاعات و ارتباطات
آشنایی با این مفاهیم در حکم پیش نیاز است. و از آن به منظور ایجاد یک زمینه نظری یاد می شود. کارکنان باید بتوانند کارکردهای عمده محیط های نرم افزاری فهمیده و از جنبه های گوناگون کاربرد استفاده کنند. کارکنان باید بتوانند:
اجزای اصلی سخت افزار مورد استفاده را تعیین و تشخیص دهند.
درک درستی از عملکرد اصلی سخت افزاری در عمل داشته باشد.
انواع تجهیزات جانبی از قبیل مودم‌، فکس، ‌اسکنر، ‌دوربین دیجیتالی و… را تشخیص دهند.
درک روشن و عملی از ارتباط شبکه های محلی،شبکه های خارجی (مانند اینترنت) و استفاده از پست الکترونیکی داشته باشید.
فهم درست از کار اصلی محیط نرم افزارهای سیستمی نشان بدهند.
درک صحیحی از جنبه های کاربردی هر نرم افزار در سیستم را به نمایش بگذارند.
به طور کلی چگونگی کار رایانه و سیستم عامل آن را بفهمند یاد بگیرند که چگونه رایانه را تحت کنترل خود داشته باشند تا هنگام کارکردن با آن دچار سردرگمی نشوند.
پس باید بتوانند بین اجزای اصلی یک سیستم رایانه ای و اجزای جانبی آن تفاوت قائل شوند هم چنین بدانند که نرم افزار سیستمی چیست و از چگونگی اتصال رایانه به یک شبکه آگاه بوده و یا عملکرد متناظر با چنین شبکه ها آگاه باشند (تأمینی، 1383،ص76).
3-2-2- نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات
در مفهوم کلاسیک، فناوری مجموع دانش تبلور یافته در ابزار و روش های تولید است. تأثیر فناوری بر رشد از قدیم مورد بحث بوده است که به سه دسته قابل تقسیم هستند. در حالت اول، تأثیر فناوری در قالب کالاهای سرمایه ای تجسم یافته و تحلیل شده که نتیجه آن افزایش بهره وری سرمایه بوده است. در حالت دوم، فناوری بهره وری نیروی کار را فزایش می دهد. در حالت سوم، فناوری بهره وری کل و نه لزوماً بهره وری کار یا سرمایه را افزایش می دهد. (ایمانی و همکاران، 1390، ص 52)
بکارگیرى فناورى اطلاعات و کاربرد آن در سازمان، موجب تحولات بزرگی در دنیای امروز شده است، که بسیاری از صاحبنظران آن را انقلاب دوم صنعتی نامیدهاند. (اکبری و اسماعیل زاده، 1392، ص 6)
فناوری اطلاعات دارای اهمیت حیاتی برای موفقیت استراتژیک سازمان ها است و یک عامل مهم تمایز بین عملکرد با کیفیت بالا و پایین می باشد. (کالکان و همکاران، 2011، ص 856)
تحقیقات نشان می دهند که یکی از مهمترین دلایل تمایز سازمانها از یکدیگر، درجه بکارگیری فناوری اطلاعات توسط آنها در فعالیت های سازمانی است. به عبارتی، سازمان هایی که از فناوری اطلاعات به طور گسترده و بهینه استفاده کرده اند، دارای مزیت رقابتی پایدار هستند و از دیدگاه ذینفعان نسبت به سایر سازمانها از تمایز بیشتری برخوردارند. عدم بهره گیری و تطبیق کم فناوری اطلاعات با نیازهای کاربران اغلب به عنوان مهمترین دلیل شکست در بسیاری از پروژه ها بیان شده است. (برزه کار و همکاران، 1392، ص 124-123)
عصرالکترونیک ابزار و فنون نیرومندی را در اختیار بشر قرار داده است و گسترش وسایل ارتباط جمعی، شبکه های تلفنی، ماهواره ها و بزرگ راه های اطلاعاتی، تمامی جنبه های زندگی انسان را بیش از پیش به خدمات و تکنولوژیهای اطلاعاتی و ارتباطی متکی کرده است. فناوری اطلاعات و اینترنت، اقتصاد و اوضاع اجتماعی و فرهنگی را به چالش کشیده است. در بسیاری از فعالیتهای خدماتی بویژه در حوزه فرهنگ نیز، مهم ترین تحول تحت تاثیر فناوری نوین ارتباطی، این است که عناصر مشترک فرهنگ های مختلف در حال آمیخته شدن است. (بهاری و همکاران، 1389، ص 6-5)
4-2-2- ارزش فناوری اطلاعات و ارتباطات
فناوری اطلاعات و ارتباطات در واقع فناوری غالب در هزاره جدید است. (هافکین، 1383، ص 25).
امروزه فناوری اطلاعات و ارتباطات فراگیر شده و جهان را دگرگون ساخته است. مهم ترین تغییرات ناشی از این فناوری در جهان را مارشال مک لوهان در عبارت “دهکده جهانی” خلاصه کرده است. بستری که در آن مردم نقاط مختلف کره زمین مانند ساکنان یک دهکده امکان برقراری ارتباط با یکدیگر و اطلاع از اخبار و رویدادهای جهانی را دارند. (روشندل و صابر، 1391، ص 110)
اطلاعات و ارتباطات و فناوری های آن دو وظیفه مهم به عهده دارند: ایجاد، تهیه، توزیع و امثال ارائه و تحویل اطلاعات درون سازمانی و همچنین جمع آوری و انتقال اطلاعات میان و برون سازمانی از فعالیت های سایر سازمان های جانبی یا واسطه و حتی رقبا در ابعاد مختلف و در فعالیت های بین المللی و جهانی در صورتیکه فناوری اطلاعات و ارتباطات به روش دقیق و مناسبی طراحی شود و همراه و هماهنگ با هدف ها و مأموریت های برنامه های سازمان باشد؛ در حکم اهرمی بسیار توانمند برای رشد و ارتقای کارکنان سازمان به کار گرفته می شود. اما هر گاه این برنامه ریزی به طور صحیحی صورت نگیرد بدون شک هزینه ای سنگین و بیهوده ای در بر خواهد داشت که توجیه اقتصادی ندارد. (مومنی، 1380، ص623-622).
فناوری اطلاعات کمک مؤثری به برقراری ارتباط کرده است چنانکه اکنون ارتباط بین شخص با شخص و انتقال اطلاعات به راحتی میسر شده است. مانند پست های الکترونیکی، انتقال اصواتبه صورت الکترونیکی ودورنگارهاوشبکه های درون سازمانی.
5-2-2- فناوری اطلاعات، نیاز امروز مدیران فردا
فناوری اطلاعات، انقلاب رایانه ای و اینترنتی در چند سال اخیر تغییر وسیع و سریعی را در جنبه های مختلف زندگی جوامع اعم از فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی پدید آورده است. این فناوری از یک سو نه تنها مهم ترین ابزار، روش و سرمایه برای توانمند سازی جوامع در قرن جدید و ایجاد تغییرات اساسی در زندگی، آموزش،اشتغال، نحوه حکومت و اداره جوامع، بنگاها و صنایع محسوب می شود، بلکه فرصتی استثنایی برای جبران عقب ماندگی های کشورهای در حال توسعه به منظور ورود به دوران فراصنعتی و عصر اطلاعات می باشد. (قاضی نوری و همکاران، 1391، ص 176)
تنوع و پیچیدگی فعالیت های مختلف علمی، اقتصادی، آموزشی و… در قالب سازمان های مختلف و گستردگی ارتباطات درون سازمانی و برون سازمانی در نظام های مدیریتی امروز و همچنین شاخص ها و عوامل فراوان مؤثر در رشد و توسعه سازمان ها بیش از هر زمان دیگری نیازمند باشند به سلاح ها و ابزارهای اطلاعاتی و ارتباطی در عرصه مدیریت که با ظهور پدیده فناوری اطلاعات و ارتباطات رنگ و جلوه ای دیگر گرفته است مهمترین و شاید اثرگذارترین دست یافته بشر در طول چند قرن اخیر باشد، تا جایی که مهمترین کالای تجاری قرن حاضر را اطلاعات معرفی کرده اند. تأثیر مستقیم و غیر مستقیم ICT در تمامی ساختارها و سطوح زندگی عادی مردم و نفوذ و توسعه ابزارهای این پدیده عصر جدید در پییچده ترین فعالیت ها‌، مؤثرترین عامل در راه توسعه فناورانه و به تبع آن اطلاعاتی بشر بوده است. ظرفیت های بالقوه ICT مدیران پیشرو را مجاب می کند تا با نگرشی عمیق بر ابزارهای این پدیده جهان شمول قابلیت های بالفعل سازمان خود را به منصه ظهور گذارند. در واقع پدیده ICT، دو سیستم مدیریت اطلاعات و مهندسی اطلاعات را برای مدیران به ا رمغان می آورد. مدیران پیشرو همیشه به دنبال فناوری های هستند که جریان کار را تسریع و تسهیل می کند در واقع مدیران برای ایجاد ارتباطات مؤثر ما بین سطوح طولی و عرضی سازمان همچنین ساده کردن جریان امور برای جمع آوری و راهبرد مناسب اطلاعات مرتبط با حوزه فعالیت سازمان خود ناگزیر از شناخت ظرفیت های موجود سازمان خود و نیاز سنجی ظرفیت های تکمیلی هستند. بدون شک ICT موجب تقویت توانایی ها و خلاقیت های مدیران پیشرو می شود. با این نگرش یک مدیر وکارمندان او وقتی ابزارهای اطلاعاتی و ارتباطی را به سازمان خود تزریق کنند می توانند به جای سنتی کارکردن، ‌سریع تر و با دقت تر از قبل کار کنند ضمن اینکه مدیر می تواند نظارت و مدیریت غیر متمرکز را تجربه کند. (رضائی، 1384، ص38).
به کارگیرى فناورى اطلاعات در سازمان، نیازمند ملاحظات مختلف مدیریتى، فرهنگى، فنى و … مى باشد. همچنین در این راستا باید به ویژگى هاى شغل و شاغل در استفاده از فناورى اطلاعات توجه نمود. ویژگى هاى شغل از قبیل اهمیت شغلى و همچنین ویژگى هاى شاغل مانند سن و یا جنسیت شاغل مى تواند در میزان استفاده و به کار گیرى فناورى اطلاعات تاثیر گذار باشد. (اکبری و اسماعیل زاده، 1392، ص 6)
6-2-2- مدیریت فناوری اطلاعات
عموماً منتقدان فناوری، به سه دسته بندی مختلف تقسیم می شوند:
افرادی که فناوری را در هر شکلی، افزایش تسلط انسان بر طبیعت می دانند.
افرادی که از فناوری های جدید می نالند و آن را شکل خاصی از مذلت، و بی هویتی بشر می دانند.
سرانجام،‌افرادی که به نظر آنها فناوری بی طرف است و معنادار بودن آن بستگی به استفاده و به کارگیری نوع بشر از آن دارد.
دیدگاه نویسنده به سومین دسته بندی گرایش دارد. به بیان دیگر ارزش های فناوری اطلاعات وارتباطات بستگی به نحوه استفاده انسان از آن دارد به طور طبیعی فناوری بر ارزش های سیاسی و اجتماعی جامعه ای که از آن فناوری استفاده می کند تأثیر می گذارد که به نوبه خود می تواند بر بهره وری سازمان های آن جامعه نیز مؤثر باشد. به علاوه با فناوری سیستم های خبره، مدیران توانایی انجام کارهای مختلفی را دارند که در گذشته توسط دیگران انجام می شد. برای مثال سیستم های تشخیص خبره می توانند بهره وری تعمیر و نگهداری را افزایش دهند. هر فناوری جدید نیاز به آموزش و تعلیم دارد. سیستم های خبره هم به عنوان یک فناوری جدید از این قاعده مستثنی نیستند. آموزش و تعلیم کلید صنعتی شدن مبتنی بر دانش است. گرچه فناوری سیستم های خبره می تواند از امر آموزش خود نیز سهیم باشد. این فناوری می تواند شیوه های جدید آموزش یادگیری را معرفی کند. (تدین و تهرانی، 1380، ص 523-521)
فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) از جمله فناوری های نوینی محسوب می شود که فضای سازمانی، صنعتی و پیرامونی ما را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. تا چند دهه پیش تصور اینکه این فناوری تا این حد فضای کسب و کار و زندگی پیرامونی ما را تحت تأثیر قرار دهد، کمی دور از ذهن به نظر می رسید، اما هم اکنون با گسترش روز افزون این فناوری حتی در جامعه ای مانند ایران که هنوز تا رسیدن به استانداردهای لازم بهره گیری از فناوری اطلاعات فاصله زیادی دارد، مشاهده می کنیم که این فناوری وارد حوزه زندگی روزانه ما شده است و روز به روز تدثیرپذیری ما از این فناوری افزایش پیدا می کند. (ایمانی و همکاران، 1390، ص 52)
در بیست سال اخیر، فناوری اطلاعات و ارتباطات نقش قابل توجهی را در بهبود امور حرفه ای و شغلی ایفا کرده است. بشرامروز جامعه ای مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات را تجربه می کند که از ویژگیهای خاص خود برخوردار هستند.زندگی در دنیای جدید نیازمند شناخت کامل و کسب مهارتهای استفاده از این تکنولوژی هاست و بدون داشتن چنین ابزاری، رقابت و زندگی بسیار مشکل خواهد بود و منجر به از دست رفتن فرصتهای فراوانی در زندگی روزانه افراد و جوامع می شود. سازمانها نیز باید جهت بکارگیری و استفاده بهینه از فناوری اطلاعات و ارتباطات زمینه سازی لازم و مطلوب را داشته باشند تا بتوانند در این راه، گامهای مهم و صحیح را در عرصه پیشرفت و ترقی طی نموده و موجبات ادامه حیات سازمانی را فراهم نمایند. (بهاری و همکاران، 1389، ص 2)
در دنیای فعلی، فناوری اطلاعات خمیرمایه توسعه انسانی در سازمان و جامعه است و محورهای اساسی توسعه منابع انسانی و ماهیت آن را نیز متناسب با نیاز جامعه و انسانها تعیین می کنند. در فرآیند فناوری اطلاعات، دائماً اطلاعات تولید، پردازش، توزیع و مدیریت می شود. بنابراین فناوری اطلاعات زمانی حلال مشکلات خواهد بود که در خدمت توسعه و پرورش انسانها قرار گرفته و قابلیت های انسانی با هم تلفیق و به توسعه و بهره وری منجر گردد. (ایمانی و همکاران، 1390، ص 57)
کاربرد فناورى اطلاعات در سازمان ها نیازمند ملاحظات مختلفی مى باشد که در این میان مى توان به ملاحظات فرهنگی، فنی، مدیریتی و شغلی اشاره نمود. در بسیاری از شرکت هاى پیشرو در زمینه به کارگیرى فناورى اطلاعات، در درون سازمان و در سیستم روابط برون سازمانی خود، قبل از فراهم نمودن زیرساخت هاى فنی دست به فراهم نمودن زیرساخت هاى انسانی و سازمانی زده اند. زیرساخت هاى انسانی و سازمانی شامل فرهنگ مناسب به کارگیرى فناورى اطلاعات در سازمان، مدیریت و راهبری مناسب فناورى اطلاعات، ساختار سازمانی کارا و تناسب شغل و ویژگى هاى حرفه ای کارکنان با استفاده از فناورى اطلاعات مى باشد. (اکبری و اسماعیل زاده، 1392، ص 6)
7-2-2-کاربرد فناوری اطلاعات در سازمان
فناوری اطلاعات در سازمانها دارای کاربردهای متفاوتی است، بیشتر صاحب نظران این کاربردها را به
دو دسته طبقه بندی نموده اند: عملیاتی و اطلاعاتی.
الف- کاربردهای عملیاتی:
استفاده از فناوری اطلاعات در یک تخصص را کاربرد عملیاتی آن می نامند. تهیه فهرست حقوق و دستمزد صدور احکام کارگزینی، پیش بینی موجودی، برنامه ریزی تولید و توزیع و تخصیص نیروی کار، هزینه یابی صنعتی و دیگر وظایف تخصصی از جمله زمینه های کاربرد عملیاتی فناوری اطلاعات است در این سطح رایانه موجب گسترش خودکار شدن کارها و امور اداری گشته و در نتیجه به انجام اقتصادی تر کارها و سرعت در انجام آنها می انجامد. (احمدی، 1381، ص 457)  
ب- کاربردهای اطلاعاتی:
کاربرد اطلاعاتی فناوری اطلاعات سبب تسهیل جمع آوری، ذخیره سازی و انتشار اطلاعات می گردد. به عبارت دیگر رایانه و فناوری های اطلاعاتی، در نقش کاربرد عملیاتی به عنوان یک وسیله و ابزار مکانیکی تبدیل داده به ستاده عمل می کنند. در حالیکه در نقش اطلاعاتی به عنوان یک عنصر و عامل اصلی در جمع آوری، انتقال و انتشار عوامل اطلاعاتی به شمار می روند. نقش اطلاعاتی به کنترل و انتشار اطلاعات بر اساس اهداف، مقررات و استانداردهای سازمان کمک می نمایند. برنامه ریزی، آموزش، تحقیقات بازاریابی، پیش بینی فروش و غیره از جمله زمینه های کاربرد اطلاعاتی فناوری اطلاعات می باشند. (همان منبع)
تأثیر فناوری اطلاعات هم از جهت ایجاد فرصت های طلایی جدید و هم از نظر چالش های سازمانی قابل مطالعه است. استفاده از فناوری اطلاعات در مراکز علمی برای انتشار اطلاعات و به عنوان یک ابزار آموزشی هر روز در حال گسترش است. (کرمی و ابراهیمی، 1392، ص 66)
8-2-2- مدل های پذیرش فناوری
درک عواملی که موجب پذیرش یک فناوری میشوند و ایجاد شرایطی که تحت آن، فناوری های اطلاعاتی مورد نظر پذیرفته شود از پژوهشهای مهم در زمینه فناوری اطلاعات است. به عبارتی این مسأله که چرا افراد، یک فناوری اطلاعاتی را می پذیرند و از آن استفاده می کنند و یا برعکس، آن را نمی پذیرند و از آن استفاده نمی کنند از مهمترین مباحث سیستمهای اطلاعاتی است. (یعقوبی و شاکری، 1387، ص 22)
1-8-2-2- مدل پذیرش فناوری (TAM) فرد دیویس (1989): هدف اصلی مدل پذیرش فناوری، ارائه مبنایی برای پیگیری اثر عوامل بیرونی بر باورهای درونی، نگرش و قصد استفاده است. این مدل علاوه بر جنبه پیش بینی، رویکرد توصیفی هم دارد، بنابراین، مدیران می توانند تشخیص دهند چرا یک سیستم خاص ممکن است مورد پذیرش واقع نشود و براساس شناخت حاصل شده، گامهای اصلاحی مناسب را دنبال کنند. شکل زیر مدل پذیرش فناوری را نشان میدهد: (یعقوبی و شاکری، 1387، ص 27؛ حیدریه و همکاران، 1392، ص 71)
-10033028448000
مأخذ: (دیویس و همکاران، 1989، ص 985)
2-8-2-2- مدل انتشار نوآوری (IDT) راجرز (1983): در آن نوآوری از طریق کانا لهای ارتباطی خاص و طی یک دوره زمانی به اعضای یک نظام اجتماعی منتقل می شود. این تئوری، به طور گسترده ای در رشته هایی مانند انسان شناسی، جامعه شناسی، آموزش، ارتباطات، بازاریابی و غیره مورد استفاده قرار گرفته است. در این جا نوآوری عبارت است از معرفی موفق یک فناوری جدید یا ادغام فناوری های موجود به منظور ایجاد تغییری موثر در رابطه ارزش/قیمت ارائه شده به مشتری یا کاربر. به عبارت دیگر، نوآوری عبارت است از پذیرش یک ایده یا رفتار راجع به یک سیستم، سیاست، برنامه، فرآیند، محصول یا خدمت که برای سازمان نو و جدید می باشد. تئوری انتشار نوآوری روشی را برای درک محر کها و موانع استفاده از یک نوآوری ارائه می نماید. این تئوری همچنین، عواملی که پذیرش نوآوری ها را تحت تاثیر قرار می دهد، ارائه می کند. (لی هوآ و همکاران، 2011، ص 11؛ زنجیرچی و همکاران، 1391، ص 6)
3187706731000

این نوشته در مقالات ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *