فایل - نمونه پایان نامه

با کسب نمره 19 و درجه عالی دفاع نمودهام بدین وسیله متعهد میشوم:
این پایاننامه / رساله حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران (اعم از پایاننامه، کتاب، مقاله و ...) استفاده نمودهام، مطابق ضوابط و رویه موجود، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کردهام.
این پایاننامه / رساله قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح، پایین‌تر یا بالا‌تر) در سایر دانشگاه‌ها و مؤسس‌ها آموزش عالی ارائه نشده است.
چنانچه بعد از فراغت تحصیل، قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و ... از این پایاننامه داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوز‌های مربوطه را اخذ نمایم.
چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را میپذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی‌ام هیچ‌گونه ادعایی نخواهم کرد.
نام و نام خانوادگی : الهه صالحی
تقدیم به
پیشگاه پروردگار لطیف و کریم
و به امید ظهور
یگانه انسان کامل و بهار جهانیان
حضرت ولی عصر(عج)
تقدیر و تشکر :
به رسم ادب از اساتید گرامی سرکار خانم دکتر زهرا علی پور درویش و جناب آقایان دکتر حسن عابدی جعفری و دکتر رحیم قربانی قلجلو و سرکار خانم دکتر نرگس حسن مرادی معاونت دانشکده و هم چنین از تمامی افرادی که در تدوین این پایان نامه به بنده
کمک کردند ، کمال سپاسگزاری را دارم.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC o "1-1" h z t "Heading 2,2,Heading 4,3,Heading 5,4,Heading 7,3,3-6-1-,3,4-7-2-1-,4,4-7-2-2-1-,5,4-7-2-3-1-,5,4-7-3-3-1-,5,4-7-4-1-,4,1-3-1-,3,1-4- 1 -,3,5-3-1-,3,1-44-1,3,4-77-1,3,4731,4,4-7-2-4-1-,5,پیوست به همراه شماره ها peyvast,1" چکیده PAGEREF _Toc381643645 h 1فصل اول: کلیات تحقیق PAGEREF _Toc381643646 h 31-1-مقدمه PAGEREF _Toc381643647 h 41-2-اهمیت و ضرورت تحقیق PAGEREF _Toc381643648 h 71-3-اهداف مشخص تحقیق PAGEREF _Toc381643649 h 91-3-1-هدف کلی PAGEREF _Toc381643650 h 91-3-2-هدف‌های فرعی PAGEREF _Toc381643651 h 91-4-سؤالات تحقیق PAGEREF _Toc381643652 h 91-4-1-سؤال اساسی PAGEREF _Toc381643653 h 91-4-2-سؤالات فرعی PAGEREF _Toc381643654 h 91-5-تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی (به صورت مفهومی و عملیاتی): PAGEREF _Toc381643655 h 10فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc381643656 h 132-1-مقدمه PAGEREF _Toc381643657 h 142-2-مبانی نظری تحقیق PAGEREF _Toc381643658 h 142-2-1-تعریف و مفهوم فساد PAGEREF _Toc381643659 h 142-2-2-تاریخچه و پیشینه فساد PAGEREF _Toc381643660 h 142-2-3-انواع فساد PAGEREF _Toc381643661 h 182-2-4-پیامدهای فساد PAGEREF _Toc381643662 h 192-2-5-سطوح فساد PAGEREF _Toc381643663 h 202-2-6-مفهوم و کلیات سازمان PAGEREF _Toc381643664 h 202-2-7-انواع سازمان PAGEREF _Toc381643665 h 222-2-8-سطوح عملکرد سازمان PAGEREF _Toc381643666 h 252-2-9-دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل PAGEREF _Toc381643667 h 252-2-10-فساد از دیدگاه دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل PAGEREF _Toc381643668 h 262-2-11-انواع فساد از دیدگاه دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل PAGEREF _Toc381643669 h 262-2-12-ساختار فساد اداری در ایران بعد از انقلاب PAGEREF _Toc381643670 h 282-3-سوابق و پیشینه پژوهش PAGEREF _Toc381643671 h 312-3-1تحقیق‌های داخلی PAGEREF _Toc381643672 h 322-3-2تحقیق‌های خارجی PAGEREF _Toc381643673 h 432-3-3توصیف کمی نتایج تحقیق‌های داخلی و خارجی PAGEREF _Toc381643674 h 502-4-مدل مفهومی تحقیق52فصل سوم: روش تحقیق PAGEREF _Toc381643676 h 543-1-مقدمه PAGEREF _Toc381643677 h 553-2-روش پژوهش PAGEREF _Toc381643678 h 563-3-قلمرو مکانی و زمانی و موضوعی تحقیق PAGEREF _Toc381643679 h 563-4-جامعه و نمونه مورد بررسی PAGEREF _Toc381643680 h 563-5-روش، ابزار تجزیه و تحلیل و جمع آوری داده‌ها PAGEREF _Toc381643681 h 573-6-مطالعه موردی PAGEREF _Toc381643682 h 573-6-1تعریف مطالعه موردی PAGEREF _Toc381643683 h 583-6-2زمینه های کاربرد تحقیق موردی PAGEREF _Toc381643684 h 583-6-3اهمیت و ویژگی‌های مطالعه موردی PAGEREF _Toc381643685 h 583-6-4خصوصیات روش تحقیق موردی PAGEREF _Toc381643686 h 593-6-5مراحل مطالعه موردی PAGEREF _Toc381643687 h 593-6-6مزایای مطالعه موردی PAGEREF _Toc381643688 h 603-6-7معایب تحقیق موردی PAGEREF _Toc381643689 h 60فصل چهارم: یافته‌ها و تجزیه و تحلیل آن‌ها PAGEREF _Toc381643690 h 614-1-مقدمه PAGEREF _Toc381643691 h 624-2-معرفی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و پیشینه آن PAGEREF _Toc381643692 h 624-3-ساختار دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل PAGEREF _Toc381643693 h 644-4-دفاتر تخصصی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل PAGEREF _Toc381643694 h 664-5-حوزه های فعالیت دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل PAGEREF _Toc381643695 h 674-6-استراتژی‌های دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در زمینه مبارزه با فساد PAGEREF _Toc381643696 h 684-7-اقدامات دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در زمینه فساد PAGEREF _Toc381643697 h 704-7-1کنوانسیون بین‌المللی مبارزه با فساد PAGEREF _Toc381643698 h 704-7-2کمک‌های فنی PAGEREF _Toc381643701 h 744-7-2-1افزایش آگاهی و دسترسی PAGEREF _Toc381643702 h 754-7-2-2پی گیری‌های اجرای کنوانسیون PAGEREF _Toc381643703 h 764-7-2-3استرداد دارایی‌ها PAGEREF _Toc381643706 h 794-7-2-4تقویت سلامت قوه قضاییه PAGEREF _Toc381643708 h 834-7-3پشتیبانی‌های علمی PAGEREF _Toc381643711 h 864-7-3-1تاسیس آکادمی ضد فساد PAGEREF _Toc381643712 h 864-7-3-2تشکیل کتابخانه عمومی PAGEREF _Toc381643713 h 874-7-3-3برگزاری همایش‌ها و اجلاس‌های عمومی PAGEREF _Toc381643714 h 884-7-4 همکاری با سایر سازمان‌ها PAGEREF _Toc381643717 h 924-7-4-1همکاری با سایر سازمان‌های بین‌المللی PAGEREF _Toc381643718 h 924-7-4-2همکاری با بخش‌های خصوصی و غیردولتی PAGEREF _Toc381643719 h 934-8-اقدامات انجام شده در ایران در زمینه مبارزه با فساد PAGEREF _Toc381643720 h 93فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری و پیشنهادها PAGEREF _Toc381643721 h 1015-1-خلاصه تحقیق PAGEREF _Toc381643722 h 1025-2-موانع و محدودیت‌های تحقیق PAGEREF _Toc381643723 h 1045-3-پیشنهادها جهت پژوهش‌های آتی PAGEREF _Toc381643724 h 1045-3-1پیشنهاد به محققان PAGEREF _Toc381643725 h 1055-3-2پیشنهاد به سازمان‌ها و مدیران اجرایی PAGEREF _Toc381643726 h 105پیوست ها107
منابع و مأخذ PAGEREF _Toc381643733 h 144چکیده لاتین150
فهرست جداول
عنوان صفحه
TOC f h z t "Heading 7,1,Style1,1" TOC h z t "جدول ها,1" جدول 1-1 روند فساد در ایران از نظر شاخص ادراک فساد طی ساله‌ای 2012-2004 PAGEREF _Toc378114715 h 5جدول 2-1 پیشینه تحقیق‌های داخلی PAGEREF _Toc378114716 h 33جدول 2-2 پیشینه تحقیق‌های داخلی PAGEREF _Toc378114717 h 34جدول 2-3 پیشینه تحقیق‌های داخلی PAGEREF _Toc378114718 h 35جدول 2-4 پیشینه تحقیق‌های داخلی PAGEREF _Toc378114719 h 36جدول 2-5 پیشینه تحقیق‌های داخلی PAGEREF _Toc378114720 h 37جدول 2-6 پیشینه تحقیق‌های داخلی PAGEREF _Toc378114721 h 38جدول 2-7 نتیجه گیری از منابع داخلی PAGEREF _Toc378114722 h 39جدول 2-8 پیشینه تحقیق‌های خارجی PAGEREF _Toc378114723 h 43جدول 2-9 پیشینه تحقیق‌های خارجی PAGEREF _Toc378114724 h 44جدول 2-10 پیشینه تحقیق‌های خارجی PAGEREF _Toc378114725 h 45جدول 2-11 پیشینه تحقیق‌های خارجی PAGEREF _Toc378114726 h 46جدول 2-12 پیشینه تحقیق‌های خارجی PAGEREF _Toc378114727 h 47جدول2-13 نتیجه گیری از منابع خارجی PAGEREF _Toc378114728 h 48جدول 4-1 تجارب دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در زمینه پیشگیری از فساد PAGEREF _Toc378114729 h 96جدول 4-2 تجارب دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در زمینه نظارت بر فساد PAGEREF _Toc378114730 h 99جدول 4-3 تجارب دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در زمینه مقابله با فساد PAGEREF _Toc378114731 h 100 فهرست نمودارها
عنوان صفحه
TOC h z t "نمودارها,1" نمودار 1-1 نمرات شاخص ادراک فساد ایران در دهه اخیر PAGEREF _Toc378114892 h 6نمودار 4-1 PAGEREF _Toc378114893 h 63نمودار 4-2 PAGEREF _Toc378114894 h 66

فهرست شکلها
عنوان صفحه
TOC h z t "شکل ها,1" شکل2-1 مدل مفهومی معرفی سازمان و عملکرد آن در سه حوزه (پیشگیری،نظارت،مقابله) PAGEREF _Toc378356906 h 53شکل 4-1 ساختار دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل PAGEREF _Toc378356907 h 65شکل 4-2 حوزه های فعالیت دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل PAGEREF _Toc378356908 h 67شکل 4-3 اقدامات دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در زمینه فساد PAGEREF _Toc378356909 h 69شکل 4-4 روند بازیابی اموال به سرقت رفته PAGEREF _Toc378356910 h 81
فهرست پیوست ها
عنوان صفحه
TOC h z t "نمودارها,1" پیوست 1 سؤالات نظرسنجی از خبرگان 108پیوست 2 ویژگی‌های خبرگان112پیوست 3 جدول معرفی و ارائه پاسخ‌های خبرگان به سؤالات نظرسنجی114پیوست 4 توصیف کمی نتایج تحقیق‌های داخلی و خارجی121پیوست 5 برنامه درسی دوره کارشناسی ارشد آکادمی بین‌الملل ضد فساد141
چکیدهبا توجه به ماهیت فراملی و بین‌المللی بودن موضوع فساد و مبارزه با آن، اقدامات زیادی در سطح بین‌المللی و منطقهای برای مبارزه با این پدیده صورت پذیرفته است. در این میان، نقش سازمان ملل متحد و ارکان آن بسیار تعیین کننده است. این سازمان می‌تواند در کمک به کشورهای عضو برای جلوگیری از فساد اداری، ارتقای سلامت و شفافیت بسیار موثر، کارآمد و تأثیرگذار عمل کند. از جمله ارکان مهم سازمان ملل متحد، دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل است که در ایران شعبه دارد و بر اساس اساس‌نامه‌اش به مقابله با فساد در سطح ملی، منطقهای و بین‌المللی میپردازد.
هدف این تحقیق شناخت نقش دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در مبارزه با فساد، به منظور بهرهمندی از استراتژیها و تجربیات این دفتر برای مبارزه با فساد در ایران میباشد. در مبانی نظری تحقیق به بیان ادبیات فساد، فساد از دید دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و فساد در ایران پرداخته شده است. سپس نتایج تحقیقات صورت گرفته در زمینه فساد و دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل معرفی شده است که البته نتایج تحقیقهای داخلی صورت گرفته بیشتر به فساد و ابعاد آن پرداخته و در تحقیقهای خارجی نیز که عمدتاً به صورت کتاب درآمده است به معرفی برخی از اقدامات دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل پرداخته شده است. تحقیق حاضر با استفاده از روش توصیفی، مورد پژوهی صورت گرفته است. از این رو، پس از تعریف مطالعه موردی و جنبههای مختلف آن، شاخصهای مورد استفاده در تحقیق در سه حوزه (پیشگیری، مراقبه و مقابله) تعیین شده است.
در جمعبندی یافتههای تحقیق، ابتدا به معرفی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و اقدامات و استراتژیهای این دفتر پرداخته شده و سپس تجارب این دفتر در کشورها در زمینه مبارزه با فساد بیان شده است.
نتیجه نهایی این تحقیق، با توجه به محدودیتهای تحقیق (مانند عدم همکاری شعبه ایران دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل، نبود تحقیقات مرتبط با موضوع تحقیق، مدت زمان محدود نگارش پایاننامه و ...) نشان میدهد که، برای پیادهسازی اقدامات دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل، توجه به شرایط و مقتضیات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی ایران ضروری است و بومیسازی اقدامات این دفتر لازمه اجرای این امر است؛ و در این راه، همکاری و مشارکت مردم، بخش خصوصی و جامعه مدنی از ضروریات است.
کلید واژه‌ها : فساد، پیشگیری، نظارت، مقابله، دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل.
فصل اول
کلیات تحقیقمقدمههرچند فساد به معنای (عام) از زمان حضرت آدم(ع) وجود داشته است ولی فساد خاص (اداری) به قول آقای آلاتاس از زمان هامورابی یعنی 1200 سال قبل از مسیح معمول بوده است (رفیع پور،1386:ص 23). مباحث نظری درباره فساد در دهه 1950 به شکل جدی طرح شد، و از دهه 1970 اولین آثار و مطالعات نظری و بررسیهای تجربی درباره فساد و علل آن ارائه شد و از آن زمان به بعد مقوله فساد به عنوان یکی از مهمترین مباحث در زمینه دولت، حکمرانی و توسعه مطرح بوده است (صادقی و همکاران، 1388: ص2).
افزایش شهرنشینی نیز در سالهای اخیر افزایش بوروکراسی اداری را به همراه داشته است و همین امر راه را برای افزایش فساد هموار کرده است.
افزایش شهرنشینی باعث افزایش رشوه در پرداخت مالیات، رشوه جهت استخدام، رشوه جهت قراردادهای مقاطعه کاری، رشوه برای دریافت مجوزهای فعالیتهای اقتصادی و ... شده که خاص مناطق شهری است (صادقی و همکاران، 1388: ص7 ).
به همین جهت در همه کشورها قوانینی برای مقابله با فساد وضع میکنند و در صدد مقابله با آن بر میآیند (جباری پور، 1389: ص 1).
در سیاستهای کلی ناظر بر برنامههای توسعه، به ویژه برنامه چهارم و پنجم، ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری، در چندین بند به موضوع مقابله با فساد پرداخته شده است (جباری پور، 1389، ص1).
اما با این حال، وضعیت ایران در زمینه مقابله با فساد در جهان مناسب نیست .
در تحقیق میدانی که توسط یکی از محققان ایرانی برای اندازهگیری ادراک فساد از نظر مردم صورت گرفته، یافتههای زیر به دست آمده: در حالی که تنها 2% از پاسخگویان معتقدند که در کشور ما فساد مالی وجود ندارد، اما 98% بقیه وجود فساد را به اندازهها و در سطوح گوناگون تایید میکردند (رفیع پور ، 1385، ص92).
در حالی که بر اساس آمار سازمان شفافیت بین‌الملل در سال 2006، ایران در میان کشورهای جهان از نظر شاخص ادراک فساد با نمره 2/3-1/3 از 10 در رتبه 105 قرار داشته، در سال 2010، ایران با نمره 2/2 در رتبه 146 جهان قرار گرفته؛ و در سال 2011 دارای نمره 7/2 و در مقام 124 از بین 183 کشور جهان قرار گرفته؛ و در سال 2012 با نمره 8/2، در مقام 133 از بین 176 کشور جهان قرار گرفته است.
جدول 1-1: روند فساد در ایران در بین سایر کشورها از نظر شاخص ادراک فساد طی ساله‌ای 2012-2004سال 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
تعداد کشور 133 146 158 163 179 180 180 180 183 176
نمره
(بین0تا 10) 3 9/2 9/2 7/2 5/2 3/2 8/1 2/2 7/2 8/2
رتبه 78 87 88 105 131 141 168 146 120 133
مأخذ: سازمان شفافیت بین‌الملل

نمودار 1-1: نمرات شاخص ادراک فساد ایران در دهه اخیرآمارهای ارائه شده توسط سازمانهای بینالمللی، وضعیت فساد در ایران را نگران کننده گزارش میکنند و تأسف برانگیزتر آن که بر اساس این گزارش، میزان فساد در ایران طی 9 سال گذشته از روند روبه رشدی – که به هیچ وجه شایسته نام و تمدن و فرهنگ اسلامی کشور ایران نیست – برخوردار بوده است (توکلی ، 1390)
از طرفی، با توجه به گستردگی فساد در کشورهای مختلف (اعم از کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته) سازمانهای بینالمللی درصدد مبارزه با فساد برآمده‌اند (آلبرشت، 2006، ص2) و اقداماتی را هم انجام دادهاند. از جمله این سازمانها که به مبارزه با فساد پرداخته است، دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل میباشد.دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل از ارکان اصلی سازمان ملل متحد به شمار آمده و تنها سازمان جهانی در این زمینه است که در ایران شعبه دارد.
نتیجه این که ، وجود مسئله فساد و عدم تبیین و شناخت نقش سازمانهای جهانی مقابله با فساد و به کار نبستن تجربیات و راهکارهای این سازمانها از جمله دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل که به مبارزه با فساد میپردازد در جمهوری اسلامی ایران کماکان وجود دارد.
اهمیت و ضرورت تحقیقپدیده فساد، به ویژه در دنیای امروز و مخصوصاً در کشورهای در حال توسعه، به عنوان یکی از مهمترین موانع پیشرفت جامعه، مطرح شده است. این پدیده صدمات جبران ناپذیری (مثل زایل شدن مشروعیت دولت) را بر سرعت حرکت چرخ توسعه جامعه ایجاد کرده و مسیر توسعه و پیشرفت را مسدود و محدود میسازد (زاهدی و همکاران، 1388: ص 2).
در ایران هم فساد اداری به ویژه در دورهی رضا شاه در حکومت بیداد میکرد به طوری که در طی دوران حکومت او 44 هزار سند به نام وی انتقال یافت. از سالهای دهه 1340 که درآمد دولت بیش از پیش وابسته به نفت شد، و به ویژه در دهه 1350 که با افزایش ناگهانی قیمت نفت درآمدهای نفتی ایران تقریباً چهار برابر شد، فساد اداری رو به گسترش نهاد. (الوانی و همکاران، 1389،ص 6) به طوری که از سال 1350 تا سال 1357 تنها در بازرسی شاهنشاهی 3750 پرونده سوء استفاده کلان تشکیل گردید (حسینیان، 1384). با پیروزی انقلاب اسلامی، مفاسد اداری و مالی به حداقل رسید و عاملان فاسد جولان کمتری داشتند. اما متأسفانه با گذشت زمان، این پدیده شوم مجدداًٌٌ چهره نمایاند و در حال حاضر ایران نیز مانند سایر کشورها دچار بیماری فساد بوده و میزان آن رو به افزایش نیز می‌باشد. علاوه بر برخی سوء استفادههای سالهای گذشته نظیر اختلاس مرتضی رفیق دوست در سال 74 مبنی بر 123 میلیارد تومان که به حبس ابد محکوم شد و اختلاس شهرام جزایری در سال 80 و محکومیت او به 27 سال (رفیع پور، 1386: ص 69-70)، اخیراً هم (شهریور 1390) به گزارش جراید، اختلاس 3 هزار میلیارد تومانی در نظام بانکی توسط شخصی به نام{مه آفرید امیرخسروی} (از طریق یکی از شعب بانک صادرات و با گرفتن مشاوران و کارشناسان بانکی اقدام به تهیه اعتبار اسنادی خارج از عرف بانک‌داری، خارج از سیستم نرم‌افزاری بانک و حدود اختیارات و بدون ثبت در دفاتر و مسئولیت شعبه، البته با دادن رشوه یک میلیارد تومانی به رئیس شعبه صورت گرفته و شخص اختلاس کننده با دریافت این اسناد اعتباری اقدام به واگذاری و تنزیل در ۷ بانک دیگر کرده و در سررسید هم با گرفتن اعتبار بیشتر نسبت به تسویه اسناد قبلی اقدام کرده و به همین دلیل حجم اختلاس به ۳ هزار میلیارد تومان رسیده است.‌ این امر اوضاع نامناسب ایران در زمینه فساد را نشان می‌دهد. بنابراین، باید هر چه زودتر برای درمان این بیماری اقدام گردد و برای انجام این کار باید از تجارب سازمانهای جهانی استفاده شود زیرا تجارب آنها حاصل تجارب کشورهای مختلف با شرایط محیطی و اقتصادی و فرهنگی و سیاسی گوناگون است.
بنا به فرموده حضرت علی (ع) :
« هر که تجربهها را نگه دارد [و به موقع به کار ببندد] اعمال و برنامه‌هایش درست میشود» (غررالحکم، جلد 2، ص 299).
از آن جا که دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل دارای تجربیاتی در زمینه مقابله با فساد از جمله در زمینه پیشگیری، مراقبه و مقابله با فساد است، در این راه توانسته از همکاریهای بینالمللی استفاده کرده و به موفقیتهایی هم در زمینه کاهش فساد دست یابد unodc.org)).
همچنین، بنا بر تاکید‌های مقام معظم رهبری برای مبارزه و مقابله با فساد در فرمان هشت مادهای مورخ 10/02/1380 ایشان خطاب به روسای قوای سه‌گانه، و اخیراً ابلاغ سیاستهای کلی نظام اداری (صفایی، 1389: ص1) ، انجام تحقیق در حوزه فساد دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان، ضروری بوده و مزایای زیر را به دنبال خواهد داشت:
انتخاب راهکار بهتر مبارزه با فساد در حوزه های پیشگیری، نظارت و مقابله با میزان اثربخشی بالا، با توجه به محیط فرهنگی و اجتماعی و سیاسی کشور جمهوری اسلامی ایران؛
صرفه جویی در هزینه های بی مورد و اضافی در راستای کاهش فساد در کشور؛
داشتن یک مدل عینی برای مقابله با فساد؛
عدم تجربه دوباره شکست‌های پیشین این سازمان در کشورهای دیگر و جلوگیری از اشتباهات مکرر و تکراری.
اهداف مشخص تحقیقهدف کلیتبیین نقش سازمان جهانی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل به منظور بهره برداری از تجربیات این دفتر در حوزه های پیشگیری، مراقبه (نظارت) و مقابله (برخورد) با فساد در جمهوری اسلامی ایران.
هدفهای فرعیمعرفی ماهیت، رسالت، اهداف و مأموریت‌ها، وظایف و فعالیتها، منابع تأمین مالی و ساختار سازمانی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل.
راهکارها، سیاستها، فعالیتها، خط مشی‌ها و برنامههای عملی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در حوزه پیشگیری.
راهکارها، سیاستها، فعالیتها، خط مشی‌ها و برنامههای عملی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در حوزه مراقبه.
راهکارها، سیاستها، فعالیتها، خط مشی‌ها و برنامههای عملی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در حوزه مقابله.
سؤالات تحقیقسؤال اساسینقش اصلی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و تجربیات آن در مقابله با فساد چیست ؟
سؤالات فرعینقش دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و تجربیات آن در پیشگیری از فساد چیست ؟
نقش دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و تجربیات آن در نظارت بر فساد چیست ؟
نقش دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و تجربیات آن در مقابله با فساد چیست؟
تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی (به صورت مفهومی و عملیاتی):فساد :
فساد سوء استفاده از اختیارات دولتی )قدرت عمومی( برای کسب منافع شخصی )خصوصی( است (بانک جهانی).
پیشگیری :
کلمه پیشگیری دارای دو بعد است:1- به معنی «پیش دستی کردن، پیشی گرفتن و به جلوی چیزی رفتن» و 2- به معنی «آگاه کردن، خبر چیزی را دادن و هشدار دادن» است.
«پیشگیری از جرم به مجموعه اقداماتی گفته میشود که برای جلوگیری از فعل و انفعال زیان آور محتمل برای فرد یا گروه و یا هر دو به عمل میآید. مثل پیشگیری از جرائم جوانان و پیشگیری از حوادث در  جاده‌ها» (رجبی پور، 1382 : ص15).
نظارت(مراقبه) :
فعالیتی است که بایدها را با هستها و مطلوبها را با موجودها و پیش بینیها را با عملکردها مقایسه میکند و نتیجه این مقایسه، تصویر روشنی از تشابه یا تمایز بین این دو گروه از عوامل خواهد بود که در اختیار مدیران سازمان قرار میگیرد (کونتز و همکاران، ص 338 ).
مقابله:
تلاشهای فکری و رفتاری مستمر برای برآوردن نیازهای خاص درونی یا بیرونی که ممکن است مطابق یا بیشتر از منابع فرد باشد (قریشی راد ، 1389).
کنوانسیون:
کنوانسیون که بعضاً به قرارداد بینالمللی، مقاوله نامه بینالمللی، عهدنامه بینالمللی، نیز ترجمه میشود به معنای توافق چند کشور برای ایجاد ضوابط و قواعد در عرصه بینالمللی طی سندی مکتوب است (ویژهنامه اداره کل سازمانهای تخصصی و بینالمللی، 1387: ص 1).
رسالت:
مأموریت یا رسالت هر سازمان، در واقع علت اصلی تشکیل و دلیل تأسیس آن است. (رضائیان؛ مبانی سازمان و مدیریت، 1387، ص244) به دیگر سخن، رسالت (هدف‌های کلی سازمان)، بیان‌کننده ارزش‌ها، آرزوها و فلسفه وجودی سازمان است.(دفت،1381،ص 47)
سازمان جهانی :
موسسهای که همه جهان را در قلمرو خود میداند، دیدگاه مدیرانش تنها به محیطهای محلی، ملی و منطقهای محدود نمیشود، بلکه در گستره جهانی میاندیشد، تحلیل میکند، تصمیم میگیرد و سیاستگذاری و برنامهریزی میکند؛ در این سازمانها مرزهای سیاسی مانند گذشته تعیین کننده نبوده و اقتصاد و تجارت و صنعت در درون این مرزها محدود نمیشوند (حقیقی، 1389 ).
سازمان غیردولتی:
سازمانی با شخصیت حقوقی مستقل و غیر دولتی و غیر انتفاعی است که برای انجام فعالیت داوطلبانه با گرایش فرهنگی، اجتماعی، صنفی و بر اساس قانونمندی و اساس نامه مدون، رعایت چارچوب قوانین موضوعه کشور و مفاد آئین نامه‌های اجرائی آن فعالیت مینماید (مهابادی، 1380).
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل
یک سازمان جهانی و از ارکان اصلی سازمان ملل متحد بوده و وظیفه آن مقابله با مواد مخدر و فساد در سطوح بینالمللی است. مقر آن در وین اتریش است و دارای 50 دفتر تخصصی منطقهای است که 164 کشور را پوشش می‌دهد (www.unodc.org).
استراتژی :
جریان تصمیمها در مورد این که چگونه منابع سازمانی را ترکیب نمایند تا تقاضاها، فشارها و فرصتها را در چارچوب تاریخ سازمانی محقق سازند (نادلر و تاشمن ، 1980).
عملکرد سازمانی :
دستیابی به اهداف مطلوب تولیدی، برگشت سرمایه، به‌کارگیری منابع در دسترس، قابلیت سازگاری با تقاضاهای محیط خارجی (نادلر و تاشمن ، 1980).
معاضدت قضایی:
فرآیند همکاری بینالمللی است که دولتها از طریق آن در جست و جوی و جلب مساعدت برای گردآوری ادله برای استفاده در تحقیقات و تعقیب پروندههای کیفری و ردیابی، توقیف، مسدود کردن و در نهایت، مصادره داراییهایی هستند که از رای مجرمانه تحصیل شده‌اند. (لانگست و همکاران، 2004، ص 101).
بازیابی اموال به سرقت رفته:
در واقع به معنی این است که داراییهایی که توسط دولتمردان یک کشور از طریق اعمال فساد مانند اختلاس، رشوه، سرقت، کلاه برداری، اخاذی و ... از کشور خارج شده با همکاری کشور مقصد به کشور مبدأ باز گردد. (لانگست و همکاران، 2004، ص 43).

فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیقمقدمهاین فصل شامل سه قسمت میشود. در قسمت اول، مبانی نظری تحقیق که شامل تعریف فساد و انواع آن و توضیحاتی در مورد فساد و دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل بیان شده است.در قسمت دوم، پیشینه تحقیق آورده شده است و در قسمت آخر هم الگوی مفهومی تحقیق ارائه شده است.
مبانی نظری تحقیقتعریف و مفهوم فساد
فساد از ریشه « فَسَد » به معنی تباهی، اخلال و منع از رسیدن به یک هدف مطرح است و در زبان لاتین به واژه «corruption» و ریشه «rumpere» مصطلح است که به معنی شکستن یا نقض کردن میباشد؛ به عبارت دیگر منظور این است که چیزی شکسته یا نقض میشود و این چیز میتواند قوانین و مقررات یا قواعد و مقررات اداری باشد. (بدین معنی، فساد یعنی هر پدیدهای که یک مجموعه را از اهداف و کارکردهای خود بازدارد) (تانزی، 1378).
فساد : فساد، سوء استفاده از قدرت عمومی برای کسب سودهای شخصی است که مانع منافع عمومی میشود. (لانگست و همکاران، 2002 ،ص7).
تاریخچه و پیشینه فسادفساد اداری به قول آقای آلاتاس از زمان هامورابی یعنی 1200 سال قبل از مسیح معمول بوده است (رفیع پور ،1386: ص 23). مباحث نظری درباره فساد در دهه 1950 به شکل جدی طرح شد، و از دهه 1970 اولین آثار و مطالعات نظری و بررسیهای تجربی درباره فساد و علل آن ارائه شد و از آن زمان به بعد مقوله فساد به عنوان یکی از مهمترین مباحث در زمینه دولت، حکمرانی و توسعه مطرح بوده است (صادقی و همکاران، 1388: ص2).
افزایش شهرنشینی نیز در سالهای اخیر افزایش بوروکراسی اداری را به همراه داشته است و همین امر راه را برای افزایش فساد هموار کرده است.
ویل دورانت در کتاب «درس‌های تاریخ» می‌گوید: «... نادرستی در میان مردم و فساد در دولت‌ها همیشه وجود داشته است...» یکی از نویسندگان به استناد متون باستانی می‌نویسد؛ «... حکومت‌ها همیشه نگران سوء ‌استفاده شخصی صاحب منصبان و کارگزاران دولتی از موقعیت و امتیاز شغلی خود بوده‌اند». کاتیلیا نخست‌وزیر یکی از ایالات شمال هندوستان در حدود دو هزار سال پیش در یک نوشته به جا مانده از آرتاشاسترا می‌آورد: «همان‌گونه که اگر ذره عسل یا سم بر نوک زبان فردی ریخته شود چشیدن آن اجتناب‌ناپذیر است امکان ندارد کسی با بیت‌المال سر و کار داشته باشد و حداقل مقدار کمی از ثروت شاه را نچشد» (زرندی، 1391). او در این کتاب علت اصلی پیدایش فساد در میان کارکنان دولتی را تمرکز همه امکانات و منابع در دست حکومت ذکر کرده است (چاروسه، 1381). در سند مکتوب دیگری متعلق به 2300 سال پیش نخست‌وزیر یکی از مناطق هند به نام چاندراگپتا در خصوص چهل روش مختلف در اختلاس و سوء‌استفاده از منافع دولت هشدار می‌دهد. در چین باستان به منظور افزایش مقاومت مسئولین در برابر وسوسه فساد مبلغی تحت عنوان «غذای ضد فساد» به آن‌ها می‌پرداختند. ابن خلدون مورخ و جامعه‌شناس و متفکّر اسلامی در قرن چهاردهم میلادی به فساد اداری توجه داشته و علت اصلی آن را علاقه شدید طبقات حاکم به زندگی تجملاتی عنوان می‌کند. ابن خلدون ستم را ویران کنندهی عمران و اجتماع، و تجاوز به اموال مردم را مایه‌ی نومیدی و از کار انداختن ابتکارها برای به دست آوردن ثروت می‌داند. میزان به کار گرفتن ابتکارهای فردی و توسعه‌ی اقتصادی تابعی از متغیر اعمال تجاوز نسبت به رعیّت و مداخله‌ی دولت در جریان بازار است: «چنان که اگر تجاوز بسیار و عمومی باشد و به همه‌‌ی راه‌های کسب معاش سرایت کند، آن وقت مردم به علت نومیدی از پیشه کردن انواع حرفه‌ها و وسایل کسب روزی دست از کلیه‌ی پیشه‌ها و هنرها برخواهند داشت» (زرندی، همان منبع).
با نگاهی به ویژگی‌های ساختار اداری سنتی و محیط اجتماعی و سیاسی در نخستین مراحل پیدایش و گسترش بوروکراسی مدرن در ایران (در زمان قاجاریه)، می‌توان نقش مقام اداری در آن دوران را بهتر دریافت. برخی از ویژگی‌های ساختار اداری در آن مرحله چنین بوده است:
وجود نظام خرید و فروش مشاغل و مقامات رسمی
به مقاطعه دادن سازمان‌های اداری در برابر گرفتن بخشی از درآمد آن‌ها
به مقاطعه دادن زمین‌های کشاورزی دولتی یا درآمدهای مالیاتی آن‌ها به جای پرداخت حقوق رسمی و منظم مقامات اداری
جدا نبودن منابع مالی اداری و شخصی از هم
نبود یک نظام منظم پرداخت حقوق و پاداش در بوروکراسی دولتی و به تعویق افتادن حقوق کارمندان دولت، ارتشیان و ...
در چنین شرایطی این احتمال که کارکنان دولت همانند یک سوداگر شغل خود را منبع درآمد انحصاری شمرده و به هر روشی سعی بهره برداری بیشتر از این انحصار بنماید افزایش می‌یابد. در همین دوره است که لرد کرزن نقل می‌کند: " کلمه مداخل که ترجمه مناسبی در زبان انگلیسی ندارد، در گوش برخی از مأموران ایرانی اثر مطبوعی دارد که فهم آن برای اروپاییان آسان نیست؛ یعنی آن‌چه انسان به وسیله رشوه و یا وسایل ناروا تحصیل کند. بسیاری از مأموران ایرانی بیشتر در پی مداخل هستند، نه دنبال اجر و مزد که به عنوان مقرری دریافت می‌دارند. بنابراین در ایران هر مقامی که درآمد محدود دارد و فرصت تحصیل مداخل پیش نمی‌آورد، شغل و کار بی‌مقداری محسوب می‌شود" .

متن کامل در سایت امید فایل 

در نظام استبدادی پیش از مشروطیت، دیوان سالاری دولتی در واقع دستگاهی استوار بر زور و ستم بود که در آن شاهزادگان، امیران، خان‌ها و بزرگ مالکان بیشتر مقام‌های بالای اداری را در اختیار داشتند. رشوه خواری، تقلب، اخاذی و سرقت نه تنها در رده‌های بالا بلکه در سطوح پایین دستگاه اداری نیز رایج بود و بلند پایگان و دولتمردان در این کارها با یکدیگر رقابت می‌کردند. در چنین شرایطی انگیزه فساد اداری ممکن بود از سوی مقامات اداری یا دیگر گروه‌های پر نفوذ در ارتباط با آن‌ها پدید آید. برای نمونه بزرگ مالکان و بازرگانان و دیگر گروه‌ها به مقامات اداری رشوه می‌دادند. البته بزرگ مالکان خود برخی از مقامات اداری را در دست داشتند، مانند حکام ولایات که عهدهدار وصول مالیات بودند و امور محلی را اداره می‌کردند. گذشته از این گروه‌ها، گروه‌های دیگری برای نمونه نانوایان و قصاب‌ها و... به مقامات شهری رشوه می‌دادند تا آن‌ها دستشان را در اجحاف بر مردم باز بگذارند (زرندی ، همان منبع).
یکی دیگر از منابع فساد در ایران آن زمان خارجیان بودند. سرجان ملکم در مدت اقامت خویش در ایران بالغ بر دویست و هفتاد و سه هزار لیره طلا خرج کرد، و به واسطه خرج کردن این مقدار پول به خوبی موفق گردید که یک معاهده سیاسی در 5 ماده و یک معاهده تجارتی که آن نیز 5 ماده بود با ملحقاتی چند با ایران ببندد که تمامش مانند همیشه به زیان ایران و به سود انگلستان بود (رفیع پور، 1386 :24 ).
در دوره رضا شاه نیز فساد در حکومت ایران به ویژه بیداد میکرد به طوری که در طی دوران حکومت او 44 هزار سند به نام وی انتقال یافت. این 44 هزار سند از جمله شامل هفت هزار ملک شش دانگ بود که صورت آن در دفترچه بزرگی در مرکز اسناد بنیاد مستضعفان موجود است. وسعت این املاک، که بهترین و مرغوب‌ترین املاک ایران بودند، 178 هزار و 730 هکتار بوده که سالیانه 12 میلیون تومان درآمد داشت. وسعت این املاک برابر بود با مساحت کشور لوکزامبورگ. 12 میلیون تومان درآمد سالیانه آن زمان رقم عظیمی است که درآمد املاک شخصی رضا شاه بود؛ املاکی که به زور از مردم غصب شد و بعد از سقوط او به صاحبان اصلی‌اش برگردانیده نشد.
رضا شاه در بخش مهمی از دوران دیکتاتوری‌اش، به بهانه خرید اسلحه، کلیه سهمیه ایران از درآمد نفتی شرکت نفت انگلیس و ایران را به حساب شخصی‌اش در لندن واریز می‌کرد و این پول وارد ایران نمی‌شد. زمانی که رضا شاه سقوط کرد دویست میلیون دلار در بانک‌های لندن، نیویورک، سوئیس و تورنتو پول نقد داشت. به علاوه، 75 میلیون تومان، معادل 50 میلیون دلار آن زمان، در حساب شخصی رضا شاه در بانک ملّی ایران بود.
از سالهای دهه 1340 که درآمد دولت بیش از پیش وابسته به نفت شد و به ویژه در دهه 1350 که با افزایش ناگهانی قیمت نفت در آمدهای نفتی ایران تقریباً چهار برابر شد فساد اداری رو به گسترش نهاد.
به گفته فریدون هویدا سفیر شاه در سازمان ملل، فساد دربار شاه ابعاد خطرناکی داشت «ولی گرفتاری اصلی در این قضیه فقط مسئله رشوه‌خواری یا دریافت حق کمیسیون توسط خانواده سلطنت نبود بلکه اقدامات آن‌ها الگویی برای تقلید دیگران می‌شد و به صورت منبعی درآمده بود که جامعه را در هر سطحی به آلودگی می‌کشاند». به همین جهت از سال 1350 تا سال 1357 تنها در بازرسی [شاهنشاهی] 3750 پرونده سوء استفاده کلان تشکیل شد که عموماً به دادگستری ارجاع گردید» ولی «پرونده‌ها طبق دستور شفاهی وزیر دادگستری بایگانی می‌شد و محمدرضا نیز اهمیتی به این امر نمی‌داد» (حسینیان، 1384) .
در سطح بین‌المللی (به لحاظ نظری) توجه به مفهوم فساد سابقهای طولانی دارد، اما این موضوع یعنی توجه به فساد اداری و تحریک این دغدغه در نهادهای بین‌المللی به خصوص نهادهای پولی و اقتصادی به سال 1966 بر می‌گردد. در آن سال بود که افکار عمومی متوجه اظهاراتی شد که در اجلاس سالانه نهادهای مالی چند ملیتی به وسیله مدیر عامل صندوق بین‌المللی پول مطرح شد و آن این بود که دولت‌ها باید مقابله خود نسبت به فساد اداری و عدم تحمل آن را در اشکال مختلف به اثبات رسانده و نشان دهند؛ به خصوص در این ارتباط اصطلاح رئیس بانک جهانی وقتی که از آن به عنوان سرطان فساد اسم برد. این موارد باعث تحریک و تحرک و انگیزش بیشتر در توجه و پرداختن به موضوع را در بر داشت.
اکنون مبارزه با فساد اداری و مالی یکی از مهم‌ترین موضوعات سیاسی و اقتصادی روز در جهان و ایران میباشد و تنظیم و توافق دولتها به کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با فساد که به موجب قطعنامه شماره 4/58 مورخ 31 اکتبر 2003 به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسیده است مبین آن است که جهان برای پیگیری و مبارزه با پدیده فساد گام جدیتری برداشته و در پی انقراض و ریشه کن نمودن این غده سرطانی است (زرندی، 1391).
انواع فسادهیدن هیمر فساد اداری را به سه گونه سیاه، خاکستری، سفید تقسیم میکند:
فساد اداری سیاه:
کاری است که از نظر تودههای و نخبگان سیاسی منفور است و عامل آن باید تنبیه شود. مثل رشوه گرفتن مهندس ناظر و نادیده گرفتن معیارهای ساخت ساختمان.
فساد اداری خاکستری:
کاری است که از نظر اکثر نخبگان منفور است اما تودههای مردم در مورد آن بیتفاوت هستند. (کوتاهی کارمندان در اجرای قوانینی که مردم دوست ندارند و نخبگان مفید میدانند).
فساد اداری سفید:
کاری که ظاهراً مخالف قانون است اما اکثر اعضای جامعه آن را آن قدر مضر و با اهمیت نمی‌دانند که خواستار تنبیه عامل آن باشند (حبیبی،1375،ص 15).
پیامدهای فسادفساد رشد اقتصادی را کاهش میدهد و سرمایهگذاری مستقیم خارجی را تشویق میکند.
درآمدهای دولتی را کاهش و از مسیر اصلی خود منحرف میکند.
فساد باعث تخصیص نادرست منابع کمیاب میشود.
فساد مقررات دولتی را غیر اثربخش میکند.
دستگاه اداری فاسد حلقه فسادی را ایجاد میکند که در آن دولت قدرت و توانایی حکومتی خود را از دست میدهد.
دستگاه قضایی و کارکنانی که رشوه میگیرند بر عناصر فساد و جرم در جامعه تأثیر میگذارد.(صفایی، 1389).
در کشورهای در حال توسعه، جریان معکوس سرمایه، منجر به بی ثباتی سیاسی و اقتصادی، زیرساختهای فقیر، آموزش و پرورش، بهداشت و سایر خدمات، و به طور کلی تمایل به ایجاد و یا تداوم استانداردهای پایین زندگی میشود. (لانگست و همکاران، 2002، ص 9-10).
سطوح فسادمفاسدی است که عمدتاً با نخبگان سیاسی مرتبط بوده و کارمندان عالی رتبه و مقامات ارشد دولتها درگیر این نوع فساد هستند. این نوع از فساد، فساد کلان یا فساد سیاسی نام دارد.
مفاسدی که میان کارمندان رده پایینی است که در این نوع مفاسد، رشوههای عمومی و کارسازیهای غیرقانونی صورت میگیرد. این فساد عمدتاً با بخش خصوصی و جامعه درگیر و در ارتباط است (ربیعی،1383).
مفهوم و کلیات سازمانسازمانها رکن اصلی اجتماع کنونی را تشکیل میدهند. آنها ما را احاطه کردهاند. ما در درون سازمان‌ها متولد میشویم و معمولاً در درون آنها بدرود حیات میگوییم. از گهواره تا گور در سازمانها بسر میبریم. تقریباًٌ به هیچ وجه نمیتوان از دست آنها فرار کرد. ضرورت و مورد نیاز بودن آنها درست همانند پدیدهی مرگ یا هوایی است که برای حیات خود به آن نیازمندیم ( اچ. هال، 1972). سازمانها، به دلایل بسیار، موضوع مهمی جهت بررسی و مطالعه است. سازمانها در جوامع معاصر مکانیسمهای خوبی جهت تحقق هدفهای جمعی محسوب می‌شوند. سازمانها دربردارنده فرایندهای اجتماعی عمومی هستند ولی این فرایندها را در قالب ترتیبات ساختاری متمایز به اجرا در میآورند (اسکات، 1998).
در زیر به مفهوم و تعاریف سازمان و انواع آن و سطوح عملکرد سازمانها در سطح منطقهای، ملی و بینالمللی پرداخته شده است.
تعریف سازمان :
بحث درباره «تعریف واژه» کشنده یا مرگ بار است. این گفتار درباره تعریفی که از سازمان میشود نیز صدق میکند، ولی ما ناگزیر از آن هستیم. اگر چه برخی از نویسندگان چنین استدلال میکنند که ارائه تعریفی از سازمان دردی را دوا نمیکند، ولی به نظر میرسد راه معقول این باشد که بگوییم تعریف مبنایی را به دست میدهد که میتوان مطلب مورد مطالعه را درک کرد.
در اینجا به تعریفهایی میپردازیم که به وسیله نویسندگان زمان گذشته ارائه شده است (اچ.هال، 1972).
به قول بارنارد
سازمانها را سیستمهایی میدانست که در اصل بر اساس " تشریک مساعی "، همکاریهای اعضای خود تشکیل میشوند. سازمان رسمی از آن نوع مشارکت بین انسان‌ها به وجود میآید که هوشیارانه، با قصد و هدفمند باشد (اسکات، 1998).
بر اساس نظر مارچ و سیمون
سازمانها مجموعهای متشکل از انسانهایی که با یکدیگر در حال تعاملند میباشند، سازمانها بزرگ‌ترین محل اجتماع افراد در جامعه ما هستند که از عواملی مشابه با یک سیستم مرکزی هماهنگ ساز برخوردار میباشند. خصوصیت بارز ساختار و هماهنگی موجود درون سازمان – در مقام مقایسه با روابط پراکنده و متغیر در بین سازمانها و در بین افراد سازمان نیافته – یک سازمان را به عنوان یک واحد جامعه شناختی متمایز میسازد، واحدی که به لحاظ اهمیت با ارگانیسم یک موجود زنده در زیست شناسی قابل مقایسه است (همان منبع).
بر حسب نظر اتزیونی
سازمانها واحدهای اجتماعی یا گروه های انسانی) هستند که با قصد خاص بنا شده و یا تجدید بنا میشوند تا به هدفهای معینی نایل آیند (همان منبع).
بر اساس پفی ففنر و شروود
سازمان عبارت از یک رشته روابط منظم و عقلائی است که بین افرادی که وظایف پیچیده و متعددی را انجام میدهند، و کثرت تعداد آنان به قدری است که نمیتوانند با هم در تماس نزدیک باشند، به منظور تأمین هدفهای مشترک خاص برقرار میگردد (همان منبع).
اسکات
سازمانها را در قالب فعالیتهای گروهی تعریف کردهاند ... و گفتهاند که مقصود از تشکیل آنها دستیابی به هدفهای تقریباً خاصی است که به صورت مستمر در پی کسب آنها بر میآیند. ولی باید این نکته روشن شود که سازمان ویژگی خاص خود را دارد و این علاوه بر دستیابی به یک هدف خاص و استمرار در این کار است. این ویژگی خاص عبارت است از وجود مرزهای تقریباً ثابت، یک سلسله مراتب اداری و نوعی نظم یا ترتیب مدبرانه، یک سیستم ارتباطات و سیستم انگیزشی که موجب میگردد افرادی در سایه همکاری در صدد تأمین هدفهای مشترک برآیند (اچ.هال،1972).
داوود مدنی
سازمان مجموعهای از اجزای مرتبط به هم که با یکدیگر کنش و واکنش دارند و در نتیجه این ارتباط متقابل مجموعه سیستم به هدف خود نایل میشود.
و در نهایت، سازمان عبارت است، فرایند نظام یافته از روابط متقابل افراد برای دست یافتن به هدفهای معین (www.Aftabir.com).
انواع سازمانپارسونز سازمانها را به 4 دسته تقسیم میکند (اچ هال، 1972، ص 66):
سازمانهای تولیدی:
این سازمانها چیزهایی را تولید و عرضه میکنند که به وسیله جامعه مصرف میشود.
سازمانهای سیاسی:
سازمانهایی هستند که هدفهای سیاسی دارند. یک چنین سازمانی جامعه را مطمئن میسازد که به هدفهای ارزشمند خود میرسد و آن را به جامعه تخصیص میدهد.
سازمانهای منسجم:
این سازمانها موجب انسجام جامعه میشوند و هدف این سازمان از بین بردن تضادها، جهت دادن به انگیزهها و تأمین خواستهها و انتظارات سازمانی است و میکوشند تا انسجام بین اجزای جامعه حفظ شود.
سازمانهای حفظ وضع موجود
این سازمانها میکوشند از طریق کارهای آموزشی و فرهنگی تداوم و بقای جامعه را تضمین کنند (پارسونز،1960).
تقسیم بندی دیگری از سازمانها:
سازمان دولتی 2- سازمان غیردولتی
سازمان دولتی
سازمانی است که به کار تأمین محصولات و ارائه خدمات (گاهی اوقات به شکل غیر انتفاعی) در بخش عمومی و دولتی می‌پردازد. ( (http://www.mgtsolution.comسازمان غیردولتی
تشکلی مستقل، منعطف، دموکراتیک و غیرانتفاعی میداند که فعالیت خود را برای کمک و تقویت بنیههای اقتصادی یا اجتماعی گروههای حاشیه ایی، حل معضلات عامه یا حتی مسائل قشری خاص متمرکز کرده است (زاهدی،بی تا).
اداره اطلاعات عمومی سازمان ملل
به هر سازمان غیر دولتی و داوطلبانه ای اطلاق میشود که در سطح محلی، ملی یا بینالمللی فعالیت دارد و افرادی با علائق مشترک، آن را اداره میکنند. خدمات انسان دوستانه، توجه دادن مردم به اعمال دولت، نظارت بر سیاستهای اتخاذ شده از سوی دولت و تشویق به مشارکت سیاسی در امور خارجه، در شمار فعالیتها این سازمان قرار میگیرد. سازمانهایی از این دست، با تحلیل و کارشناسی امور، نقشی مشابه با ساز و کارهایی هشدار دهنده را بازی می‌کنند (www.un.org).
تعریف ارائه شده از سوی شورای اروپا
سازمانهای غیردولتی، جمعیتها، جنبشها یا گروههایی هستند که با استقلال از دولت، بدون قصد منفعت طلبی و در جهت دفاع از منافع خاصی همچون مسائل شغلی، اجتماعی، فرهنگی، تجاری، علمی، سیاسی، انسان دوستانه، مذهبی و ...تشکیل گردیدهاند (رجوع شود به سند منتشر شده توسط شورای اروپا تحت عنوان: ۱۹۹۵ و ( The council of Europe and the NGOs.
ویژگی‌های سازمانهای غیردولتی
سازمان‌های غیردولتی غیر سیاسی هستند. و از آن جا که به طور مستقیم به فعالیت‌های سیاسی نمی‌پردازند، می‌توانند آزادانه‌تر به فعالیت خود ادامه دهند.
به علت عدم وابستگی به دولت، جزر و مدهای ناشی از تغییر دولت‌ها و مسئولیت‌ها، برنامه‌های آن‌ها را تحت‌الشعاع قرار نمی‌دهد و می‌توانند برای خود، سیاست‌ها و برنامه‌های دراز مدت تدوین کنند.
به علت محدودیت بودجه و امکانات می‌توانند افراد کم‌تر و کارآمدتر را جذب کنند.
غیر انتفاعی و داوطلبانه عضو می‌پذیرند.
کم‌تر ملاحظه کاری‌ دارند (مثلاً در عملکرد داخلی در برابر قوه قضائیه، رهبران نظام، مراجع مذهبی و نخبگان، در عملکرد بین‌المللی مثلاً در برابر سازمان ‌ملل و اتحادیه اروپایی).
به علت کوچک بودن، امکان تکثیر پذیری بیشتری دارند، مثلاً با پنج نفر می‌توان یک سازمان غیردولتی تأسیس کرد و پس از جذب تعداد بیشتری از افراد، از دل این تشکیلات چند سازمان غیردولتی دیگر تأسیس نمود.
این سازمان‌ها به علت خود جوش بودن می‌توانند افراد هم سلیقه را گرد هم جمع کنند. بنابراین انسجام تشکیلاتی در این مجموعه‌ها بیش‌تر و توان عملکرد آن‌ها بالاتر از مجموعه‌های دولتی است.
در صورتی که شبکه ارتباطی میان این سازمان‌ها تشکیل شود، به مثابه یک گروه عظیم و گاه قدرتمند‌تر از احزاب سیاسی در معادلات فرهنگی، اجتماعی و سیاسی وارد می‌شوند (صادقی،فصل نامه فقه و حقوق اسلامی).
سطوح عملکرد سازمانهر سازمانی در سه سطح میتواند فعالیت داشته باشد که عبارتست از:

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *