دانلود فایل - فایل

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

خدایی که آفرید
جهان را، انسان را، عقل را، معرفت را، عشق را
و به کسانی که عشقشان را در وجودم دمید
و
تقدیم به:
ای پدر از تو هرچه بگویم باز هم کم می آورم
خورشیدی شدی و از روشنایی ات جان گرفتم و در ناامیدی ها نازم را
کشیدی و لبریزم کردی از شوق
اکنون حاصل دستان خسته ات رمز موفقیتم شد
به خودم تبریک می گویم که تو را دارم و دنیا با همه بزرگیش مثل تو را ندارد .....
و تو ای مادر، ای شوق زیبایی نفس کشیدن
ای روح مهربان هستی ام
تو رنگ شادی هایم شدی و لحظه ها را با تمام وجود از من دور کردی و
عمری خستگی ها را به جان خریدی تا اکنون توانستی طعم خوش
پیروزی را به من بچشانی

سپاسگزاری
معلما مقامت ز عرش برتر باد همیشه توسن اندیشه ات مظفر باد
به نکته های دلاویز و گفته های بلند صحیفه های سخن از تو علم پرور باد
شما روشنایی بخش تاریکی جان هستی و ظلمت اندیشه را نور بخشیدی. چگونه سپاس گویم لطف و مهربانی شما را که سرشار از عشق و یقین است. چگونه سپاس گویم تاثیر علم آموزی شما را که چراغ روشن هدایت را بر کلبه محقر وجودم فروزان ساخته است. آری در مقابل این همه عظمت و شکوه شما مرا نه توان سپاس است و نه کلام وصف.
به مصداق "من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق" بسی شایسته است از استاد فرهیخته و فرزانه جناب آقای دکتر فرهاد طلایی استاد راهنمای بنده که در راه نگارش پایان نامه حاضر از هیچ کوششی دریغ ننموده و در لحظاتی سخت، با راهنمایی های هوشمندانه نیروی دو چندانی برای ادامه مسیر به من دادند. و همچنین استاد بزرگوار جناب آقای دکتر ابراهیم عباسی که با راهنمایی های بسیار ارزنده و امید بخش در راه نگارش پایان نامه انگیزه دوچندان به من دادند. همچنین در اینجا وظیفه خودم می دانم از استاد بزرگوارم جناب آقای دکتر نادر مردانی که در دوران تحصیل درس اخلاق و مردانگی را به من آموخت، تشکر و قدردانی می کنم که همچون دوست و معلمی مهربان مرا در راه تحصیل علم یاری نمود.
در پایان نیز بایستی از تمامی دوستان و بزرگوارانی که مرا در نگارش این پایان نامه یاری رساندند قدردانی نمایم.
چکیده
تحلیل حقوقی تحریم های هوشمند علیه ایران در چهارچوب تحول سیاست اعمال تحریم از سوی شورای امنیت
به کوشش
حسنعلی چرپانلو
شورای امنیت سازمان ملل متحد از اوایل سال 2006 میلادی به دنبال ارجاع پرونده هسته ای ایران از جانب آژانس بین المللی انرژی اتمی 4 دور تحریم موسوم به "تحریم هوشمند" علیه ایران اعمال می کند و به موجب آنها از ایران می خواهد که درخواست های شورای حکام آژانس به موجب موافقت نامه پادمان میان ایران و آژانس را اجرا کند. این تحریم ها به مباحثات و مناقشات زیادی دامن زده که لازم است مشروعیت آنها از منظر حقوق بین الملل مورد بررسی قرار گیرد. یکی ازمسائل اساسی آن است که آیا شورای امنیت صلاحیت اجرای موافقت نامه پادمان را دارد؟ همچنین این مسئله مورد توجه می باشد که در صورت عدم صلاحیت شورای امنیت در این زمینه چه مکانیسم هایی در چهارچوب آژانس بین المللی انرژی اتمی وجود دارند که بدان طریق اختلافات راجع به فعالیتهای هسته ای ایران مورد رسیدگی قرار گیرند؟ با وجود آنکه ادعا می شود تحریم های اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا علیه ایران در راستای اجرای قطعنامه های شورای امنیت بوده اند، اما در واقع به نظر می رسد که این تحریمها بسیار فراتر و گسترده تر از مقررات الزامی این قطعنامه ها هستند. در این راستا لازم است مشروعیت این تحریمها نیز از منظر حقوق بین الملل، بویژه در چهارچوب حقوق مسئولیت سازمانهای بین المللی، بررسی شود. بر این اساس هدف اصلی این پژوهش تعیین حدود مشروعیت قطعنامه های شورای امنیت علیه ایران از منظر منشور سازمان ملل متحد و موافقت نامه پادمان میان ایران و آژانس، و نیز تعیین حدود مشروعیت تحریم های اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا علیه ایران به ترتیب از منظر موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت و طرح مواد راجع به مسئولیت دولتها و راهکارهای لازم می باشد. این پایان نامه نتیجه می گیرد که قطعنامه های شورای امنیت و نیز تحریم های اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا در اجرای قطعنامه ها علیه ایران از منظر حقوق بین الملل مشروعیت نداشته و بایستی تحول اساسی در زمینه نوع تحریمها واجرای آنها، به ویژه در راستای تحریمهای هوشمند، صورت گیرند. بهرحال این پایان نامه پیشنهاد می نماید که تعارضات موجود در قالب روشهایی همچون داوری و رسیدگی قضایی در سطوح ملی، منطقه ای و بین المللی نسبت به تصمیمات شورای امنیت، تحریمهای دولتها و سازمانهای منطقه ای، حل و فصل گردند.
کلیدواژه ها: شورای امنیت، اتحادیه اروپا، آمریکا، آژانس بین المللی انرژی اتمی، سازمان تجارت جهانی، تحریم ثانویه، موافقت نامه پادمان، داوری، رسیدگی قضایی
فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC o "1-5" u
فصل اول PAGEREF _Toc404666613 h 1
کلیات PAGEREF _Toc404666618 h Error! Bookmark not defined.
مقدمه PAGEREF _Toc404666619 h Error! Bookmark not defined.
مبحث اول: تحریم PAGEREF _Toc404666620 h 16
گفتار اول: انواع تحریم PAGEREF _Toc404666621 h 16
بند اول: تحریم جامع PAGEREF _Toc404666622 h 16
بند دوم: تحریم هوشمند22
گفتار دوم: انواع تحریم هوشمند PAGEREF _Toc404666623 h 24
بند اول: تحریم تسلیحاتی PAGEREF _Toc404666624 h 24
بند دوم: تحریم مسافرتی PAGEREF _Toc404666625 h 26
بند سوم: تحریم تجاری PAGEREF _Toc404666626 h 28
بند چهارم: تحریم مالی PAGEREF _Toc404666627 h 29
مبحث دوم: تاریخچه تحریم PAGEREF _Toc404666628 h 33
گفتار اول: رویه جامعه ملل PAGEREF _Toc404666629 h 33
گفتار دوم: رویه سازمان ملل متحد PAGEREF _Toc404666630 h 36
مبحث سوم: تحریم هوشمند: محدودیت های حقوقی شورای امنیت، پیامدها، و راهکارها PAGEREF _Toc404666631 h 40
گفتار اول: محدودیت های حقوقی شورای امنیت در اعمال تحریم هوشمند PAGEREF _Toc404666632 h 40
بند اول: محدودیت حقوقی ناشی از منشور PAGEREF _Toc404666633 h 41
بند دوم: محدودیت حقوقی ناشی از حقوق بین الملل PAGEREF _Toc404666634 h 45
بند سوم: محدودیت حقوقی به موجب اصل جذب سازمانی PAGEREF _Toc404666635 h 49
گفتاردوم: بررسی پیامدهای ناشی از اعمال تحریم هوشمند PAGEREF _Toc404666636 h 53
بند اول: تحریم هوشمند و نقض حق بر دادرسی عادلانه PAGEREF _Toc404666637 h 54
بند دوم: حقوق بشر مورد نقض به واسطه تحریم مسافرتی PAGEREF _Toc404666638 h 58
بند سوم: حقوق بشر مورد نقض بواسطه تحریم مالی PAGEREF _Toc404666639 h 59
گفتارسوم: راهکارها پیرامون اصلاح تحریم هوشمند از سوی شورای امنیت PAGEREF _Toc404666640 h 60
بند اول: برقراری یک فرایند متقاعد کننده تر برای درج اسامی در فهرست PAGEREF _Toc404666641 h 61
بند دوم: تاسیس یک هیات رسیدگی بی طرف PAGEREF _Toc404666642 h 63
بند سوم: برقراری دوره زمانی معین برای درج اسامی در فهرست سیاه PAGEREF _Toc404666643 h 69
بند چهارم: امکان دسترسی به اطلاعات حساس با پیش بینی برخی سازوکارها PAGEREF _Toc404666644 h 70
نتیجه گیری PAGEREF _Toc404666645 h 74
فصل دوم PAGEREF _Toc404666646 h 77
تحریم های هوشمند شورای امنیت علیه ایران و توافقنامه ژنو PAGEREF _Toc404666647 h 78
مقدمه PAGEREF _Toc404666648 h 78
مبحث اول: تحریم های هوشمند شورای امنیت علیه ایران و چگونگی اجرای آن PAGEREF _Toc404666649 h 81
گفتار اول: تحریم های هوشمند شورای امنیت علیه ایران PAGEREF _Toc404666650 h 81
گفتار دوم: اتحادیه اروپا و تحریم های هوشمند شورای امنیت علیه ایران PAGEREF _Toc404666651 h 89
گفتار سوم: آمریکا و تحریم های هوشمند شورای امنیت علیه ایران PAGEREF _Toc404666652 h 92
گفتار چهارم: ابعاد حقوقی توافقنامه ژنو PAGEREF _Toc404666653 h 96
مبحث دوم:بررسی چگونگی صلاحیت شورای امنیت در صدور قطعنامه های تحریمی PAGEREF _Toc404666654 h 101
گفتار اول: عدم صلاحیت شورای امنیت برای اجرای موافقت نامه پادمان PAGEREF _Toc404666655 h 101
گفتار دوم: عدم اعتبار قطعنامه ها به دلیل عدم احراز تهدید علیه صلح PAGEREF _Toc404666656 h 111
گفتار سوم: نقش درج عبارات مبهم در قطعنامه ها علیه ایران PAGEREF _Toc404666657 h 123
بند اول: نقش درج عبارت "مراقب باشند" PAGEREF _Toc404666658 h 123
بند دوم: نقش درج عبارت "گروه کاری اقدامات مالی" PAGEREF _Toc404666659 h 124
بند سوم: نقش درج عبارت "می توانند" PAGEREF _Toc404666660 h 125
بند چهارم: نقش درج عبارت "بخش انرژی ایران" PAGEREF _Toc404666661 h 126
بند پنجم: نقش درج عبارت "بانک ملی و بانک صادرات" PAGEREF _Toc404666662 h 127
بند ششم: نقش درج عبارت "بانک مرکزی ایران" PAGEREF _Toc404666663 h 128
مبحث سوم: حدود انطباق تحریم ثانویه آمریکا با سایر قوانین بین المللی PAGEREF _Toc404666664 h 129
گفتار اول: نکات مقدماتی 131
گفتار دوم: حدود انطباق تحریم ثانویه آمریکا با قطعنامه ها و ماده 21 موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت 1994 PAGEREF _Toc404666665 h 134
گفتار سوم: چگونگی امکان رسیدگی به تحریم ثانویه آمریکا نزد هیات مشورتی سازمان تجارت جهانی PAGEREF _Toc404666666 h 144
نتیجه گیری PAGEREF _Toc404666667 h 152
فصل سوم PAGEREF _Toc404666668 h 155
چگونگی انتساب مسئولیت بین المللی به اتحادیه اروپا، و راهکارهای حقوقی برای حل اختلافات ناشی از تحریم هوشمند شورای امنیت علیه ایران PAGEREF _Toc404666669 h 156
مقدمه 162
مبحث اول: بررسی موردی مسئولیت بین المللی اتحادیه اروپا در اجرای تحریم هوشمند شورای امنیت علیه ایران PAGEREF _Toc404666670 h 158
گفتار اول: چهارچوب حقوقی قابل اعمال بر اقدام اتحادیه اروپا علیه ایران PAGEREF _Toc404666671 h 158
بند اول: مقابله به مثل؟ PAGEREF _Toc404666672 h 158
بند دوم: تحریم؟ PAGEREF _Toc404666673 h 166
بند سوم: اقدام متقابل؟ PAGEREF _Toc404666674 h 170
گفتار دوم: محدودیت های حقوقی در اتخاذ اقدام متقابل PAGEREF _Toc404666675 h 173
بند اول: محدودیت های شکلی PAGEREF _Toc404666676 h 173
بند دوم: محدودیت های ماهوی PAGEREF _Toc404666677 h 175
گفتار سوم: امکان اقدام متقابل در وضعیت های مشخصی که به موجب فصل هفتم منشور اقدام شده است PAGEREF _Toc404666678 h 182
مبحث دوم: راهکارهای حقوقی برای حل اختلافات ناشی از تحریم هوشمند شورای امنیت علیه ایران PAGEREF _Toc404666679 h 186
گفتار اول: راهکارها در رویه دیوان بین المللی دادگستری و دیوان کیفری بین المللی یوگسلاوی سابق PAGEREF _Toc404666680 h 186
بند اول: راهکارها در رویه دیوان بین المللی دادگستری در رسیدگی به تصمیمات شورای امنیت PAGEREF _Toc404666681 h 188
بند دوم: راهکارها در رویه دیوان کیفری بین المللی یوگسلاوی سابق در رسیدگی به تصمیمات شورای امنیت PAGEREF _Toc404666682 h 190
گفتاردوم: راهکارها در رویه محاکم ملی و منطقه ای PAGEREF _Toc404666683 h 191
بند اول: نکات مقدماتی PAGEREF _Toc404666684 h 191
بند دوم: راهکار رسیدگی به تصمیات شورای امنیت بدون استناد به آنها PAGEREF _Toc404666685 h 193
بند سوم: راهکار رسیدگی به تصمیات شورای امنیت با استناد به آنها PAGEREF _Toc404666686 h 194
بند چهارم: راهکار رسیدگی به آیین درج و حذف از فهرست شورای امنیت209
بند پنجم: ر اهکارها در رویه دیوان دادگستری اتحادیه اروپا با توجه به نوع تفسیر آن از قطعنامه های شورای امنیت علیه ایران PAGEREF _Toc404666687 h 204
گفتار سوم: راهکار تشکیل هیات داوری به موجب موافقت نامه پادمان PAGEREF _Toc404666688 h 209
بند اول: نکات مقدماتی PAGEREF _Toc404666689 h 209
بند دوم: استدلال آژانس بین المللی انرژی اتمی در صورت داوری.222
بند سوم: استدلال ایران در صورت داوری PAGEREF _Toc404666690 h 222
نتیجه گیری PAGEREF _Toc404666691 h 228
نتیجه گیری نهایی PAGEREF _Toc404666692 h 231
منابع و ماخذ PAGEREF _Toc404666693 h 234
الف) منابع فارسی PAGEREF _Toc404666694 h 235
ب) منابع انگلیسی PAGEREF _Toc404666695 h 237

فهرست پیوست
عنوان صفحه
پیوست ها
پیوست شماره (1) PAGEREF _Toc404666697 h 260
متن توافقنامه ژنو (برنامه اقدام مشترک) PAGEREF _Toc404666699 h 260
پیوست شماره (2) PAGEREF _Toc404666700 h 266
متن منتشره وزارت دارایی و وزارت امورخارجه ایالات متحده در خصوص تعلیق تحریم ها در دوره زمانی توافقنامه موقتی ژنو (21 جولای 2014) PAGEREF _Toc404666702 h 266
ضمیمه PAGEREF _Toc404666703 h 278
پیوست شماره (3) PAGEREF _Toc404666704 h 279
حکم دیوان دادگستری اتحادیه اروپا راجع به ابطال تحریم هوشمند اتحادیه اروپا علیه شرکت ملی نفتکش ایران در اجرای تحریم های هوشمند شورای امنیت علیه ایران PAGEREF _Toc404666706 h 279

اختصارات عبارات انگلیسی
AJIL: The American Journal of International Law.
ARSIWA: Articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts.
B.I.S.D: Basic Instruments and Selected Documents.
C.F.R: Code of Federal Regulations.
CFSP: Common Foreign and Security Policy.
Chi. J. Int'l L: Chicago Journal of International Law.
CISADA: Comprehensive Iran Sanctions, Accountability, and Divestment Act.
DARIO: Draft Articles on the International Responsibility of International Organizations.
DSB: Dispute Settlement Body.
DSU: Dispute Settlement Understanding.
ECHR: European Court of Human Rights.
ECOSOC: United Nations Economic and Social Council.
ECR: European Conservatives and Reformists Group.
ECtHR: European Court of Human Rights.
EHWC: Environmental and Health World Congress.
EWCA: England and Wales Court of Appeal. EJIL: European Journal of International Law.
EL Rev:European Law Review.
FATF: Financial Actions Task Force.
GATT: General Agreement on Tariffs and T--e.
Geo. L.J: Georgetown Law Journal. HRQ: Human Rights Quarterly.
IAEA: International Atomic Energy Agency. 
ICCPR: International Covenant on Civil and Political Rights.
ICJ: International Court of Justice.
ICLQ: International Comparative Law Quarterly.
ICTY: International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia.
IFSR: Iranian Financial Sanction Regulation.
ILC: International Law Commission.
ILDC: International Law in Domestic Courts.
I.L.M: International Law Materials.
ILR: International Law Reports.
IMF: International Monetary Fund.
IRISL: Islamic Republic of Iran Shipping Lines.
IRGC: Iranian Revolutionary Guard Corps.
ISFR: Iranian Financial Sanctions Regulations.
ITSR: Iranian Transactions and Sanctions Regulations.
JPOA: Joint Plan of Action.
ILR: International Law Reports.
ISA. Iran Sanctions Act.
ITRSHA: Iran Threat Reduction and Syria Human Rights Act.
J.I.E.L: Journal of International Economic Law.
LLP: Limited liability partnership.
LJIL: Leiden Journal of International Law.
MFN: Most Favored Nations.
NAM: Non-aligned Movement.
NDAA: National Defense Authorization Act.
NGO:  Non-governmental organization.
NITC: National Iranian Oil Company.
NPT: Treaty on Non-Proliferation of Nuclear Weapons.
OECD: Organization for Economic Co-operation and Development.
OFAC: Office of Foreign Assets Control.
O.J.E.U: Official Journal of the European Union.
OUP: Oxford University Press.
SCR: Security Council Resolution.
SDN: Specially Designated Nationals.
SEMA: Special Economic Measures Act.
SIPRI: Stockholm International Peace Research Institute.
SLP: Sta--ent of Licensing Policy.
TEU: Treaty on European Union.
TFEU: Treaty on the Functioning of the European Union.
TSC: Texas Southmost College.
U.C: university of California.
UKHL: United Kingdom House of Lords.
UNCTAD: United Nations Conference on T--e and Development .
UNIMIK: United Nation Interim Administration Mission in Kosovo.
UNSCOM. UN Special Commission.
UNTAET: United Nation Transitional Administration in East Timor.
UNTS: United Nations Treaty Series.
UNYB: United Nations Year Book.
U. Pa. J. Int'l Econ. L: Journal of International Economic Law .
U.S.C: University of Southern California.
Va. J. Int'l L: Virginia Journal of International Law.
WIPO: World Intellectual Property Organization .
WMDPSR: Weapons of the Mass Destruction Proliferators Sanctions Regulations.
WTO: World T--e Organization.
WTR: World T--emark Review.
Y.B. Int, IL. Comm, n: Yearbook of the International Law Commission.
Ybk Intl L: Yearbook of the International Law.
ZaoRV: Zeitschrift für ausländisches öffentliches Recht und Völkerrecht.

اختصارات کلمات انگلیسی و لاتین
Art: Article.
Cong: Congress.
C: Council.
Dec: December.
Dep’t: Department.
Doc: Document
Ed: Edition.
Fed: Federal.
GOV: Government.
Ibid: Ibidim.
L: Law.
L. Legislation.
No: Number.
No: November.
Op. cit: Opere citation.
P: Page.
Para: Paragraph.
PP. pages.
Reg: Regulation.
Rep: Report.
Res: Resolution.
Rev: Review.
S:Security.
Serve: Service.
UK: United Kingdom.
UN: United Nations.
Vol: Volume.
فصل اول

کلیات
مقدمه
شورای امنیت که طی حدود 45 سال تحت تاثیر جنگ سرد و حق وتو، کمتر فرصت استفاده از تحریم علیه دولتها را پیدا کرده بود، از پایان جنگ سرد در اوایل دهه 1990، در فضای نسبتا جدید بی محابا به استفاده از تحریم روی آورد و در موارد متعدد علیه کشورها مانند عراق و یوگسلاوی سابق تحریم جامع اعمال نمود که آثار منفی و جبران ناپذیر آن بر زندگی اقتصادی، اجتماعی، و بهداشتی مردم غیرنظامی انتقادات گسترده دولتها، سازمانهای دولتی و غیردولتی را دامن زد؛ "به طوریکه تشکل های حقوق بشری، شورای امنیت را به ارتکاب نسل کشی علیه مردم عراق متهم کرده و مدعی شدند که شورای امنیت به عنوان رکن یک سازمان بین المللی مرتکب فجیع ترین جنایات علیه بشریت شده است." به دلایل فوق، محدودیت حقوقی بر صلاحیت شورا در اعمال تحریمها به بحث جدی در حقوق بین الملل تبدیل شده، توجه شورای امنیت را جلب کرده و باعث شد تا از دهه نود رویکرد خود را به تحریم هوشمند یعنی تحریم افراد و موسسات خاص تغییر دهد. در این نوع تحریم اشخاص شناسایی شده برای نمونه از دارایی ها و وجوه خود در خارج از کشور و از آزادی سفر به خارج محروم می شوند و از دادن ویزا به آنها خودداری می شود یا دستور بستن دفاتر یک گروه یا حزب سیاسی یا یک حکومت دوفاکتو در خارج از کشور داده می شود. این نوع تحریم با وجود آثار مثبت به مراتب بهتر از تحریم جامع، از انتقاد مصون نمانده است. انتقاداتی از قبیل : نقض حق بر دادرسی منصفانه، نقض حق حیات، آزادی و امنیت شخصی، نقض حق بر احترام به زندگی خصوصی و خانوادگی، نقض حق آزادی حرکت و حق مالکیت شناسایی شده در اسناد مهم بین المللی از قبیل میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی.
شورای امنیت چهار دوره از تحریمها را علیه ایران اعمال کرده است: سالهای 2006، 2007، 2008، 2010.
شدیدترین قطعنامه، قطعنامه 1929 در سال 2010 است مشتمل بر تحریمهای متعدد مالی، تسلیحاتی، هوایی و مسافرتی، و تجارت کالا علیه شخصیتها، موسسات مالی و تجاری. تشکیل کمیته نظارت یکی از مهمترین تفاوت های این قطعنامه با موارد قبلی است.این قطعنامه ضمن تشدید مجازات های پیشین، از اعضا می خواست که مانع از انتقال فناوری موشکی به ایران شوند؛ فروش مواد و تجهیزات اتمی به جمهوری اسلامی ممنوع شد؛ دیگر اینکه اعضا اجازه ندهند شعب تازه بانکهای ایرانی در سرزمینشان دایر شود یا بانکها و موسسات مالی فعال در خاکشان با ایران معامله کنند. مشخصا سپاه پاسداران و کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران هدف تحریمهای تازه قرار گرفتند.
در قطعنامه ها مقررات غیرالزامی وجود دارند که جزء مقررات لازم الاجرا نیستند یا مقرراتی که به نظر مبهم هستند مثل "مراقب باشند." برخی دولتها اعتقاد دارند اصطلاحات مزبور به آنها صلاحیت ضمنی برای اعمال اقداماتی که به مراتب فراتر از مقررات الزامی، و صریح قطعنامه هاست می دهد. موارد متعددی بوده است که آنها در توجیه اقدامات یکجانبه خود علیه ایران به مقررات مبهم، و غیر الزامی قطعنامه های شورای امنیت علیه ایران استناد نموده اند.
در جولای 2010 نخست وزیر کانادا اعلام کرد در راستای "تعامل نزدیک با شرکای همفکر مثل ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا کانادا تحریم های بیشتری علیه ایران فراتر از الزامات قطعنامه 1929 اعمال می کند."
اقدامات کانادا به موجب قانون اقدامات ویژه اقتصادی ویژه نسبتا گسترده هستند. طبق این قانون شرکت های کانادایی از صادرات کالا، خدمات، یا تجهیزات به بخش های انرژی و مخابراتی ایران و نیز انجام مبادلات مالی یا واردات نفت از ایران ممنوع می شوند. کانادا به در گزارشات خود به شورای شورای امنیت بیان کرده است که قطعنامه 1929 دولت ها را ملزم می کند تا علیه 3 شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران تعیین شده در قطعنامه تحریم اعمال کنند. اما کانادا خود این مقرره را به خود کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران توسعه داد به موجب آن اتباع کانادایی را از تامین هر گونه خدمات به ناوگان کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران ممنوع کرد بدون در نظر گرفتن اینکه کشتی آنها مرتبط با برنامه هسته ای نیست.
رژیم تحریم سازمان ملل متحد یکی از مهمترین ضمانت های اجرایی تصمیمات شورای امنیت در جهت مسئولیت اولیه خود، یعنی حفظ صلح و امنیت بین المللی است. در این میان اعمال تحریم های هوشمند با انتقاداتی مواجه بوده است. نمونه بارز این انتقادات متوجه رویه شورای امنیت و کمیته های ویژه تحریم در مورد نحوه شناسایی و درج نام اشخاص در فهرست سیاه کمیته ها و چگونگی خارج کردن نام آنها از این فهرستها است که فاقد ساز و کارهای رسیدگی موثر و منصفانه به اعتراضات اشخاص هدف به ویژه راههای رسیدگی قضایی است.جان دوگارد که یک فصل از کتاب خود که در سال 2001 انتشار یافت را به تحریمها و بررسی قضایی اختصاص داده پیش بینی کرده که تقاضا برای بررسی قضایی تصمیمات شورای امنیت در سالهای پیش رو در حال گسترش است. شناخته ترین رسیدگی قضایی در این باره مربوط به دعوای کادی و بنیاد بین المللی البراکات نزد دیوان دیوان دادگستری اتحادیه اروپا بود که سرانجام دیوان با رسیدگی قضایی غیر مستقیم تصمیم شورای امنیت آیین نامه اجرایی شورای اتحادیه اروپا در اجرای قطعنامه شورای امنیت راجع به این دو را ابطال کرد.
در مباحث بین المللی مربوط به اینکه آیا شورای امنیت را می توان به دلیل تحریم های هوشمند به عنوان ناقض حقوق بشر معرفی نمود دو دیدگاه کلی وجود دارند.
مخالفین مسئولیت شورای امنیت معتقدند که هیچ محدودیت قانونی برای شورای امنیت برای اقدام به موجب فصل هفتم منشور وجود ندارد. این افراد همچنین استدلال می‌کنند که از دیدگاه حقوقی مسئولیت نقض فقط می‌تواند متوجه افراد یا نهادهایی گردد که تعهدی را پذیرفته‌اند. دولت‌ها با تصویب معاهدات حقوق بشری به رعایت حقوق بشر متعهد هستند، در حالی که شورای امنیت یا به طور کلی سازمان ملل متحد عضو هیچ ‌یک از معاهدات نیست و لذا مسئول دانستن آنان از نظر حقوقی توجیهی ندارد. ثانیاً نهاد تحریم‌ کننده تنها زمانی می‌تواند مسئول شناخته شود که به ‌طور عمد قصد نقض حقوق را مد نظر داشته باشد. شورای امنیت با هوشمند کردن تحریم‌ها تلاش دارد نقضی را مرتکب نشود و در صورت بروز نقض حقوق بشر ناشی از تحریم، مسئولیتی متوجه شورا نیست چون فاقد عامل معنوی ارتکاب جرم است.
قائلین به ناقض بودن تحریم شورای امنیت استدلال می‌کنند که اولاً حقوق بشر مصرح در منشور سازمان ملل متحد حقوق جهان ‌شمول هستند که هیچ دولت یا نهادی نباید آنها را نقض نماید، ثانیاً مطالعات راهبردی نشان داده اند که حقوق بشر شهروندان کشورهای تحت‌ تحریم به‌ دلیل این تحریم‌ها نقض می‌گردد و در نتیجه نهاد تحمیل‌ کننده تحریم (شورای امنیت) ناقض حقوق بشر قلمداد می‌شود. رفتار یک دولت خاطی نمی ‌تواند نقض فاحش حقوق بشر توسط شورای امنیت را توجیه نموده و از آن شورا رفع مسئولیت کند.
در مبحث اول به منظور شناخت بهتر تحریم هوشمند، ابتدا به تبیین مفهوم تحریم جامع پرداخته می شود و سپس نظر به موضوع پایان نامه به تبیین مفاهیم تحریم هوشمند، انواع و اهداف آن پرداخته می شود. در مبحث دوم نظر به موضوع پایان نامه چگونگی اعمال تحریم در چهارچوب جامعه ملل و سازمان ملل متحد به عنوان دو سازمان بین المللی عام اجمالا بررسی می شود. در ادامه نیز، در مبحث سوم نظر به رشد گسترده اعمال تحریم هوشمند از سوی شورای امنیت در دهه اخیر، ابتدا به بررسی محدودیت های حقوقی شورای امنیت در اعمال تحریم هوشمند پرداخته می شود، سپس پیامدهای ناشی از آن بررسی شده و در نهایت با هدف تقلیل پیامدهای ناشی از آن راهکارهایی برای اصلاح آن - علی رغم برخی پیشرفت ها - ارائه می گردد.
الف) سابقه علمی تحریم راجع به برنامه هسته ای ایران که با عنوان تحریم هوشمند از سوی شورای امنیت اعمال گردیده است آنگونه که در خور و شایسته باشد مورد تحلیل حقوقی قرار نگرفته است. در بیشتر منابع در این زمینه با رویکرد سیاسی به آن نگریسته شده است. منابع فارسی موجود دراین زمینه عمدتا منابع ترجمه شده می باشد. به گونه ای که در میان کتب داخلی کتابی راجع به این موضوع اختصاصا به نگارش در نیامده است. در میان کتب داخلی و خارجی که به گونه ای به این موضوع اشاره کرده اند، می توان به نمونه های ذیل اشاره کرد:
سید فاطمی، سید محمد قاری، حقوق بشر در جهان معاصر، جلد اول، چاپ دوم، موسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1388.
کردزمن، آنتونی، رقابت راهبردی ایران و غرب در حوزه های تحریم، انرژی، کنترل تسلیحات و تغییر رژیم، مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی، 2013.
البته در این بین می توان به کتاب اثر بخشی تحریم های هدفمند راهبردهای اجرایی گزینه های سیاستی سازمان ملل نوشته پیتر والنستین اشاره کرد که توسط موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد تهیه و تدوین شده و توسط آقایان حسن شکوه و مهدی کلانه ترجمه شده است. در این کتاب روشهای تقویت تاثیرات تحریم که در همایشی در استکهلم با حمایت دانشگاه اوپسالا بحث وبررسی شد، مرور می شود. به هرحال این کتاب راجع به ساختار تحریم هوشمند است و از تحریم هوشمند علیه ایران صحبتی نشده است. برخی کتابها وجود دارند که با رویکرد سیاسی به تحریم ها پرداخته و در موارد معدود به تحریمها علیه ایران پرداخته و استنادات حقوقی چندانی ندارند. بر این اساس طبق یافته های اینجانب هیچ کتابی به این موضوع به طور اختصاصی نپرداخته است.
در ضمن در میان پایان نامه های دانشجویی هیچ پایان نامه ای طبق یافته های اینجانب به این موضوع نپرداخته است. تنها چند پایان نامه وجود دارند که در آنها می توان اشاراتی از تحریمهای هوشمند و خیلی گذرا در مورد تحریم هوشمند علیه ایران دید. از جمله این پایان نامه ها می توان به موارد ذیل اشاره نمود:
پایان نامه زینب صیقلانی که در سال 1389 با عنوان تحریمهای اقتصادی شورای امنیت و موازین حقوق بشردر دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی به نگارش در آمده است که دانشجو تحریمهای اقتصادی شورای امنیت را به طور کلی بررسی نموده و به طور اخص به تحریم هوشمند علیه ایران نپرداخته است.
پایان نامه دیگر توسط ناهید توکلی در سال 1389با عنوان جایگاه حقوقی تحریم و رویکرد شورای امنیت نسبت به آن در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز به نگارش در آمده است که مولف از دید تحریم به طور کلی به نقش شورای امنیت پرداخته و تنها اشاره ای ای گذرا به تحریم هوشمند شورای امنیت عیه ایران داشته است.
در میان مقالات موجود طبق یافته های اینجانب هیچکدام به طور اخص به این موضوع نپرداخته اند. تنها چند مقاله با موضوع تحریمهای هوشمند وجود دارند که فقط جنبه کارآمدی این گونه تحریمها و جنبه حقوق بشری آن را به طور خیلی جزئی و گذرا بررسی نموده و در مواردی خیلی نادر اشاراتی گذرا از تاثیر تحریمهای هوشمند علیه ایران داشته اند که جامع نیست. از جمله این مقالات می توان به موارد ذیل اشاره نمود:
در میان مقاله های انگلیسی، تلاش های کنت کاتزمن از برجستگی بیشتری برخوردار است که در زمینه تحریم علیه ایران صاحب چند مقاله علمی می باشد. مهم ترین اثر وی در این رابطه " تحریم علیه ایران " است که در آن به مروری بر تمام تحریمها علیه ایران می می شود. با این وجود این مقاله بیشتر به تحریمهای آمریکا علیه ایران می پردازد . بار حقوقی آن بسیار اندک و بیشتر جنبه سیاسی دارد.
مقاله دیگر توسط دکتر سید قاسم زمانی و جمشید مظاهری در سال 1390 با عنوان تحریمهای هوشمند شورای امنیت در پرتو قطعنامه 1929: حفظ یا تهدید صلح؟ به نگارش در آمده است که با نگاهی نقادانه، به برخی از مزایا و معایب تحریمهای هوشمند اشاره ای محدود شده، نیز راجع به تحریم های هوشمند شورای امنیت علیه ایران بطور اجمالی بررسی شده و به تفصیل نیست.
مقاله دیگر توسط دکتر فریده شایگان در سال 1388 با عنوان تحریمهای هدفمند شورای امنیت و حق اشخاص هدف بر دادرسی منصفانه به نگارش در آمده است که به طور اخص به نقض حقوق اشخاص هدف بر دادرسی منصفانه در ارتباط با تحریمهای هوشمند پرداخته شده است.
بنابراین در میان آثار ذکر شده این خلاء وجود دارد که هیچکدام با توجه به استانداردهای حقوقی به طور خاص به تحلیل حقوقی موضوع تحریمهای هوشمند شورای امنیت علیه ایران نمی پردازند. براین اساس در این پایان نامه تلاش بر این است که به این موضوع به طور خاص در رابطه با ایران پرداخته و در حد امکان با بررسی اسناد مهم بین المللی ابعاد حقوقی تحریم های هوشمند شورای امنیت علیه ایران روشن شود.

ب) اهداف و پرسش ها
هدف اصلی از تدوین این پایان نامه پاسخ دادن به پرسش اصلی ذیل می باشد:
پرسش اصلی– آیا تحریم های هوشمند اعمال شده علیه ایران از منظر حقوق بین الملل از وجاهت قانونی برخوردارند یا خیر؟
همچنین در راستای پرسش اصلی فوق، پایان نامه حاضر کوشش می کند که به پرسشهای فرعی ذیل پاسخ دهد:
تحریمهای هوشمند چه تحریمهایی هستند و از چه ویژگیها و اهدافی برخوردارند؟
شورای امنیت چه اقداماتی را می تواند در راستای بهبود ترتیبات پیش بینی شده برای اعمال تحریمهای هوشمند و در پیشگیری از نقض حقوق بشراتخاذ نماید؟
چه راهکارهایی برای حل اختلافات ناشی از اعمال تحریمها علیه ایران بویژه تحریم های هوشمند وجود داشته و شرائط احراز مسئولیت اعمال تحریمها از سوی شورای امنیت وخارج از آن چه می باشد؟
پاسخ اولیه به پرسش اصلی
هدف از اعمال این تحریم ها تاثیرگذاری بر برنامه هسته ای ایران، اشخاص و نهادهای پشتیبانی کننده از این برنامه و منابع درآمد دولت ایران است که برای تامین مالی این برنامه بکار برده می شوند. تحریم های مذکور به گونه ای طراحی شده اند که حداکثر تاثیر را بر رویکرد افراد و نهادهای مد نظر شورای امنیت داشته باشند.
این تحریم ها یک هدف روشن دارند: ترغیب دولت ایران به مشارکت سازنده، ورود به مذاکرات جدی و رسیدگی کردن به نگرانی های بین المللی به منظور جلب اطمینان و اعتماد به ماهیت صرفاً صلح آمیز برنامه هسته ای آن کشور.

متن کامل در سایت امید فایل 

اقدام به تحریم در چهارچوب فصل هفتم و نیز اجرای خودسرانه تحریم ها از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا بدون رعایت مستندات قانونی در حقوق بین الملل عام باعث طرح مسئولیت بین المللی آنها در چهارچوب طرح مواد راجع به مسئولیت دولتها می شود.
بند (4) ماده ا منشور در ارتباط با هماهنگی شورا با اقدامات دیگر دولتها است. یعنی تحریم یکجانبه و تحریم گزینشی وخودسرانه صورت نگیرد که در این مورد از طرف آمریکا و اتحادیه اروپا تحریم یکجانبه فراتر از قطعنامه های شورای امنیت و مغایر با بسیاری از تعهدات بین المللی آنها در حد گسترده بر علیه ایران صورت گرفته که بر مبنای نظام امنیت دسته جمعی مندرج در منشور نیازمند کنترل کامل شورای امنیت است. شورای امنیت برای کارآمدی تحریم ها تلاشی گسترده داشته تا تحریم پلکانی تشدید شود که تحریم هوشمند حاصل آن است، اما در زمینه تحریم های یکجانبه بخصوص علیه ایران تصمیم نگرفته است.
تحریمهای سازمان ملل و تحریمهای یک جانبه دیگر کشورها علیه برنامه هسته ای ایران در حالی هوشمند خوانده می شوند، که این راهبرد تنبیهی در عمل با موفقیتی همراه نبوده است و به نظر می رسد شورای امنیت نیازمند تحول در سیاست اعمال تحریم ها باشد؛آژانس بین المللی انرژی اتمی مطابق پادمان های جهانی موظف به تأمین سوخت و بانک ایزوتوپ ها برای اعضا است، اما کشورهای غربی ارائه رادیودارو و قطعات هواپیما را مشروط به تعلیق برنامه هسته ای ایران می کنند .اخیراً بان کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد در گزارشی به مجمع عمومی سازمان اعلام کرد که تحریمهای بین المللی علیه ایران به عملیات های بشر دوستانه در ایران صدمه زده است.

پاسخهای اولیه به پرسشهای فرعی
2. تاکنون هیچکونه تعریف عموما پذیرفته شده ای از تحریم های هوشمند وجود ندارد به عقیده اکثریت قریب به اتفاق صاحبنظران، اصطلاح تحریم "هوشمند" ناظر بر اقداماتی است که بر علیه اشخاص حقیقی و یا حقوقی( دولتی یا غیر دولتی) اعمال می شود. این اقدامات همچنین می تواند برخی محصولات و کالاها یا برخی فعالیتها را چنانچه اوضاع و احوال هر مورد خاص اقتضاء نماید، در بر گیرد.
از آنجا که تحریم هوشمند ناظر بر اشخاصی است که به نظر شورای امنیت مسئول وضعیتی هستند که طبق ماده ۳۹ منشورآن را "تهدید بر صلح، نقض صلح یا عمل تجاوز" توصیف کرده است، و نیز ناظر بر حامیان آنهاست، نگرش سنتی به تحریم های سازمان ملل متحد را متحول ساخته است.
3. عوامل گوناگونی بر کارآمدی تحریمهای هوشمند موثر هستند که نمونه هایی از آن در ذیل درج شده اند:
از جمله عوامل کارآمدی تحریمهای هوشمند می توان به عوامل ذیل اشاره کرد:
(الف) بررسی دوره ای در کوتاه مدت و بلند مدت قبل از صدور قطعنامه تحریمی برای جلوگیری از آثار سوء احتمال تحریمها
(ب) اتخاذ ترتیبات موثر در قطعنامه برای جلوگیری از انحراف قطعنامه ها
4- با پیشرفت روزافزون پتانسیل حقوق بین الملل برای حل وفصل اختلافات در مراجع قضایی و داوری در سطح بین المللی، منطقه ای و ملی، ظرفیت های حقوقی قابل توجهی ایجاد شده که بتوان براساس آن برخی اختلافات ناشی از تحریمها علیه ایران را حل و فصل نمود. بارزترین نمونه طرح مسئولیت بین المللی سازمان ملل متحد در مورد تحریم های یکجانبه آمریکا و اتحادیه اروپا در اجرای قطعنامه های شورای امنیت هست که به نظر می رسد با توجه به برخی استنادات مانند استنادات ذیل مسئولیت بین المللی آمریکا و اتحادیه اروپا قابل انتساب بوده، لذا می توان پرونده ای علیه آنها تنظیم کرده و نزد مراجع قضایی بین المللی از جمله دیوان دادگستری اتحادیه اروپا اقدام به طرح دعوی کرد. برخی از دلایل به شرح ذیل است:
اعمال فرامرزی صلاحیت داخلی در مغایرت با حقوق بین الملل
تحریم بانک مرکزی ایران با توجه به ممنوعیت های مقرر در کنوانسیون ۲۰۰۴ مصونیت دولتها و اموال آنها عدم وجود مجوز شورای امنیت وفق ماده 53 منشور ملل متحدعدم تحقق شرایط اتخاذ اقدام متقابل در مفهوم طرح مسئولیت بین المللی دولتها سال ۲۰۰۱ج) مراحل روش تحقیق
روش پژوهشی این پایان نامه مبتنی بر روش تحلیلی-توصیفی است. مسلم است که برای انجام یک پژوهش قابل قبول و معتبر استفاده از منابع و ظرفیت های موجود اعم از مقاله ها و کتاب ها به زبان فارسی و لاتین امری اجتناب ناپذیر است. با توجه به این مسأله که منابع فارسی در زمینه موضوع پایان نامه حاضر بسیار محدود می باشند (به جز چند مقاله هیچ گونه کتابی در این زمینه به رشته تحریر در نیامده است) ضرورت مراجعه و بهره گیری از منابع لاتین مضاعف می گردد. البته بدیهی است که برای غنای هرچه بیشتر این اثر، تلاش می شود از روش های دیگر نیز استفاده گردد که از جمله آنها می توان به مطالعه اسناد سازمان ملل و سایر نهادهای سازمان ملل متحد و نیز بررسی قوانین ملی برخی کشورها در رابطه با تحریمهای هوشمند علیه ایران اشاره نمود. شایان توجه است که هدف اصلی این جانب در نگارش پایان نامه حاضر، تحلیل حقوقی تحریمهای هوشمند علیه ایران در چهارچوب تحول سیاست اعمال تحریم از سوی شورای امنیت می باشد. بدین لحاظ در این پژوهش بیش از کمیت، کیفیت مد نظر قرار داشته و به هیچ عنوان صرف ارائه اثری با ماهیت توصیفی در این نوشتار جایگاهی نخواهد داشت.
همچنین در جهت همگامی با آخرین تحولات مربوط به موضوع پایان نامه و به روز شدن اطلاعات و یافته ها سعی ما بر آن است که از منابع الکترونیکی نیز در حد نیاز استفاده گردد.
لازم به ذکر است که پس از جمع آوری داده ها و اطلاعات لازم در راستای موضوع این پایان نامه به تحلیل آنها پرداخته شد. آن گاه به تدوین فصول این پایان نامه بر طبق زمان بندی لازم پرداخته شده و این فصول بطور جداگانه به اساتید محترم راهنما و مشاور جهت بررسی و اظهار نظر ارائه گردیدند . در نهایت نیز پس از انجام اصلاحات لازم متن نهایی پایان نامه جهت دفاع ارائه گردید.

د) محتوای تحقیق
پایان نامه حاضر پس از بیان این مقدمه (طرح پژوهشی) با توجه به حجم مطالب مورد بحث به چهار فصل تقسیم شده است.
نظر به لزوم تبیین مفاهیم مرتبط با مقوله تحریم هوشمند، در این پژوهش در فصل دوم در مبحث اول به ارایه تعریفی از مفهوم انواع تحریم و انواع تحریم هوشمند پرداخته شد. همچنین نظر به لزوم شناخت بهتر چگونگی اعمال تحریم از جانب سازمانهای بین المللی با توجه به موضوع پایان نامه، به همین علت در مبحث دوم رویه جامعه ملل و سازمان ملل متحد در این ارتباط به عنوان دو نهاد بین المللی مهم مورد بررسی قرار گرفت. نظر به درک بهتر محدودیت های حقوقی شورای امنیت در اعمال تحریم هوشمند، پیامدهای تحریم هوشمند، و نیز لزوم ارائه راهکارهایی برای اصلاح تحریم هوشمند، در مبحث سوم این فصل به محدودیت های حقوقی شورای امنیت در اعمال تحریم هوشمند و پیامدهای ناشی از آن پرداخته شد و سپس اقدامات سازمان ملل متحد برای اصلاح تحریم هوشمند، چالش ها و راهکارها ارایه گردید.
نظر به تعهد دولتها و سازمانهای بین المللی از جمله اتحادیه اروپا و آمریکا به اجرای تحریم های شورای امنیت علیه ایران، به همین علت در فصل سوم در مبحث اول تحریم های هوشمند شورای امنیت، چگونگی اجرای آنها از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا مورد بررسی قرار گرفت و سپس به توافقنامه ژنو میان گروه 1+5 اجمالا پرداخته شد. نظر به اهمیت بررسی صلاحیت شورای امنیت برای اجرای موافقت نامه پادمان ایران و آژانس، اعتبار قطعنامه های شورای امنیت، و نیز مسائل پیش آمده ناشی از متن قطعنامه ها که باعث سوء استفاده دولتها و سازمانهای بین المللی در اجرای تحریم ها شده است، لذا در مبحث دوم این فصل ابتدا به بررسی صلاحیت شورای امنیت در اجرای موافقت نامه پادمان، سپس اعتبار قطعنامه ها با توجه به فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد پرداخته شد. سپس نقش مخرب که مقررات مبهم و غیر الزامی قطعنامه ها ایفا کرده مورد بررسی قرار گرفت. در پایان این فصل نظر به چالش های فراوان پیش آمده پیرامون تحریم های ثانویه آمریکا در اجرای قطعنامه های شورای امنیت علیه ایران در چهارچوب قطعنامه ها و نیز موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت 1994، فلذا اهمیت امکان رسیدگی آن از سوی هیات مشورتی سازمان تجارت جهانی قابل توجه و لازم به نظر می رسد، به همین علت در مبحث سوم این فصل حدود انطباق تحریم های ثانویه آمریکا با قطعنامه ها و موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت 1994 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
در فصل چهارم در مبحث اول به طور موردی به چگونگی قابلیت انتساب مسئولیت بین المللی به اتحادیه اروپا در اجرای قطعنامه های شورای امنیت پرداخته شد. همچنین در مبحث پایانی این فصل نظر به اهمیت وجود راهکاری برای رسیدگی به تحریم های هوشمند شورای امنیت و نیز تحریم های هوشمند اتحادیه اروپا و آمریکا علیه ایران، رویه دادگاههای بین المللی مثل دیوان بین المللی دادگستری، دادگاههای منطقه های مثل دیوان دادگستری اتحادیه اروپا، و نیز برخی دادگاههای ملی در رسیدگی به تصمیمات شورای امنیت و نیز تصمیمات اتحادیه اروپا مورد بررسی قرار گرفت. سپس نظر به اینکه منشاء تحریم ها علیه ایران برنامه هسته ای است، چگونگی امکان حل اختلاف هسته ای ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی توسط هیات داوری مورد بررسی قرار گرفت.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *