متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید متن کامل پایان نامه را در سایت منبع 2 fuka.ir می توانید ببینید

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

اساتید گرامی جناب آقای دکتر صمدی و سرکار خانم دکتر دهقان
تقدیم به آنان که وجودم جز هدیه وجودشان نیست

متن کامل در سایت امید فایل 

پدر و مادر عزیزم
تقدیم به
خواهر مهربانم سکینه
که در تمامی لحظات رفیق راهم بود
و تقدیم به
برادران بهتر از جان و پشتوانههای زندگیم هادی، صادق، محمد، احمد
سپاسگزاری
سپاس ایزد منان که به من این فرصت را داد تا به این مرحله از علم رسیده و از هیچ محبتی دریغ نکرد و در تمام مراحل زندگیم مرا قوت قلب بود. دورهی دو ساله از زندگیم با تمام اشکها و لبخندها، غمها و شادیهایش گذشت. بر خود لازم میدانم قدردان زحمات عزیزانی باشم که مرا در این رساله یاری نمودند. در ابتدا از زحمات خانواده عزیزم به خصوص پدر و مادر مهربانم تشکر میکنم که همواره مایه دلگرمی و آرامش من بودند، از استاد راهنمای عزیزم، آقای دکتر علیحسین صمدی که با پیگیریها و دلسوزیهای مستمرشان رهنمایم بودند و از هیچ تلاشی در راه انجام این رساله دریغ نکردند، صمیمانه قدردانی میکنم. از سرکار خانم دکتر زهرا دهقان که با پذیرفتن زحمت مشاوره این رساله بر من منت نهادند و کمکهایشان راه را بر من هموار نمود، کمال تشکر را دارم. از جناب آقای دکتر رضا اکبریان که داوری رساله اینجانب را به عهده داشتند و از راهنماییهای ایشان بهرهمند شدم، قدردانی میکنم.
با کمال تشکر از اساتید گرانقدر جناب آقایان دکتر منصور زیبایی، دکتر حسن فرازمند، دکتر علی گلی که با همفکری خود پشتیبان اجرای این رساله بودهاند؛
از جناب آقای عبدالعلی کریمی که بیمنت در جمعآوری دادهها همراهیام کردند بسیار سپاسگزارم؛
و همینطور از زحمات و راهنماییهای دوستان و دانشجویان عزیز؛ آقایان علی پادرگانی، سید محمد سیدی، عنایتالله هماییراد و خانمها مریم السادات موسوی و لیلا جهانگیری نهایت تشکر را دارم.
چکیده
بررسی تأثیر تمرکززدایی مالی بر فقر و توزیع درآمد در ایران
به کوشش
خدیجه جوکار
در سالهای اخیر، ایده تمرکززدایی مالی به معنی انتقال قدرت تصمیمگیری نسبت به ترکیب مخارج و درآمدها از دولت مرکزی به نهادهای محلی، در میان اقتصاددانان مورد توجه قرار گرفته است. توجه به این واقعیت که تمرکززدایی میتواند منجر به کاهش فقر و نابرابری درآمد شود اولاً، به این علت بوده است که دولتهای محلی برای طراحی و اجرای سیاستهایی که به نیازها و ترجیحات محلی پاسخ دهند، دارای اطلاعات بهتر و انگیزه بیشتر نسبت به دولت مرکزی هستند. ثانیاً، دولتهای محلی با توجه به نزدیکی به مردم هر منطقه، نسبت به دولت مرکزی بهتر میتوانند سلایق و خواستههای مصرفکنندگان را تشخیص داده و منابع عمومی را به صورت کاراتر تخصیص دهند. همچنین اینکه تمرکززدایی به عنوان ابزاری برای رسیدن به حکمرانی خوب از نظر سطح بالای مشارکت مردم، پاسخگویی مقامات دولتی و کاهش فساد در نظر گرفته شده است، که یک شرط حیاتی برای کاهش فقر است. این مطالعه، تأثیر تمرکززدایی مالی (از بعد درآمد و مخارج) را بر فقر و نابرابری درآمد در استانهای ایران با استفاده از رویکرد دادههای پانلی در بازهی زمانی (1389:4-1379:1) مورد ارزیابی قرار میدهد. برای این منظور از شاخصهای نسبت سرشمار، شکاف و شدت فقر برای اندازهگیری میزان فقر و شاخص ضریب جینی برای توزیع درآمد استانها استفاده شده است. در این مطالعه، ابتدا با استفاده از آزمون CD پسران وجود مسئله وابستگی مقطعی برای متغیرهای الگو مورد بررسی قرار گرفت، پس از مشخص شدن وجود وابستگی مقطعی، از آزمونهای ریشه واحد ADF تعمیمیافته به صورت مقطعی (CADF) و آزمون همجمعی پانلی وسترلاند و اجرتون استفاده شده است. برای تخمین ضرایب الگوها نیز از روش بروزرسانی مکرر و کاملاً تعدیلشده (CUP-FM) استفاده شده است. نتایج تخمین نشان میدهد، تمرکززدایی درآمدی در درازمدت باعث کاهش فقر در ایران میشود و تمرکززدایی مخارج باعث افزایش فقر در ایران میشود. همینطور تمرکززدایی مالی از جنبه درآمدی تأثیر منفی بر نابرابری درآمد دارد و در درازمدت باعث کاهش نابرابری درآمد در ایران میشود، ولی از بعد مخارج اثر تمرکززدایی مالی بر نابرابری درآمد مثبت و در درازمدت موجب بدتر شدن توزیع درآمد در ایران میشود.
واژههای کلیدی: تمرکززدایی مالی (درآمدی و مخارج)، دولت مرکزی، دولتهای محلی، شاخصهای فقر، توزیع درآمد، دادههای پانلی، وابستگی مقطعی، آزمون ریشه واحد ADF تعمیمیافته به صورت مقطعی (CADF)، آزمون همجمعی پانلی وسترلاند و اجرتون، برآوردگر CUP-FM.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC o "1-3" h z u فصل اول: کلیات1-1- مقدمه21-2- بیان مسأله پژوهش21-3- اهمیت و ضرورت تحقیق51-4- اهداف تحقیق61-5- سؤالات تحقیق61-6- روش تحقیق71-6-1- روش تجزیه و تحلیل71-6-2- جامعه آماری81-6-3- ابزار تجزیه و تحلیل81-6-4- منابع دادهها91-7- چارچوب تحقیق10فصل دوم: پیشینه تحقیق
2-1- مقدمه12HYPERLINK l "_Toc261247418"
عنوان صفحه
2-2- مطالعات مربوط به تأثیر تمرکززدایی مالی بر فقر13
2-3- مطالعات مربوط به تأثیر سایر عوامل مؤثر بر فقر23HYPERLINK l "_Toc261247419"
2-4- مطالعات مربوط به تأثیر تمرکززدایی مالی بر نابرابری درآمد37HYPERLINK l "_Toc261247420"
2-5- مطالعات مربوط به تأثیر سایر عوامل مؤثر بر نابرابری درآمد47
2-6- جمعبندی فصل55فصل سوم: مبانی نظری پژوهش HYPERLINK l "_Toc261247422"
3-1- مقدمه58
بخش اول: مبانی نظری اقتصادی و ساختار الگو58
3-2- تمرکززدایی: تعاریف، منافع و هزینهها و شاخصهای اندازهگیری593-2-1- تعریف تمرکززدایی593-2-2- انواع تمرکززدایی603-2-2-1- تمرکززدایی سیاسی60
3-2-2-2- تمرکززدایی اداری613-2-2-3- تمرکززدایی مالی623-2-3- منافع تمرکززدایی653-2-4- هزینههای تمرکززدایی683-2-4-1 هزینههای مرتبط با سطح تمرکززدایی693-2-4-2- هزینههای مرتبط با ساختار تمرکززدایی703-2-5- شاخصهای سنجش تمرکززدایی مالی71عنوان......... صفحه
3-3- تعریف فقر و انواع آن753-3-1- فقر مطلق763-3-2- فقر نسبی763-4- تعاریف خط فقر و نحوه اندازهگیری آن773-5- شاخصهای سنجش فقر793-6- توزیع درآمد و شاخصهای اندازهگیری آن793-6-1- شاخصهای سنجش توزیع درآمد803-7- معابر تأثیرگذاری تمرکززدایی بر فقر813-8- اثرات بالقوه تمرکززدایی مالی بر فقر و توزیع درآمد873-8-1- اثرات مستقیم تمرکززدایی مالی بر فقر و توزیع درآمد903-8-2- اثرات غیرمستقیم تمرکززدایی مالی بر فقر و توزیع درآمد943-9- تمرکززدایی مالی و نابرابری973-10- خطرات تمرکززدایی مالی برای کاهش فقر1003-11- ساختار الگو1023-12- جمعبندی بخش اول104بخش دوم: مبانی نظری اقتصادسنجی1063-13- مزایای استفاده از دادههای پانلی1073-13-1- چارچوب کلی دادههای پانلی1083-13-2- آزمون استقلال مقطعی پسران (2004) 109HYPERLINK l "_Toc261247435"
3-13-3- آزمونهای مانایی در دادههای پانلی110
3-13-3-1- آزمون مانایی پسران (2003) 112عنوان صفحه
3-13-4- آزمونهای همجمعی1123-13-4-1- آزمون همجمعی پانلی وسترلاند و اجرتون (2008) 1133-13-5- برآوردگر CUP-FM بای، کائو و ان‌جی117فصل چهارم: برآورد الگو و تجزیه و تحلیل نتایج HYPERLINK l "_Toc261247426"
4-1- مقدمه122
4-2- روند تمرکززدایی در ایران1224-3- معرفی الگو1274-4- دادههای مورد استفاده در الگو1294-5- نتایج آزمون وابستگی مقطعی1344-6- نتایج آزمون ریشه واحد1364-7- نتایج آزمون همجمعی پانلی وسترلاند و اجرتون (2008) 1384-8- نتایج تخمین ضرایب درازمدت به روش CUP-FM1414-8-1- نتایج تخمین ضرایب الگوهای مربوط به فقر1414-8-2- نتایج تخمین ضرایب الگوهای مربوط به نابرابری درآمد147فصل پنجم: خلاصه و نتیجهگیری
5-1- مقدمه153HYPERLINK l "_Toc261247434"
5-2- خلاصه تحقیق153
5-3- نتیجهگیری1575-4- توصیههای سیاستی162HYPERLINK l "_Toc261247437" عنوان صفحه
5-5- محدودیتهای تحقیق164
5-6- پیشنهادهایی برای تحقیقات آینده164منابع و مأخذ:HYPERLINK l "_Toc261247442"
منابع اینترنتی165
منابع فارسی165منابع انگلیسی173پیوستها:
پیوست شماره 1: شاخصهای اندازهگیری فقر 191پیوست شماره 2: شاخصهای اندازهگیری توزیع درآمد195پیوست شماره 3: نحوه برآورد دادههای فصلی از دادههای سالانه201پیوست شماره 4: دادههای مربوط به خط فقر (ریال) در مناطق شهری استانهای ایران205پیوست شماره 5: دادههای مربوط به خط فقر (ریال) در مناطق روستایی استانهای ایران206پیوست شماره 6: دادههای سالانه مربوط به شاخص تمرکززدایی درآمدی در استانهای ایران طی سالهای 1389-1379207پیوست شماره 7: دادههای سالانه مربوط به شاخصهای تمرکززدایی مخارج (1) و (2) در استانهای ایران طی سالهای 1389-1379208چکیده و صفحه عنوان به انگلیسی

فهرست جدول‌ها
عنوانصفحه
جدول 2-1- مطالعات مربوط به تأثیر تمرکززدایی مالی بر فقر33جدول 2-2- مطالعات مربوط به تأثیر سایر عوامل مؤثر بر فقر33جدول 2-3- مطالعات مربوط به تأثیر تمرکززدایی بر نابرابری درآمد44جدول 2-4- مطالعات مربوط به تأثیر سایر عوامل مؤثر بر نابرابری درآمد53جدول 3-1- شاخصهای تمرکززدایی مالی مورد استفاده در مطالعات مختلف73جدول 4-1- الگوی پیشنهادی تغذیه مناسب در ایران130جدول 4-2- نتایج آزمون وابستگی مقطعی برای متغیرهای الگوی اول (فقر) 135جدول 4-3- نتایج آزمون وابستگی مقطعی برای متغیرهای الگوی دوم (توزیع درآمد) 135جدول 4-4- نتایج آزمون ریشه واحد پسران برای متغیرهای مورد مطالعه در هر دو الگوی پژوهش 136جدول 4-5- نتایج آزمون همجمعی وسترلاند برای الگوهای با متغیر وابسته فقر طی بازهی زمانی 1389:4-1379:1 در وقفه یک و با وجود عرض از مبدأ 139عنوانصفحه
جدول 4-6- نتایج آزمون همجمعی وسترلاند برای الگوهای با متغیر وابسته ضریب جینی طی بازهی زمانی 1389:4-1379:1 در وقفه یک و با وجود عرض از مبدأ 140 جدول 4-7- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی درآمدی در استانهای ایران به روش CUP-FM 142 جدول 4-8- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی مخارج (1) در استانهای ایران به روش CUP-FM 142 جدول 4-9- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی مخارج (2) در استانهای ایران به روش CUP-FM 143 جدول 4-10- برآورد ضرایب الگوهای مربوط به ضریب جینی در استانهای ایران به روش CUP-FM 148فهرست شکلها
عنوانصفحه
HYPERLعنوانصفحه
جدول- 4-7- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی درآمدی در استانهای ایران به روشCUP-FM 142جدول- 4-8- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی مخارج (1) در استانهای ایران به روش CUP-FM 142جدول- 4-9- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی مخارج (2) در استانهای ایران به روش CUP-FM 143جدول- 4-10- برآورد ضرایب الگوهای مربوط به ضریب جینی در استانهای ایران به روش CUP-FM 148
فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
شکل 3-1- تأثیر تمرکززدایی بر کاهش فقر85شکل 3-2- معابر سیاسی و اقتصادی تأثیر تمرکززدایی بر کاهش فقر87شکل 3-3- اثرات بالقوه تأثیر تمرکززدایی بر فقر و نابرابری درآمد88247444"شکل 3-1- تأثیر تمرکززدایی بر کاهش فقر85
HYPERLعنوانصفحه
جدول- 4-7- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی درآمدی در استانهای ایران به روشCUP-FM 142جدول- 4-8- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی مخارج (1) در استانهای ایران به روش CUP-FM 142جدول- 4-9- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی مخارج (2) در استانهای ایران به روش CUP-FM 143جدول- 4-10- برآورد ضرایب الگوهای مربوط به ضریب جینی در استانهای ایران به روش CUP-FM 148
فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
شکل 3-1- تأثیر تمرکززدایی بر کاهش فقر85شکل 3-2- معابر سیاسی و اقتصادی تأثیر تمرکززدایی بر کاهش فقر87شکل 3-3- اثرات بالقوه تأثیر تمرکززدایی بر فقر و نابرابری درآمد88247444"شکل 3-2- معابر سیاسی و اقتصادی تأثیر تمرکززدایی بر کاهش فقر87
HYPERLعنوانصفحه
جدول- 4-7- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی درآمدی در استانهای ایران به روشCUP-FM 142جدول- 4-8- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی مخارج (1) در استانهای ایران به روش CUP-FM 142جدول- 4-9- برآورد ضرایب الگوهای فقر با در نظر گرفتن شاخص تمرکززدایی مخارج (2) در استانهای ایران به روش CUP-FM 143جدول- 4-10- برآورد ضرایب الگوهای مربوط به ضریب جینی در استانهای ایران به روش CUP-FM 148
فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
شکل 3-1- تأثیر تمرکززدایی بر کاهش فقر85شکل 3-2- معابر سیاسی و اقتصادی تأثیر تمرکززدایی بر کاهش فقر87شکل 3-3- اثرات بالقوه تأثیر تمرکززدایی بر فقر و نابرابری درآمد88247444"شکل 3-3- اثرات بالقوه تأثیر تمرکززدایی مالی بر فقر و نابرابری درآمد88
فصل اول
کلیات
1-1- مقدمه
مبارزه با فقر و کاهش آن یکی از اهداف توسعهای است که در هر جامعهای دنبال میشود. برای سیاستگذاری به منظور کاهش فقر پس از شناسایی پدیده فقر، تعیین عواملی که میتواند فقر را تحت تأثیر قرار دهد و به ویژه باعث کاهش فقر شود، ضروری است. یکی از متغیرهایی که ممکن است فقر را تحت تأثیر قرار دهد، تمرکززدایی مالی است. بررسی آثار اقتصادی تمرکززدایی مالی، به ویژه تأثیر آن بر رشد اقتصادی، کاهش فقر و توزیع درآمد یکی از مهمترین مباحث اقتصادی در دهههای اخیر در راستای کاهش تصدیگری دولتهای مرکزی بوده است. شیوه تأثیر توسط بسیاری از اقتصاددانان توسعه و بخش عمومی در سطح بینالمللی مورد بررسی قرار گرفته است. در این پایاننامه تعیین جهت این اثر مد نظر میباشد.
1-2- بیان مسأله پژوهش
فقر یکی از معضلات اجتماعی است که میتواند حیات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی ملتها را تهدید کند. در طول دهههای اخیر فهم دانشمندان و صاحب نظران علوم اجتماعی از پدیده فقر گسترش و تعمیقیافته است. به گونهای که اکنون میتوان ادعا کرد تعاریف و در نتیجه سیاستها و راهکارهای مبارزه با فقر بسیار جامعتر و فراگیرتر از آن چیزی است که در دهههای پیش وجود داشته است. برای مقابله با پویش و گسترش فقر، نیاز به اصلاح و تحول در ساختارهای نظام سیاسی و اقتصادی فقرزا است.
نابرابری نیز یکی از پدیدههای اجتماعی است که به لحاظ کارکردها و پیامدهایی که دارد با اثرگذاری بر ساختار جامعه، میتواند ثبات و پایداری نظام اجتماعی- اقتصادی را به مخاطره اندازد. در نگاهی کلی نابرابری میتواند رشد اقتصادی را محدود کند و فقر را گسترش دهد. امروزه بیشتر کشورهای در حال توسعه با وجود پیروی از الگوهای گوناگون، در زمینه کاهش دادن فقر و نابرابری، ناکام بودهاند. سیاستهایی چون تعدیل توزیع درآمد، برنامهها و اقدامات بخش عمومی، طرحهای کمکهای اجتماعی و ... به سبب ساختارهای ناکارای اقتصادی و نهادی، سودی به گروههای کم درآمد نرسانده است. از اینرو، نگرانی از فقر و توزیع نادرست درآمد به عنوان بخشهایی جداییناپذیر از روند توسعه در این چند دهه، بالا گرفته است (فطرس و معبودی، 1389: 210).
تمرکززدایی مالی به معنی انتقال قدرت تصمیمگیری نسبت به ترکیب مخارج و درآمدها از دولت مرکزی به دولتهای منتخب محلی در میان اقتصاددانان مورد توجه قرار گرفته است. انگیزه مهم برای تمرکززدایی مالی، ایجاد پتانسیل لازم برای بهبود عملکرد بخش عمومی در اقتصاد میباشد. نظریه تمرکززدایی مالی برای بهبود ارائه کالاها و خدمات عمومی محلی، ارائه شده است به نحویکه با اعمال سیاستهای تمرکززدایی بهرهوری، کارایی، پاسخگویی و حسابرسی مدیران در تخصیص منابع افزایش خواهد یافت. زیرا دولتهای محلی:
با مناطق جغرافیایی که در آن خدمات عمومی عرضه میشوند، بیشتر ارتباط دارند.
دولتهای محلی بهتر میتوانند نیازها و سلایق مناطق خود را تشخیص دهند.
رقابت در قلمرو حکومت محلی باعث میشود انگیزه مقامات محلی در نوآوری، خلاقیت و پاسخگویی به جایگاه قانونی خود افزایش پیدا کند ( اواتس،1999: 1120).
در سالهای اخیر، توجه به این واقعیت که تمرکززدایی میتواند منجر به کاهش فقر شود به این علت بوده است که دولتهای محلی برای طراحی و اجرای سیاستهایی که به نیازها و ترجیحات محلی پاسخ دهند، اطلاعات بهتر و انگیزه بیشتری نسبت به دولت مرکزی دارند (اشتاینر،2007 : 175). چون ترجیحات مصرفکنندگان برای یک کالا یا خدمت معین متفاوت است، از این رو، دولتهای محلی با توجه به نزدیکی به مردم هر منطقه، نسبت به دولت مرکزی بهتر میتوانند سلایق و خواستههای مصرفکنندگان را تشخیص داده و منابع عمومی را به صورت کاراتر تخصیص دهند (مارتینز وازکو و مکناب،2003 : 1598). علاوه بر این، تمرکززدایی به عنوان ابزاری برای رسیدن به حکمرانی خوب از نظر سطح بالای مشارکت مردم، پاسخگویی مقامات دولتی و کاهش فساد در نظر گرفته شده است، که یک شرط حیاتی برای کاهش فقر است. این استدلال به نظر میرسد در میان سیاستگذاران در کشورهای در حال توسعه، از جمله نهادهای کمککننده بسیار رایج باشد. به عنوان مثال، بانک جهانی در تارنمای خود، بیان کرده است که توسعه ملی و کاهش فقر به بهبود رشد و ارائه خدمات محلی وابسته است که به نوبه خود از طریق تمرکززدایی به دست میآید (اشتاینر،2007: 175). طرفداران تمرکززدایی بر این باورند که دولتهای غیرمتمرکز نسبت به دولت مرکزی به نیازهای فقرا بیشتر پاسخگو میباشند و در نتیجه احتمال اجرای سیاستهای بهنفع فقرا بیشتر خواهد بود (کروک، 2003: 75).
در پژوهشهایی که تاکنون در ایران در زمینه عوامل مؤثر بر کاهش فقر انجام شده است عواملی از جمله نرخ رشد جمعیت، ضریب باروری، اندازه خانوار، وضعیت شهرنشینی، میزان سرمایهگذاریهای خانوار و دولت در امور آموزشی و بهداشتی، رشد اقتصادی، تورم، روند صنعتی شدن و وضعیت دستمزدها و توزیع درآمدها و ثروت در کشور، تولید ناخالص داخلی، بیکاری (اشتغال)، بهرهوری نیرویکار، حاشیه نرخ ارز، مالیات مستقیم، هزینههای دولتی سرانه خانوار، نرخ واقعی ارز، سرمایهگذاری بخش خصوصی، درآمدهای مالیاتی دولت، مخارج جاری دولت و مخارج سرمایهای و ... مورد بررسی قرار گرفته است. اما در این پایاننامه به تمرکززدایی مالی و نحوه تأثیرگذاری آن بر کاهش فقر و بهبود توزیع درآمد در اقتصاد ایران توجه شده است.
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
فقر به مثابه یک پدیدهی نامطلوب اقتصادی اجتماعی، یکی از مهمترین پیامدهای توزیع ناعادلانه و نابرابر درآمدهای ایجاد شده در بین افراد جامعه است. وجود این پدیده در هر جامعه، مبین عملکرد نادرست سازوکار توزیع درآمد و ثروت در درون ساختار اجتماعی اقتصادی آن جامعه میباشد که به نوبهی خود، موجب ایجاد آثار نامناسبی در این ساختار میشود. تداوم این فرآیند تنشهای اقتصادی اجتماعی شدیدی را در پی دارد که هر ازگاهی، کل جامعه را در برگرفته و مقابله با آن بسیار مشکل میشود. با توجه به اهمیت موضوع، برای دولتهای بیشتر کشورها، کاهش فقر و بهبود توزیع درآمد، امری ضروری و اجتناب ناپذیر میباشد، آنچه مهم است نحوهی اجرای برنامههای فقرزدایی و شناسایی فقرا است (محمدزاده و همکاران،1390: 42).
در ایران نیز از سال 1367 به بعد در تمامی برنامههای اقتصادی و در لوایح بودجه، مقوله فقرزدایی مورد توجه بوده است و هر سال مبالغ قابل توجهی برای کاهش فقر در نظر گرفته شده است. جهتگیری کلی این برنامهها در زمینهی فقرزدایی شامل توسعهی خدمات اجتماعی با اولویت بخشهای آموزش و پرورش، بهداشت و درمان، بهزیستی و تأمین اجتماعی، بهبود کیفیت شرایط عمومی زندگی مردم، محرومیتزدایی و توسعهی مناطق محروم و روستایی و توزیع عادلانه درآمد بوده است (خدادادکاشی و شمسی،1391: 154).
یکی از اقدامات لازم برای مقابله با فقر در سطح ملی، تشویق تمرکززدایی فراگیر و توسعه منطقهای است. عدم تمرکز میتواند منجر به نزدیکتر شدن نهادهای خدماتی به گروهها و مناطق فقیر شود و در نتیجه کنترل مردم را بر خدماتی که مستحق آنها هستند افزایش دهد. این موضوع مستلزم تقویت ظرفیتهای محلی، تفویض اختیار و انتقال منابع مالی به آنها است (مهرآرا، 1381: 83). هر چند این شیوه در کشورهای صنعتی از دیرباز اجرا شده است اما در کشورهای کمتر توسعهیافته جدید است. تمرکززدایی مالی، مقامات محلی را برای دامنه گستردهای از خدمات و زیربناها مسئول میسازد (قبادی، 1391: 62).
تمرکز پژوهشهای قبلی (رنانی و همکاران، 1385؛ صادقی و همکاران، 1387؛ غفاریفرد و صادقی شاهدانی، 1391؛ سامتی و همکاران، 1391؛ فرزینوش و غفاری فرد، 1385 و صمدی و همکاران، 2013 و ...) در زمینه بررسی تأثیر تمرکززدایی مالی بر اندازه دولت، رشد و ثبات اقتصادی، توزیع منابع مالی، کنترل فساد و نرخ مرگ و میر بوده، ولی به تأثیر آن بر فقر و توزیع درآمد توجهی نشده است، همچنین در پژوهشهایی که تاکنون به بررسی عوامل مؤثر بر کاهش فقر و نابرابری در ایران پرداختهاند به تأثیر تمرکززدایی مالی توجهی نکردهاند. در نتیجه اهمیت این موضوع در این است که تأثیر حاصل از سیاست تمرکززدایی مالی بر کاهش فقر و نابرابری درآمد را در بین استانهای کشور و اینکه آیا این سیاست در ایران به عنوان یک سیاست فقرزدا در جهت کمک به فقرا و بهبود توزیع درآمد عمل میکند یا نه، بررسی میکند.
1-4- اهداف تحقیق
هدف اصلی این پژوهش شناسایی میزان تأثیر تمرکززدایی مالی بر فقر و توزیع درآمد در ایران میباشد. علاوه بر این هدف اصلی، اهداف جزئی دیگری به صورت زیر مد نظر است:
شناسایی شاخصهایی برای اندازهگیری تمرکززدایی مالی در ایران.
شناسایی عمدهترین عوامل مؤثر بر کاهش فقر و نابرابری توزیع درآمد در ایران.
1-5- سؤالات تحقیق
سؤالاتی که این پژوهش به دنبال پاسخگویی به آنها میباشد به شرح زیر است:
آیا تمرکززدایی مالی در درازمدت موجب کاهش فقر در ایران میشود؟
آیا تمرکززدایی مالی در درازمدت موجب بهبود توزیع درآمد در ایران میشود؟
آیا تمرکززدایی مالی از جنبه درآمدی و هزینهای در درازمدت تأثیر همسوئی بر فقر و توزیع درآمد در ایران دارد؟
1-6- روش تحقیق
1-6-1- روش تجزیه و تحلیل
الگوی موردنظر در این پایاننامه به صورت یک معادله پانلی است. در اقتصادسنجی دادههای پانلی در حالت کلی فرض بر این است که دادههای مورد استفاده استقلال مقطعی دارند. این پیشفرض همانند سایر فروض میتواند برقرار نباشد، بنابراین نخستین مرحله در اقتصادسنجی دادههای پانلی پیش از انجام هر آزمونی تشخیص وابستگی یا استقلال مقطعی است. پس از مشخص شدن وجود وابستگی مقطعی، استفاده از روشهای مرسوم ریشه واحد پانلی مانند آزمونهای لوین و لین و چو (LL)، ایم، پسران و شین (IPS) و ... احتمال وقوع نتایج ریشه واحد کاذب را افزایش خواهد داد. برای رفع این مشکل در متون اقتصادسنجی آزمونهای ریشه واحد پانلی متعددی با وجود وابستگی مقطعی پیشنهاد شده است که آزمون ریشه واحد ADF تعمیمیافته به صورت مقطعی (CADF) یا CIPS از آن جمله است. همچنین در صورت تأیید وابستگی مقطعی استفاده از روشهای مرسوم همجمعی پانلی مانند پدرونی (1996)، کائو (1999) و ... احتمال وقوع نتایج همجمعی کاذب را افزایش خواهد داد. جهت رفع این مشکل نیز در متون اقتصادسنجی آزمونهای همجمعی پانلی متعددی پیشنهاد شده است که روش پیشنهادی وسترلاند و اجرتون (2008) از آن جمله است (صمدی، 1391: 5).
در صورت وجود رابطه همجمعی و درازمدت، ضرایب الگوها با استفاده از تخمینزننده CUP-FM (روش تخمین بروزرسانی مکرر و کاملاً تعدیل شده) با در نظر گرفتن مسئله وابستگی مقطعی مورد تخمین قرار گرفته است.
1-6-2- جامعه آماری
در این پایاننامه از دادههای پانلی، دادههای 28 استان ایران در بازهی زمانی فصل اول سال 1379 تا فصل چهارم سال 1389، (1389:4-1379:1) استفاده شده است.
1-6-3- ابزار تجزیه و تحلیل
تحلیلهای رگرسیونی و آزمونهای آماری لازم در این پایاننامه، با استفاده از نرم افزارهای Stata12 و Gauss10 انجام شده است.
1-6-4- منابع دادهها
در این مطالعه برای اندازهگیری فقر از شاخصهای FGT استفاده شده است. دادههای مورد استفاده برای شاخصهای فقر (نسبت سرشمار، شکاف و شدت فقر) تا سال 1388 از ارشدی و کریمی (1392) گرفته شده است. همچنین برای محاسبه شاخصهای فقر سال 1389 از خط فقر محاسبه شده توسط ارشدی و کریمی (1392) برای سال 1388 استفاده شده و با استفاده از شاخص قیمت مصرفکننده در مناطق شهری و روستایی، خط فقر برای سال 1389 محاسبه شده است. سپس از طریق این خط فقر و دادههای خام آمار هزینه درآمد خانوار (مرکز آمار ایران) شاخصهای فقر برای سال 1389 محاسبه شده است. سپس به پیروی از ابونوری و خوشکار (1386)، با استفاده از میانگین وزنی، شاخصهای فقر در مناطق شهری و روستایی با هم ترکیب شده و شاخصهای فقر برای هر استان به صورت زیر محاسبه شده است:
i استان فقر شاخص=i استان شهری خانوارهای تعدادi استان خانوار کل×i استان شهری فقر شاخص میزان+i استان روستایی خانوارهای تعدادi استان خانوار کل×i استان روستایی فقر شاخص میزاندادههای مورد استفاده برای محاسبه شاخص تمرکززدایی درآمدی (نسبت درآمدهای استانی به مخارج استانی)، از سال 1379 تا سال 1386 از غفاری فرد (1391) گرفته شده است. آمار لازم برای محاسبه این شاخص برای بقیه سالها و همچنین آمار لازم برای شاخصهای تمرکززدایی مالی مخارج محاسبه شده در این پایاننامه از آمار و اطلاعات مربوط به بودجه در سالنامههای آماری استانها منتشره توسط مرکز آمار ایران بدست آمده است. منابع سایر متغیرهای مورد استفاده در این پایاننامه بهطور مفصل در فصل چهارم توضیح داده شده است.
1-7- چارچوب تحقیق
تحقیق حاضر در پنج فصل تنظیم شده است. فصل نخست شامل کلیات تحقیق میباشد، در فصل دوم مطالعات انجام شده داخلی و خارجی در چهار دسته مطالعات بررسی شده و همچنین تفاوت مطالعه حاضر با مطالعات پیشین مورد توجه قرار گرفته است.
فصل سوم به دو قسمت تقسیم شده است: قسمت اول به بررسی مبانی نظری اقتصادی و معابر اثرگذاری مستقیم و غیرمستقیم تمرکززدایی مالی بر فقر و نابرابری اختصاص داده شده است؛ در قسمت دوم مبانی نظری اقتصادسنجی و ساختار الگو معرفی شده است. در فصل چهارم، به تجزیه و تحلیل نتایج پرداخته شده است. در فصل پنجم نتایج و پیشنهادها ارائه شده است.
فصل دوم
پیشینه تحقیق
2-1- مقدمه
فقر به مثابه یک پدیدهی نامطلوب اقتصادی اجتماعی، یکی از مهمترین پیامدهای توزیع ناعادلانه و نابرابر درآمدهای ایجاد شده در بین افراد جامعه است. تحقیقات وسیعی پس از دههی 1970 میلادی و با انتشار مطالعات سن برای شناسایی ابعاد مختلف فقر آغاز شد. از اواخر دهه 1970 و آغاز دهه 1980 به دلیل پذیرش برنامه اصلاح ساختاری، آزادسازی و خصوصیسازی توسط بسیاری از کشورهای جهان، فقر و حمایت از اقشار آسیبپذیر مورد توجه بسیار قرار گرفت. از دهه 1980 سیاستهای تمرکززدایی به عنوان ابزاری برای تعیین ارائه خدمات عمومی و پرداختن به موضوعات فقر در چندین کشور اجرا شد. هرچند این شیوه در کشورهای صنعتی از دیرباز اجرا شده است، اما در کشورهای کمتر توسعهیافته جدید است. پژوهشهای بسیاری در خصوص شناخت عوامل مؤثر بر فقر و نابرابری در کشورهای مختلف صورت گرفته است. مطالعات داخلی و خارجی در این زمینه را میتوان به چهار دسته تقسیمبندی کرد.
1- مطالعات مربوط به تأثیر تمرکززدایی مالی بر فقر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع 23333 fuka.irمی توانید ببینید