متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید متن کامل پایان نامه را در سایت منبع 2 fuka.ir می توانید ببینید

*236

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

-3492551816000
2439670-24828500دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران مرکزی
دانشکده روان‌شناسی و علوم اجتماعی
پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A )
گرایش : تحقیق در ارتباطات
عنوان : بررسی میزان اعتبار اخبار ساعت 21 سیما شبکه اول
در نزد دانشجویان دختر رشته ارتباطات
استاد راهنما :
دکتر باقر ساروخانی
استاد مشاور :
دکتر محمود شهابی
پژوهشگر :
مریم صراف عموقین
بهار 1382

تقدیم به :
خانواده عزیزم که همیشه وپشتیبان ومشوق من بودند.
تشکر و قدردانی :
باکمال تشکر ازاساتید راهنما و مشاور
تعهدنامه اصالت پایان‌نامه کارشناسی ارشد
این‌جانب دانش‌آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته به شماره دانشجویی در رشته که در تاریخ
از پایان‌نامه خود تحت عنوان :
با کسب نمره و درجه دفاع نموده‌ام بدین‌وسیله متعهد می‌شوم:
این پایان‌نامه حاصل تحقیق و پژوهش انجام‌شده توسط این‌جانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران (اعم از پایان‌نامه ،کتاب ،مقاله و…) استفاده نموده‌ام ، مطابق ضوابط و رویه‌های موجود ، نام منبع مورداستفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست ذکر و درج کرده‌ام.
این پایان‌نامه قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم‌سطح ،پایین‌تر یا بالاتر )در سایر دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
چنانچه بعد از فراغت از تحصیل ، قصد استفاده و هرگونه بهره‌برداری اعم از چاپ کتاب،
ثبت اختراع و …. از این پایان‌نامه داشته باشم ، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود ، عواقب ناشی از آن را بپذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با این‌جانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی‌ام هیچ‌گونه ادعایی نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگی :
تاریخ و امضاء
-4000507747000
بسمه‌تعالی
در تاریخ :
دانشجوی کارشناسی ارشد آقای/خانم از پایان‌نامه خود دفاع نموده و با نمره به حروف و با درجه
مورد تصویب قرار گرفت .
امضاء استاد راهنما :

بسمه‌تعالی
دانشکده خبر
-34290014414500
(این چکیده به‌منظور چاپ در پژوهش‌نامه دانشگاه تهیه‌شده است»
نام واحد دانشگاهی: تهران مرکزی کد واحد: 101 کد شناسایی پایان‌نامه:
عنوان پایان‌نامه: بررسی میزان اعتبار اخبار ساعت 21 سیما شبکه اول در نزد دانشجویان دختر رشته ارتباطات
نام و نام خانوادگی دانشجو:
شماره دانشجوئی: 78791303650
رشته تحصیلی: تحقیق در ارتباطات تاریخ شروع پایان‌نامه: 1381
تاریخ اتمام پایان‌نامه: 1382
استاد / استادان راهنما: دکترساروخانی
استاد/استادان مشاور: دکتر شهابی
آدرس و شماره تلفن : مرزداران اطاعتی شمالی خ فرهنگیان پ5 ش تلفن88250605
چکیده پایان‌نامه (شامل خلاصه، اهداف، روش‌های اجرا و نتایج به‌دست‌آمده):
هدف پژوهش دستیابی به میزان اعتماد بینندگان اخبار تلویزیون به بخش خبری ساعت ۲1 شبکه یک با توجه به شرایط فردی ( سن، سنوات تحصیل و تأهل و… ) بررسی عوامل مؤثر در میزان اعتماد مردم نسبت به بخش‌های خبری ساعت ۲1، دستیابی به نظر بینندگان درباره میزان توجه آنان به انواع اخبار و دستیابی به میزان استفاده بینندگان از منابع خبری است . جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دختر دانشگاه ، آزاد اسلامی واحد مرکز رشته ارتباطات و است که با روش نمونه‌گیری بر اساس فرمول کوکران انتخاب‌شده‌اند . روش پژوهش پیمایشی است، که با استفاده از آزمون‌های آماری کای اسکوار تجزیه‌وتحلیل شده است. بخش‌های مربوط به ادبیات و نظریات با مراجعه به کتابخانه موردبررسی قرارگرفته و ارائه‌شده است. انسان معاصر به‌منظور انجام فعالیت‌های فردی و اجتماعی خود نیاز به اطلاعات و اخباری دارد که محیط زندگی و دنیوی وی را احاطه کرده است . انسان همواره نیاز دارد از جهاتی که در آن زندگی می‌کند و از محیطی که در آن در تکاپو است ، آگاهی کسب کند و نیازهای اطلاعاتی خود را چون دیگر نیازهای زندگی تأمین نماید و با شناخت میزان اعتبار و ذائقه مخاطبان اخبار ،می‌توان زیرساخت‌های لازم را برای فعالیت منطبق‌تر با خواسته‌های مخاطبان فراهم آورد. نتایج آزمون نشان داد که بین متغیّرهای سن ، سال تحصیلی ،علاقه پاسخگویان با میزان اعتماد آنان به اخبار ساعت 21 رابطه‌ای وجود ندارد،اما بین متغیّرهای بی‌طرفانه بودن ، نقاط ضعف ، انتخاب و تنظیم اخبار با میزان اعتماد پاسخگویان رابطه معنی‌داری وجود دارد. افرادی که سال تحصیلی آن‌ها خیلی زیاد بوده است کمتر از سایرین به این بخش اعتماد داشته‌اند.نتیجه کلی حاکی از آن است با بالا رفتن سال تحصیلی میزان اعتماد به اخبار تقلیل یافته است. ‬
20002502159000 مناسب است
200025018097500234315011874500نظر استاد راهنما برای چاپ در پژوهش‌نامه دانشگاه تاریخ و امضاء:
مناسب نیست
TOC o “1-3” u 1-1اهمیت موضوع تحقیق و انگیزش انتخاب آن PAGEREF _Toc419044805 h 1
1-2بیان مسئله PAGEREF _Toc419044806 h 2
1-3بیان اهداف تحقیق PAGEREF _Toc419044807 h 3
1-3-1 هدف کلی PAGEREF _Toc419044808 h 3
1-3-2 اهداف جزئی PAGEREF _Toc419044809 h 4
1-4سؤالات و فرضیه‌های تحقیق PAGEREF _Toc419044810 h 5
1-4-1 سؤالات تحقیق PAGEREF _Toc419044811 h 5
1-4-2 فرضیه PAGEREF _Toc419044812 h 5
1-5تعاریف عملیاتی متغیرها و واژه‌های کلیدی PAGEREF _Toc419044813 h 6
فصل دوم : PAGEREF _Toc419044814 h 9
تدارک نظری تحقیق PAGEREF _Toc419044815 h 9
بخش اول PAGEREF _Toc419044816 h 9
2-1 خبر PAGEREF _Toc419044817 h 9
2-1-1تعریف خبر PAGEREF _Toc419044818 h 9
2-1-2 ارزش‌های خبری PAGEREF _Toc419044819 h 11
2-1-2-1 دربرگیری PAGEREF _Toc419044820 h 11
2-1-2-3 برخورد، اختلاف و درگیری PAGEREF _Toc419044821 h 12
2-1-2-4. استثنا و شگفتی PAGEREF _Toc419044822 h 12
2-1-2-5. بزرگی و فراوانی تعداد و مقدار PAGEREF _Toc419044823 h 13
2-1-2-6 مجاورت PAGEREF _Toc419044824 h 13
2-1-2-7. تازگی PAGEREF _Toc419044825 h 13
2-1-2ارزش‌های دوازده‌گانه PAGEREF _Toc419044826 h 14
2-1-2-1 تواتر: PAGEREF _Toc419044827 h 15
2-1-2-2 آستانه: PAGEREF _Toc419044828 h 16
-2-1-2-3 فقدان ابهام: PAGEREF _Toc419044829 h 17
2-1-2-4 معنی‌دار بودن PAGEREF _Toc419044830 h 17
2-1-2-5 همخوانی و هماهنگی: PAGEREF _Toc419044831 h 18
2-1-2-6 غیرمنتظره بودن: PAGEREF _Toc419044832 h 19
2-1-2-7. استمرار: PAGEREF _Toc419044833 h 19
2-1-2-8. ترکیب: PAGEREF _Toc419044834 h 19
2-1-2-9. ارجاع یا تمثل به ملل برگزیده PAGEREF _Toc419044835 h 20
2-1-2-10. برگزیده اشخاص به ارجاع: PAGEREF _Toc419044836 h 21
2-1-2-11. شخصیت‌سازی: PAGEREF _Toc419044837 h 22
2-1-2-12. منفی گرایی: PAGEREF _Toc419044838 h 23
2-1-3 عناصر خبری PAGEREF _Toc419044839 h 26
خبرنویسی در رسانه‌های جمعی PAGEREF _Toc419044840 h 28
2-4-1-4 سبک‌های خبرنویسی PAGEREF _Toc419044841 h 32
-2-1-4-1 سبک هرم وارونه: PAGEREF _Toc419044842 h 33
-2-1-4-2 سبک تاریخی PAGEREF _Toc419044843 h 33
-2-1-4-3 سبک تاریخی به همراه لید PAGEREF _Toc419044844 h 34
-2-1-4-4 سبک پایان شگفت‌انگیز PAGEREF _Toc419044845 h 34
-2-1-4-5 سبک بازگشت به عقب و سبک تشریحی PAGEREF _Toc419044846 h 34
بخش دوم: PAGEREF _Toc419044847 h 35
-2-2-3-1تعریف سانسور PAGEREF _Toc419044848 h 45
-2-2-3-2انواع سانسور PAGEREF _Toc419044849 h 48
-2-2-3-3آثار و پیامدهای سانسور PAGEREF _Toc419044850 h 51
بخش سوم: PAGEREF _Toc419044851 h 52
2-3 مخاطب شناسی PAGEREF _Toc419044852 h 52
2-3-1تعریف مخاطب PAGEREF _Toc419044853 h 53
2-3-2نقش شناخت مخاطب در ارسال خبر PAGEREF _Toc419044854 h 54
2-3-3سنت‌های مخاطب پژوهی PAGEREF _Toc419044855 h 55
2-3-3-1 مشخصات سنت‌های ساختارگرا در مخاطب پژوهی PAGEREF _Toc419044856 h 55
2-3-3-2مشخصات سنت‌های رفتارگرا در مخاطب پژوهی: PAGEREF _Toc419044857 h 56
2-3-4سنت‌های فرهنگی و تحلیل دریافت PAGEREF _Toc419044858 h 57
2-3-5عوامل انگیزشی در مخاطبان PAGEREF _Toc419044859 h 58
2-3-6تغییر انگیزه در مخاطبان PAGEREF _Toc419044860 h 58
2-3-7نقش نیازها در جذب مؤثر خبر PAGEREF _Toc419044861 h 59
2-3-8نقش نگرش‌ها برجذب مؤثر خبر PAGEREF _Toc419044862 h 62
2-3-2 نقش اعتبار در خبر PAGEREF _Toc419044863 h 66
عوامل ایجاد اعتبار برای خبر PAGEREF _Toc419044864 h 69
بخش چهارم PAGEREF _Toc419044865 h 75
2-4 تئوری های ارتباطات اقناعی PAGEREF _Toc419044866 h 75
-2-4-1 اقناع: PAGEREF _Toc419044867 h 75
-2-4-2 تاریخچه متقاعدسازی: PAGEREF _Toc419044868 h 76
-2-4-3 مفهوم متقاعدسازی PAGEREF _Toc419044869 h 76
-2-4-4 ویژگی های متقاعد سازی PAGEREF _Toc419044870 h 77
-2-4-5 نظریه های متقاعدسازی: PAGEREF _Toc419044871 h 78
-2-4-5-1مدل کوشش درخور : PAGEREF _Toc419044872 h 78
-2-4-5-2-مدل استشهادی – نظام دار : PAGEREF _Toc419044873 h 80
-2-4-6تلویزیون و متقاعدسازی: PAGEREF _Toc419044874 h 84
2-5نقش اعتبار در خبر PAGEREF _Toc419044875 h 86
2-5-1 عوامل ایجاد اعتبار برای خبر PAGEREF _Toc419044876 h 89
2-5-1-1 منبع در خبر( موثق بودن) PAGEREF _Toc419044877 h 89
2-5-1-2 عینی و واقعی بودن خبر PAGEREF _Toc419044878 h 91
2-5-1-3 جذابیت در ارائه خبر PAGEREF _Toc419044879 h 92
2-5-1-4 شکل ارائه اخبار: PAGEREF _Toc419044880 h 92
2-5-1-5 قابل درک بودن PAGEREF _Toc419044881 h 93
2-5-1-6 ارضاء نیازهای خبری مخاطبان PAGEREF _Toc419044882 h 93
2-5-2 عوامل اختلال در اعتبار خبر PAGEREF _Toc419044883 h 94
2-5-2-1 عدم صداقت در فرایند انتشار خبر PAGEREF _Toc419044884 h 94
2-5-1 مبالغه و اغراق در فرایندانتشار خبر: PAGEREF _Toc419044885 h 95
2-5-2-3 تحریف: PAGEREF _Toc419044886 h 95
2-5-2-4 سانسور: PAGEREF _Toc419044887 h 96
2-5-2-5 عدم بی طرفی در ارائه اخبار: PAGEREF _Toc419044888 h 96
بخش ششم: PAGEREF _Toc419044889 h 98
2-6 ساختار خبر تلویزیون PAGEREF _Toc419044890 h 98
2-6-1 هدفمندی، جامع‌نگرى و وحدت موضوع PAGEREF _Toc419044891 h 98
2-6-2 پلاتو PAGEREF _Toc419044892 h 99
2-6-3 گفتار متن خبر (نریشن) PAGEREF _Toc419044893 h 102
2-6-3-1نریشن کامل: PAGEREF _Toc419044894 h 102
2-6-3-2نریشن جزئى: PAGEREF _Toc419044895 h 102
2-6-4 جلوه‌هاى صوتى PAGEREF _Toc419044896 h 103
2-6-5 جلوه‌هاى تصویرى PAGEREF _Toc419044897 h 104
2-6-6 انسجام صدا و تصویر PAGEREF _Toc419044898 h 105
2-6-7پرداخت تکنیکى خبر PAGEREF _Toc419044899 h 106
2-6-8 مدت خبر PAGEREF _Toc419044900 h 106
2-6-9 انواع خبر تلویزیون PAGEREF _Toc419044901 h 107
2-6-10 خبرنویسی برای رادیو و تلویزیون PAGEREF _Toc419044902 h 110
بخش هفتم PAGEREF _Toc419044903 h 113
2-7چارچوب نظری PAGEREF _Toc419044904 h 113
2-7-1شکل‌‌گیری افکار عمومی در مدل نئول-نئومن (مدل مارپیچ سکوت) PAGEREF _Toc419044905 h 113
2-7-2 نظریه سوزن تزریقی (گلوله جادویی) PAGEREF _Toc419044906 h 116
2-7-3فرایند ارتباط در سوزن تزریقی PAGEREF _Toc419044907 h 117
2-7-5 نظریه نیاز جویی PAGEREF _Toc419044908 h 120
2-7-6 الگوی هماهنگی و ناهماهنگی شناختی PAGEREF _Toc419044909 h 121
بخش هشتم PAGEREF _Toc419044910 h 123
2-8پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc419044911 h 123
فصل سوم : PAGEREF _Toc419044912 h 125
روش شناسائی تحقیق (متدولوژی) PAGEREF _Toc419044913 h 125
مقدمه : ( شمای تحقیق ) PAGEREF _Toc419044914 h 125
فصل چهارم : PAGEREF _Toc419044915 h 128
4-1تجزیه‌وتحلیل یافته‌های تحقیق PAGEREF _Toc419044916 h 128
4-1-1 جمع بندی و توصیف یافته ها: PAGEREF _Toc419044917 h 128
4-1-1-1توصیف جدول 4-1 PAGEREF _Toc419044918 h 129
4-1-1-2توصیف جدول 4-2 PAGEREF _Toc419044919 h 130
4-1-1-3توصیف جدول 4-3 PAGEREF _Toc419044920 h 132
4-1-1-4توصیف جدول 4-4 PAGEREF _Toc419044921 h 132
4-1-1-5توصیف جدول 4-5 PAGEREF _Toc419044922 h 133
-1-1-6توصیف جدول شماره4-6 PAGEREF _Toc419044923 h 134
4-1-1-7توصیف جدول شماره4-7 PAGEREF _Toc419044924 h 135
4-1-1-8 توصیف جدول شماره4-8 PAGEREF _Toc419044925 h 137
4-1-1-9 توصیف جدول 4-9 PAGEREF _Toc419044926 h 138
4-1-1-10 توصیف جدول 4-10 PAGEREF _Toc419044927 h 138
4-1-1-11 توصیف جدول 4-11 PAGEREF _Toc419044928 h 139
4-1-1-12 توصیف جدول 4-12 PAGEREF _Toc419044929 h 140
4-1-1-13 توصیف جدول 4-13 PAGEREF _Toc419044930 h 141
4-1-1-14 توصیف جدول 4-14 PAGEREF _Toc419044931 h 142
4-1-1-15 توصیف جدول 4-15 PAGEREF _Toc419044932 h 143
4-1-1-16 توصیف جدول 4-16 PAGEREF _Toc419044933 h 144
4-1-1-17 توصیف جدول 4-17 PAGEREF _Toc419044934 h 145
4-1-1-18 توصیف جدول 4-18 PAGEREF _Toc419044935 h 146
4-1-1-19 توصیف جدول 4-19 PAGEREF _Toc419044936 h 147
4-1-1-20 توصیف جدول4-20 PAGEREF _Toc419044937 h 148
4-1-1-21 توصیف جدول 4-21 PAGEREF _Toc419044938 h 150
4-1-1-22 توصیف جدول 4-22 PAGEREF _Toc419044939 h 151
4-1-1-23 توصیف جدول 4-23 PAGEREF _Toc419044940 h 152
4-1-1-24 توصیف جدول 4-24 PAGEREF _Toc419044941 h 153
4-1-1-25 توصیف جدول 4-25 PAGEREF _Toc419044942 h 154
4-1-1-26 توصیف جدول 4-26 PAGEREF _Toc419044943 h 155
4-2-1 جمع بندی تحلیل یافته ها: PAGEREF _Toc419044944 h 156
4-2-1رابطه بین سن پاسخگویان با میزان اعتماد آنها به اخبار ساعت 21 PAGEREF _Toc419044945 h 157
-4-2-2رابطه بین سالتحصیلی پاسخگویان با میزان اعتماد آنها به اخبار ساعت 21 PAGEREF _Toc419044946 h 159
-4-2-3رابطه بین نوع علاقه پاسخگویان با میزان اعتماد آنها به اخبار ساعت 21 PAGEREF _Toc419044947 h 161
-4-2-7رابطه بین تنظیم اخبار بر اساس گرایشات سیاسی وجناحی با میزان اعتماد پاسخگویان به اخبار ساعت 21 PAGEREF _Toc419044948 h 168
فصل پنجم: PAGEREF _Toc419044949 h 169
نتیجه گیری وپیشنهادات PAGEREF _Toc419044950 h 169
5-1 نتیجه گیری PAGEREF _Toc419044951 h 169
5-2 پیشنهادات PAGEREF _Toc419044952 h 171
-5-2-1 پیشنهادات به مسئولان بخش اخبار شبکه 1 سیما PAGEREF _Toc419044953 h 171
5-2-2 پیشنهادات به سیاستگذاران و برنامه ریزان رسانه ای کشور PAGEREF _Toc419044954 h 172
5-2-3 پیشنهادات برای پژوهش‌های بیشتر PAGEREF _Toc419044955 h 173
چکیده انگلیسی PAGEREF _Toc419044956 h 174
منابع و مآخذ PAGEREF _Toc419044957 h 175
منابع فارسی : PAGEREF _Toc419044958 h 175
منابع انگلیسی: PAGEREF _Toc419044959 h 183
فهرست جدول ها
TOC o “5-5” u جدول 4-1 توزیع فراوانی دانشجویان بر حسب سن PAGEREF _Toc419044451 h 129
جدول 4-2توزیع بر حسب وضعیت تأهل PAGEREF _Toc419044452 h 130
جدول 4-3توزیع بر حسب مقطع تحصیلی PAGEREF _Toc419044453 h 131
جدول 4-4توزیع بر حسب وضعیت اشتغال PAGEREF _Toc419044454 h 132
جدول 4-5توزیع بر حسب تماشای اخبار PAGEREF _Toc419044455 h 133
جدول4-6توزیع بر حسب علت پاسخ منفی (تماشا نکردن اخبار تلویزیون) PAGEREF _Toc419044456 h 134
جدول 4-8توزیع بر حسب نوع علاقه PAGEREF _Toc419044457 h 136
جدول 4-9 توزیع بر حسب منابع اخذخبر(نوع رسانه) PAGEREF _Toc419044458 h 137
جدول 4-10توزیع بر حسب شیوه انعکاس خبری PAGEREF _Toc419044459 h 138
جدول 4-11توزیع بر حسب میزان علاقه به اخبار هیجان انگیز PAGEREF _Toc419044460 h 139
جدول 4-12 توزیع بر حسب انعکاس اخبار التهاب آور PAGEREF _Toc419044461 h 140
جدول 4-13توزیع بر حسب تحریف مبالغه وتناقض گویی PAGEREF _Toc419044462 h 141
جدول 4-14 توزیع بر حسب اخبار مربوط به احزاب سیاسی PAGEREF _Toc419044463 h 142
جدول 4-15توزیع بر حسب میزان تماشای اخبار ساعت 21 PAGEREF _Toc419044464 h 143
جدول 4-16توزیع بر حسب نقاط قوت PAGEREF _Toc419044465 h 144
جدول 4-17توزیع بر حسب نقاط ضعف PAGEREF _Toc419044466 h 145
جدول 4-18توزیع بر حسب میزان بیان رویداد های داخل ایران PAGEREF _Toc419044467 h 146
جدول 4-19توزیع بر حسب گرایشات سیاسی وجناحی PAGEREF _Toc419044468 h 147
جدول 4-20توزیع بر حسب موارد مورد توجه خبر ساعت 21 PAGEREF _Toc419044469 h 148
جدول 4-21توزیع بر حسب محتوای اخبار ساعت 21 PAGEREF _Toc419044470 h 149
جدول 4-22توزیع بر حسب توانایی گویندگان PAGEREF _Toc419044471 h 151
جدول 4-23توزیع بر حسب مدت زمان اخبار PAGEREF _Toc419044472 h 152
جدول 4-24توزیع بر حسب گزارشهای تصویری PAGEREF _Toc419044473 h 153
جدول 4-25توزیع بر حسب میزان اعتماد به اخبار ساعت 21 PAGEREF _Toc419044474 h 154
جدول 4-26پیشنهادات PAGEREF _Toc419044475 h 155
جدول 4-27توزیع جمعیت نمونه براساس سن ومیزان اعتبار اخبار PAGEREF _Toc419044476 h 156
جدول 4-28توزیع جمعیت نمونه براساس سالتحصیلی ومیزان اعتبار اخبار PAGEREF _Toc419044477 h 158
جدول 4-29توزیع جمعیت نمونه براساس نوع علاقه ومیزان اعتبار اخبار PAGEREF _Toc419044478 h 160
جدول 4-30توزیع جمعیت نمونه براساس پخش بیطرفانه ومیزان اعتبار اخبار PAGEREF _Toc419044479 h 162
جدول 4-31توزیع جمعیت نمونه براساس پخش بیطرفانه ومیزان اعتبار اخبار PAGEREF _Toc419044480 h 164
جدول 4-32توزیع جمعیت نمونه براساس پخش بیطرفانه ومیزان اعتبار اخبار PAGEREF _Toc419044481 h 167

1-1اهمیت موضوع تحقیق و انگیزش انتخاب آن
با نگاهی گذرا به تاریخ زندگی بشر، می‌توان به این نتیجه دست پیدا کرد که در هیچ زمانی مانند امروز امکان دسترسی به اطلاعات و اخبار گوناگون وجود نداشته است و این روندی است که باگذشت زمان هر چه بیشتر شتابان می‌شود. در این میان وسایل ارتباط‌جمعی (روزنامه- رادیو- تلویزیون- سینما) با انتشار اخبار و پیام‌های گوناگون، مهم‌ترین نقش را به عهده داشته‌اند و با انتقال اطلاعات و معلومات جدید و مبادله افکار، درراه پیشرفت فرهنگ و تمدن بشری، گام‌های مثبتی را برداشته‌اند، این خصیصه وسایل ارتباط‌جمعی باعث شده که برجسته‌ترین متفکران و صاحب‌نظران علوم ارتباطات، عصر کنونی را عصر ارتباطات نام دهند.
مهم‌ترین ویژگی رسانه جنبه آگاهی دهندگی و توانایی قدرت عمل در نشر پیام در طیف وسیع و گسترده است. بنابراین خبر از مهم‌ترین بخش‌های آگاهی‌دهنده در این رسانه‌ها خواهد بود. زیرا در ایجاد آگاهی سیاسی – اجتماعی – اقتصادی که ضرورت حفظ حیات و تحول جامعه به شمار می‌روند، نقش عمده‌ای را ایفا می‌کند. خبر در صدر برنامه‌های تلویزیونی قرار دارد و در بین شبکه‌های تلویزیونی دنیا به جبران رقابت این رسانه‌ها درزمینه اطلاع‌رسانی تبدیل‌شده است؛ در حال حاضر شبکه‌های تلویزیونی با شکل تازه‌ای از خبررسانی مواجه هستند، تمام سعی و تلاش آن‌ها در ارائه آخرین اخبار و اطلاعات جهان به مخاطبان است، به‌طوری‌که این شبکه‌ها، خبرپراکنی را به‌مثابه یک میدان توسعه و رقابت برای فعالیت‌های خود در نظر گرفته‌اند. با توسعه شبکه‌های تلویزیونی در جهان و ورد اینترنت – ماهواره تلویزیونی به صحنه، مرحله تازه‌ای از شیوه اطلاع‌رسانی است زیرا در این برهه دیگر دروازه‌بانی و یک‌سو بودن اخبار معنا ندارد زیرا مخاطب به دلیل دسترسی داشتن به منابع مختلف اطلاعاتی به مقایسه اخبار از منابع مختلف می‌پردازد.
در این زمان بیشترین تکیه به عنصر گیرنده با مخاطب است، این مخاطب است که تعیین می‌کند رسانه از چه شیوه‌هایی و جه نوع اخباری را منعکس سازد.
گرداندن وسایل ارتباط امروز در تمامی مراحل فرایند تهیه و پخش خبر مخاطب حاضر و ناظر خویش می‌بیند.
از سویی دیگر طی چند سال اخیر با گسترش مطبوعات به همان نسبت گسترش رشته تخصصی بنام ارتباطات و روزنامه‌نگاری در کشور ما و پرورش نیروهای متخصص در این زمینه موجب شده چند وقت یک‌بار اخبار را از دید کارشناسانه این رخداد بررسی کنیم لذا در این تحقیق سعی شده تا نگرش دانشجویان دختر این رشته در مورد اخبار سیما بررسی شود
1-2بیان مسئلهخبر محصول باارزش وجودشان رسانه و عامل معنا بخشی به پدیده‌ها و رخدادهاست، این فعالیت رسانه‌ای از چنان اهمیتی برخوردار است که آن را طبیعی‌ترین کارکرد رسانه دانسته‌اند و بخش عمده‌ای از توان، منابع مالی و امکانات هر رسانه اعم از دیداری، شنیداری و مکتوب به آن اختصاص می‌یابد.
یکی از نکات موردتوجه در ارائه خبر در نظر گرفتن مخاطب است؛ زیرا هرگونه ارتباط باهدف تأثیرگذاری بر مخاطب صورت می‌گیرد، ازاین‌رو سیاست‌گذاران رسانه‌ها درصدد دستیابی به آن هستند، ازآنجاکه مخاطبان امروز انتخاب‌گرند و گستره وسیع شبکه‌های مختلف رسانه‌ای، قدرت انتخاب آنان را بالابرده و در چنین شرایطی اعتبار رسانه تا حدود زیادی به میزان رضایت و اقناع مخاطبان وابسته است.
در تحقیق حاضر به جهت اینکه دانشجویان در منحنی پذیرش به‌عنوان گروه نفوذمندان به‌حساب می‌آیند و این قشر از جامعه به جهت تحصیل‌کرده بودنشان منزلت و احترام خاصی در میان خانواده‌ها دارند و در اکثر انتخابات عناصر فعال و تأثیرگذار هستند، یکی دیگر از عوامل توجه به این قشر در این پژوهش این است که دانشجویان به‌عنوان جوانانی کنجکاو و تحلیل‌گر می‌باشند که ازلحاظ فرصت مطالعه نیز وقت کافی برای مطالعه و تفکر دارند ازلحاظ پختگی نیز در سنی قرار دارند که به بلوغ فکری رسیده‌اند.
با توجه به مطالب گفته‌شده، کوچک‌ترین بی‌تفاوتی نسبت به نیازها و دیدگاه‌های این قشر در جمع‌آوری، تنظیم و ارائه اخبار، موجب بی‌اعتنایی اخبار در میان اقشار جامعه خواهد بود و درنتیجه جز اتلاف وقت و هزینه و سرمایه برای گرداندگان رسانه نتیجه‌ای نخواهد داشت.
نیازهای این قشر از مخاطبان خود تابعی از شرایط سنی، شغلی، تحصیلی، اجتماعی علایق مختلف است که برای ارتقاء کیفیت اخبار باید آن شرایط و علایق را شناخت و بر اساس آن برنامه‌ریزی کرد.
1-3بیان اهداف تحقیق
1-3-1 هدف کلی
شناخت میزان اعتبار اخبار ساعت 21 شبکه اول در نزد دانشجویان دختر رشته ارتباطات
1-3-2 اهداف جزئی
در کنار اهداف کلی به اهداف جزئی این تحقیق می‌پردازیم :
شناخت میزان بهره‌برداری از اخبار ساعت 21 شبکه اول توسط دانشجویان دختر رشته ارتباطات
شناخت اخبار موردعلاقه دانشجویان دختر رشته ارتباطات
شناخت مهم‌ترین منبع کسب خبر برای دانشجویان دختر رشته ارتباطات
دستیابی به میزان علاقه دانشجویان دختر رشته ارتباطات به اختیار جنجالی و هیجان‌انگیز
بررسی دیدگاه دانشجویان دختر رشته ارتباطات به میزان بی‌طرفی اخبار ساعت 21 شبکه اول
دستیابی به نظرات دانشجویان دختر رشته ارتباطات در مورد نقاط ضعف اختبار ساعت 21 شبکه اول
دستیابی به نظرات دانشجویان دختر رشته ارتباطات در مورد میزان اعمال گرایش‌های سیاسی در تنظیم اخبار ساعت 21 شبکه اول
بررسی نظرات دانشجویان دختر رشته ارتباطات در مورد میزان تأثیر لحن و چهره گوینده در افزایش اعتماد به اختبار ساعت 21 شبکه اول
دستیابی به نظرات دانشجویان دختر رشته ارتباطات در مورد مدت‌زمان اخبار شبکه اول ساعت 21
دستیابی به نظرات دانشجویان دختر رشته ارتباطات در مورد لزوم پخش اخبار و گزارش‌های تصویر در خبر شبکه اول ساعت21
دستیابی به نظرات دانشجویان دختر رشته ارتباطات در مورد لزوم پخش اخبار گزارش‌های تصویری خبر در اخبار ساعت 21 شبکه اول
دستیابی به نظرات دانشجویان دختر رشته ارتباطات در مورد شیوه‌های مطلوب ارائه خبر در اخبار ساعت 21 شبکه اول
1-4سؤالات و فرضیه‌های تحقیق1-4-1 سؤالات تحقیقآیا بین سن دانشجویان دختر رشته ارتباطات و میزان اعتماد آنان به اخبار ساعت 21 شبکه اول رابطه معناداری وجود دارد؟
آیا بین سال ورود دانشجویان دختر رشته ارتباطات و میزان اعتماد آنان به اخبار ساعت 21 شبکه اول رابطه معنی‌دار وجود دارد؟
آیا بین میزان علاقه به اخبار سیاسی شبکه اول و میزان اعتماد دانشجویان دختر رشته ارتباطات رابطه معنی‌دار وجود دارد؟
آیا بین میزان رعایت بی‌طرفی در اخبار ساعت 21 شبکه اول و میزان اعتماد دانشجویان دختر ارتباطات رابطه معنی‌دار وجود دارد؟
آیا بین میزان نقاط ضعف اخبار ساعت 21 شبکه اول با میزان اعتماد دانشجویان دختر رشته ارتباطات به آن پخش خبری رابطه معنی‌داری وجود دارد؟
آیا بین میزان اعمال گرایشات سیاسی جناحی در تنظیم اخبار ساعت 21 شبکه اول و میزان اعتماد دانشجویان به این بخش خبری رابطه معنی‌دار وجود دارد؟
1-4-2 فرضیهبه نظر می‌رسد میان سن دانشجویان دختر رشته ارتباطات با میزان اعتماد آنان به اخبار شبکه اول ساعت 21 رابطه معنی‌دار وجود دارد.
به نظر می‌رسد میان‌سال ورود دانشجویان دختر رشته ارتباطات با میزان اعتبار و اعتماد آنان به اخبار ساعت 21 شبکه اول رابطه معنی‌دار وجود دارد.
به نظر می‌رسد میان علاقه دانشجویان دختر رشته ارتباطات به اخبار سیاسی و میزان اعتبار و اعتماد آنان به اخبار ساعت 21 شبکه اول رابطه معنی‌دار وجود دارد.
به نظر می‌رسد میان رعایت بی‌طرفی در اخبار ساعت 21 شبکه اول سیما و میزان اعتبار اعتماد به این بخش نزد دانشجویان دختر رشته ارتباطات رابطه معنی‌دار وجود دارد.
به نظر می‌رسد میان نقاط ضعف اخبار ساعت 21 شبکه اول با اعتماد دانشجویان دختر رشته ارتباطات به این بخش رابطه معنی‌داری وجود دارد.
به نظر می‌رسد میان اعمال گرایش‌های سیاسی و جناحی در تنظیم اخبار ساعت 21 شبکه اول و میزان اعتماد دانشجویان به این بخش خبری رابطه معنی‌داری وجود دارد.
1-5تعاریف عملیاتی متغیرها و واژه‌های کلیدی
خبر:
خبر یک واقعیت عینی است اگر رویدادی پدید نیاید خبری ایجاد نمی‌شود بنابراین وقایعی به‌عنوان خبر تلقی می‌شوند که حقیقی باشند، و افسانه‌سازی و خیال‌پردازی راهی به آن‌ها نداشته است.
متقاعدسازی
متقاعدسازی به‌صورت ارتباط انسانی فرایند پیچیده‌ای است که جهت تأثیرگذاری باهدف تغییر در اعتقادات، ارزش‌ها یا نگرش‌ها انجام می‌گیرد.
تحریف:
تحریف در خبر را می‌توان به مفهوم دست بردن در خبر و عوض کردن معنای آن دانست.
دروازه‌بانی:
به کسانی که در تحریریه رسانه‌های خبری در فرایند تهیه، گزارش و ارائه پیام‌های خبری فعالیت دارند. دروازه‌بان می‌گویند.
مخاطب:
اگر طرف اول ما در هر سیر ارتباطی فرستنده باشد، عامل با طرف دیگر را گیرنده، پیام یا مخاطب تشکیل می‌دهد.
تناقض‌گویی:
تناقض در خبر به مفهوم ارائه خبرهای ضدونقیض در رسانه‌های جمعی است.
تعریف نگرش:
نگرش عبارت از نوعی آمادگی، تمایل به عمل یا عکس‌العمل خاصی در مقابل محرکی است.
سانسور:
« مقصود از سانسور، اعمال‌نظر در جریان خبررسانی به‌منظور جلوگیری از انتشار اخباری است که ممکن است انتشار آن‌ها برای مردم مفید باشد. ولی برای کسی که این اعمال‌نظر را انجام می‌دهد مفید نباشد.(زورق،1368،205)
سوگیری در خبر:
زمانی که در ارائه خبر، جهت‌گیری خاصی بر اساس جریانات و گروه‌بندی‌های جامعه صورت می‌گیرد.
اغراق و مبالغه:
بزرگ جلوه دادن بعضی از خبرها برای مقاصد خاص را اغراق و مبالغه گویند.
فصل دوم :تدارک نظری تحقیقبخش اول2-1 خبر2-1-1تعریف خبربرای خبر، بر اساس شرایط و نیازهای جوامع گوناگون و شیوه کاربردی که از آن انتظار می‌رود، تعریف‌های زیادی ارائه‌شده است. هرچند باید گفت دست‌یابی به یک تعریف مشترک و جامع و به‌عبارت‌دیگر، ارائه یک تعریف جامع‌ومانع در این زمینه بسیار دشوار است، بااین‌حال، می‌توان با کنار هم گذاردن تعریف‌های گوناگون، عناصر مشترک آن‌ها را استخراج و به‌عنوان ارکان تکوین خبر، از آن‌ها یادکرد. اکنون، به برخی تعریف‌های ارائه‌شده اشاره می‌کنیم:
ـ خبر، گزارشی عینی از واقعیت‌هاست که دارای یک یا چند ارزش خبری بوده و احتمالاً تحت تأثیر عوامل درون‌سازمانی و برون‌سازمانی شکل‌گرفته است.( محسنیان راد، 1371، 13)
ـ خبر، انتشار منظم جریان وقایع و آگاهی‌ها و دانش‌های انسانی و نقل عقاید و افکار عمومی است. .( . یونس‌‌شکر خواه،1374 ،5.)
ـ خبر، اعلام و بیان وقایع جالب زندگی اجتماعی و نقل عقاید و افکار عمومی است.(همان منبع،5)
ـ خبر، گزارش بی‌طرفانه، دقیق و درعین‌حال، صحیح و عینی از یک رویداد است.(عباسی1380،25)
ـ خبر عبارت است از اطلاعات تازه‌ای در مورد رویدادهای مهم که بر شنوندگان و بینندگان تأثیر می‌گذارد و موردعلاقه آن‌ها واقع می‌شود. ( نعمتی انارکی 1380، 204)
بر اساس تعریف‌های ارائه‌شده، برای خبر یا اطلاع، دو عنصر اساسی منتشر شدن و نو بودن را می‌توان در نظر گرفت. انتشار خبر، هر نوع ارتباط مستقیم مانند گفت‌وگو و مکاتبه را از حوزه شمول خبر خارج می‌کند و صفت خصوصی و شخصی بودن را از آن می‌زداید. به‌این‌ترتیب، خبر، در قلمرو امور جمعی، اجتماعی و عمومی قرار می‌گیرد و عنصر نو بودن و تازگی هم از گسترش شمول آن به اطلاعات مربوط به گذشته یا رخداد و فعالیت‌های تکراری جلوگیری می‌کند؛ زیرا این‌گونه رخدادها و فعالیت‌ها معمولاً موضوع مطالعات ادبی، هنری و علمی قرار می‌گیرند. به‌عبارت‌دیگر، اطلاعاتی که درباره حالت‌های مستمر پدیده‌های قبلی یا جریان وقایع گذشته تهیه می‌شوند، جنبه خبری ندارند و تنها به یک اقدام جدید و یک واقعه یا حادثه تازه می‌توان عنوان خبر را اطلاق کرد. .(همان منبع،204)
باید توجه داشت که اهمیت تازگی اخبار مراتب گوناگونی دارد و همین عامل است که تعیین می‌کند کدام رویداد را باید یک خبر معمولی دانست و کدام‌یک را در تازه‌ها بررسی کرد؛ «زیرا خبر معمولی، شامل اطلاعاتی است که درباره امور و وقایع جاری به دست می‌آیند. در این نوع اطلاعات، هرچند عنصر نو بودن، اهمیت فراوان دارد، درعین‌حال اگر در انتشار آن‌ها تأخیری رخ دهد، اشکال اساسی ایجاد نمی‌شود. درصورتی‌که در خبرهای تازه، چنان‌که از نام آن‌ها پیداست، عنصر نو بودن اهمیت بیشتری دارد، به‌گونه‌ای که اگر این نوع خبرها بلافاصله انتشار نیابند، دیگر برای روز بعد یا حتی در ساعات و دقایق بعد، قابل‌استفاده نیستند. به همین سبب است که خبرهای تازه را به فاسدشدنی‌ترین کالاها مثل سبزی و میوه تشبیه کرده‌اند که اگر همان روز ورود به بازار، مصرف نشوند، روز بعد فاسد می‌گردند و دیگر نمی‌توان از آن‌ها استفاده کرد». ( معتمد نژاد1355، 46)
2-1-2 ارزش‌های خبریارزش‌هایی که در روزنامه‌نگاری معاصر تقریباً حالت معیار مطلوب (استاندارد) به خود گرفته‌اند. این ارزش‌ها در سراسر جهان برای روزنامه‌نگاران آشنا و شناخته‌شده هستند.(شکرخواه ؛1378؛13)
2-1-2-1 دربرگیری رویدادی دارای ارزش خبری دربرگیری است که بر تعداد فراوانی از افراد جامعه تأثیرگذار باشد، و اصلاً مهـم نیـست کـه ایـن تأثیر مثبت است یا منفی، مستقیم است یا غیرمستقیم. مثلاً خبر ضرورت تعویض شناسنامه‌ها، یک خبر دارای دربرگیری است زیرا که برای همه مخاطبان مهم است و همه آنان را در برمی‌گیرند .همه مخاطبان مهم است و همه آنان را دربرمی گیرد.(عباسی؛1380؛29)
2-1-2-2.شهرت
اشخاص، اشیاء و نهادهایی که دارای شهرت هستند، از ارزش خبری برخوردارند.این ارزش خبری به‌خودی‌خود کاملاً گویاست. البته در انباره دیدگاهی منتقدانه وجود دارد که طرح آن ضروری است. بـه ایـن معنی که در این دیدگاه، اعتقاد بر این است که خبرها، مردم عادی را پوشش نمی‌دهند، چون‌که اینـان از شـهرت برخـوردار نیـستند؛ روزنامه‌نگاران فقط به مشاهیر، آن‌هم بیشتر از نوع قدرتمند و قدرت‌مدار آنان می‌پردازند، حال‌آنکه قهرمانان واقعی، مردم هـستند. مثلاً در جنگ‌ها فقط فرماندهان در پوشش خبری قرار می‌گیرند حال‌آنکه نقش سربازان نیز بسیار مهم است. درواقع، از دیدگاه معتقدان به این نظریه انتقادی، نقشه‌ای که خبرها از جهان به مخاطبان ارائه می‌کنند، نقشه دقیق و کاملی نیست. (شکرخواه ؛1378؛14)
2-1-2-3 برخورد، اختلاف و درگیری این‌گونه از رویدادها حاوی برخوردهایی هستند که در شکل‌های گوناگون جلوه‌گر می‌شوند. این برخوردهـا میـان افـراد، گروه‌ها و ملت‌ها صورت می‌گیرند. این برخوردها به شکل انسان علیه انسان، انسان علیه محیط و انسان علیه طبیعت، فجایع طبیعـی و حـوادث مربوط به حیات‌وحش قابل‌پیگیری هستند. اخبار مربوط به سرقت‌ها، قتل‌ها، جنگل‌ها، تصادف‌ها، زلزله‌ها و… از این قبیـل خبرهـای”برخوردی“ به شمار می‌آیند، که درهرحال کشمکش محور اصلی آن‌ها را تشکیل می‌دهد و غالباً از رویدادهای موردعلاقه رسانه‌ها هستند.(عباسی؛1380؛30)
2-1-2-4. استثنا و شگفتی این نوع رویدادها از وجه غیرعادی بودن و یا و استثنایی بودن از ارزش خبری برخوردارند.به‌طورکلی این رویدادهای نادر را خوانندگان و مخاطبان خبرها تحت عنوان تر ین‌ها می‌شناسند: پیرتـرین فـرد جهـان،بلنـدترین آسمان‌خراش دنیا، کوچک‌ترین کامپیوتر و مانند این‌ها. (شکرخواه ؛1378؛14)
2-1-2-5. بزرگی و فراوانی تعداد و مقدار این ارزش خبری عمدتاً به اعداد و ارقام مربوط می‌شود. فرقی نمی‌کند که این ارقام مربوط به چیـست، هراندازه کـه تعـداد ارقـام بزرگ‌تر باشد ـ چون‌که از جنبه فراگیری اهمیت می‌یابد ـ از ارزش خبری بیشتری برخوردار می‌شود. به‌عنوان نمونه، مـرگ 100 نفـربر اثر یک تصادف، از مرگ 3 نفر در یک تصادف دیگر، از بخت بیشتری برای گزینش و تبدیل‌شدن به خبر برخوردار می‌شود.(عباسی؛1380؛30)
2-1-2-6 مجاورت مخاطبان رسانه‌ها ترجیح می‌دهند که ابتدا از خبرهای مربوط به محله، شهر، کشور و کشورهای هم‌جوار خود اطلاعـات کـسب کننـد.مجاورت به لحاظ ارزش خبری در دو شکل مورد گزینش قرار می‌گیرند: جغرافیایی و معنوی. مجاورت جغرافیایی مثل شهر، کشور و منطقه مجاور؛ و مجاورت معنوی مثل مشابهت‌های فرهنگی، عقیدتی، قومی، اجتماعی و مانندهای آن‌ها. (شکرخواه ؛1378؛15)
2-1-2-7. تازگی دانستن اینکه رویداد در چه وقت به وقوع پیوسته است، در جهان رقابت‌های خبری از اهمیت ویژه‌ای برخـوردار اسـت. هراندازه که فاصله وقوع رویداد و درج آن به‌عنوان خبر، نزدیک‌تر باشـد، خبـر، تروتازه تر خواهد بود. (عباسی؛1380؛ 30) برای آنکه مخاطب به‌سرعت نیاز خبری خود را برطرف کند، باید به‌سرعت هرچه‌تمام‌تر به او خبر داده شود تا ضمن اینکه نیاز خبری‌اش را برطرف می‌کنیم، مانع رفتن او به‌طرف سایر منابع خبری شویم. (شکرخواه ؛1378؛15)
این هفت ارزش خبری که ذکرشان رفت، حالتی منحصربه‌فرد دارند و می‌توانند جنبه‌های ارزشی خبرها را پوشش دهند و اطلاع از آن‌ها کمابیش می‌تواند برای درک ارزش‌های خبری کفایت کند. اما بحث ارزش‌های خبری از وجوه دیگری هم موردتوجه قرارداد و می‌تواند گفت که گرمای خود را حفظ کرده است.فیلیپ گایار فرانسوی در کتاب فن روزنامه‌نگاری به سه ارزش خبری اشاره می‌کند. او در فصل سـوم ایـن کتاب، تحت عنوان «از رویداد تا خبر» ابتدا به بررسی مبحث مسیر خبر می‌پردازد و سپس با اشاره به موضوع انتخاب اخبـار، بـه سـه ضابطه انتخاب اشاره می‌کند.
گایار می‌گوید: ضوابط جهانی خبر در خود خبر مستترند که باید آن‌ها را در ایـن عبـارت جـست: آنچـه موردتوجه و علاقـه خوانندگان باشد.گایار این ضوابط سه‌گانه را چنین فهرست می‌کند:
1. واقعه روز بودن (که همان عنصر تازگی است)؛
2. اثرگذاری (دامنه انعکاس رویداد در زمان و مکان)؛
3. سودمندی (طرز تلقی مردم نسبت به رویداد).(همان منبع 15)
2-1-2ارزش‌های دوازده‌گانهیوهان گالتونگ و مری روگ از چهره‌های برجسته در پژوهش‌های ارتباطی به شمار می‌آیند. و شاید بتوان آنان را طلایه‌داران بحث ارزش‌های خبری شمرد، آنان با نگاهی ویژه به این ارزش‌ها می‌نگرند کـه هم‌اکنون نیـز در کـانون بحث‌ها و بررسی‌های علمی و دانشگاهی قرار دارد.
این دو پژوهشگر دوازده ارزش خبری را مطرح کردند. این دوازده ارزش عملاً به مرجعی گریزناپذیر و پیوسته در پژوهش‌های مربوط به اخبار بین‌المللی تبدیل شدند. یکی از علل مطرح‌شدن این نظریات در قالـب یک الگوی پژوهشی حاکم این بود که آرای این دو محقق از نخستین پژوهش‌های نظری در این عرصه بودنـد. افـزون بـر ایـن، ارائه نظریه معروف امپریالیسم ساختاری ، که پنج سال بعدازآن (1970) از سوی گالتونـگ ارائـه شـد و طـرف توجه محققان جهان سوم قرار گرفت، عامل دیگری بود که به گسترش آرای گالتونگ و روگ کمک کرد.
این دو پژوهشگر با اعلام یک مرحله‌ای بودن فرایند تبدیل رویداد به خبر، دوازده عامل مؤثر بر گزینش خبر را مـشخص کردنـد. به عقیده ایشان هشت ارزش نخست از آن دوازده ارزش، در همه جای جهان به طرزی مشترک مورداستفاده روزنامه‌نگاران قـرارمی گیرند و ربطی به مشخصه‌های فرهنگی ملل گوناگون ندارند؛ اما چهـار عامـل دیگـر ازنظر فرهنگـی بر انتخاب اخبـار مؤثرند و دست‌کم می‌توان گفت که این چهار عامل در گوشه شمال غربی دنیا از جنبه فرهنگی، به طرزی یکسان و مشابه در امر گزینش اخبـار به کار گرفته می‌شوند. (شکرخواه؛1378؛16)
2-1-2-1 تواتر:به اعتقاد گالتونگ و روگ، این ارزش خبری در حقیقت یک ظرف زمانی است که رویـداد، آن را پـر می‌کند. به‌عنوان‌مثال، جنایت‌ها در زمان اندکی روی می‌دهند و معنی آن‌ها هم ملموس است و به‌سرعت نیز درک می‌شوند، مثل دیواری که زود بالا می‌آید و همه آن را می‌بینند، اما مثلاً اجرای یک برنامه آموزشی خیلی زود به چشم نمی‌آید و اجرای آن مقتضی زمان بیـشتری اسـت (ظـرف زمانی طولانی‌تری لازم دارد)، به همین جهت، روزنامه‌نگاران به پوشش این نوع رویدادها که ظرف زمانی آن‌ها طولانی اسـت، تمایـل نشان نمی‌دهند. گالتونگ و روگ در تبیین این ارزش خبری می‌گویند که خبرهایی که ازلحاظ تواتر و فرکـانس کوتاه‌ترند، بیشتر مطلوب روزنامه‌نگاران هستند؛ اما از سوی دیگر، گرایش‌ها و تحولات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی که ازنظر تکوین و تحقق نهـایی مستلزم زمان طولانی‌تر هستند ـ و لذا از جنبه معنی، مفهوم و وزن، دیرتر از رویدادهای با فرکانس و تواتر کوتاه، درک می‌شوند ـ در خارج از دایره انتخاب روزنامه‌نگاران باقی می‌مانند و بخت انتخاب شدن را پیدا نمی‌کنند. وانگهی، روزنامه‌نگاران حتی اگر رویدادهای پرتواتر را انتخاب کنند، بیشتر از زاویه آماری به آن‌ها می‌پردازند و این نیز غالباً در نشریه‌های تخصصی صورت می‌گیرد. (همان منبع؛16)
2-1-2-2 آستانه:آستانه که می‌توان آن را نقطه شروع هم نامید، در حقیقت اندازه قد و قواره رویداد است. برای هر رویداد، ”آستانه“ ای وجود دارد که اگر رویداد به سطح آن نرسد، اصلاً مخابره نخواهد شد. افزون بر این، اگر رویدادی به آستانه برسد و مخابره شود، ممکن است کـه در درون خود آستانه‌های دیگری بیافریند. این نکته را یادآوری کنیم که هراندازه که یک رویداد ازنظر آستانه، بزرگ‌تر باشـد، بـرای اسـتمرار درج آن بـه ”درام“ یـا هیجـان قوی‌تری نیاز داریم. به عقیده گالتونگ و روگ، گزارش‌های مربوط به جنگ از موارد بارز برخوردهای مهیج به‌حساب می‌آیند.
اما همان‌گونه که گفته شد، در بسیاری از موارد، رویدادهایی که مخابره می‌شوند، در درون خـود حـاوی موضوع‌های پرکـشش دیگری هستند که اگر رویداد نخست، مخابره نشده بود و به خبر تبدیل نمی‌شد، رویدادهای بعد، اصلاً بخت و فرصت تبدیل‌شدن بـه خبر را به دست نمی‌آورند. (پورنوروز؛1380؛235)
-2-1-2-3 فقدان ابهام:فقدان ابهام به‌مثابه سومین ارزش خبری که به‌وسیله دو محقق موردبحث مطرح‌شده اسـت درواقع به‌وضوح رویـداد مربـوط می‌شود. وضوح به معنی ساده‌سازی نیست، اما به‌هرحال باید به طیف گسترده معـانی جهـت داد و سـامان بخـشید. همان‌طور کـه می‌دانیم، روزنامه‌نگاری برخلاف ادبیات، به رمز و رازهای ژرف نیاز ندارد و این رمز و رازها در حد منطقی می‌پذیرد. برخلاف ادبیـات که در آن ایهام ابزار کار به‌حساب می‌آید، در روزنامه‌نگاری این امر تا حد امکان کاهش می‌یابد. (همان منبع؛235)
2-1-2-4 معنی‌دار بودنچهارمین ارزش خبری موردنظر گالتونگ و روگ تحت عنوان معنی‌دار بودن، خود را در دو صورت نشان می‌دهد:
الف. مجاورت فرهنگی؛
ب. مربوط بودن.
مجاورت فرهنگی برای کسی که خبر را گردآوری می‌کند، در قیاس با سایر معیارها، معنی‌دارتر به نظر می‌رسد. گزینشگـر خبـر اگر احساس کند که پیشینه فرهنگی یک رخداد با او و مخاطبان رسانه‌اش هماهنگی و سنخیت و همخوانی دارد، آن را برای درج و پخش انتخاب می‌کند (همچون انعکاس اخبار جوامع اسلامی در رسانه‌های ایران). مربوط بودن و ربط داشتن هم از همین زاویه و منظر مطرح است. رویدادهایی که در فرهنگ‌های دوردست رخ می‌دهند، کمتر بخت و امکان گزینش می‌یابند، مگر آنکه به‌صورت تهدید جلوه‌گر شوند (مثل درج اخبـار اوپـک و مـسائل کـشورهای عـضو آن در نشریات غربی در هر زمان که موضوع نفت برای غرب به‌صورت تهدید درمی‌آید). (شکرخواه؛1378؛17)
2-1-2-5 همخوانی و هماهنگی:گالتونگ و روگ پنجمین ارزش خبری را چنین تبیین کرده‌اند: قابلیت پیش‌بینی کردن یک رویداد و یا تمایل داشتن رسانه‌ها به یک رویداد. این دو محقق میگویند که اگر رسانه‌ها انتظار و قصد تحقیق یک رویداد را داشته باشند، آن رویداد قطعاً متحقق خواهـد شـد. به‌عنوان‌مثال، مطبوعات غالباً گردهمایی‌ها را به آن صورتی که می‌خواهند و با ذکر نکته‌هایی که مایل‌اند در آن‌ها طرح و برجـسته شـوند، در معرض دید مخاطبان قرار می‌دهند. مثالی که محققان ما در این زمینه ارائه می‌کنند برپایی یک گردهمایی بزرگ علیـه جنـگ ویتنـام است که رسانه‌ها همه شعارها و دیدگاه‌های مطرح‌شده در این گردهمایی را نادیده گرفتند و فقط مسئله خشونتی را که در ضـمن آن حادث شد، برجسته کردند. (همان منبع؛17)
2-1-2-6 غیرمنتظره بودن:منظور گالتونگ و روگ از غیرمنتظره بودن یک رویداد، غیرقابل‌پیش‌بینی بـودن و نـدرت رویـداد اسـت. طبعـاً ایـن معنـا را بایـد ارزش‌هایی همچون معنی‌دار بودن (ارزش چهارم) و همخوانی و هماهنگی (ارزش پنجم) یافت. بنابراین، تازگی رویدادهای غیرمنتظره را باید در گستره‌های آشنا و قابل‌انتظار جستجو کرد. (همان منبع؛17)
2-1-2-7. استمرار:استمرار یا تداوم ناظر بر خبر جاری است. اگر خبری تحت پوشش خبری قرار گیرد، تـا زمـان مـشخص به‌طور مستمر تحت پوشش خبری خواهد باشد. (پورنوروز؛1380؛236)
2-1-2-8. ترکیب:ترکیب آمیزه‌ای از انواع رویدادهاست. به‌عنوان‌مثال، اگر روزنامه‌ای حاوی چنـدین خبـر خـارجی اسـت، چنـد خبـر داخلـی بـه آن می‌افزایند تا توازن خبری را برقرار سازند. یا روزنامه‌ای که در یک صفحه خود چند خبر منفی دارد، با استفاده از یک یا دو خبر مثبـت و گنجاندن آن‌ها در میان خبرهای منفی، تعادل مناسب را ازلحاظ مضمونی در صفحه برقرار می‌سازد. علاوه بر این‌ها، می‌توان برای یک رگه اصلی خبری و فرضاً یک موضوع مهم جاری، موضوعات جانبی فراهم ساخت تـا ترکیـب دلخواه برای خواننده فراهم آید. (شکرخواه؛1378؛18)
چهار ارزش فرهنگی
همان‌گونه که گفته شد، گالتونگ و روگ افزون بر این هشت ارزش خبری، چهار ارزش دیگر را هم مطرح کردنـد و گفتنـد کـه ایـن چهار ارزش ازنظر فرهنگی به ابزار کار رسانه‌های غربی تبدیل‌شده‌اند و در گوشه شمال غربی دنیا همواره در امـر گـزینش رویـدادها مورداستفاده روزنامه‌نگاران آنجا قرار می‌گیرند و عبارت‌اند از:
2-1-2-9. ارجاع یا تمثل به ملل برگزیدهیوهان گالتونگ و مری روگ اثبات می‌کنند که رسانه‌های غربی در اکثر موارد خبری، نمونه‌های خود را میان ملـل برگزیـده انتخـاب می‌کنند و عامرانه در این موارد از پرداختن به کشورهای رو به توسعه می‌پرهیزند. مقولات خبری مربـوط بـه جنگـ، انتخابـات و فجایع از مثال‌های مناسب برای این موضوع به شمار می‌آیند.
در جنگ که به نحوی از انحا به آمریکا و روسیه مربوط می‌شوند، نیروهای متحد این دو قطب، همواره در روزنامه‌ها، تلکس‌های بین‌المللی و شبکه‌های تلویزیونی و ماهواره‌ای، حضوری پررنگ برجسته و ثابت دارنـد، آن‌هم درحالی‌که کـشورها و نیروهایی که با این دو قطب سروکاری ندارند، اگر فرضاً درگیر جنگ شوند، هرگز با آن شدت و وسعتی که نیروهای متحد آمریکـا و روسیه تحت پوشش خبری قرار می‌گرفتند، پوشش داده نمی‌شوند و از دایره خبر، خارج نگاه داشته می‌شوند. یا در مورد انتخابات، که سمبل دموکراسی تلقی می‌شود، می‌بینیم که رسانه‌های غربی تبعیض قائل می‌شوند، اگـر نفـس انتخابـات مهم است چه فرقی می‌کند که در کجا برگزار می‌شود؟ پس باید صرف‌نظر از منطقه جغرافیایی، تحت پوشش خبری قـرار بگیـرد، امـا می‌بینیم که در عمل چنین نیست: انتخابات مثلاً آلمان، ایتالیا، امریکا، انگلیس، فرانسه و… به‌مراتب مفصل‌تر و گسترده‌تر از فرضـاً انتخابات در آسیا، آفریقا و امریکای لاتین پوشش داده می‌شوند.
در مورد فجایع هم آداب پوشش خبری از معیارهای دوگانه‌ای حکایت می‌کنند. کشته شدن یـک سـرباز آمریکـایی در هـائیتی یـا سومالی به‌سرعت به آستانه (اندازه لازم برای مخابره رویداد) می‌رسد، اما کشته شدن مثلاً صدها تن در سیل یا طوفان بنگلادش کـافی نیست، باید هزاران نفر بمیرند تا خبر این مرگ‌ومیر به آستانه برسد. کشته شدن چند نفر در یک زلزله در امریکا خیلی زود جواز عبور از آستان خبری را دریافت می‌کند، اما مثلاً برای زلزله در مصر با بورکینافاسو باید ارقام به‌مراتب بالاتر باشد تا خبر آن‌ها مخابره شود.
2-1-2-10. برگزیده اشخاص به ارجاع:ازآنجاکه این باور وجود دارد که عملکرد اشخاص برگزیده و معروف، دامنه‌دارتر از عملکرد افراد عـادی اسـت و عمـلکـرد افـراد معروف از بخت الگو گرفتن به‌وسیله دیگران برخوردار است و چون‌که تصور می‌شود که عملکرد این نوع آدم‌ها بر زنـدگی سـایرین تأثیر می‌گذارد، پوشش خبری عملکرد افراد برگزیده در رسانه‌های غربی بیشتر از افراد عادی است. دومین نکته‌ای که در بحث مربوط به ارجاع یا تمثل به اشخاص برگزیده باید به آن دقت کـافی مبـذول داشـت، ایـن اسـت کـه عملکردها و کنش‌های افراد برگزیده غالباً به یک نوع عملکرد و رفتار مسلط و نمونه تبـدیل می‌شود و به‌اصطلاح ”کلیشه‌ساز“ می‌گردند. بارها شاهد بوده‌ایم که چگونه منش و رفتار افراد نامدار ـ نه الزاماً از وجه معرفتی، رفتاری و علمی و سایر صفات حسنه ـ به سرمشقی فراگیر برای مردم عادی تبدیل‌شده است.
رسانه‌های غربی در این زمینه بسیار کارآزموده شده‌اند و از این تخصص برای تخدیر مخاطبان خـود اسـتفاده می‌کنند. درواقع می‌توان نام این کارآزمودگی و تخصص را صنعت تمایل سازی یا فن ایجاد تمایل گذاشت. رسانه‌های غربـی درسـت مثـل صـنعت اتومبیل‌سازی که هرروز مدل و نوع تازه‌ای از اتومبیل‌ها را به بازار مصرف عرضه می‌کند، نمونه‌ها و الگوهای جدیدی می‌آفرینند تـا جمع زیادی را متوجه این به‌اصطلاح ستاره‌ها سازند. آنگاه پس‌ازآنکه بـا تبلیـغ الگوهـای رفتـاری ایـن ستاره‌ها، مخاطبـان را بـه نمونه‌برداری، الگوسازی و تقلید کورکورانه کشاندند و به دیگر زبان از همزادپنداری مخاطبان با ستاره‌ها اطمینـان حاصـل کردنـد، ستاره‌ها را با ترفندهای گوناگون به زمین می‌کند تا یک نسل بی الگو شود (الگوی منفی) و به‌این‌ترتیب، جـوانی کـه تحـت تـأثیر تبلیغات و ستاره سازی رسانه‌ها گرفتار بازی چهره‌ها و نام‌ها شده است، وقتی‌که ستاره موردعلاقه خود را ازدست‌رفته می‌بینند، ناچار است، برای آنکه احساس بی‌هویتی (و درواقع بی‌پناهی) نکند، به دامان ستاره جدید دیگری که همان رسانه‌ها می‌سازد، پنـاه ببرد. اوج و افول نام‌ها در رسانه‌های غربی و به‌ویژه رسانه‌های آمریکایی از همین قاعده تبعیت می‌کند و همـین کـارکرد تخـدیری را دارد. بسیاری از ورزشکاران و هنرپیشگان آمریکایی را در نظر بیاورید که پس از کسب شهرت‌های سرسام‌آور، به‌سان شـهاب از صحنه خارج گشته‌اند و برای همیشه از صحنه‌های نور، صدا، تصویر و نوشتار، رانده‌شده‌اند. البته بعضی از وقت‌ها در ستون‌هایی چون «حالا کجا هستند؟» حضوری دوباره، اما کوتاه و تحقیرآمیز داشته‌اند.
2-1-2-11. شخصیت‌سازی:رویدادها را عملکرد افراد و مردم می‌دانند. هویت بخشیدن به افراد به‌مراتب آسان‌تر از هویت دهی به ساختارها، نیروهـا و نهادهـا است. بنابراین، همان‌طور که بارها در رسانه‌ها شاهد بوده‌ایم، به‌جای فرضاً عنوان «دولت انگلستان» نام خانم میجر را شنیده‌ایم. بـه نظـر می‌رسد که همین مثال کوچک برای روشن ساختن بحث شخصیت‌سازی کافی باشد و لذا از طرح مثال‌های بیشتر خودداری می‌کند.
2-1-2-12. منفی گرایی:کشف این عامل مؤثر بر گزینش خبرها به‌وسیله این دو محقق از نگاه عمیق و تیزبین آن‌ها حکایت می‌کند. مـراد از منفی گرایی ایـن است: خبر بد، خبر خوب است؛ و همین برداشت است که جوهره اصلی نگاه خبرگزاری‌های غربی به جهان سوم را شـکل می‌دهد. دلایلی که این محققان برای عامل منفی گرایی ارائه می‌کنند، این‌چنین فهرست می‌شود:
ـ غیرمنتظره است (ارزش ششم)
ـ بدون ابهام است (ارزش سوم)
ـ به‌سرعت رخ می‌دهد (نخستین ارزش، تواتر کوتاه)
ـ همخوانی و هماهنگی دارد (ارزش پنجم)
البته باید این توضیح را اضافه کرد که همخوانی و هماهنگی در ارتباط با توقعات عمومی از اوضاع جهان مطـرح اسـت و بنـابراین ازنظر آستانه (ارزش دوم) در رده پایین‌تر از خبرهای مثبت قرار می‌گیرند.
از دیدگاه رسانه‌های غربی باید در جهان سوم صرفاً به دنبال عوامل و رویـدادهای منفـی بـود نظیـر خـشونت، بحـران و فاجعـه خبرهای مربوط به کودتاها، اعدام‌ها، نظامیگری، تروریسم، فساد و ناهنجاری و… تا بتوانند به‌عنوان گـرایش خبـری در آن رسانه‌ها قابل‌ارائه باشند، درحالی‌که اخبار مثبت جهان سوم که حاکی از رشد و پیشرفت هستند، جایی در محافل خبری غرب نمی‌یابند. (همان منبع؛18-20)
دکتر معتمدنژاد در کتاب روزنامه‌نگاری معیارها و ضابطه‌های انتخاب خبر را به دودسته تقسیم می‌کند:
معیارها و ضابطه‌های عینی و معیارها و ضابطه‌های شخصی (عاطفی). به اعتقاد ایشان معیارهای عینی آن‌هایی هستند که با واقعیات مادی و قابل‌درک منطبق‌اند.
“ در همین اثر ملاک‌های عینی بدین ترتیب دسته‌بندی‌شده‌اند :
1- اهمیت ذاتی که ملاک اهمیت با مقیاس بزرگی به ترتیب ذیل سنجیده می‌شود .
الف – بزرگی کارها و اقدامات
ب – بزرگی و فراوانی مقدار و تعداد
ج – بزرگی قدرت
د – بزرگی نتایج
2- مجاورت که به دودسته ذیل تقسیم می‌گردد :
الف – مجاورت جغرافیایی
ب – مجاورت معنوی
3- ندرت ( نایابی و کمیابی ) که به دودسته ذیل تقسیم می‌گردد :
الف – ندرت مطلق ( نایابی )
ب – ندرت نسبی ( کمیابی )
معیارهای عاطفی به اعتقاد دکتر معتمدنژاد آن‌هایی هستند که برخلاف معیارهای عینی جنبه منطقی و استدلالی ندارند ، بلکه با احساسات و عواطف و جنبه‌های روانی وجود انسان سروکار دارند و به‌طورکلی علاقه‌ها و توجهات شخصی افراد را تحریک می‌کنند و به همین دلیل به آن‌ها معیارهای شخصی نیز می‌گویند ” (نقیب السادات ، 1374 ، 36 ) .
در مبحث بعد دیدگاه اداره‌کنندگان نشریات که یکی از متغیرهای بسیار مهم این تحقیق است را موردبررسی قرار می‌دهیم و سعی بر این است که بدانیم اداره‌کنندگان نشریات تا چه حد بر محتوا و ارزش مطالب و اخبار تأثیر می‌گذارند .
5 ) دیدگاه اداره‌کنندگان
تحقیق در زمینه سازمان‌های خبری توسط جامعه شناسان انجام می‌شود . پژوهش‌ها در این زمینه به این نتیجه رسیده است که اخبار مدرن بیش از هر چیز یک کالای تجاری بسته‌بندی‌شده است و بدین منظور تولید می‌شود که به بیشترین مخاطبین ممکن به فروش رسد . اخبار ، همچون بسیاری از کالاهای تولید انبوه تهیه می‌شود و بر طبق مختصاتی استانداردشده ، طراحی و به‌وسیله اقداماتی متداول تولید می‌شود و سپس به مخاطب موردنظر ارائه می‌گردد . در این چارچوب می‌توان از تحقیقات بنت (1988) ، اپشتاین EPSTEIN) 1973) ، یادکرد .
“ به نظر بنت سازمان‌های مدرن خبری ، دیوانسالاری کلاسیکی هستند که در آن‌ها تصمیم‌گیری در دست مؤلفین و تولیدکنندگان متمرکزشده است . هیئت‌مدیره از تعداد افراد قلیلی تشکیل‌شده که اولویت‌ها را تعیین می‌کنند . این هیئت‌ها برجستگی را که باید به داستان‌های مهم داده شود ، مورد ارزیابی قرار داده و منابعی را که باید برای پوشش وقایع و موضوعات گوناگون اختصاص یابد ، تعیین می‌نمایند ” (محمدی مهر ، 1378 ، 37 ) .
“ به نظر اپشتاین اکثر گزارشگران توسط وظایفی که به آن‌ها محول گردیده دارای محدودیت هستند و باید داستان‌های خبری را تهیه کنند که موردقبول سردبیران واقع گردد ” ( محمدی مهر ، 1378 ، 38 ) .
در مبحث بعد به موضع‌گیری نشریات و یا جهت‌دار بودن رسانه می‌پردازیم . چراکه این موضوع در انتخاب و پردازش خبر نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کند .
2-1-3 عناصر خبریاگر ارزش‌های خبری به اخبار شکل می‌دهند ، “ عناصر خبری ” اخبار را به نمایش می‌گذارند . هراندازه که عناصر خبری کامل‌تر باشند ، قیافه خبر ازنظر اطلاعاتی که باید به مخاطب بدهد ، جذاب‌تر خواهد بود . عنصرهای تشکیل‌دهنده عناصر خبری ، که در ادبیات روزنامه‌نگاری مغرب زمین به آن‌ها W , S & H می‌گویند به شرح زیر هستند :چه کسی ( که ) ؟ (Who)چه چیزی ( چه ) ؟ (What)
کجا ؟ (Where)
چه وقت ( کی ) ؟ (When)چرا ؟ (Why)چطور ( چگونه ) ؟ (How)در نظر گرفتن این عناصر به غنای خبر می‌افزاید و تصویر جامعی از رویداد به خواننده منتقل می‌کند. یک خبرنگار برای تکمیل خبر خود این شش پرسش را از دیگران می‌پرسد (شکرخواه، 1374، 25 و 26).درواقع بین عناصر خبر و ارزش‌های خبری رابطه مستقیم وجود دارد:چه کسی شهرت چه چیزی دربرگیری و شگفتیکجا مجاورتچه وقت تازگی (شکرخواه ، 1374 ، 26 ) .روزنامه‌نگاران همیشه سعی می‌کنند تا عناصر مناسب برای جذب خواننده را در تیترها یا آغاز خبر به کار ببرند . عنصری را که روزنامه‌نگاران برای جذاب‌تر کردن خبر خود از آن استفاده می‌کنند ، عنصر جذاب نامیده می‌شود (شکرخواه ، 1374 ، 27 ) .
“ در خصوص شیوه انتقال خبر به مخاطب بر مفاهیم خبر تأکید می‌شود ، مفاهیمی چون روشنی و وضوح مطلب . فیلیپ گایار در کتاب خود در زمینه ساختمان مطلب می‌گوید : پس از مرحله آماده‌سازی دومین قسمت کار (ساختمان ) آغاز می‌گردد یعنی اطلاع دادن و فهماندن . دستور کلی در این مرحله چنین است که ساختمان مطلب روزنامه باید پاسخگوی حکم قطعی یعنی روشنی و وضوح مطلب باشد . به اعتقاد وی مطالب یک روزنامه باید برای همگان فهمیدنی باشد ، برای رسیدن به این هدف ، روزنامه‌ها وسایل و امکانات ساده‌ای در اختیاردارند که به کمک آن‌ها می‌توانند ، خواندن مقاله را آسان‌تر کنند و به خواننده شتاب‌زده این امکان را بدهند که با نگاهی سرسری با اصل موضوع آشنا شود ” ( نقیب السادات ، 1374 ، 47 ) .در انتقال مطلب و تسهیل درک آن برای خواننده ، سبک روزنامه‌نگاری بیش از هر چیز این امر را تسهیل می‌کند .خبرنویسی در رسانه‌های جمعیمی‌توان رسانه‌ها را به چهار گروه تقسیم کرد:
الف – رسانه‌های نوشتاری( مطبوعات): آن دسته از رسانه‌های همگانی هستند که برای پخش و انتشار اخبار، اطلاعات، آگاهی‌ها و ایجاد ارتباط میان مردم از زبان و بیان مکتوب استفاده می‌کنند.
ویژگی‌ها:
رسانه‌های نوشتاری ویژه نخبگان است
رسانه‌های نوشتاری در مقایسه با رادیو و تلویزیون از ابزار و امکانات قابل‌دسترسی‌تر برای تولید و انتشار خبر، در شکل ابتدایی آن، استفاده می‌کنند.
رسانه‌های نوشتاری، بیشتر از دیگر رسانه‌ها نقش مردمی کسب می‌کنند.
در شکل و محتوا تنوع بیشتری نسبت به سایر رسانه دارند.
ویژگی مکتوب بودن رسانه‌های نوشتاری، آن‌ها را به‌عنوان سند جلوه‌گر می‌کند.
محدودیت‌ها
در رسانه‌های نوشتاری، خبرها همواره به‌طور کامل انتشار نمی‌یابند.
رسانه‌های نوشتاری از مشکل زمانی رنج می‌برند(قندی،1372، 59)
ب- رسانه‌های گفتاری( رادیو، کاست و صفحه)، رسانه‌های گفتاری( شنیداری) آن دسته از وسایل ارتباط‌جمعی‌اند که مهم‌ترین عنصر ارتباطی آن‌ها صورت، بیان و کلام است.
ویژگی‌ها:
سریع‌ترین و فراگیرترین وسیله ارتباطی هستند.
کاربرد رادیو نمایش قدرت به‌وسیله آن‌یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این رسانه در جامعه است.
رادیو در مبارزه بابی سوادی نقش مهمی را ایفا می‌کند و کاربرد آموزشی دارد.
نداشتن محدودیت زمانی و مکانی
نیاز به توجه و خواندن همچون مطبوعات و تلویزیون را ندارد
محدودیت‌ها
به دلیل فرار بودن مطالب، نمی‌توان آن را به عقب برگرداند یا دوباره گوش کرد.
نمی‌تواند به‌عنوان سند باقی بماند(مگر در صورت ضبط)
به خاطر فرار بودن کلام، ایجاد ارتباط دشوار است و نیاز به‌صورت گیرا دارد که بتواند شنونده را مجذوب کند.(همان،منبع،60)
ج – رسانه‌های تصویری ( تلویزیون، سینما، ویدئو)، این رسانه ه برای انتقال اخبار و آگاهی‌ها از پخش تصویر و صوت توأمان استفاده می‌کنند. تلویزیون نشانه کامل و برجسته تصویر به‌عنوان یک وسیله ارتباط‌جمعی است.
ویژگی‌ها:
تلویزیون کامل‌ترین وسیله ارتباطی ازنظر برخورد با حواس پنج‌گانه انسانی است.
همزمان می‌تواند از بیان تصویری، نوشتاری و گفتاری بهره بگیرد.
مکانیسم و عملکرد تلویزیون به‌عنوان یک وسیله تصویری باعث می‌شود که به‌عنوان یک وسیله ارتباط قوی باقی بماند.
استفاده از تلویزیون به‌عنوان یک وسیله آموزشی
قدرت جذب استثنایی و فوق‌العاده و نیز قدرت تحریک و تهییج احساسات را با استفاده از تصویر و صوت و رنگ دارد.
فراگیری با توجه به توسعه فنی و فنّاوری ماهواره‌ها.
محدودیت‌ها:
امکان استفاده در هر زمان از تلویزیون وجود ندارد.
مخاطب به کار دیگری نمی‌تواند بپردازد و باید همه حواس خود را متوجه تلویزیون کند تا از آن بهره بگیرد.
مطالبی که بیان می‌شود فرار هستند.
عدم امکان حمل‌ونقل آسان برخلاف رادیو
از بعد فرهنگی، یک برنامه تلویزیونی به‌طور یکسان از سوی مخاطبان دریافت نمی‌شود.
د – خبرگزاری‌ها: یک سازمان خبری، مطبوعاتی هستند که وظیفه و مأموریت جست‌وجو، تحقق، جمع‌آوری و تنظیم اطلاعات و پیام‌هایی را دارد که ضرورتاً باید آن‌ها را در مرکزی انباشت نماید و سپس این اخبار را به مشتریان خود ( روزنامه‌ها، رادیوها و تلویزیون‌ها ، مراکز اقتصادی، سیاسی و …) ارسال دارد.
ویژگی‌ها:
سرعت عمل
وابستگی رادیو و تلویزیون و مطبوعات به خبرگزاری‌ها ازلحاظ تهیه اخبار، زیرا که هیچ‌یک از آن‌ها قادر نیست به‌تنهایی آن‌چنان شبکه اطلاعاتی وسیعی را در سطح جهان برای انجام کارهای خبری خود تأسیس کند.
خبرگزاری‌ها فروشندگان عمده اخبار و پیام‌های مطبوعاتی‌اند.
خبرگزاری‌ها سبب رشد اقتصادی و عامل صرفه‌جویی در سازمان‌های مطبوعاتی به شمار می‌روند.
محدودیت‌ها
استفاده‌کنندگان مستقیم پیام‌های خبرگزاری‌ها محدودند
همه اخبار و پیام‌های خبرگزاری‌ها قابل‌انتشار نیستند.
پیام‌های خبرگزاری‌ها عیناً به مردم عرضه نمی‌شوند.(همان‌منبع،59-61)
2-4-1-4 سبک‌های خبرنویسیدر میان روزنامه‌نگاران امروز چهار قسم سبک خبرنویسی مرسوم است:
1. سبک هرم وارونه
2.سبک تاریخی
3. سبک تاریخی به همراه لید
4. سبک پایان شگفت‌انگیز
افزون بر این سبک‌ها و به‌ویژه سبک چهارم که نسبتاً جدید و مستلزم مهارت است، دو سبک دیگر بـه نامه‌ای سـبک بازگـشت بـه گذشته (نقطه مقابل سبک تاریخی) و سبک تشریحی (تشریح قسمت به قسمت خبر) هم مطرح هستند (عباسی ؛1380؛35-36)
2-1-4-1 سبک هرم وارونه:در سبک هرم وارونه قاعده هرم حاوی جذاب‌ترین، و در بسیاری از مواقع، حاوی مهم‌ترین بخش خبر اسـت و نوک آن( بخش انتهایی ) حاوی بی‌اهمیت‌ترین بخش‌های ماجراست.
سبک هرم وارونه عمدتاً به دو منظور مورداستفاده قرار می‌گیرد و مقبولیت دارد:
1. شیوه طبیعی نقل وقایع؛ چنانکه مردم در خبردهی به یکدیگر از همین شیوه و سیاق پیروی می‌کنند.
2. مشخص شدن سریع تکلیف خوانند با متن. خواننده به‌محض خواندن پاراگراف نخست، اگر تمایلی به خواندن موضوع حس کند،بقیه مطلب را خواهد خواند و به‌این‌ترتیب وقت او تلف نخواهد شد.سبک هرم وارونه علاوه بر مزایای فوق دو مزیت دیگر هم دارد:
الف. ازآنجاکه اصل مطلب در پاراگراف اول (لید) می‌آید، کار تیتر زدن هم آسان می‌شود؛
ب. اگر به دلیل تراکم مطلب قرار باشد که از متن خبر کاسته شود، حذف بنده‌ای بعد که حاوی مطالب بـی‌اهمیـت‌تـر هـستند،امکان‌پذیر است.(شکرخواه؛1378؛25-27)
2-1-4-2 سبک تاریخیدر سبک تاریخی برخلاف سبک هرم وارونه مطالب به همان صورتی که به لحاظ زمانی تحقق‌یافته‌اند در قالب خبر ارائه می‌روند.در این سبک، روزنامه‌نگار به داوری نمی‌پردازد و کاری به این ندارد که کدام خبر یا بخش ماجرا مهم‌تر اسـت تـا آن را در پـاراگراف نخست (لید) خبر ارائه کند. بنابراین در سبک تاریخی تا حدود زیادی از اعمال‌نظر خبرنگار جلوگیری می‌شود. و برخلاف سبک هرم وارونه، مطلب به طرزی کامل‌تر ارائه می‌گردد. البته سبک تاریخی هم لید خاص خود را دارد که به‌صورت مقدمه بر تارک خبر قرار می‌گیرند، اما با دلیل نمی‌تواند آن را لید نامید که بیش‌ازحد کلی است و موارد کلی خبر را بیان می‌کند. (عباسی ؛1380؛36)
2-1-4-3 سبک تاریخی به همراه لیداین سبک، همان‌گونه که نام آن گواهی می‌دهد، تلفیقی، از دو سبک هرم وارونه و سبک تـاریخی اسـت و خـاص پوشـش دادن بـه خبرهای شهری و حادثه‌ای. برای اینکه تصویری از سبک تاریخی به همراه لید در ذهن پیدا کنیم، بهتر است بگـوییم کـه اگـر شـکل سبک تاریخی ـ که در آن مطلب از نقطه‌ای که شروع می‌شود به ترتیب زمان وقوع ارائه می‌شود (همان منبع؛37)
2-1-4-4 سبک پایان شگفت‌انگیزسبک پایان شگفت‌انگیز از سبک‌های شیرین خبرنویسی است. در این سبک قفـل مـاجرا در پایـان خبـر بـاز می‌شود و خواننـده را شگفت‌زده می‌کند. طبعاً این سبک به این دلیل پا به عرصه ادبیات روزنامه‌نگاری گذاشته است که به نیاز نوجویی خواننده پاسخ دهـد.البته این سبک نمی‌تواند برای ارائه هر خبری مورداستفاده قرار گیرد. (شکرخواه؛1378؛30)
2-1-4-5 سبک بازگشت به عقب و سبک تشریحیاکنون در پایان تبیین چهار سبک اصلی خبرنویسی به سبک بازگشت به گذشته و سبک تشریحی می‌رسیم. در سبک بازگشت به گذشته، که نقطه مقابل سبک تاریخی است، متن خبر با آخرین بخش رویداد شروع می‌شود و سپس سـابقه و پیشینه ماجرا ارائه می‌گردد. سبک بازگشت به گذشته، که برای هر نوع خبری مناسب نیست، صرفاً به کار ارائه خبرهای نسبتاً کوتاه می‌آید و باید مراقب بود که مطلب به شکلی عرضه نشود که به درک آن لطمه وارد آید. اما در سبک تشریحی همان‌طور که واقعه را قسمت به قسمت گزارش می‌کنیم برای هر بخش از خبر توضیحات کـافی حاشیه‌ای می‌دهیم. سبک تشریحی بیشتر به کار خبرهایی می‌آید که درباره آن‌ها اختلاف‌نظرهای بسیار وجود دارد. از سبک تشریحی می‌تواند در تنظیم خبرهای بلند و همچنین گزارش‌نویسی ـ به‌ویژه گزارش‌های تفصیلی ـ استفاده کرد. (همان منبع؛31)
بخش دوم:2-2-2 فرآیند تهیه خبر(تحریریه،گزارشگری،دروازه‌بانی)1) هیئت تحریریه
« رکن اساسی مطبوعات را سازمان خبری آن تشکیل می‌دهد ، در سازمان خبری یا هیئت تحریریه ماده اولیه واصلی مطبوعات یعنی اخبار تهیه می‌شود . مسئولیت این سازمان معمولاً به عهده سردبیر و یا شورای دبیران است . وظیفه اصلی هیئت تحریریه ، جست‌وجو و تهیه و تنظیم و انتشار اخبار می‌باشد » (معتمدنژاد ، 1368 ، 147 ) .
« هیئت تحریریه متشکل از جمع روزنامه‌نگاران ، خبرنگاران ، عکاسان ، طراحان و دبیران است . کوشش اصلی هیئت تحریریه در این راه صرف می‌شود که در زمان لازم و مفید اخبار و اطلاعاتی که به وسیله خبرنگاران فراهم می‌آید ، در اختیار هیئت دبیران قرار بگیرد و آن‌ها نیز اخبار و اطلاعات دیگری را که از سایر منابع به دست آورده‌اند به‌صورت مقاله یا خبری شایسته چاپ در روزنامه تنظیم کنند و با توجه به میزان اهمیت نسبی و تازگی خبر آن را کم یا زیاد کرده ، جای مناسبی برای درج آن در نظر بگیرند ، تیتر آن را انتخاب کرده و از مجموعه آن‌ها ماکت دقیقی بسازند و به چاپخانه برسانند » (گایار ، 1368 ، 18 ) .
لازم به ذکر است که طرح شیوه درج خبر یا گزارش از سوی روزنامه‌نگار یا خبرنگار ما را به شیوه‌های درج یا گزارشگری رهنمون می‌سازد . اگرچه طرح این شیوه‌ها خود بسیار وقت‌گیر و مستلزم فضای بسیار است . با این وصف در حد ارائه تعاریف دو شیوه اصلی یعنی گزارشگری عینی و گزارشگری تشریحی ، ناچار به طرح موضوع هستیم .
2) گزارشگری
الف ) گزارشگری عینی
در واژه‌نامه کتاب “ شیوه‌های اساسی گزارش خبری ” آمده است :
“ عینیت هدفی است که هنگامی بدان نائل می‌شوند که خبر بدون جهت‌گیری و تمایل باشد . یک گزارش خبری عینی ، بدون قضاوت شخص و نظرات گزارشگر یا دبیر سرویس یک نشریه است” ( نقیب السادات ، 1375 ، 61 ) .
در واژه‌نامه کتاب “ درک ارتباط‌جمعی ” اثر دیفلور نیز در خصوص گزارشگری عینی آمده است : “ گزارشگری عینی ، یک سبک غیرشخصی گزارش خبر است که بر واقعیات به‌دوراز نظرات و تفسیرهای گزارشگر استوار است ” (نقیب السادات ، 1374 ، 26 ) .
همچنین در کتاب “ وسایل ارتباط‌جمعی ، مقدمه‌ای بر ارتباطات مدرن ” اثر هیبارت ، انگورتیادبن آمده است که “ عینیت موضوع غالب حرفه روزنامه‌نگاری ، برای گزارش وقایع به شکل واقعی و بی‌تأثیر از گرایش‌ها یا ارزش‌های گزارشگر ، سردبیر یا ناشر است ” (نقیب السادات ، 1374 ، 26 ) .
“ غالب‌ترین شیوه فلسفی سنتی گزارشگر خبری در قرن بیستم ، گزارشگری عینی بوده است که روزنامه‌نگار را ، چون شاهدی بی‌طرف می‌بیند . گزارش آنچه را که شخصاً دیده یا شنیده است و یا حتی مطالبی را در خصوص موضوعی یافته است ارائه می‌دهد . در این شیوه خبردهی ، تأکید بر شیوه خبردهی مستقیم است که بدون ضمایر اول‌شخص ( من یا ما ) نوشته می‌شود و در آن نظر گزارشگر ارائه نمی‌شود . گزارشگری عینی هم‌چنین تلاش می‌کند تا همه جنبه‌های یک موضوع قابل‌بحث را ارائه دهد ” (نقیب السادات ، 1375 ، 62 ) .
“ به لحاظ تاریخی ، گزارشگری عینی ، شیوه‌ای نسبتاً جوان است . این شیوه پس از جنگ داخلی در برابر گسترش فعالیت خبرگزاری‌ها رشد کرده است . خبرگزاری‌هایی که حاصل فعالیت‌هایشان ، برای اکثر مردم قابل‌قبول بوده است . در شیوه روزنامه‌نگاری عینی ، این اصل مبنای عمل است که “اجازه دهید واقعیت‌ها ، خود سخن بگویند ” ، افراد نیز بعضی بر واقعیت دریافتی قضاوت می‌کنند نه بر مبنای تفسیرهای ناخواسته خبرنگار یا روزنامه‌نگار. ” ( نقیب السادات ، 1375 ، 63 ) .
ب ) گزارشگری تشریحی
فرض در گزارشگری تشریحی این است که عینیت غالباً در این کار غیرممکن است و حتی در پاره‌ای از موارد خطرناک نیز هست . بنا به یکی از فلسفه‌های گزارشگری تشریحی شغل گزارشگر این است که اخبار را برای خواننده تشریح کند و معنایش را توضیح دهد . “ کرتیس مک دو گال ” حامی اصلی گزارشگری تشریحی گفته است که خبرنویسی سنتی ، حتی هنگامی‌که کوشش می‌کند که عینی باشد ، همیشه دربردارنده درجه‌ای از تشریح و تفسیر است . تنها با تأکید بر یک عنصر در اولین جمله یک خبر ، گزارشگر قضاوت خود را در مورد این‌که چه چیز مهم است و چه چیز مهم نیست ، نشان داده است . همین‌طور که گزارشگر سخنان یک گوینده یا منبع خبری را تفسیر می‌کند ، بعضی از این قضاوت‌های تشریحی صورت گرفته است (نقیب السادات ، 1374 ، 28 ) .

متن کامل و مطالب مشابه در سایت هماتز

« (Previous Post)
(Next Post) »

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *