دانلود پژوهش - دانلود نمونه مقاله

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

رعایت انصاف و امانت: تعهد به اجتناب از هرگونه جانب‌داری غیرعلمی‌و حفاظت از اموال، تجهیزات و منابع در اختیار.
6ـ اصل راز داری: تعهد به صیانت از اسرار و اطلاعات محرمانه افراد، سازمان‌ها و کشور و کلیه افراد و نهادهای مرتبط با تحقیق.
7ـ اصل احترام: تعهد به رعایت حریم‌ها و حرمت‌ها در انجام تحقیقات و رعایت جانب نقد و خودداری از هرگونه حرمت‌شکنی.
8 ـ اصل ترویج: تعهد به رواج دانش و اشاعه نتایج تحقیقات و انتقال آن به همکاران علمی‌ و دانشجویان به غیر از مواردی که منع قانونی دارد.
اصل برائت: التزام به برائت‌جویی از هرگونه رفتار غیرحرفه‌ای و اعلام موضع نسبت به کسانی که حوزه علم و پژوهش را به شائبه‌های غیرعلمی ‌می‌آلایند.
محل امضاء و تاریخ

2363470-217805دانشگاه آزاد اسلامی
سازمان مرکزی
تاریخ:..................................
شماره:.................................
پیوست:..............................
بسمه تعالی
تعهدنامه اصالت پایان‌نامه کارشناسی ارشد
اینجانب بهراد بختیاری دانش‌آموخته مقطع کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی که در تاریخ 28/11/1392 از پایان‌نامه خود تحت عنوان: «بررسی جامعه‌شناختی گرایش به ارزش‌های غربی با تکیه بر میزان و نوع استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی (مطالعه موردی جوانان شهر خلخال)» می‌باشد با کسب نمره 18 و درجه بسیار خوب دفاع نموده‌ام بدینوسیله متعهد می‌شوم:
1ـ این پایان‌نامه حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی‌و پژوهشی دیگران (اعم از پایان‌نامه، کتاب، مقاله و . . .) استفاده نموده‌ام، مطابق ضوابط و رویه‌های موجود، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کرده‌ام.
2ـ این پایان‌نامه قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم‌سطح، پایین‌تر یا بالاتر) در سایر دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
3ـ چنانچه بعد از فراغت از تحصیل، قصد استفاده و هرگونه بهره‌برداری اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و . . . از این پایان‌نامه داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
4ـ چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را می‌پذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی‌ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگی: بهراد بختیاری
تاریخ و امضاء:
تقدیم به:
خدایی که آفرید،
جهان را، انسان را، عقل را، علم را، معرفت را، عشق را
و کسانی که عشقشان را در وجودم دمید.
به مقدس‌ترین واژه‌ها در لغت‌نامه دلم، به روح پدر بزرگوارم، اسوه اخلاق و نیکی، مهربانی مشفق و بردبار و حامی که صداقت و محبت را از او آموختم.
و به مادر مهربانم که زندگیم را مدیون مهر، صبر، قناعت، عطوفت و فداکاری‌های او می‌دانم.
سپاسگزاری:
حمد و سپاس خدای عزّ و جلّ را، که از جلوه‌ی جمال و تجلی کمالش، چراغ علم و معرفت افروخته شد و از پرتو جلالش عالم هستی به نور دانش، فروغ ابدی یافت.
در اینجا بر خود واجب می‌دانم که مراتب تشکر و قدردانی خویش را از استاد راهنمای ارجمند و فاضل خود سرکارخانم دکتر اقباله عزیزخانی و استاد مشاور عزیز جناب آقای دکتر رحمت‌اله دادور ابراز نمایم، بی‌شک بدون برخورداری از ارشادات و راهنمایی‌های این عزیزان تهیه و تدوین این پایان‌نامه میسر و مقدور نبود. و در ضمن از سرکارخانم دکتر محبوبه بابایی به جهت داوری عالمه‌شان نهایت تشکر را دارم.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده 1
فصل اول: مقدمات و کلیات
1ـ1ـ مقدمه3
1ـ2ـ بیان مسأله4
1ـ3ـ اهمیت و ضرورت پژوهش8
1ـ4ـ اهداف پژوهش 10
1ـ4ـ1ـ هدف کلی (اصلی) 10
1ـ4ـ2ـ اهداف اختصاصی (جزئی) 10
1ـ5ـ ساماندهی رساله 11
فصل دوم: بررسی پیشینه تحقیق و چهارچوب نظری پژوهش
2ـ1ـ مقدمه13
2ـ2ـ شبکه‌های اجتماعی اینترنتی13
2ـ3ـ تاریخچه شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و انواع آن16
2ـ4ـ ویژگی‌های شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و تفاوت آن با سایر رسانه‌های ارتباط جمعی 26
2ـ5ـ کارکردهای فرهنگی شبکه‌های اجتماعی اینترنتی29
2ـ6 ـ دلایل جذب و عضویت کاربران در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی30
2ـ7 ـ انواع کاربران و استفاده‌کنندگان از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی33
2ـ8ـ بررسی پیشینه‌ی تحقیق37
2ـ8ـ1ـ پژوهش‌های خارجی37
2ـ8ـ2ـ‌ پژوهش‌های داخلی42
2ـ 9 ـ دیدگاه‌های مربوط به آثار اینترنت و شبکه‌های اجتماعی اینترنتی52
2ـ9ـ1ـ دیدگاه طرفداران مطلق53
2ـ9ـ2ـ‌ دیدگاه مخالفان اینترنت53
2ـ9ـ3ـ دیدگاه طرفداران کاربرد منطقی اینترنت55
2ـ10ـ مبانی نظری پژوهش56
ادامه فهرست مطالب
عنوان صفحه
2ـ10ـ1ـ رویکرد روان‌شناسی اجتماعی57
2ـ10ـ1ـ1ـ نظریه یادگیری اجتماعی یا مشاهده‌ای57
2ـ10ـ1ـ2ـ نظریه ناهماهنگی شناختی فستینگر58
2ـ10ـ2ـ رویکرد جامعه‌شناسی59
2ـ10ـ2ـ1ـ جامعه شبکه‌ای کاستلز59
2ـ10ـ2ـ2ـ تئوری منطقه‌زدایی تاملینسون63
2ـ10ـ2ـ3ـ تئوری جهانی‌شدن رابرتسون65
2ـ10ـ2ـ4ـ جامعه اطلاعاتی مارتین67
2ـ10ـ2ـ5ـ الگوی رمزگذاری و رمزگشایی پیام‌های رسانه‌ای استوارت هال68
2ـ10ـ2ـ6ـ فرهنگ بسته‌بندی شده مارکوزه71
2ـ10ـ2ـ7ـ جامعه سرشار از نشانه‌های ژان بودریلار72
2ـ10ـ2ـ8ـ ذهن بی‌خانمان پیتر برگر73
2ـ10ـ2ـ9ـ قدرت گفتمان فوکو75
2ـ10ـ2ـ10ـ حوزه عمومی یورگن هابرماس76
2ـ10ـ2ـ11ـ تعامل رسانه‌ای تامپسون78
2ـ10ـ2ـ12ـ مخاطبان فعال و مقاومت نشانه‌شناختی فیسک80
2ـ10ـ3ـ رویکرد رسانه‌ای82
2ـ10ـ3ـ1ـ تئوری تأثیر مستقیم82
2ـ10ـ3ـ2ـ جبرگرایی رسانه‌ای مک لوهان83
2ـ10ـ3ـ3ـ فرّار بودن محتوای ارتباطی والدهال86
2ـ10ـ3ـ4ـ دوران دگرراهبر دیوید رایزمن86
2ـ10ـ3ـ5ـ امپریالیزم فرهنگی هربرت شیلر87
2ـ10ـ3ـ6ـ تئوری پرورش یا کشت88
2ـ10ـ3ـ7ـ تئوری استفاده و لذت کاتز89
2ـ10ـ3ـ8ـ نظریه وابستگی به رسانه‌ها91
ادامه فهرست مطالب
عنوان صفحه
2ـ10ـ3ـ9ـ نظریه تأثیرات غیرمستقیم و تأثیرات محدود93
2ـ10ـ3ـ10ـ نظریه دوجهانی شدن عاملی95
2ـ11ـ جمع‌بندی و تدوین چهارچوب نظری97
2ـ12ـ مدل نظری تحقیق101
فصل سوم: روش پژوهش
3ـ1ـ روش پژوهش103
3ـ2ـ فرضیه‌های پژوهش104
3ـ2ـ1ـ ‌فرضیه کلی104
3ـ2ـ2ـ فرضیه‌های جزئی104
3ـ3ـ تعریف نظری و عملیاتی متغیرها104
3ـ4ـ جامعه و نمونه آماری110

متن کامل در سایت امید فایل 

3ـ5ـ روش نمونه‌گیری110
3ـ6 ـ ابزار گردآوری داده‌ها111
3ـ7ـ اعتبار و قابلیت اعتماد112
3ـ8ـ روش تجزیه و تحلیل اطلاعات114
فصل چهارم: یافته‌های تحقیق
4ـ1ـ مقدمه116
4ـ2ـ یافته‌های توصیفی117
4ـ2ـ1ـ میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی117
4ـ2ـ2ـ سابقه عضویت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی118
4ـ2ـ3ـ هدف از عضویت و فعالیت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی119
4ـ2ـ4ـ بیشترین دسترسی رسانه‌ای120
4ـ2ـ5ـ سن121
4ـ2ـ6ـ جنسیت122
4ـ2ـ7ـ تفکیک نمونه بر حسب میزان تحصیلات پاسخگو123
ادامه فهرست مطالب
عنوان صفحه
4ـ2ـ8ـ تفکیک نمونه بر حسب متغیر میزان تحصیلات پدر پاسخگو124
4ـ2ـ9ـ تفکیک نمونه بر حسب متغیر میزان تحصیلات مادر پاسخگو125
4ـ2ـ10ـ تفکیک نمونه بر حسب اشتغال پدر126
4ـ2ـ11ـ تفکیک نمونه بر حسب اشتغال مادر127
4ـ2ـ12ـ تفکیک نمونه بر حسب وضعیت درآمد خانواده128
4ـ2ـ13ـ تفکیک نمونه بر حسب میانگین ابعاد متغیر وابسته129
4ـ3ـ یافته‌های استنباطی130
4ـ3ـ1ـ فرضیه اول130
4ـ3ـ2ـ فرضیه دوم132
4ـ3ـ3ـ فرضیه سوم134
4ـ3ـ4ـ فرضیه چهارم137
4ـ3ـ5ـ فرضیه پنجم139
4ـ3ـ6ـ فرضیه ششم142
4ـ3ـ7ـ فرضیه هفتم145
4ـ3ـ8ـ فرضیه هشتم148
4ـ4ـ بررسی رابطه بین متغیر وابسته و متغیرهای مستقل با کمک رگرسیون151
فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری
5ـ1ـ بحث و نتیجه‌گیری154
5ـ2ـ پیشنهادها و ارائه راهکارها159
5ـ2ـ1ـ پیشنهادهای حاصل از پژوهش159
5ـ2ـ2ـ پیشنهادهایی به پژوهشگران بعدی164

پیوست
منابع166
پرسشنامه173
فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول شماره (4ـ1): توزیع پاسخگویان بر حسب میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی117
جدول شماره (4ـ2): توزیع پاسخگویان بر حسب سابقه عضویت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی118
جدول شماره (4ـ3): توزیع پاسخگویان بر حسب هدف از عضویت در شبکه‌های اجتماعی119
جدول شماره (4ـ4): توزیع پاسخگویان بر حسب بیشترین دسترسی رسانه‌ای120
جدول شماره (4ـ5): توزیع پاسخگویان بر حسب سن121
جدول شماره (4ـ6): توزیع پاسخگویان بر حسب جنس122
جدول شماره (4ـ 7): توزیع پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات123
جدول شماره (4ـ 8): توزیع پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات پدر124
جدول شماره (4ـ9): توزیع پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات مادر125
جدول شماره (4ـ10): توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت اشتغال پدر126
جدول شماره (4ـ11): توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت اشتغال مادر127
جدول شماره (4ـ12): توزیع پاسخگویان بر حسب درآمد خانواده128
جدول شماره (4ـ13): آماره‌های توصیفی129
جدول شماره (4ـ14): جدول آماره‌های توصیفی و تحلیل واریانس (ANOVA)130
جدول شماره (4ـ15): آزمون (LSD)131
جدول شماره (4ـ16): جدول آماره‌های توصیفی و تحلیل واریانس (ANOVA)132
جدول شماره (4ـ17): آزمون (LSD)133
جدول شماره (4ـ18): جدول آماره‌های توصیفی و تحلیل واریانس (ANOVA)135
جدول شماره (4ـ19): آزمون (LSD)136
جدول شماره (4ـ20): جدول آماره‌های توصیفی و تحلیل واریانس (ANOVA)137
جدول شماره (4ـ21): آزمون (LSD)138
جدول شماره (4ـ22): جدول آماره‌های توصیفی و تحلیل واریانس (ANOVA)139
جدول شماره (4ـ23): آزمون (LSD)140
جدول شماره (4ـ24): جدول آماره‌های توصیفی و تحلیل واریانس (ANOVA)142
جدول شماره (4ـ25): آزمون (LSD)143
ادامه فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول شماره (4ـ26): جدول آماره‌های توصیفی و تحلیل واریانس (ANOVA)145
جدول شماره (4ـ27): آزمون (LSD)146
جدول شماره (4ـ28): جدول آماره‌های توصیفی و تحلیل واریانس (ANOVA)148
جدول شماره (4ـ29): آزمون (LSD)149
جدول شماره (4ـ30): خلاصه مدل151
جدول شماره (4ـ31): آنالیز واریانس (Anova)151
جدول شماره (4ـ32): ضریب رگرسیون152
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار شماره (4ـ1): توزیع پاسخگویان بر حسب میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی 117
نمودار شماره (4ـ2): توزیع پاسخگویان بر حسب سابقه عضویت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی 118
نمودار شماره (4ـ3): توزیع پاسخگویان بر حسب هدف از عضویت و فعالیت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی119
نمودار شماره (4ـ4): توزیع پاسخگویان بر حسب بیشترین دسترسی رسانه‌ای120
نمودار شماره (4ـ5): توزیع پاسخگویان بر حسب سن121
نمودار شماره (4ـ6): توزیع پاسخگویان بر حسب جنس122
نمودار شماره (4ـ7): توزیع پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات123
نمودار شماره (4ـ 8): توزیع پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات پدر124
نمودار شماره (4ـ 9): توزیع پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات مادر125
نمودار شماره (4ـ10): توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت اشتغال پدر126
نمودار شماره (4ـ11): توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت اشتغال مادر127
نمودار شماره (4ـ12): توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت درآمد خانواده128
چکیده
پژوهش جاری به بررسی جامعه‌شناختی گرایش به ارزش‌های غربی با تکیه بر میزان و نوع استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی توسط جوانان شهر خلخال می‌‌پردازد. نظریه وابستگی بال روکیچ و دی‌فلور، جامعه شبکه‌ای کاستلز و الگوی رمزگذاری و رمزگشایی استیوارت هال به‌‌‌عنوان پایه نظری این پژوهش انتخاب شده و فرضیات پژوهش بر همین مبنا طرح شده است. فرضیات پژوهش شامل تأثیر میزان و نوع استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی بر گرایش به فردگرایی، مادی‌گرایی، سست شدن ارزش‌های مذهبی و گرایش به سبک زندگی غربی می‌باشد. روش تحقیق پیمایشی، و ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق ساخته است. جامعه آماری این پژوهش، عبارت است از اعضای ایرانی شبکه اجتماعی اینترنتی و نمونه آماری، 300 نفر از اعضای فعال و آن‌لاین شبکه اجتماعی فیس بوک می‌باشد. که از طریق نمونه‌گیری غیر احتمالی در دسترس انتخاب شده‌اند. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهند که میان میزان و نوع استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و گرایش به فردگرایی، مادی‌گرایی، سست‌شدن ارزش‌های مذهبی و سبک زندگی غربی رابطه معناداری وجود دارند.
مفاهیم کلیدی: شبکه‌های اجتماعی اینترنتی، ارزش‌های غربی، فردگرایی، مادی‌گرایی، ارزش‌های مذهبی، سبک زندگی غربی.
فصل اول
مقدمات و کلیات
ـ مقدمه
ـ بیان مسأله
ـ اهمیت و ضرورت پژوهش
ـ اهداف پژوهش
ـ سازماندهی رساله
1ـ1ـ مقدمه
امروزه تحولی گسترده در عرصه ارتباطات و اطلاع‌رسانی در حال وقوع است که چشم‌انداز کاملاً متفاوتی از مفهوم و عملکرد تأثیر رسانه‌ها در برابر پژوهشگران قرار داده است. این تحول که بسیاری آنرا تحولی انقلابی در عرصه ارتباطات و شروع پارادایمی جدید در زندگی جوامع امروزی می‌خوانند، ظهور و توسعه حیرت‌آور رسانه‌های نوین در جهان امروز است که در طول زمانی کوتاه در سراسر جهان گسترش یافته و مهمترین و آشکارترین محصول آن اینترنت و شبکه‌های اجتماعی مجازی است (یزدخواستی و دیگران، 1392: 82).
شبکه‌های اجتماعی مجازی، در عصر حاضر نقش عمده و مهمی را در عرصه تغییر و تحولات اجتماعی برعهده دارند و این وسایل منشأ بسیاری از تحولات معاصر، راهنما و کنترل‌کننده جریان‌ها و تحولات در جهان محسوب می‌شوند (رحمانزاده، 1389: 4). شبکه‌های اجتماعی مجازی از زمان ظهور در اواخر دهه 90، در روند تکاملی خود تا سال 2003 و تاکنون به‌واسطه ایجاد امکان برقراری ارتباط سریع همزمان و غیرهمزمان، دسترسی به حجم زیادی از اطلاعات و انتشار گسترده آن کاربردهای اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی بسیاری را در این زیست جهان جدید رقم زده و توجه میلیون‌ها کاربر را از سراسر دنیا به خود جلب نموده‌اند. به‌دلیل رشد روزافزون تعداد اعضا و بعد تأثیرگذاری بر فضای واقعی، این شبکه‌ها اهمیت زیادی یافته و در طی یک دهه از پدیده‌های موقتی به جهانی تبدیل شده‌اند. چنان‌که نتایج یک نظرسنجی در 24 کشور جهان (2010) نشان می‌دهد در سراسر جهان به‌طور متوسط از هر 10 نفر کاربر اینترنت، شش نفر از شبکه اجتماعی بازدید می‌کنند. در این راستا استقبال کاربران ایرانی نیز از سایت‌های مذکور روند قابل توجه و تأملی را در پیش داشته است. مطابق آمار الکسا، فیس بوک یکی از 10 سایت برتر مورد استفاده ایرانیان در فضای وب است (شهابی و بیات، 1391: 62).
با وجود کارکردهای مثبت این رسانه نمی‌توان از تأثیر این ابزارها بر فرهنگ و آینده فرهنگی جوامع چشم‌پوشی کرد. امپریالیزم فرهنگی به‌وجود آمده در فضای مجازی توسط صهیونیزم و کشورهای وابسته به آن و تهاجم به انواع فرهنگ‌های موجود بشری با شگردهای خاص و متنوع جهت سلطه همه‌جانبه و جهت‌دهی به افکار عمومی به سمت اهداف و ارزش‌های خود؛ از جمله کارکردهای منفی به‌شمار می‌روند. بایستی در برابر این نوع کارکردها؛ آگاهی، شناخت صحیح از نقش و عملکرد آن‌ها و همچنین برنامه‌ریزی منسجم داشت (www.gerdab.ir).
بنابراین آثار و پیامدهای فرهنگی شبکه‌های اجتماعی مجازی نیز اهمیت و موضوعیت یافته است. پژوهشگران علاقه‌مند و فعال این حوزه پژوهشی می‌کوشند به پرسش‌های مختلفی درباره تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر فرهنگ و ارزش‌های اجتماعی، جنسیت، قومیت، هویت و دیگر نهادها پاسخ دهند. این پژوهش بر آن است تا تأثیر میزان و نوع استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی بر گرایش به ارزش‌های غربی را مورد بحث و بررسی قرار دهد.
1ـ2ـ بیان مسأله
ارزش به مثابه یک پدیده اجتماعی، از زمان تشکیل اجتماعات اولیه تاکنون در زندگی انسان نقشی مهم داشته است. به زعم ماکس وبر، زندگی بشر از یک رشته انتخاب‌ها تشکیل شده است. که افراد از طریق آن‌ها نظامی از ارزش‌ها را برپا می‌کنند. ارزش‌ها پایه و اساس بینش و کنش انسان را تشکیل می‌دهند و در انتخاب گزینش و انجام کنش اجتماعی و رفتار نقش دارند از نظر کوئن، ارزش‌ها در واقع انعکاسی از نیازهای مادی و روانی انسان و تبلوری از وضعیت ارتباط متقابل و روابط اجتماعی هستند که به تعابیر گوناگون، از جمله احساسات عمیق و تعیین بخش رفتار، از نظر روشه، نگرش بنیادی ناظر بر اهداف، و از نظر گیدنز، آرمان‌های انتزاعی، محسوب می‌شوند (قنبری و دیگران، 1390: 24).
ارزش‌ها عمیق‌ترین عنصر فرهنگی هستند که از سنت‌ها، مبانی اخلاقی و به‌ویژه از ایدئولوژی حاکم بر جامعه نشأت می‌گیرند (علاقه‌بند، 1380: 45). فیلسوفان علوم اجتماعی، قوام فرهنگ را به ارزش‌ها می‌دانند؛ چون جامعه که در حقیقت چیزی جز تجسم ارتباطات افراد و کنش‌های آنان با یکدیگر نیست، تنها با تکیه بر فرهنگ شکل می‌گیرد و آنچه شکل‌دهنده پایه‌های نظام رفتاری افراد و یا به تعبیر جامعه‌شناسان، تعیین‌کننده حدود رفتار و افعال فرد است، همان ارزش‌هاست. از این رو بنیان فرهنگ بر همان جنبه شناختی‌اش یعنی ارزش‌ها نهاده شده است و ارزش نه‌تنها هویت فرهنگ، بلکه هویت هر جامعه‌ای را شکل بخشیده و سمت و سو می‌دهد؛ چون جامعه، همان جمع جبری افراد است و ارزش‌ها نیز درونی‌ترین لایه‌های شخصیت درونی انسان هستند. ارزش‌ها به‌عنوان شکل‌دهنده پایه‌های نظام رفتاری افراد، دارای بیشترین تأثیر در کنش آنان بوده، در بعد روانی و فردی، مهمترین منبع را برای جهت‌گیری و درک و شناخت از خود و در بعد اجتماعی مجموعه‌ای از عقاید و نگرش‌ها هستند که فرد، طی فرایند جامعه‌پذیری آن‌ها را به‌دست می‌آورد و خود را با قواعد و هنجارهای جامعه هماهنگ می‌سازد (مریجی، 1387: 26ـ23).
ارزش‌ها با تغییر تمدن و فرهنگ جامعه تغییر می‌کنند. جوامع انسانی در طی زمان‌ها و مکان‌های مختلف تحولات بسیاری را به خود دیده است، این امر موجب شده برخی از ارزش‌ها در گذر زمان تغییرات بسیاری نمایند. جامعه ما و بسیاری دیگر از جوامع امروزی در معرض ارزش‌های متنوع و متفاوت قرار دارد و همین امر منجر به بروز بسیاری از اختلالات رفتاری و هنجاری و به‌عبارت دیگر بحران هنجاری شده و باعث گردیده است فرهنگ ما کلیت خود را از دست بدهد. این تعارض و از دست دادن کلیت فرهنگی در جامعه ما به‌دلیل تحولاتی ایجاد شده که خود ناشی از ورود تکنولوژی و به تبع آن تغییر در سبک و روش زندگی مردم است. فرهنگ سنتی، قواعد، هنجارها و یک روش زندگی داشت که همه آن را پذیرفته و بر طبق آن عمل می‌کردند در نتیجه جامعه در حال تعادل بود و مردم می‌دانستند که در وضعیت‌های مختلف چه واکنشی باید انجام دهند. اما فرهنگ جدید و صنعتی بسیاری از قواعد را برهم زده است. در گذشته، خانواده، شخصیت مذهبی و روابط اجتماعی را به‌خوبی به نوجوانان آموزش می‌داده است ولی امروز نهادها و سازمان‌های موجود در جامعه (مانند رسانه‌های جمعی) بسیاری از مسائلی که خانواده توصیه می‌کند، برهم زده و از روال خود خارج می‌سازد اکنون به‌دلیل بقا و وجود بسیاری از ارزش‌های مذهبی و سنتی گذشته و همچنین ورود یا ایجاد بسیاری از ارزش‌های جدید، جامعه با سبکی از زندگی روبرو شده است که نه نشانی از سیوه سنتی دارد و نه شیوه تعقلی امروز. نهادها و عوامل متعددی دست‌اندرکار تربیت و اجتماعی کردن نسل جدید هستند و در کل مشخص نیست تربیت‌کننده نسل امروز کیست و شخصیت افراد جامعه چگونه شکل می‌گیرد (جلیل‌وند، 1388: 123).
انقلاب رسانه‌ای در دهه‌های اخیر که فرهنگ جدیدی را برای جوانان به همراه آورده است، موجب تغییر و دگرگونی در فرهنگ و زمینه‌های پایبندی به ارزش‌ها، نهادها، سبک زندگی و نظایر آن گردیده است (عالی، 1388: 211). شبکه‌های اجتماعی اینترنتی به‌عنوان مهمترین مصادیق این امر، نفوذ هرچه بیشتر و تأثیر انکارناپذیر بر کلیه ابعاد شناختی آدمی یافته و فرهنگی نو به‌وجود آورده است.
بر اساس تعریف صدیق بنای، شبکه‌های اجتماعی واژه‌ای است که برای نامیدن گروهی از افراد که در این میان خود دارای ارتباطات وسیع و مستمر هستند و یک حلقه منسجم ارتباطی را تشکیل می‌دهند، به‌کار می‌رود. وی معتقد است این واژه امروز بیشتر برای نامیدن سایت‌های اینترنتی به‌کار می‌رود که افراد با عضویت در آن‌ها امکان دستیابی به اطلاعات سایر اعضا، آشنایی با علایق آنان، به اشتراک‌گذاری تولیدات متنی، صوتی و تصویری و نیز تشکیل گروه‌هایی بر اساس علایق مشترک با برخی دیگر از اعضای سایت را پیدا می‌کنند (بشیر و افراسیابی، 1391: 32).
شبکه‌های اجتماعی مجازی از زمان ظهور در اواخر دهه 90، در روند تکاملی خود تا سال 2003 و تاکنون به‌واسطه ایجاد امکان برقراری ارتباط سریع همزمان و غیرهمزمان، دسترسی به حجم زیادی از اطلاعات و انتشار گسترده آن کاربردهای اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی بسیاری را در این زیست جهان جدید رقم زده و توجه میلیون‌ها کاربر را از سراسر دنیا به خود جلب نموده‌اند (شهابی و بیات، 1391: 62). شبکه‌های اجتماعی اینترنتی به محلی برای حضور اقشار مختلف جامعه به‌ویژه جوانان کشورهای مختلف دنیا و مکان تبادل آرا و افکار ایشان تبدیل شده‌اند. شبکه‌های اجتماعی اینترنتی علاوه بر این‌که مرجع تأمین بسیاری از نیازهای فرهنگی و اجتماعی اعضای خود هستند، این امکان را برای اعضا فراهم می‌کنند که همزمان با انجام سایر فعالیت‌های اجتماعی از طریق رایانه یا تلفن همراه، فعالیت خود را در این جوامع مجازی پیگیری کنند (بشیر و افراسیابی، 1391: 32). این شبکه‌ها به‌دلیل رشد روزافزون تعداد اعضا و بعد تأثیرگذاری بر فضای واقعی، اهمیت زیادی یافته و در طی یک دهه از پدیده‌های موقتی به جهانی تبدیل شده‌اند. چنان‌که تحقیقی در سال 2010 نشان می‌دهد در سراسر جهان در سراسر جهان به‌طور متوسط از هر 10 نفر کاربر اینترنت، شش نفر از شبکه اجتماعی بازدید می‌کنند. همچنین بر اساس اکانت‌های موجود، شبکه اجتماعی فیس بوک به‌عنوان محبوب‌ترین شبکه اجتماعی اینترنتی جهان، بالغ بر 400 میلیون اکانت فعال از کاربران را دارد، روزانه بیش از 35 میلیون کاربر فیس بوک اکانت خود را به روز می‌کنند، و این مطلب به این معناست که در هر ثانیه 695 به‌روزرسانی در فیس بوک رخ می‌دهد. در این راستا استقبال کاربران ایرانی نیز از سایت‌های مذکور روند قابل توجه و تأملی را در پیش داشته است. به‌عنوان مثال بر اساس آمار سایت برتربین، تعداد کاربران ایرانی شبکه اجتماعی فیس بوک تا 9 میلیون نفر تخمین زده می‌شود (www.bartarbin.ir). گزارش دیگری از سایت گرداب، نشان می‌دهد 29 درصد کاربران شبکه‌های اجتماعی مجازی از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی غیربومی نظیر فیس بوک، توییتر، یاهو 360، و نت لاگ استفاده می‌کنند. 55 درصد مردان و 54 درصد زنان اذعان کرده‌اند که بیشترین وقت خود را در مقایسه با سایر فعالیت‌های روزمره را به استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی اختصاص می‌دهند (www.gedab.ir).
با این حال، گذشته از تأثیرات مثبت شبکه‌های اجتماعی اینترنتی، به گفته مانوئل کاستلز، امکان پیدایی جامعه شبکه‌ای که افراد و جوامع را در قالب‌‌های تازه هویت بخشیده، نه‌تنها قواعد و قوانین حاکم بر ارتباط و تعامل میان انسان‌ها، بلکه ایستار ما را نسبت به خود، دیگران و جهان تغییر داداه است (کاستلز، 1380: 20). در این فضا دگرگونی عظیمی در حوزه‌های هویت و فرهنگ پدیدار شده یا در حال ظهور است و فرهنگ غربی و ارزش‌های آن در حال گسترش به سراسر جهان و از جمله کشورمان و بسط هژمونی خود است. چنان‌که زمینه بروز بسیاری از اختلالات رفتاری و هنجاری، تعارض و ناهماهنگی ارزش‌ها در جامعه ما شده است. این تعارض و دگرگونی ارزشی در جامعه ما نیز به نوبه خود تغییر در سبک زندگی و روش زندگی جوانان و عدم تعادل جامعه شده است. بنابراین این موضوع سبب شده است تا رابطه میان عضویت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و تغییرات ارزشی و گرایش به ارزش‌های غربی به‌عنوان یک پرسش جدی برای پژوهشگران عرصه فرهنگ و ارتباطات مطرح شود.
1ـ3ـ اهمیت و ضرورت پژوهش
ارزش‌‌ها نقش اساسی در تبیین، کنترل، هدایت، نظارت و پیش‌بینی کنش دارند و عنصری بنیادین در هر نظام فرهنگی بشمار می‌روند. تا جائی‌که اغلب نظریه‌پردازان علوم اجتماعی و بخصوص جامعه‌شناسی به بررسی و شناسائی آن در اجتماعات بشری پرداخته‌اند و لزوم بررسی آن‌را برای پیش‌بینی و تبیین پدیده‌های بشری و کنش‌هایشان مورد علاقه قرار داده‌اند. در این میان می‌توان از دورکیم با بحث وجدان جمعی و همبستگی مکانیکی و ارگانیکی و نظام ارزشی هر یک از آن‌ها، پارسنز با بحث از نظام فرهنگی که از طریق ارزش‌ها و هنجارها به سایر خرده نظام‌های کنش نظارت - کنترل می‌کند و اطلاعات می‌رساند و از طریق همان‌ها به تبادل اطلاعات در بین سایر خرده‌نظام‌ها و سایر نظام‌های اجتماعی جوامع می‌پردازد، وبر با بحث ارزش‌های سنتی در برابر ارزش‌های عقلانی و کنش‌های مربوط به هر کدام و اقتدار مربوط به هر کدام، مارکس با بحث فرهنگ به‌عنوان روبنا و تأثیر پذیرنده از زیربنای اقتصادی و هابرماس با بحث از بحران مشروعیت‌ها (خالقی‌فر، 1388: 67).
با همه مزایای شگفت‌انگیز آموزشی، اطلاعاتی و فراغتی شبکه‌های اجتماعی اینترنتی، باید به جنبه‌های تاریک و آسیب‌های فرهنگی و تربیتی آن از جمله ناهنجاری‌های رفتاری، فروپاشی ارزش‌ها، گم‌کردگی هویت و نقش‌ها، سردرگمی اجتماعی و فرهنگی برخواسته از گسترش روزافزون کاربری شبکه‌های اجتماعی اینترنتی اشاره کرد که باعث تعارض و ناهماهنگی ارزش‌ها در جامعه که خود تغییر در سبک زندگی جوانان و عدم تعادل جامعه را رقم زده است. مظاهر این گرایش به ارزش‌های غربی توسط نوجوانان و جوانان در قالب تغییر سبک زندگی، سست شدن ارزش‌های مذهبی، ناهنجاری‌های رفتاری، گرایش به ارزش‌های مادی‌گرایانه و فردگرایانه را نیز می‌توان در بین جوانان شهر خلخال مشاهده کرد. رفتار و با ارزش شده ارزش‌هایی که ریشه در خاک این مرز و بوم ندارند و منشأ اخذ آن‌ها محل تأمل است. از این رو ضرورت بررسی پدیده‌های کاربری شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و تأثیر آن در گرایش جوانان به ارزش‌های غربی، احساس می‌شد.
گرچه اینترنت در محافل علمی کشور بسیار مورد مطالعه قرار گرفته است اما هنوز در حوزه شبکه‌های اجتماعی اینترنتی مطالعات چندانی صورت نگرفته است. از این رو تحقیق حاضر می‌‌تواند برای پژوهشگران و محققان حوزه علوم اجتماعی، رسانه‌ها و مطالعات جوانان حائز اهمیت باشد. همچنین در سطح سیاست‌گذاری، فقدان شناخت و درک جامع از ماهیت و کارکردها و آثار فرهنگی شبکه‌های اجتماعی مجازی، نحوه عملکرد و کم‌رنگ بودن ادبیات مرتبط با سواد رسانه‌ای، نمی‌توان با داشتن تصویر مبهم و غیرشفاف از این فضا و جوامع به سیاست‌گذاری برای آن پرداخت. بنابراین یافته‌های این تحقیق می‌تواند به سیاست‌گذاران، برنامه‌ریزان، مدیران و مسئولان فرهنگی برای شناخت شبکه‌ها و تأثیرات فرهنگی آن کمک کند. بنابراین جذابیت شبکه‌های اجتماعی مجازی از یک‌سو و سهولت فعالیت در این فضا از سوی دیگر سبب می‌شود تا رابطه میان میزان و نوع استفاده از شبکه‌های اینترنتی و گرایش جوانان به ارزش‌های غربی به‌عنوان یک پرسش جدی مطرح شود.
1ـ4ـ اهداف پژوهش
1ـ4ـ1ـ هدف کلی (اصلی)
بررسی تأثیر میزان و نوع استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی بر گرایش به ارزش‌های غربی در بین جوانان شهر خلخال در سال 1392.
1ـ4ـ2ـ اهداف اختصاصی (جزئی)
1ـ بررسی رابطه عضویت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و گرایش به ارزش‌های مادی.
2ـ بررسی رابطه عضویت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و گرایش به سبک زندگی غربی.
3ـ بررسی رابطه عضویت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و گرایش به فردگرایی.
4- بررسی رابطه عضویت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و سست شدن ارزش‌های مذهبی.
1ـ5ـ سازماندهی رساله
جهت پاسخ به پرسش و اهداف این پژوهش، در فصل دوم که به بررسی تئوریک پژوهش می‌پردازد، ابتدا به بررسی چیستی و ماهیت شبکه‌های اجتماعی اینترنتی، تاریخچه شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و انواع آن، ویژگی‌های شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و تفاوت آن با سایر رسانه‌ای ارتباط جمعی، کارکردهای فرهنگی شبکه‌های اجتماعی اینترنتی، دلایل جذب و عضویت کاربران در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی، انواع کاربران و استفاده‌کنندگان از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی پرداخته، و پس از بررسی پیشینه تحقیقات داخلی و خارجی در این زمینه، مبانی نظری را از سه رویکرد: روان‌شناسی اجتماعی، جامعه‌شناختی و رویکرد رسانه‌ای مورد بررسی قرار داده و نهایتاَ چهارچوب نظری تدوین و مدل نظری پژوهش ارائه شده است.
فصل سوم، بخش تجربی پژوهش می‌باشد. در این فصل به روش پژوهش، تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها، جامعه آماری و حجم نمونه، روش‌ یا روش‌های نمونه‌گیری، ابزار گردآوری اطلاعات، قابلیت اعتبار و قابلیت اعتماد ابزارهای اندازه‌گیری پژوهش و چگونگی تجزیه و تحلیل اطلاعات پرداخته شده است.
فصل چهارم، اختصاص دارد به یافته‌های تحقیق و از دو بخش تشکیل شده است. در بخش آمار توصیفی به توصیف ویژگی‌های مخاطبان، توصیف متغیرهای مستقل و وابسته پژوهش و در بخش آمار استنباطی به همبستگی متغیرهای مطرح در پژوهش پرداخته شده است.
فصل پایانی به نتایج و یافته‌های پژوهش مربوط است. در این فصل به بیان یافته‌های به‌دست آمده از هر فرضیه و توضیح پشتوانه نظری هر فرضیه، نتیجه‌گیری، پیشنهادها، ارائه راهکارها و محدودیت های پژوهش خواهیم پرداخت.
فصل دوم
بررسی پیشینه و چهارچوب نظری پژوهش
ـ مقدمه
ـ بررسی چیستی و ماهیت شبکه‌های اجتماعی اینترنتی
ـ بررسی پیشینه پژوهش
ـ مبانی نظری پژوهش
ـ تدوین چهارچوب نظری
ـ فرضیه‌های پژوهش
ـ مدل نظری پژوهش
2ـ1ـ مقدمه
محققان رسانه‌ها توسعه پژوهش در باب هر رسانه یا تکنولوژی جدید را تابع یک مدل تکاملی چهار مرحله‌ای می‌دانند. در مرحله اول، خود رسانه، چیستی، تفاوت و تشابه آن با رسانه‌های پیشین، در مرحله دوم کاربری‌ها و کاربران رسانه، در مرحله سوم، آثار و پیامدهای رسانه و در مرحله چهارم مدیریت رسانه‌ها در دستور کار محققان قرار می‌گیرد (ویمر و دومینیک، 1384: 10). ما نیز در این پژوهش در مورد شبکه‌های اجتماعی اینترنتی از چنین الگویی پیروی خواهیم کرد. بدین صورت که بعد از تعریف شبکه‌های اجتماعی اینترنتی، تاریخچه و انواع آن، تشریح ویژگی‌های شبکه‌های اجتماعی و تفاوت آن با سایر وسایل ارتباط جمعی، کارکردهای شبکه‌های اجتماعی اینترنتی، دلایل جذب و عضویت کاربران در شبکه‌های اجتماعی و انواع کاربران و استفاده‌کنندگان از این شبکه‌ها خواهیم پرداخت و سپس وارد نظریاتی خواهیم شد که هر کدام تبیینی در خصوص چگونگی تأثیر شبکه‌های اجتماعی اینترنتی بر گرایش به ارزش‌های غربی ارائه می‌دهند.
2ـ2ـ شبکه‌های اجتماعی اینترنتی
همانند سایر پدیده‌های نوظهور، در مورد شبکه‌های اجتماعی مجازی نیز تعریف جامعی که مورد قبول همگان باشد وجود ندارد. آنچه مورد توافق است امکان برقراری ارتباط و به اشتراک‌گذاری محتوا در این‌گونه شبکه‌ها از طریق ایجاد یک پروفایل و مرتبط نمودن آن با دیگران به منظور ساختن یک شبکه شخصی است. هر چند ماهیت، فهرست علائم و اصطلاحات هر سایت ممکن است با دیگری متفاوت باشد. هایدمان پژوهشگر آلمانی شبکه‌های اجتماعی مجازی نیز معتقد است:
شبکه‌های اجتماعی مجازی گونه‌ای از الگوهای تماس هستند که در آن‌ها تعامل و ارتباطات بین عوامل شبکه‌ای توسط یک پایگاه فنی و زیرساخت اینترنت مورد پشتیبانی قرار می‌گیرد. در این شبکه‌ها هدف، علاقه یا نیاز شدید می‌تواند عنصری پیونددهنده باشد که باعث می‌شود تا عوامل مرتبط حتی بدون حضور فیزیکی احساس که در یک اجتماع و جمع حقیقی قرار گرفته‌اند (شهابی و بیات، 1391: 65).
اساساً، شبکه‌های اجتماعی ساختاری اجتماعی هستند که از گره‌هایی که عموماً فردی یا سازمانی هستند تشکیل شده است که توسط یک یا چند نوع خاص از وابستگی به هم متصل‌اند، برای مثال؛ قیمت‌ها، الهامات، ایده‌ها و تبادلات مالی، دوست‌ها، خویشاوندی، تجارت، لینک‌های وب، سرایت بیماری‌ها (اپیدمولوژی) یا مسیرهای هواپیمایی. این شبکه‌ها اغلب دارای ساختارهای بسیار پیچیده هستند. تحلیل شبکه‌های اجتماعی روابط اجتماعی را با اصطلاحات رأس و یال می‌نگرد. رأس‌ها بازیگران فردی درون شبکه‌ها هستند و یال‌ها روابط میان این بازیگران می‌باشند. انواع زیادی از یال‌ها می‌تواند میان رأس‌ها وجود داشته باشد. تحقیق در تعدادی از زمینه‌های آکادمیک نشان داده است که شبکه‌های اجتماعی در بسیاری از سطوح به‌‌کار گرفته می‌شوند از خانواده‌ها گرفته تا ملت‌ها و نقش مهمی در تعیین راه حل مسائل، اداره کردن تشکیلات و میزان موفقیت افراد در رسیدن به اهدافشان ایفا می‌کند. در ساده‌ترین شکل یک شبکه‌های اجتماعی نگاشتی از تمام یال‌های مربوط، میان رأس‌های مورد مطالعه است. شبکه‌های اجتماعی هم‌چنین می‌توانند برای تشخیص موقعیت اجتماعی هر یک از بازیگران مورد استفاده قرار گیرد.
آنالیز شبکه‌های اجتماعی مجازی نیز نشان می‌دهد که شبکه‌های اجتماعی مجازی برای اشاره‌های ضمنی به مجموعه روابط پیچیده میان افراد در سیستم‌های اجتماعی در تمامی مقیاس‌ها از روابط بین فردی گرفته تا بین‌المللی در فضای مجازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در یک شبکه اجتماعی مجازی کاربران به‌عنوان یال‌های مرتبط با هم می‌توانند با رأس‌های شبکه ارتباط تنگاتنگی داشته باشند. در این میان ارتباط نزدیک ارکان موجود به‌عنوان یک فضای باز، پویا و نظامند با کاربردهای متفاوت سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و حتی اقتصادی عمل کرده که قادر است تأثیرات متقابل داشته باشد. همچنین امکاناتی از قبیل ایجاد صفحات و پروفایل‌های شخصی، ساخت وبلاگ‌ها و میکروبلاگ‌ها، جستجوی اینترنتی، اطلاع از اخبار و رویدادها، شرکت در فضاهای گفتگو از قبیل چت‌روم‌ها و فرم‌ها، فضا برای آپلود تصاویر و فایل‌ها و غیره که تا پیش از این کاربران برای استفاده از هر کدام باید عضو سایتی می‌شدند، حال از طریق تنها یک عضویت قابل دسترس است. از این منظر، هر یک از یال‌ها و رأس‌ها در یک شبکه به هم پیچیده به‌عنوان فضای اندیشه‌ای قابلیت تأثیرگذاری بر یک ساختار را پیدا می‌کند. در چنین زنجیره پیچیده‌ای از مناسبات اجتماعی در جغرافیایی نامحدود، ایده‌ها و ایده‌آل‌ها به مثابه ابزاری برای رأس خواهد بود که می‌تواند ساختاری اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را سرنگون و ساختاری جدید را برقرار سازد. در نهایت، بر اساس مدل شبکه اجتماعی، می‌توان به مدلی از شبکه‌های اجتماعی مجازی و استراتژی فضای اندیشه با قابلیت ساختارسازی در یک فضای واقعی رسید (امینی و علمداری، 1389: 56ـ54).

شکل شماره (2ـ1): مدل شبکه‌های اجتماعی مجازی و استراتژی فضای اندیشه (امینی و علمداری، 1389: 56ـ54)
2ـ3ـ تاریخچه شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و انواع آن
ظهور سایت‌های شبکه‌های اجتماعی در سال 1995 با سایت همکلاسی که به اعضا کمک می‌کرد دوستان دوران تحصیل در مقاطع ابتدایی، دبیرستان و دانشگاه را پیدا کنند کلید خورد. در آن زمان کاربران امکان ایجاد پروفایل را نداشتند اما رویکرد این شبکه موفقیت‌آمیز بود. سپس شبکه اجتماعی سیکس دگریس که طلایه‌دار پایگاه‌های اجتماعی به معنای مدرن است در سال 1997 به‌وجود آمد. این شبکه از نخستین پایگاه‌هایی بود که به کاربرانش اجازه ایجاد پروفایل، دعوت از دوستان، سازماندهی گروه و دیدن پروفایل دیگر کاربران را می‌داد. موسسان این سایت معتقدند که این شبکه فراتر از زمان خود بود. تا سال 2002 یعنی در دوران طفولیت شبکه‌های اجتماعی مجازی، وبسایت‌های شبکه‌های اجتماعی دیگری با امکانات جدید همچون ایشین اونیو، میگنته، بلک پلانت، کای ورلد و غیره پدید آمدند که افراد را به ایجاد صفحات تخصصی، شخصی، حرفه‌ای و دوست‌یابی ترغیب می‌کردند. اما دوران رشد و فراگیرشدن آن‌ها با نسل جدید این شبکه‌ها از سال 2001 با پدید آمدن سایت‌هایی چون ریز و فریندستر (2002) در امور تجاری، لینکدین برای تجار حرفه‌ای، مای اسپیس برای سرگرمی و هنری و کوچ سرفینگ در امور مسافرت (2003)، فیس بوک برای دانشجویان هاروارد، اورکات برای دوستان دوران تحصیل، فلیکر در حوزه هنری، داگستر برای سگ‌ها و کتستر برای گربه‌ها (2004)، یوتیوب برای فیلم و عکس، یاهو 360، ببو و سانگ برای ارتباط عموم (2005)، مای چرچ برای مسیحیان و فیس بوک برای عموم (2006) و موارد دیگر که در نمودار (2) آمده ست ادامه یافته و تخصصی‌شدن آن‌ها سرعت گرفت (شهابی و بیات، 1391: 68-67).

شکل شماره (2ـ2): روند پیدایش شبکه‌های اجتماعی اینترنتی در محدوده
زمانی 1997 تا 2008 (شهابی و بیات، 1391: 156).
به‌طور کلی رسانه‌های اجتماعی را می‌توان در هفت گروه دسته‌بندی کرد. شبکه‌های اجتماعی، وبلاگ‌ها، ویکی‌ها، پادکست‌ها، فروم‌ها، کامیونیتی‌های محتوایی و میکروبلاگ‌ها هفت نوع رسانه‌های اجتماعی محسوب می‌شوند. علاوه بر این‌ها برخی سایت‌های دنیای مجازی از قبیل سکند لایف را هم‌ گونه دیگری از رسانه‌ای اجتماعی می‌دانند که در سال‌های آینده گسترش بیشتری خواهند داشت.
کاربران اینترنتی از طریق عضویت در شبکه‌های اجتماعی می‌توانند پروفایل‌ها و صفحات شخصی برای خودشان بسازند .شبکه‌های اجتماعی از زنجیره به هم پیوسته‌ای از پروفایل‌ها تشکیل شده‌اند و اعضا می‌توانند در این محیط با دوستان‌شان در ارتباط باشند. کاربران می‌توانند دوستان و آشنایان قدیمی‌شان را در شبکه‌های اجتماعی بیابیند، دوستان جدیدی پیدا کنند و همچنین دوستان خارج از این فضا را به برای پیوستن به شبکه‌های اجتماعی دعوت کنند.
مای اسپیس از جمله معروف‌ترین و محبوب‌ترین شبکه‌های اجتماعی در دنیاست. عضویت در این سایت امکانات گسترده‌ای را در اختیار کاربران قرار می‌دهد. به‌عنوان نمونه سرویس موسیقی مای اسپیس از جمله بخش‌های پرطرفدار این شبکه اجتماعی محسوب می‌شود که تعداد زیادی موسیقی‌دان و گروه موسیقی در آن عضو هستند و کاربران گسترده سایت از آن استفاده می‌کنند.
فیس بوک که در ابتدا به منظور استفاده در محیط‌های دانشگاهی طراحی شده بود و پس از مدتی شبکه اجتماعی برای استفاده همه کاربران عمومی شد، دیگر شبکه اجتماعی محبوب دنیای وب است. بخشی از موفقیت فیس بوک به‌خاطر امکانی است که در اختیار کاربران آن قرار دارد و می‌توانند در استفاده و توسعه اپلیکیشن‌های سایت مشارکت داشته باشند.

شکل شماره (2ـ2)
لینکدین دیگر شبکه اجتماعی مطرح دنیای مجازی است. این شبکه اجتماعی به کاربرانش در مدیریت و برقراری ارتباطات آنلاین حرفه‌ای و تجاری کمک می‌کند.
ببو هم از دیگر شبکه‌های اجتماعی محبوب فضای مجازی است که در بین نوجوانان طرفداران بیشتری دارد و بیشتر محبوب دانش‌آموزان و دانشجویان است.
وبلاگ‌ها به زبان ساده وبلاگ فضای آنلاینی است که در آن مطالب به ترتیب جدیدترین پست‌ها منتشر می‌شوند. چند ویژگی وبلاگ‌ها را از دیگر انواع وب سایت‌ها متفاوت و متمایز می‌کند. نخست لحن نوشتاری وبلاگ‌هاست. مطالب وبلاگ‌ها اغلب با لحن شخصی و گاه محاوره‌ای نوشته می‌شوند و به نویسنده یا گروهی از نویسندگان تعلق دارند. ویژگی دیگر وبلاگ‌ها امکانات تعاملی آن‌هاست. در وبلاگ امکان دریافت نظرات برای هر نوشت هدر وبلاگ امکان دریافت نظرات برای هر نوشته روی هر مطلب وبلاگ از دیگر قابلیت‌های وبلاگ‌هاست که به کمک آن می‌توان بحثی را پیگیری و دنبال کرد. همچنین امکان مشترک شدن در وبلاگ‌ها از طریق دریافت مطالب به‌وسیله ایمیل و یا دنبال کردن مطالب در خبرخوان ها به وسیله آر. اس. اس هم وجود دارد.
راه‌اندازی وبلاگ‌ها به‌وسیله سرویس‌های ارائه خدمات وبلاگ‌نویسی به سادگی و رایگان میسر است.
سرویس‌های بلاگر و وردپرس از جمله مشهورترین سرویس‌های رایگان وبلاگ‌نویسی محسوب می‌شوند. وبلاگ‌ها گونه‌های متفاوتی دارند که وبلاگ‌های شخصی، وبلاگ‌های سیاسی، وبلاگ‌های تجاری، وبلاگ‌های نزدیک شده به ساختار رسانه‌های حرفه‌ای و وبلاگ‌های رسانه‌های جریان اصلی، برخی از انواع آن‌ها هستند.
ویکی‌ها وبسایت‌هایی هستند که اجازه می‌دهند مخاطبان و کاربران عادی اینترنت محتوای آن‌ها را تولید و ویرایش کنند. ویکی‌ها برای کارها و پروژه‌های مشارکتی مناسب هستند. مثلاً اگر قرار باشد متنی طولانی را افراد مختلفی از نقاط متفاوتی به‌صورت تیمی کامل کنند استفاده از مدل ویکی مناسب‌ترین گزینه است.
ویکی پدیا مشهورترین سایت ویکی در دنیاست. ویکی پدیا دانش‌نامه آزاد آنلاینی است که سال ٢٠٠١ شروع به فعالیت کرد و در حال حاضر بالغ بر دو و نیم میلیون مقاله فقط به زبان انگلیسی و حدود یک میلیون کاربر دارد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *