*193

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان
دانشکده علوم انسانی
گروه حسابداری
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)
گرایش: حسابداری
عنوان:
مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود در شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
استاد راهنما :
دکتر وهاب رستمی
استاد مشاور:
دکتر بهزاد قربانی
دانشجو:
حسین کاظمی
پاییز 1392

10706102320290

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تاکستان
تعهد اصالت رساله یا پایان نامه
اینجانب حسین کاظمی دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته/ دکترای حرفه ای/ دکترای تخصصی در رشته حسابداری که در تاریخ 29/08/92 از پایان‏ نامه/ رساله خود تحت عنوان
“مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود در شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران” با کسب نمره………………….. و درجه………………………. دفاع نموده ام بدین وسیله متعهد می شوم:
این پایان نامه/رساله حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران (اعم از پایان نامه، کتاب، مقاله و…) استفاده نموده ام، مطابق ضوابط و رویه موجود، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کرده ام.
این پایان نامه/رساله قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی(هم سطح، پایین تر یا بالاتر) در سایر دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
چنانچه بعد از فراغت از تحصیل، قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب،ثبت اختراع و… از این پایان نامه داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
چنانچه در هر مقطعی زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را می پذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگی:
حسین کاظمی تاریخ و امضاء

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تاکستان
بسمه تعالی
از رساله آقای / خانم حسین کاظمی در جلسه مورخ 29/08/92 با حضور امضاء کنندگان ذیل دفاع بعمل آمد و با نمره 17.70 و درجه عالی مورد تصویب قرار گرفت.
1- استاد راهنما دکتر وهاب رستمی امضاء
2- استاد مشاور دکتر بهزاد قربانی امضاء
3- استاد داور دکتر مهدی بشکوه امضاء
4- مدیر گروه آموزشی دکتر وهاب رستمی امضاء
5- نماینده معاونت پژوهشی علیرضا رستم آقایی امضاء

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان
دانشکده علوم انسانی
گروه حسابداری
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)
گرایش: حسابداری
عنوان:
مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود در شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
استاد راهنما :
دکتر وهاب رستمی
استاد مشاور:
دکتر بهزاد قربانی
دانشجو:
حسین کاظمی
پاییز 1392
تقدیم به :

پدر و مادر مهربانم، به خاطر وجودشان که عشق به یادگیری مستمر را در من به ودیعه نهادند و با صبر، تحمل و تشویق در تمامی لحظات، مرا در به انجام رسانیدن این تحقیق یاری رساندند.

سپاسگزاری:
سپاس ایزد منان را که توفیق فراگیری علم را بر من عطا فرمود و مرا در کوران مشکلات و سختی‌ها یاری نمود، تا این رساله را با موفقیت به پایان برسانم.
در طول دوران تحصیلی و تهیه این پایان نامه از راهنمایی ها و مساعدت‌‌های اساتید و سروران عزیزی بهره ‌برده‌ام که در اینجا لازم است از همه ایشان مراتب سپاس قلبی و تشکر خالصانه خود را داشته باشــــم.
از استاد راهنما و مدیر گروه محترم جناب آقای دکتر وهاب رستمی که در به ثمر رسیدن این تحقیق زحمات فراوانی متحمل شدند و همچنین جناب آقای دکتر بهزاد قربانی که مسئولیت استاد مشاور این رساله را عهده دار بودند صمیمانه تشکر می نمایم و برایشان توفیقات روز افزون در انجام خدمات علمی ، فرهنگی و آموزشی از خداوند بزرگ آرزومندم.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده: ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 1
مقدمه: ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 2
فصل اول: کلیات تحقیق1-1- مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………. 4
1-2- بیان مسأله ………………………………………………………………………………………………………………………… 5
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق …………………………………………………………………………………………………… 7
1-4- اهداف تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………. 8
1-5- چارچوب نظری تحقیق ……………………………………………………………………………………………………… 9
1-6- فرضیه های تحقیق …………………………………………………………………………………………………………… 10
1-7- روش تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………… 10
1-8- قلمرو تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………… 10
1-9- جامعه آماری …………………………………………………………………………………………………………………… 11
1-10- متغیرهای تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………. 11
1-11- تعریف واژه ها و اصطلاحات ………………………………………………………………………………………….. 12
1-12- ساختار کلی تحقیق ………………………………………………………………………………………………………… 13
فصل دوم: مروری بر ادبیات تحقیق2-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………….. 16
2-2-1- مفاهیم مختلف سود …………………………………………………………………………………………………….. 17
2-2-1-1- سود ……………………………………………………………………………………………………………………… 17
2-2-1-2- اهداف گزارشگری سود …………………………………………………………………………………………… 17
2-2-1-3- پیش بینی سود و استفاده کنندگان پیش بینی سود ………………………………………………………… 18
2-2-1-4- فواید سود برای سرمایه گذاران …………………………………………………………………………………. 19
2-2-2- مفاهیم مدیریت سود ……………………………………………………………………………………………………. 20
2-2-3- انگیزه های مدیریت سود ……………………………………………………………………………………………… 23
2-2-3-1- قراردادهای بین مدیران و مالکان ……………………………………………………………………………….. 23
2-2-3-2- قراردادهای بین مدیران و بستانکاران ………………………………………………………………………….. 24
2-2-3-3- انگیزه های سیاسی …………………………………………………………………………………………………… 24
2-2-3-4- انگیزه های مالیاتی …………………………………………………………………………………………………… 25
2-2-3-5- تغییرات در مدیران ارشد اجرایی ……………………………………………………………………………….. 25
2-2-3-6- انگیزه های مربوط به نخستین عرضه عمومی ………………………………………………………………. 25
2-2-3-7- کاستن از هزینه های معاملاتی …………………………………………………………………………………… 26
2-2-3-8- برآوردن انتظارات ……………………………………………………………………………………………………. 26
2-2-4- الگوهای مدیریت سود …………………………………………………………………………………………………. 26
2-2-4-1- الگوی به دست آوردن آرامش …………………………………………………………………………………… 26
2-2-4-2- الگوی حداکثر کردن سود …………………………………………………………………………………………. 27
2-2-4-3- الگوی حداقل کردن سود ………………………………………………………………………………………….. 27
2-2-4-4- الگوی هموارسازی سود …………………………………………………………………………………………… 27
2-2-5- طبقه بندی مدیریت سود ………………………………………………………………………………………………. 28
2-2-5-1- انواع روش های مدیریت سود ………………………………………………………………………………….. 28
2-2-5-1-1- اندوخته ارزیابی یا ذخیره ارزیابی ………………………………………………………………………….. 29
2-2-5-1-2- انتخاب روش های حسابداری ………………………………………………………………………………. 29
2-2-5-1-3- برآوردهای حسابداری …………………………………………………………………………………………. 30
2-2-5-1-4- تصمیمات اقتصادی …………………………………………………………………………………………….. 30
2-2-6- انواع مدیریت سود ……………………………………………………………………………………………………… 32
2-2-6-1- مدیریت سود خوب در برابر مدیریت سود بد …………………………………………………………….. 33
2-2-7- هموارسازی سود …………………………………………………………………………………………………………. 34
2-2-8- نظریه مدیریت سود ……………………………………………………………………………………………………… 37
2-2-8-1- ارتباط ارزشی سود و نظریه های مدیریت سود ……………………………………………………………. 38
2-2-8-2- منتخب نظریه های رقیب ………………………………………………………………………………………….. 38
2-2-9- روش های مدیریت سود412-2-9-1- تنظیم زمان معامله422-2-9-2- روش های تسهیم هزینه422-2-9-3- پیش بینی اجزای اختیاری اقلام تعهدی به کمک متغیرهای حسابداری432-2-9-4- پیش بینی روابط بین اقلام تعهدی و جریان‏های نقدی442-2-10- اقلام تعهدی اختیاری …………………………………………………………………………………………………. 45
2-2-10-1- هدف از حسابداری بر مبنای تعهدی چیست؟ …………………………………………………………… 45
2-2-10-2- اقلام تعهدی …………………………………………………………………………………………………………. 45
2-2-11- کشف و اندازه گیری مدیریت سود با اقلام تعهدی اختیاری ……………………………………………. 47
2-2-11-1- روش های اندازه گیری مدیریت سود492-3- بخش دوم- سیاست های تقسیم سود512-3-1- چرا شرکت ها سود پرداخت می کنند؟512-3-2- روش های پرداخت سود سهام ……………………………………………………………………………………… 52
2-3-2-1- سود نقدی ……………………………………………………………………………………………………………… 52
2-3-2-2- گواهی موقت سود سهام …………………………………………………………………………………………. 52
2-3-2-3- پرداخت به صورت دارایی ………………………………………………………………………………………… 53
2-3-2-4- سود سهمی …………………………………………………………………………………………………………….. 53
2-3-3- پرداخت سود سهام …………………………………………………………………………………………………….. 53
2-3-4- سیاست های متداول تقسیم سود …………………………………………………………………………………… 55
2-3-4-1- توجیه ثبات سود سهام ……………………………………………………………………………………………… 56
2-3-4-2- نسبت پرداخت سود سهام در بلند مدت …………………………………………………………………….. 57
2-3-4-3- موارد درخور توجه در طرح خط مشی تقسیم سود 572-3-4-4- نظریه های سیاست تقسیم سود572-3-4-5- عوامل موثر بر سیاست های تقسیم سود 612-3-4-6- دلایل تمایل سهامداران به دریافت سود سهام به صورت نقدی 642-3-4-7- بهبود و توسعه خط مشی های سود سهام 652-3-4-7-1- پرداخت سود سهام باثبات (بدون تغییر)652-3-4-7-2- پرداخت سود سهام پایدار در سطح کمتر 652-3-4-7-3- پرداخت سود سهام پایدار در سطح بالاتر 662-3-4-7-4- تغییرات سود سهام متناسب با تغییرات درآمد 662-3-4-7-4- تغییرات سود سهام متناسب با تغییرات درآمد 662-3-4-7-5- سود سهام پایین به اضافه سودهای سهام فوق العاده 662-3-4-7-6- عدم پرداخت سود سهام برای یک دوره بلند مدت 662-3-4-7-7- محتوای اطلاعاتی سود سهام 662-3-4-8- مکاتب فکری در مورد تقسیم سود 672-4- ارتباط بین مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود 682-5- بخش سوم: پیشینه تحقیق 682-5-1- تحقیقات داخلی 692-5-1-1- تحقیقات انجام شده پیرامون مدیریت سود 692-5-1-2- تحقیقات انجام شده پیرامون سیاست های تقسیم سود732-5-2- تحقیقات خارجی802-5-2-1- تحقیقات انجام شده پیرامون مدیریت سود802-5-2-2- تحقیقات انجام شده پیرامون سیاست های تقسیم سود 82فصل سوم: روش‌ اجرای تحقیق3-1- مقدمه 903-2- طرح تحقیق 903-3- روش تحقیق913-3-1- فرضیه های تحقیق913-3-2- متغیرهای تحقیق و نحوه اندازه گیری آن ها923-3-2-1- متغیر وابسته923-3-2-2- متغیر مستقل923-3-2-2-1- اندازه گیری اقلام تعهدی اختیاری 943-3-2-3- متغیرهای کنترل 953-3-3- مدل تحقیق 963-3-3-1- مدل مفهومی تحقیق 973-3-4- جامعه آماری و نمونه آماری 983-3-4-1- محاسبه حجم نمونه و روش نمونه گیری 983-3-5- قلمرو تحقیق 993-3-6- روش جمع آوری اطلاعات 993-3-7- آمار توصیفی 1003-3-8- آزمون های انتخاب روش مناسب 1003-3-8-1- آزمون F لیمر 1003-3-8-2- آزمون هاسمن 1013-3-9- تابع آماره 1013-3-10- تحلیل رگرسیون 1023-3-10-1- آزمون برای معنی دار بودن رگرسیون و تایید یا رد فرضیه 1023-3-10-2- ضریب همبستگی پیرسون 1033-3-10-3- آزمون دوربین- واتسون 1033-3-10-4- آزمون همخطی 1043-4- خلاصه فصل 104فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها4-1- مقدمه‏ 1064-2- شاخص های توصیفی متغیرها 1074-3- برآورد پارامترهای مربوط به اندازه گیری اقلام تعهدی اختیاری 1094-3-1- برآورد مدل در قلمرو زمانی پژوهش 1094-4- آزمون نرمال بودن داده ها 1134-4-1- آزمون کولموگروف- اسمیرنف برای متغیر وابسته سود تقسیمی 1134-4-2- آزمون کولموگروف- اسمیرنف برای متغیر وابسته تغییرات سود تقسیمی 1144-5- آزمون فرضیه های تحقیق 1164-5-1- بررسی ایستایی (مانایی) متغیرهای پژوهش 1164-5-2- بررسی ضریب همبستگی بین متغیرها 1174-5-3- بررسی اعتبار مدل 1194-5-4- آزمون فرضیه اول 1194-5-4-1- مدل رگرسیون برای آزمون فرضیه اول 1204-5-4-2- آزمون های انتخاب مدل مناسب 1204-5-4-3- ضریب همبستگی پیرسون متغیرها در آزمون فرضیه اول 1214-5-4-4- تحلیل رگرسیونی فرضیه اول (آزمون دوربین- واتسون) 1234-5-4-5- آزمون معنادار بودن مدل رگرسیون (ANOVA) 1244-5-4-6- آزمون معنادار بودن ضرایب رگرسیونی فرضیه اول (Coefficients) 1254-5-4-7- آزمون همخطی 1254-5-5- آزمون فرضیه دوم 1274-5-5-1- مدل رگرسیون برای آزمون فرضیه دوم …………………………………………………………………….. 127
4-5-5-2- آزمون انتخاب مدل مناسب …………………………………………………………………………………….. 128
4-5-5-3- تحلیل رگرسیونی فرضیه دوم (آزمون دوربین- واتسون) 1304-5-5-4- آزمون معنادار بودن مدل رگرسیون (ANOVA) 1314-5-5-5- آزمون معنادار بودن ضرایب رگرسیونی فرضیه دوم (Coefficients) 1324-5-5-6- آزمون همخطی 1324-5-6- خلاصه فصل 135فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات5-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………… 137
5-2- خلاصه تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………. 137
5-3- خلاصه نتایج حاصل از پژوهش 1385-3-1- تجزیه و تحلیل نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها 1395-4- نتیجه گیری کلی تحقیق 1415-5- پیشنهادات …………………………………………………………………………………………………………………… 142
5-5-1- پیشنهادهایی در راستای یافته های پژوهش 1425-5-2- پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی 1435-6- محدودیت های تحقیق 144پیوست ها:
پیوست شماره یک: نام شرکت های نمونه تحقیق 146پیوست شماره دو: اقلام تعهدی اختیاری 147پیوست شماره سه: خروجی نرم افزار 148منابع و ماخذ:
منابع فارسی: 159منابع لاتین: 164منابع اینترنتی: 167چکیده انگلیسی: 168فهرست جداول:
جدول (2-1): شاخص های اقلام تعهدی اختیاری 50جدول (2-2): مراحل محاسبه تا پرداخت سود سهام 54جدول (2-3): خلاصه تحقیقات انجام شده در زمینه مدیریت سود 85جدول (2-4): خلاصه تحقیقات انجام شده در زمینه سیاست های تقسیم سود 87جدول (3-1): مدل مفهومی تحقیق 97جدول (4-1): شاخص های توصیفی متغیرها 108جدول (4-2): آزمون F لیمر برای انتخاب داده های تابلویی در برابر داده های تلفیقی 110جدول (4-3): آزمون هاسمن برای انتخاب الگوی اثرات ثابت در برابر الگوی اثرات تصادفی 110 جدول (4-4): خلاصه مدل رگرسیونی الگوی اثرات تصادفی متغیرهای اقلام تعهدی 111جدول (4-5): آزمون کولموگروف- اسمیرنف (KS) سود تقسیمی 113جدول (4-6): آزمون کولموگروف-اسمیرنف سود تقسیمی تبدیل شده 114جدول (4-7): آزمون کولموگروف-اسمیرنف (KS) تغییرات سود تقسیمی 115جدول (4-8): آزمون کولموگروف-اسمیرنف تبدیل لگاریتمی تغییرات سود تقسیمی 115جدول (4-9): بررسی نرمال بودن توزیع متغیر وابسته 116جدول (4-10): آزمون ایستایی (پایایی) متغیرهای پژوهش 117جدول (4-11): آزمون F لیمر برای انتخاب داده های تابلویی در برابر داده های تلفیقی 120جدول (4-12): آزمون هاسمن برای انتخاب الگوی اثرات ثابت در برابر الگوی اثرات تصادفی 121جدول (4-13): ضریب همبستگی پیرسون بین متغیرهای فرضیه اول 122جدول (4-14): نتایج آزمون فرضیه اول بر اساس ضریب همبستگی پیرسون 123جدول (4-15): خلاصه مدل خطی فرضیه اول و آزمون دوربین- واتسون 123جدول (4-16): تحلیل واریانس مدل رگرسیونی فرضیه اول (ANOVA) 124جدول (4-17): ضرایب رگرسیونی فرضیه اول 125جدول (4-18): بررسی همخطی بین متغیرهای مستقل در فرضیه اول 126جدول (4-19): آزمون F لیمر برای انتخاب داده های تابلویی در برابر داده های تلفیقی 128جدول (4-20): ضریب همبستگی پیرسون بین متغیرهای فرضیه دوم 129جدول (4-21): نتایج آزمون فرضیه دوم بر اساس ضریب همبستگی پیرسون 130جدول (4-22): خلاصه تحلیل رگرسیونی فرضیه دوم 130جدول (4-23): تحلیل واریانس مدل رگرسیونی فرضیه دوم (ANOVA) 131جدول (4-24): ضرایب رگرسیونی فرضیه دوم 132جدول (4-25): بررسی همخطی بین متغیرهای مستقل در فرضیه دوم 133جدول (4-26): خلاصه یافته های حاصل از آزمون فرضیه ها 134جدول (5-1): خلاصه یافته های تحقیق 141فهرست نمودارها:
نمودار (2-1): انواع هموارسازی سود 36نمودار (2-2): مکاتب فکری در مورد تقسیم سود 67فهرست شکل ها:
شکل (4-1): پراکنش باقیمانده ها در مقابل مقادیر پیش بینی 112شکل (4-2): برآورد پارامتر λ در داده های سود تقسیمی برای تبدیل نرمال 114شکل (4-3): ناحیه رد و قبول فرض صفر در سطح اطمینان 95% 118شکل (4-4): نمودار پراکنش بین متغیرهای شامل در مدل رگرسیونی فرضیه اول 121شکل (4-5): نمودار باقیمانده ها در مقابل مقادیر برازش شده 127شکل (4-6): نمودار پراکنش متغیرهای مربوط به مدل رگرسیونی فرضیه دوم 128شکل (4-7): نمودار باقیمانده ها در مقابل مقادیر برازش شده 134چکیده
در پژوهش حاضر رابطه بین مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود در شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور نمونه ای از شرکت های حاضر در بورس که صورت‏های مالی و گزارش فعالیت هیات مدیره مربوط به پایان سال های 1386 تا 1390 را منتشر کرده بودند، به روش حذف سیستماتیک انتخاب و با توجه به محدودیت های تحقیق در نهایت شامل 70 شرکت گردید. اقلام تعهدی اختیاری با استفاده از مدل تعدیل شده جونز (1995)، که در مطالعات قبلی (هاشمی و بهزادفر ، 1390 ، آقایی و دیگران ، 1391) نیز به کار رفته است به عنوان شاخصی برای اندازه‏گیری مدیریت سود در شرکت‏ها تعیین گردید و به منظور سنجش سیاست‏های تقسیم سود، از نسبت سود سهام پرداختی و مدل کاملا تعدیل شده لینتنر (1956) استفاده شد. فرضیه‏های پژوهش با استفاده از رگرسیون خطی چند متغیره مورد واکاوی قرار گرفته است. نتایج آزمون فرضیه های تحقیق نشان می دهد که بین دامنه اتکا به فعالیت های مدیریت سود و نسبت پرداخت سود سهام رابطه معنی داری وجود ندارد. نتیجه دیگر اینکه بین فعالیت های مدیریت سود در شرکت‏هایی که تغییرات سود تقسیمی پایداری دارند رابطه معنی‏داری وجود دارد. به عبارت دیگر، در این‏گونه شرکت ها، مدیریت سود نسبت به سایر شرکت ها بیشتر است. یافته های پژوهش در انطباق با تحقیق جهانزیب و همکاران (2012) که مدیریت‏ سود و سیاست های تقسیم سود در بورس کراچی در پاکستان را مورد بررسی قرار دادند و نیز منطبق با تحقیق تحقیق تهرانی و ذاکری (1388) که به بررسی رابطه بین کیفیت سود و سود تقسیمی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند است، اما با تحقیقات پورحیدری و دیگران (1388) و خدادادی و جان جانی (1390) که به ارزیابی مدیریت سود و سودآوری در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند، مغایر است.
کلید واژه: مدیریت سود، سیاست های تقسیم سود، اقلام تعهدی اختیاری، مدل تعدیل شده جونز
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
وجود بازارهای سرمایه، یکی از ابزارهای توسعه اقتصادی می باشد. بازارهای سرمایه و شرکت های سهامی این امکان را فراهم می آورند که تعداد زیادی از صاحبان سرمایه، با سرمایه های کوچک و بزرگ، در یک واحد اقتصادی مشارکت کنند و به این ترتیب، مشکل تأمین سرمایه های کلان برای ایجاد طرح های صنعتی بزرگ برطرف می گردد. هر کشوری می تواند با ایجاد بازار بورس مطمئن و امن، سرمایه های سرگردان جامعه را جمع آوری کرده و آن را در مسیرهای تولید و ایجاد ارزش افزوده هدایت کند و از طریق این ارزش افزوده (حقوق، سود سهام و سهم دولت به عنوان مالیات و غیره) گامی به طرف توسعه اقتصادی کشور بردارد. پژوهش هایی که در مورد مسائل مختلف مربوط به بورس صورت می گیرد، می‏تواند نقاط ضعف و قوت را مشخص نموده و کمک شایانی به سازمان بورس اوراق بهادار در ایفای نقش بزرگی که به عهده دارد بنماید، همچنین این پژوهش ها می تواند به تصمیم گیری صحیح سهامداران کمک کند و تخصیص بهینه منابع اقتصادی، به نحو مطلوب تری صورت گرفته و وضع سرمایه گذاری بهتر گردد.
سود متشکل از اقلام نقدی و تعهدی است و اقلام تعهدی سود تا حدود زیادی در کنترل مدیریت هستند و وی میتواند برای بهتر جلوه دادن عملکرد شرکت و افزایش قابلیت پیش بینی سودهای آینده در اقلام تعهدی سود دست برده و به اصطلاح امروزی سود را مدیریت کند. به بیان دیگر، مدیران تلاش می‏کنند تا با انتخاب روشهای مجاز حسابداری، نتایجی قابل پیش بینی و ثابت خلق کنند. زیرا اغلب سرمایهگذاران و مدیران اعتقاد دارند شرکتهایی که روند سودآوری مناسبی دارند و سود آنها دچار تغییرات عمده نمیشود نسبت به شرکتهای مشابه، ارزش بیشتر و قابلیت پیشبینی و مقایسه بیشتری دارند. از سوی دیگر، با توجه به تئوری نمایندگی مدیران می توانند از انگیزه لازم برای دستکاری سود به منظور حداکثر کردن منافع خود برخوردار باشند. مدیریت سود، برآیند درجه‏ای از قابلیت انعطاف و اعمال نظری است که مدیران در گزارشگری خود دارند. مدیران ممکن است از این قدرت خود برای مدیریت فرصت طلبانه سود یا انتقال اطلاعات محرمانه درباره عملکرد آتی شرکت استفاده نمایند. بیشتر محققین دریافته اند که مدیریت سود با انگیزه گمراه کردن استفاده کنندگان از صورت های مالی و یا انحراف از نتایج قراردادی که بستگی به سودهای حسابداری دارد انجام می شود. معمولا سود به عنوان عاملی برای تدوین سیاست های تقسیم سود و راهنمایی برای سرمایه گذاری و بالاخره عاملی برای پیش بینی به شمار می آید.
مدیران، تحلیل گران و سرمایه گذاران بیشترین توجه خود را به سود گزارش شده شرکت ها اختصاص داده‏اند. مدیران، از حفظ روند رو به رشد سود منتفع می شوند، زیرا پاداش آن ها به میزان سود شرکت ها بستگی دارد. مدیریت سود به یکی از عوامل موثر در رسوایی اخیر برخی شرکت های بزرگ دنیا تبدیل شده است، از این رو از آن، به عنوان یک عامل زیان بخش برای شرکت ها قضاوت می شود. انرون و ورلدکام هر کدام به نحوی با فرصت هایی از مدیریت سود مواجه شدند که منجر به ورشکستگی آنان شد به طوری که از آنها به عنوان بزرگترین ورشکستگی در تاریخ ایالات متحده یاد می شود. به هر ترتیب برخی معتقدند که مدیریت سود می تواند سودمند باشد چرا که آن، با انتقال اطلاعات خصوصی به سهامداران و دولت، ارزش اطلاعات را بالا می برد.
1-2- بیان مسئله
در سال های اخیر در حوزه تحقیقات حسابداری، موضوع مدیریت سود مورد توجه حسابداران قرار گرفته است. پژوهشگران عموما بر این باورند که مدیران به منظور نشان دادن تصویری ثابت از روند سودآوری در چارچوب منعطف اصول و روش های حسابداری، به مدیریت سود دست می زنند. بنابراین به نظر می رسد مدیران شرکت هایی که عملکرد اجرایی ضعیف دارند و از آن ها عملکرد اجرایی ضعیف یا خوب در آینده انتظار می رود، با مصلحت اندیشی درآمد شرکت را افزایش یا کاهش می دهند تا با تهدید از دست دادن شغل‏شان مبارزه کنند. تا کنون تعریف واحدی از مدیریت سود صورت نگرفته است. دی جورج (1999) مدیریت سود را نوعی دستکاری مصنوعی سود توسط مدیریت، جهت حصول به سطح مورد انتظار سود برای بعضی از تصمیم‏های خاص، مثل برآورد روند سودهای قبلی برای پیش بینی سودهای آتی تعریف کرده است. بطور کلی مدیریت سود به عنوان اقدامات آگاهانه به عمل آمده توسط مدیریت جهت رسیدن به اهداف خاص در چارچوب رویه های حسابداری تعریف می شود (اسکات ، 2003). حداکثر سازی سود و شیوه توزیع آن از جمله موضوعات مهمی هستند که مدیریت هر واحد تجاری باید بررسی و تفکر در مورد آن ها را به عنوان مهم ترین وظیفه خود در نظر داشته باشد. اگر یک واحد تجاری در تحصیل سود و برنامه ریزی وجوه نقد ناموفق بوده و قدرت بازپرداخت دیون و تعهدات در هنگام سررسید و توزیع سود سهام به موقع را نداشته باشد، قطعا قادر به نیل به اهداف مورد نظر نبوده و تداوم فعالیت آن زیر سوال خواهد رفت.
محرک های اساسی پدیده هموارسازی سود سهام که ابتدا لینتنر (1956) آن را مطرح کرد، هنوز شناخته نشده است. با وجود آن که مدل لینتنر بهترین توضیح ارائه شده از فرآیند تعیین سود سهام است، اما توجیه نظری ندارد. علاوه بر این درک درستی از علت تغییر سود سهام وجود ندارد، به ویژه زمانی که شرکت ها سود تقسیمی را افزایش می دهند. موضوع سیاست تقسیم سود سال ها است که موضوع جالب و بحث برانگیز در مدیریت مالی می باشد که تا کنون پاسخ مشخصی برای آن ارائه نشده است، تا جایی که فیشر بلک (1976) از آن به عنوان معمای سود سهام یاد می کند. برای مثال هنوز روشن نشده است که چرا شرکت ها سود تقسیم می کنند یا چرا سود تقسیمی خود را تغییر می دهند و هنوز معلوم نیست که چرا شرکت ها بخش زیادی از سود خود را تقسیم می کنند، در حالی که مودیلیانی و میلر (1961) نشان داده‏اند که چگونگی تقسیم کردن سود تاثیری بر ارزش شرکت ندارد. سیاست تقسیم سود را می توان ایجاد تعادل بین سود انباشته شرکت از یک طرف و پرداخت وجه نقد و انتشار سهام جدید از طرف دیگر تعریف کرد (خدادادی ، 1388: ‏107). سرمایه گذاران معتقدند که سود ثابت در مقابل سود دارای نوسان، پرداخت سود تقسیمی بالاتری را تضمین می کند. همچنین نوسانات سود به عنوان یک معیار مهم از ریسک کلی شرکت قلمداد می شود و شرکت های دارای سود هموارتر دارای ریسک کمتری می باشد. بنابراین شرکت‏هایی که از سود ثابتی برخوردارند، بیشتر مورد علاقه سرمایه گذاران بوده و از نظر آن ها محل مناسب‏تری برای سرمایه گذاری محسوب می شوند. سود حسابداری بر اساس مبنای تعهدی شناسایی می‏گردد. معمولا استفاده از مبنای تعهدی موجب متفاوت شدن میزان سود عملیاتی گزارش شده با خالص جریان های نقدی حاصل از عملیات و گزارش یک سری اقلام تعهدی در صورت های مالی می شود (ثقفی و هاشمی ، 1373 ، مشایخی و ایوری ، 1388). مدیریت سود در شرکت هایی رخ می دهد که از طریق اقلام تعهدی اختیاری تصویر مطلوبی از عملکرد شرکت و وضعیت مالی آن ارائه نمایند. بطور کلی تشخیص سیاست های تقسیم سود (تغییرات تقسیم سود) و هم چنین منبع مالی جهت توزیع سود سهام برای مدیران، سهامداران و سرمایه‏گذاران شرکت های بزرگ و شرکت های دارای فرصت های سرمایه گذاری سودآور حائز اهمیت است که در تحقیق حاضر به بررسی امکان وجود رابطه بین مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود در شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته شده است. در این پژوهش، پژوهشگر در تلاش است تا به پرسش های زیر پاسخ دهد :
1) آیا شرکت هایی که بیشتر به فعالیت های مدیریت سود مبادرت می ورزند، نسبت پرداخت سود بالایی دارند؟
2) آیا شرکت هایی که مدیریت سود بالایی دارند، سود با ثبات تری توزیع می کنند؟
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
امروزه مدیریت سود یکی از موضوعات بحث برانگیز و جذاب در پژوهش های حسابداری به شمار می‏رود. به دلیل این که سرمایه گذاران به عنوان یکی از فاکتورهای مهم تصمیم گیری، به رقم سود توجه خاصی دارند. پژوهش ها نشان داده است که نوسان کم و پایدار سود، حکایت از کیفیت آن دارد. به این ترتیب، سیاست سود تقسیمی با ثبات به سرمایه گذاران امکان می دهد که با اطمینان خاطر بیشتر در سهام شرکت هایی سرمایه گذاری کنند که روند سود آنها باثبات تر است. یکی از روش هایی که گاهی اوقات برای آرایش اطلاع رسانی وضعیت مطلوب شرکت ها مورد استفاده قرارمی گیرد، مدیریت سود می باشد. مدیریت سود به مداخله عمومی مدیریت در فرایند تعیین سود که غالباً در راستای اهداف دلخواه مدیریت می باشد اطلاق می گردد. مدیریت سود روشی است که توسط مدیریت جهت دستکاری داده ها به کار می‏رود. به عنوان مثال، هموار نمودن سود برای کسب اطمینان بیشتر سرمایه گذاران از پایداری سود، نمونه‏ای از دستکاری داده ها محسوب می شود. این قبیل اقدامات ممکن است داده های موجود در صورت‏های مالی را به میزان قابل ملاحظه ای تحت تأثیر قرار دهد. مدیران شرکت ها ممکن است به منظور نشان دادن ثبات در بهبود و کارایی مدیریت، اقدام به دستکاری در ثبت های حسابداری معاملات شرکت نمایند و در این ارتباط برای خود اعتبار کاذبی ایجاد کنند. هدف مدیریت این است که شرکت را در نظر سرمایه گذاران و بازار سرمایه با ثبات و پویا نشان دهد. از طرفی سودآوری یکی از معیارهای اصلی سنجش عملکرد مدیریت واحد انتفاعی محسوب می شود. علاوه بر آن مبنا و معیار ارزش گذاری سهام واحدهای انتفاعی که در نهایت موجب تحقق حداکثر شدن ثروت سهامداران است، نیز می باشد. سیاست تقسیم سود در بین سهامداران، تداوم فعالیت شرکت را ممکن می سازد و حداکثر نمودن ثروت سهامداران را تحقق می‏بخشد و بر انتظار سهامداران، منابع نقد در دسترس، شیوه تامین مالی، ساختار مالی و تداوم فعالیت واحد انتفاعی تاثیر مستقیم دارد. آشنایی با روش های تقسیم سود و آگاهی از تاثیر این سیاست ها بر وضعیت مالی شرکت و فعالیت های کوتاه مدت و بلند مدت واحد تجاری، کارایی و اثر بخشی سیاست های تقسیم سود را ارتقا می‏بخشد (رضوانی راز ، 1388: 93). پژوهش های وسیعی در مدیریت سود انجام شده است، اما پژوهش در خصوص عوامل تأثیرگذار در انتخاب نوع خاصی از مدیریت سود کاملاً کم است و به طور کلی اهمیت و ضرورت این پژوهش این است که به گونه تجربی به سرمایه گذاران و صاحبان سود نشان دهد که مدیران شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار چه نوع مدیریت سودی را اعمال می کنند تا بدان وسیله با اتخاذ سیاست های تقسیم سود مناسب بیشترین منافع را برای سهامداران داشته باشد. با توجه به موارد ذکر شده می توان به اهمیت و ضرورت تحقیق حاضر پی برد و انجام این‏گونه پژوهش ها را ضروری دانست.
1-4- اهداف تحقیق
پژوهش حاضر، در راستای احساس نیاز به غنی تر نمودن پژوهش های حسابداری در زمینه مدیریت سود و سیاست تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران صورت گرفته است که شامل اهداف زیر می باشد:
الف) هدف کلی:
ارزیابی تأثیر دامنه فعالیت های مدیریت سود بر سیاست های تقسیم سود در میان شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
ب) اهداف ویژه:
توسعه ادبیات مرتبط با مدیریت سود به ویژه نتایج کاربرد مدل تعدیل شده جونز
توسعه ادبیات مرتبط با سیاست های تقسیم سود با کمک مدل کاملا تعدیل شده لینتنر
توسعه و ردیابی آثار و ارتباط سیاست پرداخت مبلغ ثابت سود سهام و ثبات در پرداخت نرخ سود سهام
ج) اهداف کاربردی:
ایجاد اطمینان و افزایش اعتماد سرمایه گذاران خرد: چنانچه اثر بخشی دامنه فعالیت های مدیریت سود بر سیاست های تقسیم سود مورد تأیید قرار گیرد، با برقراری سامانه های نظارتی و مقرراتی کارا در بازار سرمایه، ریسک سرمایه گذاری کاهش می یابد. در نتیجه سرمایه گذاران خرد با اطمینان بیشتر اقدام به تحصیل سهام شرکت هایی می نمایند که در آنها فعالیت های مدیریت سود کمتری توسط مدیران به کار رفته است.
کمک به هیأت های تدوین کننده استاندارد و مراجع تدوین کننده قوانین و مقررات: این مراجع با توجه به نتایج پژوهش، باید استانداردها و مقرراتی را وضع کنند که امکان مدیریت سود را به مدیران ندهد. به طور مثال تدوین کنندگان استاندارد باید در ارتباط با اقلام تعهدی اختیاری استانداردهایی را وضع کنند که اعمال مدیریت سود با دستکاری این اقلام توسط مدیریت امکان پذیر نباشد.
1-5- چارچوب نظری تحقیق
در این پژوهش مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق
بهادار تهران مورد ارزیابی قرار می گیرد.
محور مباحث این پژوهش دامنه فعالیت های مدیریت سود و فرصت طلبانه یا کارآ بودن آن می باشد. در پژوهش حاضر تلاش می شود تا نوع مدیریت سود اعمال شده توسط مدیران شرکت ها بررسی شود. فلسفه مدیریت سود، بهره گیری از انعطاف روش استاندارد و اصول پذیرفته شده حسابداری می باشد. البته تفسیرهای گوناگونی که می توان از روش های اجرایی یک استاندارد حسابداری برداشت کرد، از دیگر دلایل وجود مدیریت سود می باشد. این انعطاف پذیری دلیل اصلی تنوع موجود در روش های حسابداری است. در زمانی که تفسیر یک استاندارد بسیار انعطاف پذیر است، یکپارچگی داده های ارائه شده در صورت‏های مالی کمتر می شود. این پژوهش با بررسی ابعاد مختلف مدیریت سود به ارتقای سطح دانش بازار سرمایه کمک خواهد کرد. پژوهش های متعددی در زمینه مدیریت سود انجام شده است که چارچوب نظری تحقیق برگرفته از این پژوهش ها می باشد. سیاست تقسیم سود یکی از تصمیمات مهم مالی شرکت‏ها بوده و نظریات فراوانی در این زمینه وجود دارد. با توجه به شواهد موجود سیاست های تقسیم سود هنوز به عنوان یک معما در امور مالی شرکت ها مطرح می گردد (بلک ، 1976: 11). بریلی و مایرز (1991) یکی از ده مسأله حل نشده در امور مالی شرکت ها را سیاست های تقسیم سود دانسته که با وجود نرخ مالیات و هزینه‌های معاملاتی پرداخت سود توسط شرکت ها قابل توجیه نیست. سیاست تقسیم سود عامل مهمی در تصمیم گیری سهامداران بالقوه و فعلی می باشد و سرمایه گذاران می خواهند بدانند که میزان سود پرداخت شده به آنها چه نسبتی با نتیجه حاصل شده از فعالیت شرکت داشته است، آیا عدم توزیع سود به علت وضع نامساعد مالی شرکت است و یا اینکه سود تحصیل شده در جهت بهبود وضع بنیه مالی شرکت به کار گرفته شده است که باعث سوددهی بهتر در آینده می شود لذا هر شرکت باید سیاست تقسیم سود مشخص داشته باشد. بدیهی است که داشتن سیاست مشخص باعث خواهد شد که ارزش سهام آن شرکت افزایش یابد. این سیاست باید بیانگر نیازهای شرکت و سهامداران آن باشد (رهنمای رودپشتی و دیگران ، 1385: 276). به منظور آشنایی بیشتر با ادبیات موضوع، بیان دیدگاه های مختلف و مرور و بررسی یافته های تحقیقات پیشین، در فصل دوم پژوهش به تشریح و بررسی آنها خواهیم پرداخت.

1-6- فرضیه های تحقیق
تحقیق حاضر بر مبنای پژوهش های مشابه خارج از کشور و با توجه به مدل تعدیل شده جونز (دچو
و همکاران، 1995) و مدل تعدیل شده لینتنر (1956) در بازار نوظهور بورس ایران انجام شده است و انتظار می‏رود که رفتار مدیران را در نحوه مدیریت سود شرکت ها و نحوه تقسیم سود آن ها توجیه نموده و برای سرمایه گذاران و سیاست گذاران بورس از جهت رابطه بین دامنه اتکا بر فعالیت‏های مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود مفید باشد. بر این مبنا بر اساس ادبیات تحقیق و پاسخ به سوالات یاد شده، فرضیه‏های تحقیق به صورت زیر بیان می شوند:
فرضیه اول : بین دامنه اتکا به فعالیت های مدیریت سود و نسبت پرداخت سود سهام رابطه معنی‏داری وجود دارد.
فرضیه دوم : بین دامنه اتکا به فعالیت های مدیریت سود و تغییرات سود تقسیمی رابطه معنی‏داری وجود دارد.
1-7- روش تحقیق
تحقیق حاضر، تحقیقی توصیفی است و به لحاظ اینکه نتایج آن برای کلیه ذینفعان، به خصوص سرمایه‏گذاران بالقوه و بالفعل شرکت ها در اخذ تصمیمات مناسب سرمایه گذاری قابل استفاده است از حیث هدف، کاربردی می باشد. اطلاعات مربوط به تحقیق از طریق روش کتابخانه ای با بررسی گزارش‏های مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران گردآوری شده است. به منظور جمع آوری داده های مربوط به متغیر مستقل و وابسته تحقیق، از صورت های مالی مندرج در بانک های اطلاعاتی و سایت اینترنتی سازمان بورس اوراق بهادار تهران استخراج شده است و برای تحلیل آنها از نرم‏افزارهای Excel، Spss و Eviews استفاده شده است.
1-8- قلمرو تحقیق
الف) قلمرو موضوعی تحقیق: شامل بررسی ارتباط بین مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
ب) قلمرو مکانی تحقیق: از آنجا که در این تحقیق برای اندازه گیری متغیرهای مربوط به مدیریت سود و سود سهام از گزارش ها و صورت های مالی موجود در بورس اوراق بهادار تهران استفاده شده است، بنابراین بورس اوراق بهادار تهران به عنوان قلمرو مکانی تحقیق تعیین گردیده است.
ج) قلمرو زمانی: قلمرو زمانی این تحقیق از ابتدای سال 1386 تا انتهای سال 1390 می باشد.
1-9- جامعه آماری و نمونه آماری
جامعه آماری این تحقیق شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد و نمونه آماری پژوهش بر اساس شرایط زیر به روش حذف سیستماتیک انتخاب شده است:
1) تا پایان سال 1386 در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده باشند.
2) پایان سال مالی آن ها 29 اسفند ماه باشد و از سال 86 تا 90 در بورس فعال باشند.
3) اطلاعات مالی مورد نیاز جهت استخراج داده ها در دسترس باشد.
4) شرکت ها طی قلمرو تحقیق، تغییر سال مالی نداشته باشند.
5) جزء بانک ها و سایر موسسات سرمایه گذاری نباشند.
1-10- مدل تحقیق
به منظور آزمون فرضیه ها و تجزیه و تحلیل داده ها از معادلات رگرسیون زیر استفاده می کنیم:
مدل رگرسیون برای آزمون فرضیه اول
DPOt = β0 + β1(DAt) + β2(ROEt) + β3(SIZE) + β4(LEV) + µt
DPO :پرداخت سود سهام
DA :اقلام تعهدی اختیاری
ROE :درصد بازده حقوق صاحبان سهام
SIZE :اندازه شرکت
LEV :اهرم شرکت
مدل رگرسیون برای آزمون فرضیه دوم
Dti – D(t-1)i = β0 + β1 (Eit – Ei(t-1)) + β2(DAt) + β3(ROEt) + β4(SIZE) + β5(LEV) + µt
در مدل های بالا، ضرایب βمثبت (منفی) و معنادار به ترتیب بیان می کنند که با افزایش میزان مدیریت سود، سود سهام پرداختی، بازده حقوق صاحبان سهام، اندازه شرکت و اهرم مالی از سوی شرکت افزایش (کاهش) می یابد. همچنین ضرایب مربوط به معناداری سود خالص شرکت نیز نشان می دهد که با افزایش فعالیت های مدیریت سود، تغییرات سود تقسیمی که نشانه پایداری پرداخت سود سهام سالانه شرکت است افزایش یا کاهش می یابد.
1-11- متغیرهای تحقیق
متغیر مستقل: در این تحقیق از مدیریت سود به عنوان متغیر مستقل استفاده می شود و به منظور محاسبه اقلام تعهدی اختیاری که شاخصی از مدیریت سود می باشد از مدل تعدیل شده جونز (1995) استفاده خواهد شد.
متغیر وابسته: سیاست های تقسیم سود در این پژوهش به عنوان متغیر وابسته به کار می رود و جهت محاسبه پرداخت سود سهام از نسبت سود تقسیمی به سود خالص و برای سنجش تغییرات سود تقسیمی از مدل کاملا تعدیل شده لینتنر (1956) استفاده شده است.
متغیرهای کنترل:
ROE: درصد بازده حقوق صاحبان سهام، که برابر است با سود خالص شرکت تقسیم بر میانگین حقوق صاحبان سهام
SIZE: اندازه شرکت، برابر است با لگاریتم طبیعی مجموع دارایی ها
LEV: اهرم شرکت، برابر است با کل بدهی تقسیم بر کل دارایی
باید یادآور شد که تحقیقات قبلی، چند عامل که بر سود تقسیمی شرکت اثر می گذارند را شناسایی کرده اند. برای نمونه پورحیدری و قاسمیان سقی (1389) در ایران، دریافتند که اهرم و اندازه شرکت، نقش قابل توجهی در تغییرات سود تقسیمی دارند. فاما و فرنچ (2001) و گرولن و همکاران (2002) نیز اثر اندازه و اهرم (بدهی) شرکت را بررسی نمودند و نتیجه گرفتند که شرکت های دارای دارایی ها و فرصت‏های رشد کمتر، تمایل کمتری به پرداخت سود سهام دارند. همچنین شرکت های دارای نسبت بدهی کمتر، انگیزه بیشتری برای پرداخت سود سهام دارند. در نتیجه ما نیز در تحقیق حاضر سه متغیر بازده حقوق صاحبان سهام، اندازه و اهرم شرکت به عنوان متغیرهای کنترلی در مدل های تحقیق گنجانده شده‏اند.

1-12- تعریف واژه ها و اصطلاحات
مدیریت سود: دی جورج (1999) مدیریت سود را نوعی دستکاری مصنوعی سود توسط مدیریت، جهت حصول به سطح مورد انتظار سود برای بعضی از تصمیم های خاص، مثل پیش بینی تحلیل گران و یا برآورد روند سودهای قبلی برای پیش بینی سودهای آتی تعریف کرده است. در این پژوهش منظور از مدیریت سود، مدیریت سود شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده که از طریق مدل تعدیل شده جونز (1995) محاسبه شده است.
مدیریت سود فرصت طلبانه (سودجویانه): یعنی مدیریت، سود را به صورت فرصت طلبانه دستکاری و گزارش می کند تا بیشترین منافع را برای خودش کسب کند (ورونیکا وهارتایودم ، 2008: 2).
مدیریت سود کارآ (سودمند): یعنی مدیریت، سود را با اطلاعات محرمانه و خصوصی که دارد، اصلاح و گزارش می کند تا بیشترین منافع را برای سهامداران داشته باشد. (ورونیکا وهارتایودم، 2008: 2).
اقلام تعهدی: تفاوت بین رقم عایدات سودخالص و جریان های نقدی حاصل از عملیات است. (جهانزیب و همکاران، 2012: 86).
اقلام تعهدی اختیاری: اقلام تعهدی قابل تفکیک به دو جزء اختیاری و غیر اختیاری است. اقلام تعهدی اختیاری قابل اعمال نظر توسط مدیریت هستند. بنابراین جزء اختیاری اقلام تعهدی به عنوان شاخصی در جهت کشف مدیریت سود در واحدهای اقتصادی استفاده می شود (دچو و همکاران ، 1995: 36).
اقلام تعهدی غیراختیاری: این اقلام در طول زمان ثابت هستند و مدیریت در این نوع اقلام هیچ‏گونه دخالتی ندارد و انجام فعالیت های عملیاتی واحد تجاری تعیین کننده این اقلام می باشد. این نوع اقلام به واسطه مقررات سازمان ها و دیگر عوامل خارجی محدود هستند (حسینی ، 1385: 6).
سود تقسیمی: سودی است که در مجمع عمومی سالیانه شرکت از طرف سهامداران جهت تقسیم، پیشنهاد می گردد. در نهایت می توان گفت، مبلغ سود دریافت شده از شرکت می باشد. لازم به یاد آوری است که ممکن است نسبت به مقدار سود تحقق یافته در پایان سال کمتر و یا حتی بیشتر باشد. طبق قانون تجارت ایران، شرکت ها در صورت وجود منافع مکلف به پرداخت حداقل 10 درصد از سودخالص هرسال، بین
سهامداران خود می باشند.
تغییرات سود تقسیمی: تغییرات سود تقسیمی از تفاضل سود تقسیمی سال جاری (t) و سال قبل (t-1) به دست می آید.
بازده حقوق صاحبان سهام :عبارت است از سود (پس از مالیات) تقسیم بر حقوق صاحبان سهام (وکیلی فرد ، 1389: 86).
اندازه شرکت: برای کنترل ویژگی های متفاوت شرکت های نمونه آماری در تحقیقات مالی، از یک متغیر کنترلی استفاده می شود. محققان معیارهای گوناگونی برای اندازه شرکت ها در نظر گرفته اند. در این تحقیق جهت وارد نمودن اندازه شرکت‏ها در الگوی آزمون فرضیات از لگاریتم ارزش دفتری کل دارایی ها استفاده شده است (ایزدی نیا و رسائیان ، 1388: 33).اهرم مالی: نسبت بدهی ها به دارایی ها بعنوان معیاری برای تعیین ساختار سرمایه در شرکت ها استفاده می‏شود. این معیار که به آن اهرم مالی گفته می شود، شاخصی برای ریسکمالی شرکت و توانایی پرداخت بدهی ها نیز محسوب می شود (ایزدی نیا و رسائیان ، 1388: 33).
1-13- ساختار کلی تحقیق
فصل اول: در این فصل مساله و پرسش های مورد نظر تحقیق بیان شد و ضمن بیان اهمیت و ضرورت پرداختن به این موضوع، اهداف تحقیق تشریح گردید. سپس متغیرها و فرضیه های تحقیق ارائه گردید و شرح خلاصه ای از روش اجرای این تحقیق و تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی ارائه شد.
فصل دوم: در این فصل با نگاهی فشرده به مبانی نظری پشتوانه انجام این تحقیق و با اشاره به تحقیقات تجربی پیرامون این موضوع و متغیرهای مورد استفاده در آن تحقیقات، پشتوانه نظری تحقیق حاضر تقویت خواهد شد.
فصل سوم: در این فصل روش اجرای تحقیق به تفصیل بیان می شود. فرضیه های تحقیق، تعریف عملیاتی متغیرها، جامعه آماری، روش پردازش داده ها، مدل مورد استفاده و روش تجزیه و تحلیل داده ها تشریح می ‏‏گردد.
فصل چهارم: در این فصل، یافته ها و اطلاعات تجزیه و تحلیل می گردند، مدل های رگرسیون مورد بررسی قرار می گیرند و نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها ارائه می گردد.
فصل پنجم: در این فصل نتایج و یافته های تحقیق بیان شده و پس از نتیجه‏گیری، محدودیت‏های احتمالی در تعمیم نتایج و پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی ارائه می گردد.
1-14- خلاصه فصل
در این فصل مساله و پرسش های مورد نظر تحقیق بیان شد و ضمن بیان اهمیت و ضرورت پرداختن به این موضوع، اهداف تحقیق تشریح گردید. سپس متغیرها و فرضیه های تحقیق ارائه گردید و شرح خلاصه ای از روش اجرای این تحقیق و تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی ارائه شد.

فصل دوم
مروری بر ادبیات تحقیق

2-1- مقدمه
اختیار عمل مدیران در استفاده از اصول تحقق و تطابق، برآورد و پیش بینی و همچنین اعمال روش‏هایی نظیر تغییر روش ارزیابی موجودی کالا، استهلاک سرقفلی، هزینه جاری یا سرمایه ای تلقی کردن هزینه های تحقیق و توسعه و تعیین هزینه مطالبات مشکوک الوصول از جمله مواردی هستند که مدیران می‏توانند از طریق اعمال آنها سود را تغییر دهند. از یک طرف به دلیل آگاهی بیشتر مدیران از وضعیت شرکت، انتظار می رود به گونه ای اطلاعات تهیه و ارائه شود که وضعیت شرکت را به بهترین نحو منعکس کند. از طرف دیگر بنابه دلایلی نظیر ابقاء در شرکت، دریافت پاداش و غیره، مدیریت واحد انتفاعی خواسته یا ناخواسته ممکن است با دستکاری سود، وضعیت شرکت را مطلوب جلوه دهد. تحت چنین شرایطی سود واقعی با سود گزارش شده در صورت های مالی مغایرت داشته و رویدادی تحت عنوان مدیریت سود رخ داده است. از سویی دیگر دنیای تجاری و حرفه ای امروز دستخوش تغییر و تحولات سیاسی گردیده و انقلاب اطلاعات تأثیر بسزایی در نحوه کار داشته است.
هر تحقیق علمی نیاز به مطالعه کارهای پیشینیان و بررسی نتایج و دستاوردهای آنان و مبانی تئوریک در مورد موضوع مربوطه دارد که در روش تحقیق به این مرحله بررسی ادبیات تحقیق می‏گویند. این فصل به بررسی ادبیات و پیشینه تحقیقات انجام شده می پردازد که شامل دو بخش می باشد. بخش اول مربوط به ادبیات موضوع است که به تفصیل اطلاعاتی درباره تعریف، انواع، انگیزه ها، روش ها یا ابزارها و مطالبی دیگر در ارتباط با مدیریت سود و همچنین تعریف، مبانی، اهداف، طبقه بندی و سایر موارد مرتبط با سیاست تقسیم سود ارائه می شود. بخش دوم مربوط به پیشینه تحقیق می باشد. در این پایان نامه تلاش شده تا کلیه پایان نامه ها و تحقیقات داخلی در زمینه مدیریت سود و سیاست تقسیم سود به طور دقیق مورد مطالعه قرار گیرد که قطعاً در غنای پایان نامه بی تاثیر نخواهد بود. لذا به طور کلی در این فصل ابتدا مجموعه ای از اصول و مبانی تئوریک مدیریت سود و سیاست تقسیم سود که با استفاده از کتب و مقالات فارسی و انگلیسی تهیه شده اند ارائه می گردد، سپس چکیده‏ای از تحقیقات و پایان نامه های انجام شده در این مورد ذکر می شود.
2-2- بخش اول: مدیریت سود
2-2-1- مفاهیم مختلف سودقبل از پرداختن به مدیریت سود لازم است در ارتباط با سود، اهداف گزارشگری آن، استفاده سود برای استفاده کنندگان پیش بینی سود و فواید آن برای سرمایه گذاران مطالبی ارایه شود تا اهمیت آن برای خوانندگان مشخص شود.
2-2-1-1- سود
در ابتدای پیدایش انسان منفعت گرایی در ذات وی بوده است. با پیدایش علم اقتصاد و در کنار آن حسابداری مفهوم منفعت گرایی جای خود را پیدا کرده است، به طوری که حسابداری دو طرفه با نظریه مالکیت شروع شد. بعدها نظریه تئوری تفکیک شخصیت مطرح گردید. در این تئوری، شخصیت واحد تجاری جدای از شخصیت صاحبان آن بوده و هدف مؤسسه ایجاد سود حسابداری برای سهامداران و بستانکاران بوده است و به دنبال آن تئوری های بنگاه، حقوق باقی مانده و وجوه مطرح شدند، که هر کدام تقسیم جدیدتری از اطلاعات حسابداری به خصوص سود را ارائه می دهند. در تئوری وجوه، سود حسابداری معنی و مفهومی ندارد، در تئوری بنگاه واحد تجاری یک بنگاه اجتماعی به حساب می آید که برای عموم منافع ایجاد می‏کند و منافع آن سود حسابداری نیست بلکه ارزش افزوده است. امروزه اقتصاددانان می گویند سود تنها انگیزه تاسیس بنگاه ها نیست بلکه معتقدند که بنگاه ها با اهداف رفاهی، اجتماعی و اقتصادی هم ممکن است ایجاد شوند. البته در کنار نظریه اقتصاددانان این نظریه وجود دارد که اکثر واحدهای تجاری برای سودآوری تاسیس می شوند (قربانی، 1389: 12).
2-2-1-2- اهداف گزارشگری سود
شرکت ها بایستی در پایان هر دوره فعالیت صورت های مالی اساسی تهیه نمایند. یکی از این صورت‏های مالی صورت سود و زیان است که آخرین رقم آن سود خالص واحد تجاری است. در واقع سود از جمله برترین شاخص های اندازه گیری فعالیت های واحد اقتصادی است (ثقفی و آقایی ، 1373: 5). با توجه به اهمیت و کاربردهای مختلف سود اهداف گزارشگری سود شامل موارد زیر است:
سود به عنوان مبنایی برای محاسبه مالیات و توزیع مجدد ثروت بین افراد است.
سود به عنوان راهنمایی مورد تصور است که بر اساس آن سیاست های مربوط به سود تقسیمی و نگهداری سود تدوین می شود.
سود را به عنوان شاخصی از بیشترین مبلغی می دانند که می تواند به صورت سود تقسیمی توزیع یا در شرکت سرمایه گذاری مجدد شود.
سود به عنوان راهنمایی برای سرمایه گذاری و تصمیم گیری مورد توجه قرار می گیرد.
معمولاً چنین فرض می شود که سرمایه گذاران می کوشند بازده مبلغی را که سرمایه گذاری می‏کنند به حداکثر برسانند. در واقع سرمایه گذاران به دنبال سهام شرکت هایی هستند که از توان سودآوری بالایی برخوردارند و حاضرند سهام این شرکت‏ها را به قیمت بالاتری خریداری کنند (هشی و دیگران ، 1388: 37). البته با توجه به درجه قابل قبولی از ریسک، سود به عنوان یک ابزار یا وسیله پیش بینی کننده به حساب می آید که افراد را در امر پیش بینی سودها و رویدادهای اقتصادی آینده یاری می دهد. سود معیاری است که از مباشرت مدیریت بر منابع شرکت و کارایی در به انجام رساندن امور شرکت است، به طوری که هیات استانداردهای حسابداری مالی این موضوع را بدین صورت ارائه کرده است:
“یکی از هدف های صورت‏های مالی این است که در مورد قضاوت درباره توانایی مدیریت از نظر استفاده بهینه یا اثر بخشی از منابع شرکت و جهت دادن به عملکرد در راستای دستیابی به هدف اولیه شرکت که با گذشت زمان بالاترین مقدار نقد به مالکان بازگرداند، اطلاعاتی مفید ارائه نماید”. گزارشگری
سود می تواند به عنوان ابزاری باشد تا مدیریت بر اساس آن در مورد آینده برنامه ریزی نماید.
2-2-1-3- پیش بینی سود و استفاده کنندگان سود
پیش بینی عنصر کلیدی در تصمیمات اقتصادی است. سرمایه گذاران، اعتباردهندگان، مدیریت و سایر اشخاص در تصمیم گیری های اقتصادی خود متکی به پیش بینی ها و انتظارات هستند. برای مثال یک سرمایه گذار در تصمیماتی همچون خرید، فروش یا نگهداری سهام، مایل است از زمان و میزان سودهای تقسیمی و ریسکآنها مطلع باشد. برای آگاهی از این گونه خصوصیات سودهای تقسیمی آتی که از قبل و با دقت کامل میسر نیست، به ناچار باید به پیش بینی روی آورد. اعتباردهندگان نیز به سود آتی شرکت علاقه‏مند هستند. هر قدر میزان سود پیش بینی شده شرکت بیشتر باشد، احتمال بیشتری وجود دارد که اعتباردهندگان اصل و بهره اعتبار اعطایی را در سررسیدهای مقرر دریافت دارند. مهمترین منبع اطلاعاتی سرمایه گذاران، اعتباردهندگان و سایر استفاده کنندگان از اطلاعات شرکت ها پیش بینی های سود ارائه شده توسط شرکت ها در فواصل زمانی معین است. البته برای اعتباردهندگان این امکان وجود دارد که برای بررسی اعتبار شرکت ها و یا طبق قراردادهایی که با شرکت منعقد می کنند، اطلاعات خاصی را از شرکت بگیرند. ولی مهمترین منبع اطلاعاتی سرمایه گذاران، اعتبار دهندگان و سایر استفاده کنندگان از اطلاعات شرکت ها (در بورس اوراق بهادار) پیش بینی های سود ارائه شده توسط مدیریت شرکت ها در فواصل زمانی معین است. پیش بینی سود باید اطلاعاتی فراهم کند که منطقی و به موقع باشد تا بتواند نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان را به نحو مناسبی بر طرف نماید. انجمن های حرفه ای حسابداری در برخی از کشورها در جستجوی یافتن مبانی رضایت بخش برای تهیه و ارائه پیش بینی های مالی هستند. در سال 1972 در تحقیقی که توسط انجمن حسابداران خبره کانادا انجام شد، اسکینر هدف حسابداری را انتقال اطلاعات مربوط با توجه به نیازهای استفاده کنندگان بیان کرد. در سال 1973 نیز یک گروه تحقیقاتی از انجمن حسابداران رسمی امریکا به سرپرستی رابرت ام تروبلاد اظهار داشتند که هدف اصلی صورتهای مالی ارائه اطلاعات مفید برای اتخاذ تصمیمات اقتصادی است. در سال 1975 کمیته نظارت بر استانداردهای حسابداری انگلیس بیان داشت: به عنوان یک دیدگاه اساسی گزارش های ارائه شده از سوی شرکت ها باید تا حد امکان نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان را برآورد سازد. در همه این بیانیه ها اهداف گزارشگری مالی شامل ارکان معینی است. همگی آنها گزارش اطلاعات را مورد بحث قرار داده و بر ارائه اطلاعات سودمند و مربوط تاکید دارند تا در جهت تخصیص کارا و استفاده اثر بخش از منابع، اتخاذ تصمیمات و قضاوت در مورد عملکرد مدیریت مفید واقع شوند. این گروه از تحقیقات همچنین به طور غیر مستقیم به استفاده کنندگان اطلاعات اشاره می کنند. البته نظر هر یک از گروه های استفاده کننده با توجه به نیازهای اطلاعاتی آنها نسبت به مسئله پیش بینی سود می تواند متفاوت باشد. این استفاده کنندگان در یکی از سه گروه ذیل قرار می گیرند:
گروه استفاده کنندگان دارای امتیاز، از قبیل اداره مالیاتی، سازمان های نظارت و بازرسی، دولت، بانک ها
گروه سهامداران، اعم از سهامداران گذشته، حال، آینده و مشاوران آنها
گروه ذینفعان ویژه مثل رقبا، اعتباردهندگان و سایر ذی نفعان اقتصادی که تحت تاثیر افشای اطلاعات قرار دارند (قربانی ، 1389: 12).

2-2-1-4- فواید سود برای سرمایه گذاران
ارزیابی برای سرمایه گذاران انگیزه اصلی برای پژوهش های حسابداری است. بهبودهای اخیر در نظریه سرمایه، دلایلی برای انتخاب رفتار قیمت اوراق بهادار به عنوان آزمونی تجربی از مفید بودن سود را فراهم نموده است. تاکید بر فواید سود از اواخر دهه 1960 محسوس است، زیرا مساله ارتباط و فواید اطلاعات مالی و انتخاب رویه های حسابداری مطلوب در راس دستور کار تحقیقات حسابداری بود. واضح است که توانایی استنباط ما در مورد مفید بودن اطلاعات مالی به شواهد بازار سرمایه محدود است. ارزیابی مفید بودن اجتماعی هر گونه عمل قانونی یا عمومی نتایج پیچیده ای دارد که ساده تر از مقررات افشای مالی نیست. هر چند که این مشکلات اقتصاددانان و سایر متخصصین علوم اجتماعی را از درگیر کردن خود در ارزیابی مؤثر بودن، مربوط بودن و مفید بودن رویه های اجتماعی باز می دارد، ولی ارزیابی مفید بودن سود که محصول اولیه مقررات افشای مالی است، به طور آشکار اهمیت قابل توجهی دارد. مفید بودن سود، اهمیت زیادی برای کاربران اطلاعات مالی نظیر محققان حسابداری، قانون گذاران و خط مشی گذاران دارد. سود گزارش شده در صورت های مالی اولین قلم اطلاعاتی فراهم شده در این صورت ها است. بیور می‏گوید: “محتوای اطلاعاتی سود مربوط ترین مساله حرفه حسابداری است، زیرا نتایج آن مستقیماً مطلوبیت فعالیت حسابداری را منعکس می نماید”. نظریه های اقتصادی نقش اصلی سود شرکت را کمک به تخصیص منابع در بازار سرمایه میدانند.
از سویی دیگر، وجود برخی از شرایط در محیط گزارشگری مالی، امکان ارزیابی مستقیم کیفیت اطلاعات به وسیله استفاده کنندگان را دشوارتر می سازد که از آن جمله می توان به تضاد منافع، پیامدهای اقتصادی با اهمیت، پیچیدگی اطلاعات و عدم دسترسی مستقیم به اطلاعات اشاره کرد (نیکخواه آزاد و دیگران ، 1378: 15). در این میان مدیران می توانند از دانش خود درباره فعالیت های تجاری برای بهبود اثر بخشی صورت های مالی به عنوان ابزاری برای انتقال اطلاعات به سرمایه گذاران و اعتباردهندگان استفاده کنند. با این حال چنانچه مدیران برای گمراه کردن استفاده کنندگان صورت های مالی (درون و برون سازمانی) از طریق اعمال اختیارات خود در زمینه گزینش های حسابداری اختیاراتی داشته باشند، ممکن است نتیجه عکس حاصل شود که در این صورت رویدادی تحت عنوان مدیریت سود رخ می دهد. امروزه مدیریت سود یکی از موضوعات بحث انگیز و جذاب در پژوهش های حسابداری به شمار می رود، که در ادامه به معرفی مدیریت سود می پردازیم.
2-2-2- مفاهیم مدیریت سود
فلسفه مدیریت سود، بهره گیری از انعطاف روش استاندارد و اصول پذیرفته شده حسابداری می باشد. البته تفسیرهای گوناگونی که می توان از روش های اجرایی یک استاندارد حسابداری برداشت کرد، از دیگر دلایل وجود مدیریت سود می باشد. این انعطاف پذیری دلیل اصلی تنوع موجود در روش های حسابداری است. در زمانی که تفسیر یک استاندارد بسیار انعطاف پذیر است، یکپارچگی داده های ارائه شده در صورت‏های مالی کمتر می شود. اصول تطابق و محافظه کاری نیز می تواند باعث مدیریت سود شود. بنابر گفته گتشو (1986)، شرکت کارباید، سود سه ماهه نخست سال مالی خود را بدون اضافه نمودن به موجودی نقد و تنها با استفاده از روش تعهدی حسابداری استهلاک، معافیت های مالیاتی سرمایه گذاری ها و به حساب دارایی بودن بهره، افزایش داد. مدیران شرکت تأکید کرده اند که این کار برای ارائه صورت های مالی واقعی تر و قابل مقایسه کردن صورت های مالی شرکت، با سایر شرکت های در صنعت مشابه، صورت گرفته است. تحلیل گران مالی و حسابرسان از این پدیده به عنوان «ترفند حسابداری» نام می برند. این در حالی است که تمامی این اقدامات در چارچوب اصول پذیرفته شده حسابداری صورت گرفته است (نوروش و دیگران ، 1384: 168).
مفهوم مدیریت سود از زوایای مختلفی مورد بررسی و پژوهش قرار گرفته است و تعاریف مختلفی از آن ارائه شده است. برای نمونه از نظر گاردون و همکارانش، اگر زمانی مدیران روش خاصی از روش‏های حسابداری را برگزینند و نوسانات سودهای گزارش شده کاهش یابد، نتیجه مدیریت سود است. آنها همچنین متذکر می شوند که مدیران در حدود قدرتشان که ناشی از آزادی عمل در چارچوب اصول و روش‏های پذیرفته شده حسابداری است می توانند روی سود گزارش شده اثر بگذارند (سوگت رویچوهیری ، 2006: 337). به نظر هیلی و والن (1999) مدیریت سود هنگامی رخ می دهد که مدیران از قضاوت های شخصی خود در گزارشگری مالی استفاده کنند و ساختار معاملات را جهت تغییر گزارشگری مالی دست کاری می نمایند. این هدف به قصد گمراه نمودن برخی از صاحبان سود در خصوص عملکرد اقتصادی شرکت با تأثیر بر نتایج قراردادهایی است که انعقاد آنها منوط به دستیابی به سود شخصی می باشد، صورت می گیرد.
جونز و مارشا (2001) تعریف جامعی در خصوص مدیریت سود ارائه نموده اند. به نظر آنها مدیریت سود (دستکاری سود) زمانی اتفاق می افتد که مدیران با استفاده از قضاوت (تشخیص) در گزارشگری مالی و ساختار مبادلات جهت گمراه نمودن بعضی از ذینفعان (شامل سهامداران، اعتباردهنگان، کارکنان، دولت، سرمایه گذاران و غیره) درباره عملکرد اقتصادی شرکت با تحت تأثیر قرار دادن نتایج قراردادی که به ارقام حسابداری گزارش شده وابسته است، در گزارشگری مالی تغییر ایجاد می کنند.
دی (1988) بیان می کند که مدیریت سود معمولاً از استفاده مدیران از مزایای عدم تقارن اطلاعاتی ناشی می شود. وی حداقل دو مسأله مهم را مطرح نموده است. اولاً، برای افزایش پاداش مدیران که توسط سرمایه گذاران تأمین می شود، سود دستکاری می شود و ثانیاً، سرمایه گذاران بالفعل تمایل دارند که بازار برداشت بهتری از ارزش شرکت داشته باشد. بنابراین، انتقال ثروت بالقوه از سرمایه گذاران جدید به سرمایه‏گذاران قدیمی که ایجاد کننده یک تقاضای داخلی برای مدیریت سود هستند، به وجود می آید.
شیپر (1993) مدیریت سود را دخالت عمدی در فرآیند گزارشگری مالی خارجی با قصد به دست آوردن سود، تعریف می کند. به طور کلی می توان گفت که مدیریت سود یعنی اقدامات آگاهانه به عمل آمده توسط مدیریت در خصوص چگونگی گزارش سود جهت رسیدن به اهداف خاص به گونه ای که منطبق با اصول و رویه های حسابداری می باشد. هر چند که این تعریف ها در سطح وسیع مورد پذیرش است، اما کاربرد عملیاتی این تعریف ها، کمی دشوار است، زیرا قصد و نیت مدیریت، شواهد عینی در اختیار نمی‏گذارد. در ادبیات حسابداری ارائه تعریف روشن از مدیریت سود مشکل است، زیرا مرز میان مدیریت سود و تقلب های مالی مشخص نمی باشد. تقلب مالی، حذف یا دستکاری عمدی واقعیات اصلی یا داده های حسابداری است که در کنار سایر داده های موجود، باعث تغییر قضاوت و یا تصمیم گیری استفاده کننده از داده ها خواهد شد. جهت تعیین خط مشی کمیسیون بورس اوراق بهادار در خصوص مدیریت سود، نظریه‏های اخیر کمیسیون بورس اوراق بهادار مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در حالی که بیشتر این منابع به واژه مدیریت سود اشاره داشتند، ولی هیچ کدام از این منابع تعریف روشنی از مدیریت سود ارائه نداده اند. هر چند که لویت (1998) خاطر نشان می سازد که انعطاف پذیری در حسابداری به این حرفه اجازه می‏‏دهد که نوآوری هایی داشته باشد. انحرافاتی چون مدیریت سود، هنگامی رخ می دهد که افراد از این انعطاف‏پذیری سوء استفاده می نمایند و از این انحرافات جهت پوشش نوسان های مالی واقعی استفاده می‏شود. این مهم باعث می شود نتایج واقعی عملکرد مدیریت آشکار نشود (نوروش و دیگران ، 1384: 169-168).
به طور وضوح، مطالعات تئوری نمایندگی بارها تحت طبقه بندی مدیریت سود قرار گرفته، از این‏ رو مدیریت شرکت تلاش دارد تا سود را تحت تأثیر قرار دهد برای:
بیشینه سازی پاداش ها.
اجتناب از نقص شروط بدهی‏های اوراق قرضه که از پرداخت سود سهام جلوگیری می کند.
حداقل نمودن گزارش درآمد برای به حداقل رساندن دخالت دولت اگر مؤسسه قابلیت سیاسی بالائی داشته باشد.

این نوشته در مقالات ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *