(سایت دانلود تحقیق علمی ) - مقاله

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

1-3 پرسش های تحقیق............................................................................................................... 7
1-4 اهداف و ضرورت انجام تحقیق............................................................................................ 7
1-5 فرضیه های تحقیق................................................................................................................ 7
1-6 روش شناسی تحقیق............................................................................................................. 8
1-7 شرح وا‍ژه ها و اصطلاحات به کار رفته در تحقیق.................................................................. 9
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق 11
2-1 مقدمه................................................................................................................................. 12
2-2 نظریه نمایندگی.................................................................................................................. 13
2-3 حاکمیت شرکتی.................................................................................................................. 14
2-4 هیات مدیره.......................................................................................................................... 17
2-5 مدت تصدی هات مدیره...................................................................................................... 19
2-6 عملکرد هیات مدیره........................................................................................................... 21
2-7 ریسک................................................................................................................................ 22
2-7-1 ریسک سیستماتیک......................................................................................................... 23
2-7-2 ریسک فوق العاده............................................................................................................ 24
2-8 بازده.................................................................................................................................... 26
2-8-1 بازده سیستماتیک............................................................................................................. 28
2-8-2 بازده فوق العاده............................................................................................................... 28
2-9پیشینه تحقیق......................................................................................................................... 31
2-9-1 تحقیقات خارجی............................................................................................................. 31
2-9-2 تحقیقات داخلی.............................................................................................................. 34
2-10خلاصه تحقیقات خارجی.................................................................................................... 36
2-11خلاصه تحقیقات داخلی...................................................................................................... 38

متن کامل در سایت امید فایل 

2-12خلاصه فصل....................................................................................................................... 40
فصل سوم :روش شناسی تحقیق 41
3-1 مقدمه.................................................................................................................................. 42
3-2 روش شناسی تحقیق............................................................................................................. 42
3-2-1 قلمرو مکانی تحقیق......................................................................................................... 43
3-2-2 قلمرو زمانی تحقیق.......................................................................................................... 43
3-2-3 قلمرو موضوعی تحقیق..................................................................................................... 44
3-2-4 جامعه ،نمونه آماری و روش نمونه گیری.......................................................................... 44
3-2-5 شیوه گردآوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات...................................................................... 48
3-3 معرفی متغییرهای تحقیق و نحوه محاسبه آنها......................................................................... 48
3-3-1 نحوه اندازه گیری متغییر وابسته........................................................................................ 50
3-3-2 نحوه اندازه گیری متغییرهای مستقل................................................................................. 50
3-3-3 نحوه اندازه گیری متغیرهای کنترل................................................................................... 52
3-4 فرضیه ها و الگوی تحقیق..................................................................................................... 53
3-5 استدلال فرضیات تحقیق....................................................................................................... 55
3-6 روش های آماری................................................................................................................ 55
3-7 خلاصه فصل........................................................................................................................ 57
فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها................................................................................... 58
4-1 مقدمه.................................................................................................................................. 59
4-2 داده ها و آمار توصیفی......................................................................................................... 59
4-3 آزمون نرمال بودن ت.زیع متغییر وابسته تحقیق...................................................................... 62
4-4 بررسی همبستگی بین متغییرهای اصلی تحقیق....................................................................... 64
4-5 آمار استنباطی....................................................................................................................... 65
4-6 آزمون فرضیه ها................................................................................................................... 65
4-7 خلاصه فصل........................................................................................................................ 70
فصل پنجم:نتیجه گیری و پیشنهادات تحقیق 72
5-1 مقدمه.................................................................................................................................. 73
5-2 خلاصه پژوهش.................................................................................................................... 73
5-3 جمع بندی و تفسیر نتایج....................................................................................................... 76
5-4 محدودیت تحقیق................................................................................................................. 77
5-5 پیشنهادات برخواسته از تحقیق.............................................................................................. 77
5-5-1 پیشنهادات کاربردی......................................................................................................... 77
5-5-2 پیشنهاداتی برای آتی....................................................................................................... 78
منابع فارسی................................................................................................................................. 79
منابع لاتین................................................................................................................................... 82
پیوست ها.................................................................................................................................... 85

چکیده
در این تحقیق به بررسی ریسک و بازده ( سیستماتیک و فوق العاده) سهام بر مدت تصدی هیات مدیره شرکتها پرداخته می شود. یکی از عناصرساختار حاکمیت شرکتی ، هیأت مدیره است. سهامداران برای ارزیابی عملکرد مدیران از دو مولفه ریسک و بازده استفاده می کنند بنابراین عملکرد سازمان و ریسک متواتراز آن بر تصمیمات سهامدار در خصوص مدت تصدی هیات مدیره شرکت ها در جهت رسیدن به بیشترین بازده اهمیت دارد.در این تحقیق نمونه ای مشتمل بر 125 شرکت در قالب 15صنعت در طی دوره مالی 6 ساله از سال مالی 1386 تا 1391 با توجه به در نظر گرفتن شرایط یکسان برای کلیه شرکت های عضو بورس اوراق بهادار تهران و همچنین برای آزمون فرضیه ها از الگوی رگرسیونی چند متغییره به روش اثرات ثابت و اثرات تصادفی با رویکرد داده های ترکیبی استفاده شده است.نتایج حاکی از این است که بین ریسک سیستماتیک و مدت تصدی هیات مدیره رابطه مستقیم و معنادار و بین بازده سیستماتیک و مدت تصدی هیات مدیره رابطه معکوس و معناداری وجود دارد،در حالیکه بین ریسک و بازده فوق العاده و مدت تصدی هیات مدیره رابطه معناداری وجود ندارد.
کلید واژه : ریسک فوق العاده ، بازده فوق العاده، مدت تصدی هیات مدیره .
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1مقدمه
ریسک و بازده به عنوان دو مولفه با اهمیت در محیط سرمایه گذاری همواره در تمامی تصمیمات مالی مورد توجه قرار می گیرد و مبادله این دو مولفه ترکیب های گوناگون سرمایه گذاری را عرضه می نماید . از سویی،سرمایه گذاران به دنبال کسب بیشترین عایدی ازسرمایه گذاری هستند و از طرف دیگر، با شرایط عدم اطمینان حاکم بر بازارهای مالی مواجه می باشند که، دستیابی به عواید سرمایه گذاری را با عدم اطمینان مواجه می سازد . بنابراین، تمامی تصمیمات سرمایه گذاری براساس روابط میان ریسک و بازده صورت می گیرد .در دنیای پر رقابت و توام با عدم قطعیت امروز، رفتار مدیران و به تبع آن عملکرد کنترلی هیات مدیره در مقابل ریسک یکی از عوامل موفقیت در اتخاذ تصمیمات به شمار می آید.
تشکیل شرکت با مسئولیت محدود و گشودن مالکیت شرکت برای عموم ،بر روش اداره شرکت ها تاثیر قابل ملاحظه ای گذاشت.سیستم بازار به گونه ای سازماندهی گردید که مالکان شرکت ها ،اداره شرکت را به مدیران شرکت تفویض کنند. به بیان جنسن و مکلینگ(1976) جدایی مالکیت از مدیریت در شرکت های بزرگ،منجر به پیدایش تئوری نمایندگی شد. این تئوری مربوط به موردی است که یک نفر (مالک ) مسئولیت تصمیم گیری در خصوص توزیع منابع مالی و اقتصادی و یا انجام خدمتی را طی قرارداد مشخصی به شخصی دیگر )کارگزار( واگذار می نماید(مرادی و سعیدی ، 1391).
شکل گیری رابطه نمایندگی ، همراه با منافع متضادی است که در نتیجه جدایی مالکیت از مدیریت ، هدفهای متفاوت و عدم تقارن اطلاعاتی بین مدیران و سهامداران رخ می دهد(دی ،2008 ) . برای حصول اطمینان از ایفای مسئولیت پاسخ گویی بنگاه های اقتصادی در مقابل عموم و افراد ذینفع باید نظارت و مراقبت کافی به عمل آید.اعمال نظارت و مراقبت در این زمینه مستلزم وجود ساز و کارهای مناسبی است .از جمله این سازو کارها،طراحی و اجرای حاکمیت شرکتی مناسب در شرکت ها و بنگاه های اقتصادی است. حاکمیت شرکتی مجموعه مکانیزم های کنترلی داخلی و خارجی شرکت است که تعیین می کند شرکت ها چگونه و توسط چه کسانی اداره می شود.نظام حاکمیت شرکتی که با حفظ تعادل میان اهداف اجتماعی و اقتصادی و اهداف فردی و جمعی سرو کار دارد،موجب ترغیب استفاده کارامد از منابع می شود.توجه به حاکمیت شرکتی کارا و افزایش کارایی در قرارداد های فی مابین ذینفعان به منظور تقویت فرهنگ پاسخ گویی شرکت ها و ارتقای شفافیت اطلاعات در شرکت ها و واحدهای اقتصادی که تمام یا بخشی از سرمایه آنها از طریق مردم تامین شده است منجر به تخصیص کارای منابع و در نهایت رشد اقتصادی می گردد.
حاکمیت شرکتی شامل فرآیندهایی برای راهبری تلاش های شرکت در راستای ایجاد ارزش برای سهامداران است و به عنوان ساز و کاری در جهت حمایت ازمنافع گروهی و فردی تمام مدعیان و ذینفعان شرکت محسوب می شود )حسن و بوت، 2009). اساسی ترین و مهمترین مکانیزم حاکمیت شرکتی ، هیأت مدیره است. که در ادبیات حاکمیت شرکتی و در کشورهای توسعه یافته و نوظهور بسیار به آن پرداخته شده و مورد توجه بوده است (قالیباف و رضایی ،1386) .پس در این میان ،جایگاه هیات مدیره شرکت به عنوان نهاد هدایت کننده ای که نقش مراقبت و نظارت بر روند تصمیم گیری ها به منظور حفظ منافع مالکیتی سهامداران را بر عهده دارد، بیش از پیش اهمیت می یابد.
1-2 بیان مسئله
بازدهی سهام شرکت ها متاثر از عوامل متعدد داخلی یا عوامل اقتصادی ،روانی ،سیاسی و.. میباشد.این عوامل را میتوان به عوامل خرد و کلان تقسیم بندی نمود.بر طبق مدل ویلیام شارپ بازده سهام تحت تاثیر عوامل خرد و کلان قرار میگیرد(دارابی و علی فرحی ،1389). منظور از عوامل خرد مسائل مربوط به درون شرکت ها است که عموما در کنترل مدیران شرکت ها قرار دارد.در سطح کلان ،عوامل اقتصادی ،سیاسی و اجتماعی و فرهنگی که در کنترل مدیریت نیست ، بازده سهام شرکت ها را تحت تاثیر قرار می دهد.این عوامل خرد و کلان منجر به ایجاد نوسانات در بازده میگردند که محیط بازار را با عدم اطمینان نسبت به کسب بازده ها همراه می سازند که ریسک نام دارند. بنابراین از عوامل مؤثر در انتخاب سرمایه گذاری ها و تصمیمات مالی بنگاه های اقتصادی ، توجه سرمایه گذاران به ریسک و بازده سرمایه گذاری است. آنان می کوشند منابع مالی خود را در جایی سرمایه گذاری نمایند که بیشترین بازده و کمترین ریسک را داشته باشد . بنابراین،شرکت ها باید در کنار تمرکز بر سود، بر ریسک به عنوان عامل محدود کننده حداکثر شدن بازده نیز مدیریت نمایند.
بنابراین ریسک و بازده دو سوی یک محور هستند که جهت دستیابی به بهترین عملکرد سازمان از سوی نمایندگان سهامداران هدایت می شوند.
طبق نظریه نمایندگی ، هزینه های نمایندگی به دنبال جدایی مالکیت ومدیریت شرکت ایجاد شده است. در واقع، سهامداران اداره امور شرکت را به مدیریت واگذار میکنند و اگر مدیریت برخلاف هدف اصلی شرکت، یعنی حداکثر کردن ثروت سهامداران، تصمیم گیری و عمل کند، سهامداران متحمل هزینه های نمایندگی خواهند شد.این در حالی است که شرکتها با هدف حداکثرسازی ثروت سهامداران، تأسیس می شوند.به عقیده جنسن (1986) ، مدیر به دنبال تأمین منافع شخصی خود میباشد. از این رو، اتلاف منابع سازمانی را به دنبال دارد و در نتیجه، منجر به هزینه های نمایندگی میشود. از آنجایی که ، نگرش مدیران و مالکان همسو نبوده ، بین این گروه ها تضاد منافع بوجود می آید .طبق این نظریه ، به منظور کاهش تعارضات نمایندگی ، باید روش های کنترلی مناسبی در سازمان ایجاد گردد .
حاکمیت شرکتی(نظام راهبری)از عوامل اصلی بهبود کارایی اقتصادی است که دربرگیرنده مجموعه ای از روابط میان مدیریت شرکت، هیات مدیره، سهامداران و سایرگروه های ذینفع است (دارابی و علی فرحی ،1389 ). نظام راهبری بنگاه ساختاری را فراهم می کند که از طریق آن هدفهای بنگاه تنظیم و وسایل دستیابی به هدفها ونظارت بر عملکرد تعیین می شود. این نظام، انگیزه لازم برای تحقق اهداف بنگاه را در مدیریت ایجاد کرده و زمینه نظارت موثر را فراهم می کند. به این ترتیب شرکتها منابع را با اثر بخشی بیشتری به کار می گیرند(حساس یگانه و رئیسی، 1388).یکی از عناصرساختار حاکمیت شرکتی ، هیأت مدیره است. هیات مدیره شرکت ها که همواره در جایگاه نمایندگان صاحبان سهام به عنوان رکن ارتباطی میان آنها و مدیران ایفای نقش کرده و در برابر آنان مسئولیت حساب دهی و پاسخ خواهی دارند ، به عنوان عنصر کلیدی یک سازمان نقش اساسی در عملکرد شرکتها عهده دار می باشند.
بنابراین عملکرد سازمان و ریسک متعاقب از آن بر تصمیمات سهامدار در خصوص مدت تصدی هیات مدیره و مدیران شرکت ها در جهت رسیدن به بیشترین بازده، موضوعی قابل پویش خواهد بود.همچنین در تحقیقات صورت گرفته قبلی توسط جنتر و کاپلان (2006) نتایج حاکی از آن است که مدت تصدی هیات مدیره نسبت به هر دو جنبه عملکرد (سیستماتیک و فوق العاده )حساس می باشد.
عنصر اساسی در تصمیم گیری برای حفظ یا خلع هیات مدیره ،ارزیابی توانایی های نهفته اعضای هیات مدیره با توجه به عملکرد سازمان و ریسک متواتراز آن میباشد. با توجه به عملکرد سازمان تصمیم گیری در مورد مدت تصدی هیات مدیره شدیداً به منابع ریسک بستگی دارد.
ایده اصلی این است که اگر ریسک عملکردعمدتاً ناشی از توانایی های نهفته هیات مدیره باشد، متعاقبا"بازده سهام شرکت نشان دهنده توانایی های هیات مدیره خواهد بود و اگر ریسک بازده سهام شرکت ناشی از عواملی غیر از توانایی های هیات مدیره در زمینه افزایش بازدهی و سهم بازار باشد عواملی همچون تغییر نرخ بهره، نرخ برابری پول ملی ،نرخ تورم ،سیاست های پولی و مالی و شرایط سیاسی و به طور کلی متغییرهای کلان اقتصادی تاثیر گذار میباشند. در نتیجه دو منبع ریسک بدست می آید: ریسک ناشی از عدم اطمینان در مورد سطح توانایی های هیات مدیره که ریسک فوق العاده نامیده می شود و دیگری ریسک ناشی از منابع خارج از اختیار هیات مدیره است که ریسک سیستماتیک است.
وقتی عدم اطمینان در مورد توانایی های هیات مدیره نسبت به منشا ریسک افزایش می یابد عملکرد سازمان عامل تشخیصی نسبتا بهتر توانایی های هیات مدیره خواهد بود و توانایی هیات مدیره در شناسایی مدیران کم استعداد و استفاده از گزینه خلع در موارد لازم را افزایش می دهد.بنابراین از بازدهی سهام به عنوان عامل سنجش تجربی عملکرد سازمان استفاده می شود و تغییرات در این بازده را می توان به اجزا سیستماتیک و فوق العاده تجزیه نمود و از طریق برقراری ارتباط‌ اساسی بین ریسک سیستماتیک و فوق العاده و مدت تصدی هیات مدیره بر ادبیات موجود در این زمینه افزود و میتوان اینگونه بیان نمود که تمرکز اصلی، بررسی تاثیرگذاری ریسک و بازده بر مدت تصدی هیات مدیره می‌باشد.
1-3 پرسش های تحقیق
1- آیا ریسک سیستماتیک و فوق العاده سهام بر مدت تصدی هیات مدیره شرکتها موثر است؟
2- آیا بازده سیستماتیک و فوق العاده سهام بر مدت تصدی هیات مدیره شرکتها موثر است؟
1-4 اهداف و ضرورت انجام تحقیق
این تحقیق براساس هدف ازنوع کاربردی است و شناسایی و ارزیابی توانایی های هیات مدیره در کسب بیشترین بازده سهام شرکت وکمترین ریسک فوق العاده که در نهایت منجر به تاثیرگذاری بر مدت تصدی اعضا میگردد،هدف غایی این تحقیق میباشد.
ضرورت این پژوهش از این دیدگاه مطرح می شود که با توجه به اینکه هدف بررسی ریسک و بازده سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بر مدت تصدی هیات مدیره میباشد ، نتایج بدست آمده ، به تصمیم گیرندگان حوزه اقتصادی نشان میدهد که عملکرد شرکتها، ارزش بازار سهام و میزان حداکثرشدن ثروت سهامداران به عنوان برایند نهایی شرکت بر منافع و مدت تصدی هیات مدیره تاثیر گذار است .
1-5 فرضیه های تحقیق
فرضیه 1 :بین ریسک سیستماتیک بازده سهام با مدت تصدی هیات مدیره رابطه منفی و معناداری وجود دارد .
فرضیه 2 :بین ریسک فوق العاده بازده سهام با مدت تصدی هیات مدیره رابطه مثبت و معناداری وجود دارد .
فرضیه 3 :بین بازده سیستماتیک سهام شرکتها با مدت تصدی هیات مدیره رابطه منفی و معناداری وجود دارد .
فرضیه 4 : بین بازده فوق العاده سهام شرکتها با مدت تصدی هیات مدیره رابطه مثبت و معناداری وجود دارد .
1-6 روش شناسی تحقیق
داده های این تحقیق با استفاده ازرویکرد پس رویدادی )ازطریق اطلاعات گذشته( بوده وگردآوری اطلاعات به روش کتابخانه ای صورت می گیرد. بدین ترتیب که تحقیقات انجام گرفته در زمینه موضوع تحقیق ازکتب، مقالات معتبر و مجلات علمی و پژوهشی، پایان نامه های دانشجویی و سایتهای اینترنتی معتبرگردآوری و مورد مطالعه قرار می گیرد و برای جمع آوری داده ها و اطلاعات مورد نیاز جهت انجام تحقیق، ازسایت های رسمی سازمان بورس اوراق بهادار تهران، امیدنامه های پذیرش در بورس ، صورتهای مالی حسابرسی شده شرکتهای نمونه تحقیق، بانکهای اطلاعاتی از قبیل نرم افزار ره آورد نوین، تدبیرپرداز، پایگاه اطلاعاتی مدیریت پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی استفاده می شود.
جامعه آماری تحقیق، کلیه شرکتهای غیرمالی )تولیدی ( پذیرفته شده درسازمان بورس اوراق بهادار تهران از سال 1386 هجری شمسی تا پایان سال 1391 هجری شمسی می باشد. نمونه های مورد مطالعه در این تحقیق با استفاده از روش غربالگری و با توجه به معیارهای زیر انتخاب می گردد:
1- اطلاعات کامل هریک از شرکتهای مورد مطالعه طی قلمرو زمانی تحقیق موجود باشد.
2- شرکتها در طول دوره ی تحقیق تغییر سال مالی نداده باشند.
3- شرکت های بیمه، سرمایه گذاری،هلدینگ،بانک ها و واسطه گری های مالی از نمونه حذف می شود به این دلیل که ساختار عملیاتی این شرکت ها برای اندازه گیری این تحقیق مناسب نیست.
4- پایان سال مالی شرکتهای مورد مطالعه 29 اسفندماه باشد.
5- ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام شرکت باید مثبت باشد.
6- وقفه معاملاتی حداکثر 6 ماه باشد.
7- در طی دوره زمانی 1386 الی 1391 عضو بورس اوراق بهادار تهران باشند.
8- اطلاعات مربوط به صورت های مالی در طی دوره زمانی مورد بررسی و ارزش بازار آن ها در پایان اسفند هر سال در دسترس باشد.
1-7 شرح واژه ها و اصطلاحات به کار رفته در تحقیق
ریسک سیستماتیک : ریسک سیستمایتک آن قسمت از ریسک میباشد که به شرایط عمومی بازار مربوط است.تغییر نرخ بهره، نرخ برابری پول ملی در مقابل اسعار خارجی، نرخ تورم، سیاستهای پولی و مالی، شرایط سیاسی و غیره از منابع ریسک سیستماتیک میباشند. هر تغییر در عوامل فوق الذکر بر روی شرایط کلی بازار تاثیر می گذارد (بوشمان ودائه ، 2010). تغییرات متغیرهای کلان اقتصادی از منابع اصلی ریسک سیستماتیک می باشد (مصوبه ریسک و بازده بورس اوراق بهادار تهران ).در واقع ریسک ناشی از منابع خارج از اختیار هیات مدیره را ریسک سیستماتیک می نامند (بوشمان ودائه ، 2010).
ریسک فوق العاده:ریسک فوق العاده فقط منحصر به یک دارایی می باشد زیرا این ریسک در ارتباط با بخشی از بازده یک دارایی است. این میزان از ریسک مختص یک شرکت یا یک صنعت میباشد و ناشی از عوامل و پدیده هائی مانند اعتصابات کارگری، عملکرد مدیریت، رقابت تبلیغاتی، تغییر در سلیقه مصرف کنندگان و غیره می باشد (مصوبه ریسک و بازده بورس اوراق بهادار تهران ) . در واقع می توان گفت ریسک ناشی از عدم اطمینان در مورد سطح توانایی های هیات مدیره را ، ریسک فوق العاده می نامند (بوشمان ودائه ، 2010).
بازده سیستماتیک: در صورتیکه ریسک بازده سهام شرکت ناشی از عواملی غیر از توانایی های هیات مدیره در زمینه افزایش بازدهی و سهم بازار باشد و به طور کلی متغییرهای کلان اقتصادی تاثیر گذار باشند بازده مطرح شده ، بازده سیستماتیک است.
بازده فوق العاده:اگر ریسک عملکرد شرکت ناشی از تواناییهای نهفته هیات مدیره باشد، متعاقبا"بازده سهام شرکت نشان دهنده توانایی های هیات مدیره خواهد بود،که بازده فوق العاده نامیده می شود (بوشمان ودائه ،2010).
بازده تعدیل شده دارایی ها :به کسر بازده دارایی های صنعت از بازده دارایی های شرکت ، بازده تعدیل شده دارایی ها گویند.
ریسک بازده تعدیل شده دارایی ها :انحراف معیار بازده تعدیل شده دارایی ها را ریسک بازده تعدیل شده دارایی ها می نامند.
فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه تحقیق
2-1مقدمه
موضوع اصلی تحقیق حاضر بررسی رابطه ریسک و بازده (سیستماتیک و فوق العاده) سهام با مدت تصدی هیات مدیره شرکت ها می باشد . در فصل قبل به بیان اهداف و روش شناسی تحقیق پرداخته شد و در فصل جاری مبانی نظری و پیشینه تحقیق تشریح می شود.
امکانات مالی جامعه برای تحقق اهداف توسعه اقتصادی مورد استفاده قرار می گیرد. علمای اقتصاد معاصر زمین،کار ،سرمایه ، تکنولوژی و اطلاعات را عوامل تولید می نامند.در میان عوامل فوق سرمایه از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است . اهمیت سرمایه گذاری برای رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی به اندازه ای است که از آن به عنوان یکی از اهرم های قوی برای رسیدن به توسعه یاد می شود.
شرکت ها برای جلب سرمایه گذاران سعی در حداکثر کردن ارزش شرکت را دارند.افزایش درآمد و رشد در سود به عنوان یکی از راه کارهایی است که برای این منظور در نظر می گیرند.در بورس اوراق بهادار سعی دارند با افزایش میزان سود سالیانه خود، باعث تشویق سرمایه گذاران به سرمایه گذاری در سهام عادی شوند.از طرفی سرمایه گذاران نیز در بازار سرمایه سعی دارند منابع خود را به سمتی سوق دهند که بیشترین سودآوری را برای آنها داشته باشد. در صورتی که سرمایه گذاران به سود مورد نظر خود دست نیابند، اقدام به خروج سرمایه از بازار سهام و سرمایه گذاری در سایر فعالیت ها خواهندکرد که این امر منجر به کاهش داد و ستد در سهام و از رونق افتادن بورس اوراق بهادار خواهد شد .
از این رو ،آگاهی از میزان ریسک شرکت ها نقش به سزایی در تصمیم گیری افراد دارد. انتشار اطلاعات مربوط به سرمایه گذاری ، می تواند موجب واکنش قیمت سهام ، حداکثر کردن ارزش شرکت و ایجاد بازده فوق العاده شود. به منظور کارایی سرمایه گذاری شرکت ها و کاهش تعارضات نمایندگی ، باید روش های کنترلی مناسبی در سازمان ایجاد گردد (رضایی و حیدرزاده ،1392 ) .از این رو ،حاکمیت شرکتی می تواند به عنوان راه حلی برای تقلیل هزینه های ناشی از شکل گیری روابط نمایندگی وکارایی سرمایه گذاری ها مورد توجه قرارگیرد. از ابزارهای مختلفی جهت اعمال حاکمیت شرکتی استفاده می شود که یکی از آنها هیات مدیره شرکتها است و عملکرد شرکت طی زمان فعالیت،میتواند بر مدت تصدی هیات مدیره شرکت ها تاثیر گذار باشد.
2-2 نظریه نمایندگی
پس از آغاز انقلاب صنعتی در قرن نوزدهم و با توسعه شرکتهای سهامی، انبوه سرمایه گذارانی به وجود آمدند، که در اداره واحدهای اقتصادی مورد مشارکت خود نقش مستقیمی نداشتند و تنها از طریق انتخاب هیات مدیره و نظارت بر آنها، بر اداره واحد اقتصادی خود، همت می گمارند. حاصل این فرآیند تفکیک مالکیت از مدیریت شرکتها بود.
جدایی مالکیت از مدیریت منجر به پیدایش تئوری نمایندگی شد (ولیپور و خرم ،1390).روابط نمایندگی درون شرکت و هزینه های مرتبط با آنها، به طور گسترده در ادبیات مالی شرکتها مورد بررسی قرار گرفته است.
جنس و مکلینگ رابطه نمایندگی را قراردادی تعریف می کنند که به موجب آن یک یا چند نفر مالک، شخص دیگری را به عنوان نماینده از جانب خود منصوب و اختیار تصمیم گیری را به وی تفویض می کنند (محمود آبادی و مهدوی ،1392) . با برقراری رابطه نمایندگی هر یک از طرفین رابطه به دنبال حداکثر کردن منافع شخصی خویش می باشند.از آنجا که تابع مطلوبیت مدیران با مالکان یکسان نیست، بین آنها تضاد منافع وجود دارد. به دلیل وجود تضاد منافع، مدیران لزوماً در پی کسب حداکثر منافع برای مالک (مالکان) نخواهند بود. مشکل نمایندگی عبارت است، از ترغیب نماینده به اتخاذ تصمیماتی که موجب حداکثر شدن رفاه مالک (مالکان) گردد (نوروش و همکاران، 1388) .
بنابراین، براساس تئوری نمایندگی، اغلب انتظار میرود که مدیران، فعالیتهایی را انجام دهند که برای سهامداران پرهزینه باشد و حتی قراردادهای بین مدیران و شرکت ها نیز نمی تواند مانع از فعالیت های فرصت طلبانه مدیران شود، بنابراین، سهامداران فاقد قدرت کنترل، نیازمند ساختاری برای نظارت هستند(سانجای ،2008). حاکمیت شرکتی، ابزاری برای ایجاد توازن بین سهامداران و مدیریت است و سبب کاهش مشکلات نمایندگی می شود.
براساس نظریه نمایندگی ، مدیران )نمایندگان( شرکت ممکن است تابع مطلوبیت خود را به قیمت زیرپاگذاری منافع سهامداران حداکثر نمایند.
از این رو سهامداران نظارت بر مدیریت شرکت را به هیأت مدیره واگذار نموده اند.
2-3 حاکمیت شرکتی
بررسی واژه حاکمیت به عنوان یک مفهوم کلی می تواند به تعیین مختصات و جایگاه هیات مدیره در شرکت ، چگونگی تعامل و ارتباط آنها با دیگر عناصرکلیدی حاکمیت همچون سهامداران، مدیرعامل، ذینفعان و ... و همچنین تشریح اهمیت آنها درنظریات مطرح حاکمیت منجر گردد (غفاری 1389). از این رو به منظور کسب اطلاعاتی کلی ازنقش هیات مدیره در فعالیتها و مناسبات شرکت، موقعیت آنها در تدوین رسالت وچشم انداز شرکت، تسهیل فرآیند نیل به اهداف و همچنین درک نقش کانونی هیات مدیره به عنوان یکی از ارکان اصلی حاکمیت در سیاست گذاریهای کلان واستراتژیک، توجه به مبحث حاکمیت در شرکتها ضروری میباشد.
از مسایل مهمی که در سالهای اخیر در پی رسواییهای گسترده مالی در سطح شرکت های بزرگ مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته و به عنوان یکی از موضوعات مهم برای سرمایه گذاران مطرح شده، موضوع حاکمیت شرکتی است که به لزوم نظارت برمدیریت شرکت و به تفکیک واحد اقتصادی از مالکیت آن و در نهایت حفظ حقوق سرمایه گذاران و ذینفعان می پردازد.(کایت ،2000). برای سالیان متمادی در گذشته، اقتصاددانان فرض می کردند که تمامی گروه های مربوط به یک شرکت سهامی برای یک هدف مشترک فعالیت میکنند؛ اما در سی سال گذشته، اقتصاددانان موارد بسیاری از تضاد منافع بین گروه ها و چگونگی مواجهه شرکت ها با این گونه تضادها را مطرح کرده اند. به طور کلی این موارد، تحت حاکمیت شرکتی در حسابداری بیان می شود (بحری ثالث و بهنمون ،1392).
موضوع حاکمیت شرکتی از دهه 1990 در کشورهای صنعتی پیشرفته جهان نظیرانگلستان، استرالیا و برخی کشورهای اروپایی مطرح شد. سابقه این امر به گزارش معروفی به نام گزارش کادبری برمی گردد که در سال 1992 منتشر شد. در این گزارش به وجود سهامداران نهادی و برقراری سیستم کنترل داخلی و حسابرسی داخلی تاکید زیادی شده بود.
تعریف مورد توافقی در مورد نظام راهبری شرکت وجود ندارد،حاکمیت شرکتی به کیفیت، شفافیت، اعتماد و اطمینان در روابط سهامداران، هیأت مدیره، مدیریت و کارمندان اشاره دارد (ولیپور و خرم ،1390) . به منظور جذب سرمایه های مالی و انسانی برای شرکت و نیز حصول اطمینان از پایداری خلق ارزش، سیاست های شرکت باید طوری تعیین شود که اعتماد تمامی سهامداران را جلب کند .حاکمیت شرکتی مناسب، روابط قابل اعتماد بین شرکت و ذینفعان آن را تضمین می کند. هدف حاکمیت شرکتی خوب، دستیابی به پایداری، مسئولیت پذیری، پاسخگویی، عدالت ، شفافیت و اثربخشی در تمام قسمت های یک شرکت و یا سازمان است (رضایی و حیدرزاده ،1392) . حاکمیت شرکتی پیش از هر چیز، حیات بنگاه اقتصادی در درازمدت را ، هدف قرار داده ودرصدد است تا از منافع سهامداران در مقابل مدیریت سازمان حفاظت کند(کیسی ، تامیسون ورانت،2005). حاکمیت شرکتی ، سیستمی است که مشکلات نمایندگی بین مدیران و سهامداران را بهبود می بخشد (کمپرس ، جوی و متریک ، 2003 ).رویه های کارآمد راهبری شرکتی برای عملکرد صحیح بازار سرمایه و کل اقتصاد کشور حیاتی و لازمه جلب و حفظ اعتماد عمومی است. راهبری شرکتی ضعیف ممکن است موجب سلب اعتماد بازار گردد که به نوبه خود میتواند منجر به خروج منابع یا بحران نقدینگی و سقوط قیمت ها در بورس شود. در حقیقت، شرکت علاوه بر مسئولیت در مقابل سهامداران، در قبال سرمایه گذاران و سایر اعضای خود نیز مسئولیت دارد. (آیین نامه نظام راهبری شرکتی ،1386 ).
تاثیر مثبت حاکمیت شرکتی قوی بر سهامداران مختلف در نهایت به یک اقتصاد مستحکم ختم می شود . بنابراین، حاکمیت شرکتی قوی ابزاری برای رشد اقتصادی و اجتماعی است . اودونوان می گوید که کیفیت مطلوب حاکمیت شرکتی یک شرکت می تواند بر ارزش سهام آن تاثیر بگذارد . کیفیت به وسیله بازارهای مالی ، قوانین و نیروهای دیگر بازار و همین طور محیط سازمانی بین المللی ، چگونگی اجرای سیاست ها و فرآیندها و چگونگی هدایت مردم تعیین می شود . نیروهای خارجی تا حد زیادی ، خارج از دایره کنترل هر هیأت مدیره ای هستند ، ولی محیط خارجی ، موضوع کاملا متفاوتی است و فرصتی را در اختیار شرکت ها قرار می دهد تا از طریق نگرش های هیأت مدیره از دیگر رقبا متمایز باشند . این سیستم نوعی نظام سازمان دهنده ، اداره کننده و نظارت کننده است که با دیدگاه دستیابی به هدف های اساسی بلند مدتی در جهت رضایت سهامداران ، اعتباردهندگان ، کارکنان ، مشتریان و عرضه کنندگان ، جدا از تامین نیازهای جامعه محلی و محیط ، ایجاد شده است و از شرایط نظارتی و قانونی تبعیت می کند (رضایی و حیدرزاده،1392).
بازیگران شرکتی را میتوان در ۳ دسته بازیگران داخلی، بازیگران خارجی و هیات مدیره ها تقسیم بندی نمود. البته در برخی تقسیم بندیها نیز میتوان اعضای مستقل هیات مدیره را ازجمع بازیگران خارجی و اعضای اجرایی هیات مدیره را، از جمله بازیگران داخلی شرکت برشمرد.
در تقسیم بندی دیگر (آگوایرلاو جکسن،2003). این گونه بازیگران را می توان به سرمایه گذاران ، تأمین کنندگان ، منابع انسانی مورد نیاز و اعضای تیم های مدیریت شرکتی تفکیک نمود . براساس تقسیم بندی اول، بازیگران داخلی را می توان شامل کسانی دانست که تصمیمات شرکتی را اتخاذ نموده و به اجرا در می آورند، در حالیکه بازیگران خارجی کسانی هستند (حقیقی یا حقوقی )که سعی در اعمال نفوذ و کنترل بر تصمیمات شرکت را دارند. از این رو مدیران و کارکنان درون شرکت را میتوان به عنوان بازیگران داخلی و سهامداران، تأمین کنندگان، مشتریان، نهادهای دولتی و قانونی و ... را تحت عنوان بازیگران خارجی معرفی نمود.
بازیگران عرصه حاکمیت شرکتی

مدیران
کارکنان
سهامداران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *