*184

2033839449068
به نام خدا
منشور اخلاق پژوهش
با یاری از خداوند سبحان واعتقاد به اینکه عالم محضر خداوند است وهمواره ناظر بر اعمال انسان وبه منظور پاس داشت مقام بلند دانش پژوهش ونظر به اهمیت جایگاه ودانشگاه در اعتلای فرهنگ وتمدن بشری ما دانشجویان واعضای هیات علمی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی متعهد می گردیم.
اصول زیر را در انجام فعالیت های پژوهشی مد نظر قرار داده واز آن تخطی نکنیم:
1-اصل برائت:التزام به برائت جویی ازهرگونه رفتار غیر حرفه ای واعلام موضوع نسبت به کسانی که حوزه علم وپژوهش را به شائب های غیر علمی می پالایند.
2-اصل رعایت انصاف وامانت:تعهد به اجتناب از هر گونه جانب داری غیر علمی وحفاظت از اموال تجهیزات ومنابع در اختیار.
3-اصل ترویج:تعهد به رواج دانش واشاعه نتایج تحقیقات وانتقال آنبه همکاران علمی ودانشجویان به غیر از مواردی که منع قانونی دارد.
4-اصل احترام:تعهد به رعایت حریم ها وحرمت ها در انجام تحقیقات ورعایت جانب نقد وخودداری از هرگونه حرمت شکنی.
5-اصل رعایت حقوق:التزام به رعایت کامل حقوق پژوهشگران وپژوهیدگان (انسان حیوان ونبات) وسایر صاحبان حق.
6-اصل راز داری:تعهد به صیانت از اسرار واطلاعات محرمانه افراد سازمان ها وکشورهاوکلیه افراد ونهادهای مرتبط با تحقیق.
7-اصل حقیقت جویی:تلاش در راستای پی جویی حقیقت ووفاداری به آن ودوری از هر گونه پنهان سازی حقیقت.
8-اصل مالکیت مادی ومعنوی:تعهد به رعایت کامل حقوق مادی ومعنوی دانشگاه وکلیه همکاران پژوهش.
9-اصل منافع ملی:تعهد به رعایت مصالح ملی ودر نظر داشتن پیشبرد وتوسعه کشور در کلیه مراحل پژوهش.
2183357581660امضاء پژوهشگر:
2357120-80137000
3820861198944دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران مرکزی
دانشکده اقتصاد و حسابداری
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)
رشته:حسابداری
گرایش : حسابداری
عنوان :
رابطه تفاوت های سود حسابداری و سود مالیاتی با پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود
استاد راهنما :
دکتر یدالله تاری وردی
استاد مشاور:
دکتر فرزانه حیدرپور
پژوهشگر :
مجید علی خانی
188371395581700زمستان 1392
تقدیم به
• روان پاک پدرم « مرحوم آقا جمال علی خانی » که شمع حیاتش، درّه خاموش وجودم را روشنی بخشید و قطرات وجودش، جوهر خودنویس حیاتم گردید
که هرچه امروز نگاشتم از پرتو آن نور و جوهر آن قلم است.
• مادر عزیز تر از جانم « سرکار خانم گل جهان علی خانی »
و تو ای مادرم، ای شوق زیبای نفس کشیدن ای روح مهربان هستی ام تو رنگ شادی هایمی و لحظه ها را با تمام وجود از من دور کردی
عمری است خستگی ها را به جان خریدی تا من به اینجا رسیده ام
و من می خوانمت
مادرم دوستت دارم
•براداران و خواهرم : « کمال، شایسته، جلال و جواد »
که وجودشان شادی بخش
و صفایشان مایه آرامش،
آنانکه همواره در طول تحصیل متحمل زحماتم و
تکیه گاهم در مواجهه با مشکلات و حضورشان مایه دلگرمی

218366067564000

سپاسگزاری
سپاس خداوندی را که حق ستایشش بالاتر از حد ستایشگران است، و نعمت هایش مافوق اندیشه حسابگران زبردست، خداوندی که حق جویان از ادای حقش ناتوانند، و همت های بلند پرواز آدمیان از درک و احاطه به مقام والایش درمانده، و حوزه اعلای ربوبیش از نفوذ هشیاران هشیار بدور. او را سپاس می گویم که به این بنده حقیرش توانایی نگاشت و اتمام این پایان نامه را عطاء فرمود. همچنین، به مصداق فرمایش مولای متقیّان حضرت علی (ع) که می فرمایند: هرکس مرا حرفی آموخت مرا بنده خویش ساخت از اساتید بزرگوار و گرانقدری که در تکمیل این پژوهش اعم از راهنمایی، مشاوره و داوری اینجانب را مورد لطف خود قرارداده سپاسگزارم:
از استاد گرانقدر جناب آقای دکتر یدالله تاری وردی، او که همواره تجسم خاطرات زیباست و زحمت راهنمایی این تحقیق را به عهده داشتند خاضعانه تشکر می نمایم. بی شک آشنایی وحضور در محضر درس ایشان برای بنده چه به لحاظ دانش حسابداری و چه از باب معرفت و روش درست زیستن بسی سرمایه ای بزرگ بوده است. امیدوارم که در پناه معبودش استوار و جاودانه بماند.
از سرکار خانم دکتر فرزانه حیدرپور که مشاوره این پایان نامه را بر عهده داشتند سپاسگذاری می کنم. امیدوارم که در تمامی مراحل زندگی خود پیروز و سربلند باشند.
و نهایتاً، از سرکار خانم دکتر آزیتا جهانشاد زحمت داوری تحقیق پیشروی را تقبل نموده نیز نهایت قدردانی بعمل می آید. امید است که همواره استوار و پیروز باشند.
188150527711600
تعهد نامه اصالت پایان نامه کارشناسی ارشد
اینجانب مجید علی خانی دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته به شماره دانشجویی 89093296700 در رشته حسابداری که در تاریخ 27/10/1392از پایان نامه خود تحت عنوان : رابطه تفاوت های سود حسابداری و سود مالیاتی با پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود
با کسب نمره 17/75 و درجه بسیارخوب دفاع نموده ام بدینوسیله متعهد می شوم:
این پایان نامه حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران (اعم از پایان نامه ،کتاب ،مقاله و…) استفاده نموده ام ، مطابق ضوابط و رویه های موجود ، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست ذکر و درج کرده ام.
این پایان نامه قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح ،پایین تر یا بالاتر )در سایر دانشگاهها و موسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
چنانچه بعد از فراغت ازتحصیل ، قصد استفاده و هر گونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب،
ثبت اختراع و …. از این پایان نامه داشته باشم ، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود ، عواقب ناشی از آن را بپذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگی :
تاریخ و امضاء
185356531559500
-49149025651100
بسمه تعالی
در تاریخ :27/10/1392
دانشجوی کارشناسی ارشد آقای مجید علی خانی از پایان نامه خود دفاع نموده و با نمره 75/17 بحروف هفده وهفتادوپنج صدم و با درجه بسیار خوب مورد تصویب قرار گرفت .
امضاء استاد راهنما :
186626542735500
بسمه تعالی
دانشکده اقتصاد و حسابداری
دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی
******************************************************************
(این چکیده به منظور چاپ در پژوهش نامه دانشگاه تهیه شده است)
نام واحد دانشگاهی : تهران مرکزی کد واحد : 101 کد شناسایی پایان‌نامه : 10121301912009
عنوان پایان نامه : رابطه تفاوت های سود حسابداری و سود مالیاتی با پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود
نام ونام خانوادگی دانشجو: مجید علی خانی
شماره دانشجوئی : 89093296700
رشته تحصیلی : حسابداری تاریخ شروع پایان نامه : 26/10/91
تاریخ اتمام پایان نامه : 27/10/92
استاد راهنما : جناب آقای دکتر یدالله تاری وردی
استاد مشاور : سرکار خانم دکتر فرزانه حیدرپور
آدرس و شماره تلفن : ساری بلوار طالقانی خیابان دانش دانش 27 پلاک 18
چکیده پایان نامه :
در این تحقیق تاثیر تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی بر پایداری و محتوای اطاعاتی سود مورد بررسی قرار گرفت. فرضیه های تحقیق وجود رابطه معنادار بین تفاوت ها و معیار های کیفیت سود فوق الذکر را ادعا می کنند. به منظور آزمون فرضیه های تحقیق از دو مدل رگرسیون چند متغیره بهره گرفته شد. قلمروی زمانی تحقیق یک دوره 11 ساله بین سال های 1391-1381 و قلمروی مکانی آن کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. پس از گردآوری داده های مورد نیاز با کمک نرم افزار های SPSS و EVEIWS فرضیه های تحقیق مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل آماری نشان می دهند که تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی تاثیر معناداری بر پایداری سود شرکت های فعال در بازار سرمایه ایران دارند. همچنین شواهد از وجود رابطه معنادار بین تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی با محتوای اطلاعاتی سود حمایت نمی کنند.
نظر استاد راهنما برای چاپ در پژوهش نامه دانشگاه مناسب است
مناسب نیست
211157443277600 تاریخ و امضاء
فهرست مطالب
TOC o “1-3” h z u فصل اول: کلیات طرح PAGEREF _Toc402616734 h 11-1).مقدمه PAGEREF _Toc402616735 h 21-2) بیان مساله PAGEREF _Toc402616736 h 31-3) اهداف تحقیق PAGEREF _Toc402616737 h 41-4) اهمیّت موضوع و انگیزهی انتخاب PAGEREF _Toc402616738 h 51-5) فرضیه های تحقیق PAGEREF _Toc402616739 h 81-6) مدل تحقیق PAGEREF _Toc402616740 h 81-7) تعاریف عملیاتی متغیر ها و کلید واژه ها PAGEREF _Toc402616741 h 91-8) روش تحقیق PAGEREF _Toc402616742 h 101-9) قلمروی تحقیق PAGEREF _Toc402616743 h 111-10) جامعه و حجم نمونه PAGEREF _Toc402616744 h 12فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc402616746 h 142-1) چکیده PAGEREF _Toc402616747 h 152-2) تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی در متون حسابداری PAGEREF _Toc402616748 h 152-3)تفاوت های موقتی PAGEREF _Toc402616749 h 172-4) سود حسابداری و مالیاتی در ایران PAGEREF _Toc402616750 h 212-4-1)مالیات سود شرکت های ایرانی PAGEREF _Toc402616751 h 212-4-2) تعامل استاندارد های حسابداری و قانون مالیات های مستقیم ایران PAGEREF _Toc402616752 h 222-4-3) مغایرت های موجود میان استاندارد های حسابداری و قوانین مالیاتی ایران PAGEREF _Toc402616753 h 242-5)سود حسابداری و مالیاتی در سطح بین الملل PAGEREF _Toc402616754 h 322-6)چارچوب نظری تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی PAGEREF _Toc402616755 h 342-6-1)منابع بالفعل تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی PAGEREF _Toc402616756 h 352-6-1-1) دلایل زمانبندی PAGEREF _Toc402616757 h 362-6-1-2)اهداف غیردرآمدی مالیات PAGEREF _Toc402616758 h 372-6-1-3)دکترین رجحان محتوا بر شکل و اقدامات پیشگیرانهی ضد مالیات پرهیزی PAGEREF _Toc402616759 h 382-6-1-4) تفاوت سیستم حسابداری PAGEREF _Toc402616760 h 392-6-1-6)دلیل بنیادین PAGEREF _Toc402616761 h 402-6-2)منابع بالقوهی تفاوت ها PAGEREF _Toc402616762 h 432-6-2-1) مدیریت سود PAGEREF _Toc402616763 h 432-6-2-1-1) تعریف PAGEREF _Toc402616764 h 432-6-2-1-2) محمل های مدیریت سود PAGEREF _Toc402616765 h 462-6-2-1-3)عوامل زیر بنایی PAGEREF _Toc402616766 h 482-6-2-1-4)انگیزه ها PAGEREF _Toc402616767 h 522-6-2-2)مدیریت مالیات PAGEREF _Toc402616768 h 602-6-2-2-1) تعریف PAGEREF _Toc402616769 h 602-6-2-2-2) اصول عمومی مالیات پرهیزی PAGEREF _Toc402616770 h 622-6-2-2-3)چارچوب مالیات پرهیزی شرکت سهامی عام PAGEREF _Toc402616771 h 632-6-2-2-4)پیامدهای مالیات پرهیزی PAGEREF _Toc402616772 h 682-6-2-3) تاثیر متقابل مدیریت مالیات و مدیریت سود PAGEREF _Toc402616773 h 692-7) تصریح تفاوت ها PAGEREF _Toc402616774 h 702-8)محتوای اطلاعاتی سود PAGEREF _Toc402616775 h 732-8-1)جایگاه سود در تئوری حسابداری PAGEREF _Toc402616776 h 732-8-2)شرحی از سود حسابداری PAGEREF _Toc402616777 h 742-8-3) اهداف گزارشگری سود PAGEREF _Toc402616778 h 762-8-4)نارسایی محتوای اطلاعاتی سود حسابداری PAGEREF _Toc402616779 h 792-8-4-1)نقاط قوت سود حسابداری PAGEREF _Toc402616780 h 792-8-4-2)نقاط ضعف سود حسابداری PAGEREF _Toc402616781 h 802-8-5)سود مندی در تصمیم PAGEREF _Toc402616782 h 812-8-6)سود مندی سود برای سرمایه گذاران PAGEREF _Toc402616783 h 822-8-7) تعریف و ارزیابی سودمندی سود PAGEREF _Toc402616784 h 842-8-8)مدلهای نظری ارزشیابی شرکت و ارتباط آن با ارقام حسابداری PAGEREF _Toc402616785 h 862-9)پایداری سود PAGEREF _Toc402616786 h 882-10) تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی و پایداری سود و ارزش شرکت PAGEREF _Toc402616787 h 952-11)پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc402616788 h 105فصل سوم: روش تحقیق PAGEREF _Toc402616790 h 1203-1 )مقدمه PAGEREF _Toc402616791 h 1213-2)روش تحقیق PAGEREF _Toc402616792 h 1223-2-1) قلمرو تحقیق PAGEREF _Toc402616793 h 1233-2-2)جامعه و نمونه آماری تحقیق PAGEREF _Toc402616794 h 1233-2-3 ) ابزار جمع آوری داده های تحقیق PAGEREF _Toc402616796 h 1253-3 )فرضیات تحقیق PAGEREF _Toc402616798 h 1263-4 ) مدل و الگوهای تحقیق PAGEREF _Toc402616799 h 1273-5 )متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc402616801 h 1293-5-1 )سود هر سهم (): PAGEREF _Toc402616802 h 1313-5-2 ) بازده غیرعادی انباشته (): PAGEREF _Toc402616803 h 1313-5-3 ) تفاوت سود حسابداری و مالیاتی (): PAGEREF _Toc402616804 h 1333-5-4 ) سود شرکت (): PAGEREF _Toc402616805 h 1343-5-5 ) اندازه شرکت (): PAGEREF _Toc402616806 h 1353-5-6 ) ارزش دفتری هر سهم (): PAGEREF _Toc402616807 h 1363-5-7 ) اهرم مالی (): PAGEREF _Toc402616808 h 1373-6)روش تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیات PAGEREF _Toc402616809 h 1383-6-1 )روش داده های پانل PAGEREF _Toc402616810 h 1383-6-1-1) روش اثراث ثابت: PAGEREF _Toc402616811 h 1393-6-1-2 ) روش اثرات تصادفی: PAGEREF _Toc402616812 h 1403-6-1-3 )آزمون چاو یا F لیمر: PAGEREF _Toc402616813 h 1413-6-1-4 ) آزمون هاسمن: PAGEREF _Toc402616814 h 1423-6-2 )آزمون معنی دار بودن مدل PAGEREF _Toc402616815 h 1433-6-3 ) آزمون معنی دار بودن متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc402616816 h 1433-6-4 ) آزمون های مربوط به مفروضات مدل رگرسیون خطی PAGEREF _Toc402616817 h 1443-6-4-1 )فرض نرمال بودن توزیع متغیر ها و باقیمانده ها: PAGEREF _Toc402616818 h 1443-6-4-2) فرض عدم وجود همخطی بین متغیرهای توضیحی: PAGEREF _Toc402616819 h 1453-6-4-3 ) فرض مستقل بودن باقیمانده ها: PAGEREF _Toc402616820 h 1453-6-4-4. )فرض همسانی واریانس باقیمانده ها: PAGEREF _Toc402616821 h 1463-6-5) تصمیم گیری برای رد یا پذیرش فرضیه ها PAGEREF _Toc402616822 h 1473-7 )خلاصه فصل PAGEREF _Toc402616823 h 148فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها PAGEREF _Toc402616825 h 1494-1 ) مقدمه PAGEREF _Toc402616826 h 1504-2) آمار توصیفی متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc402616827 h 1504-3 ) آزمون نرمال بودن توزیع متغیرهای وابسته تحقیق PAGEREF _Toc402616832 h 1544-4 ) بررسی همبستگی میان متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc402616835 h 1554-5 ) بررسی همخطی بین متغیرهای توضیحی تحقیق PAGEREF _Toc402616837 h 1574-6 ) نتایج حاصل از آزمون فرضیه های تحقیق PAGEREF _Toc402616839 h 1584-6-1 ) نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول تحقیق PAGEREF _Toc402616840 h 1584-6-2 ) نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم تحقیق PAGEREF _Toc402616843 h 1614-7 ) خلاصه فصل PAGEREF _Toc402616846 h 164فصل پنجم: نتیجه گیری PAGEREF _Toc402616848 h 1655-1 )مقدمه PAGEREF _Toc402616849 h 1665-2) خلاصه و نتیجه گیری PAGEREF _Toc402616850 h 1665-2-1 )نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول PAGEREF _Toc402616851 h 1685-2-2) نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم تحقیق PAGEREF _Toc402616852 h 1685-3 )پیشنهاد های تحقیق PAGEREF _Toc402616853 h 172منابع و ماخذ PAGEREF _Toc402616854 h 173پیوستها PAGEREF _Toc402616855 h 178فهرست نگاره ها
نگاره 3-1) روند انتخاب نمونه آماری پژوهش PAGEREF _Toc402616795 h 124نگاره 3-2) توزیع فراوانی شرکت های نمونه بر حسب صنعت PAGEREF _Toc402616797 h 126نگاره 3-3) مدل مفهومی پژوهش PAGEREF _Toc402616800 h 128نگاره 4-1) آمار توصیفی متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc402616828 h 151نگاره 4-2) نتایج آزمون نرمال بودن توزیع متغیرهای وابسته تحقیق PAGEREF _Toc402616833 h 154نگاره 4-3) نتایج آزمون نرمال بودن توزیع متغیرهای وابسته تحقیق بعد از فرآیند نرمال سازی PAGEREF _Toc402616834 h 155نگاره 4-4) ماتریس ضرایب همبستگی پیرسون بین متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc402616836 h 156نگاره 4-5) نتایج آماره VIF برای هر یک از متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc402616838 h 158نگاره 4-6 نتایج انتخاب الگو برای برآورد مدل (1) تحقیق PAGEREF _Toc402616841 h 159نگاره 4-7 نتایج برآورد مدل (1) تحقیق PAGEREF _Toc402616842 h 160نگاره 4-8 نتایج انتخاب الگو برای برآورد مدل (2) تحقیق PAGEREF _Toc402616844 h 161نگاره 4-9 نتایج برآورد مدل (2) تحقیق PAGEREF _Toc402616845 h 162فهرست نمودارها
نمودار 4-1) روند سالانه متوسط سود هر سهم شرکت های نمونه PAGEREF _Toc402616829 h 152نمودار 4-2) روند متوسط بازده غیرعادی انباشته شرکت های نمونه PAGEREF _Toc402616830 h 153نمودار 4-3) روند متوسط تفاوت سود حسابداری و مالیاتی شرکت های نمونه PAGEREF _Toc402616831 h 153
فصل اول:کلیات طرح1-1).مقدمهمدیریت شرکت هرساله سود واحد تحت کنترل خویش را به دو منظور محاسبه و گزارش میکند. اولی، برای تهیه صورتهای مالی طبق استانداردهای حسابداری و گزارش آن به استفاده کنندگان صورتهای مالی، و دومی، برای تهیه اظهارنامه مالیاتی بر مبنای قانون مالیاتها جهت تشخیص بدهی مالیاتی شرکت (هانلون و شولین، 2005) یا همان سهم دولت از سود واحد تجاری . طبق استاندارد های حسابداری، مسئولیت تهیه و ارائه صورت های مالی به عهده مدیریت واحد تجاری است. مدیریت واحد تجاری موظف به تهیه و ارائه صورت های مالی سالانه به گونه ای است که تصویری مطلوب از وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف پذیری مالی واحد تجاری ارئه کند. هرگاه صورت های مالی جهت ارائه به سهامداران، بستانکاران و دولت و سایر کاربران برون سازمانی تهیه شود رعایت استاندارد های حسابداری در تهیه و ارئه آن ضروری است (هیئت تدوین استاندارد های حسابداری ،1385،6). طبق ماده 110 قانون مالیات های مستقیم نیز اشخاص حقوقی مکلفند اظهارنامه، و ترازنامه و حساب سود وزیان متکی به دفاتر و اسناد و مدارک خود را حداکثر تا چهار ماه پس از سال مالیاتی همراه فهرست هویت شرکا و سهامداران و حسب مورد میزان سهم الشرکه یا تعداد سهام و نشانی هر یک از آنها به اداره امور مالیاتی که محل فعالیت اصلی شخص حقوقی است تسلیم نمایند و مالیات متعلقه را بپردازند (دوانی،1391، 65). با وجود اینکه هر دو معیار سود بر مبنای تعهدی محاسبه میشود با این حال تفاوت ها عمده ای بین سود حسابداری و سود مالیاتی میتواند وجود داشته باشد (هانلون و شولین،2005). بطور کل دو منبع برای تفاوت های بین سود حسابداری و سود مالیاتی میتوان متصور بود. اولی ، تفاوت های ناشی از مقررات متفاوت برای محاسبه سود و دومی، تفاوت های ناشی از اعمال نظر مدیر در فرایند محاسبه سود. بنابراین، تفاوت ها بطور بالقوه میتوانند حاوی اطلاعاتی دربارهی فعالیتهای مدیریت سود و مالیات باشند و در کل، حاوی اطلاعاتی راجع به کیفیت سود های گزارش شده برای سرمایه گذاران باشند.
1-2) بیان مساله
تحت مدل بهای تمام شده تاریخی تعدیل شده که با توجه به خصوصیت قابلیت اتکا و محدودیت های هزینه-فایده از ارزش های جاری نیز استفاده میشود، هنوز هم سود حسابداری اساسی ترین دادهی صورت های مالی است. با این حال، محاسبه سود حسابداری متاثر از روش ها و برآوردهای حسابداری است، بدین لحاظ امکان دستکاری سود توسط مدیریت وجود دارد. وجود زمینه مناسب برای تخریب سود حسابداری ناشی از تضاد منافع و همچنین به علت پاره از محدودیتهای ذاتی حسابداری از جمله (1) نارسایی های موجود در فرایند برآوردها و پیش بینی رویداد های مالی آتی و (2) امکان استفاده از روش های متعدد حسابداری توسط بنگاه ها موجب میشود که سود حسابداری بنگاه از سود اقتصادی متفاوت باشد و از آنجایی که سود حسابداری از مهم ترین معیار های ارزیابی عملکرد و تعیین کننده ارزش بنگاه های اقتصادی تلقی میگردد موضوع کیفیت سود مطرح میشود. یکی از نظریات مطرح در این حوزه استفاده از سایر اجزای صورت های مالی برای اندازه گیری کیفیت است که کمتر در معرض دستکاری مدیریتی قرار دارند.تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی (از این پس تفاوت ها) یکی از معیارهای مطرح در این حوزه می باشد. تفاوت ها معمولاً اقلام تعهدی اختیاری را مستثنی کرده و بر عکس جریان های نقدی، همهی اقلام تعهدی را حذف نمیکنند و همچنین به خاطر عامل محدود کننده مالیات در تصمیمات مدیریت سود و عدم انعطاف پذیری نسبتاً بالاتر در محاسبه سود مالیاتی، انتظار میرود حاوی اطلاعات معتبری دربارهی کیفیت سود گزارش شدهی بنگاههای اقتصادی باشد. از سوی دیگر، تفاوت ها معمولاً در برگیرنده اقلامی هستند که بیشتر منعکس کننده اهداف درآمدی و اقتصادی و سیاسی و اجتماعی دولت میباشند. همچنین چنانچه سود مالیاتی توسط مدیریت بطور موفقیت آمیزی تحریف شود رابطه معنادار خود با پیش بینی سوددهی آتی را از دست میدهد لذا به هر میزان که تفاوت ها بیشتر حاوی اینگونه موارد باشند احتملاً از روایی آنها در انعکاس کیفیت سود کاسته میشود. بنابراین میزانی که تفاوتها بتوانند با رشد آتی سود رابطه داشته باشند و سرمایه گذاران را در ارزیابی کیفیت سود یاری کنند یک مسئله آزمون پذیر است که این تحقیق قصد بررسی آنرا دارد. لذا مسئله اصلی این پژوهش به صورت ذیل عنوان میشود:
آیا رابطه معناداری بین تفاوت های شرکت های پذیرفته شده در بورس و معیار های کیفیت سود ارائه شده در این تحقیق وجود دارد؟
این تحقیق برای ارزیابی سودمند بودن تفاوت ها به عنوان یک ابزار برای محک زنی سود های گزارش شده شرکتها، از مفهوم پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود استفاده میکند. لذا دو پرسش اصلی این تحقیق که مبنای فرضیه های تحقیق را شکل میدهند به صورت ذیل میباشد:
(1) آیا رابطه معناداری بین تفاوت ها و پایداری سود های حسابداری وجود دارد؟
(2) آیا رابطه معناداری بین تفاوت ها و محتوای اطلاعاتی سود حسابداری وجود میشود؟
1-3) اهداف تحقیق
اهداف تحقیق را میتوان در قالب چند هدف اصلی و فرعی عنوان کرد. عمده ترین هدف این تحقیق یافتن پاسخی برای سودمند بودن تفاوت ها از لحاظ انعکاس کیفیت سود است و مربوط بودن به مدلهای تصمیم گیری سرمایه گذاران است. از دیگر اهداف این تحقیق یافتن شواهدی دال بر اهمیت داشتن مبحث حسابداری مالیات سود است. همانگونه که در بخش بعدی توضیح داده میشود، استانداری با این عنوان و با این موضوع در کشور ما وجود ندارد.ارائه شواهدی حاکی از مربوط بودن تفاوت ها میتواند سیگنال هایی دال بر لزوم بازنگری در دلایل توجیهی عدم ضرورت چنین استانداری برای کشور باشد. .همچنین یکی دیگر از اهداف فرعی این تحقیق میتواند ارائه یک معیار برای محک زدن میزان واقع گرایی موجود در سود های گزارش شده شرکت ها باشد. بدلیل عدم وجود معیار منحصر به فرد همواره از معیار های گونگون برای این مهم استفاده شده است. یافتن شواهدی دال بر رابطه داشتن تفاوت ها با رشد سود شرکت ها میتواند معیار دیگری در کنار سایر معیار ها ارزیابی سود شرکت های فراهم آورد.
1-4) اهمیّت موضوع و انگیزهی انتخاب حسابداری مالیات سود در حرفه حسابداری موضوعی به نسبت پیچیده و بحث بر انگیز است. هندریکسن در فصل20 کتاب خویش به شرکت هایی اشاره میکند که در حین سودآوری، مالیاتی به دولت ها پرداخت نمیکردند. آیا ممکن است سود و هزینه مالیات گزارش کرد اما مالیات پرداخت نکرد. پاسخ ساده ای به این سوال میتوان داد، یعنی میتوان گفت شرکتهای سودآور طبق قانون میتوانند از پرداخت مالیات معاف باشند. اما پاسخ مورد نظر این نیست. پاسخ این است که شرکتهای غیر معاف هم ممکن است سود گزارش کنند اما مالیات پرداخت نکنند یا حداقل مالیات اندکی به نسبت سود های گزارش شده بپردازند. زیرا بین سود حسابداری و سود مشمول مالیات تفاوت وجود دارد. این وضعیت در مغرب زمین بویژه در ایالات متحده و سایر کشورهای آنگلوساکسون بیشتر به چشم میآید. فی الواقع یک از دلایل بالقوهای که شرکتهای مورد اشاره هندریکسن را قادر به اجرای چنین رفتار متهورانه ای میکرد وجود تفاوت های زیاد در باب شناسایی اقلام درآمد و هزینه بین استانداردهای حسابداری و قوانین مالیاتی بود. اما آیا صرف وجود تفاوت های زیاد بین دو مجموعه مقررات دال بر رفتار های فرصت طلبانه شرکت ها است؟ نحوه برخورد با تفاوت ها آنقدر مهم بود که مراجع استاندارد گذاری را وادار به تدوین و اصلاح مجدد بیانیه هایی دربارهی حسابداری مالیات سود کرد. بیانیه شماره 11 هیئت اصول حسابداری، استاندارد شماره 96 هیئت استاندارد های حسابداری مالی در سال 1987 و استاندارد شمارهی 109 هیئت در سال 1992 که جایگزین استاندارد شماره 96 شد همگی بر اهمیت داشتن حسابداری مالیات سود و تفاوت ها دلالت میکند. مقارن با رسوایی های مالی بزرگ در غرب نظیر فروپاشی انرون، تایکو، زیراکس و ورلد کام توجهات سرمایه گذاران و سیاستگذاران به سمت کیفیت سود های گزارش شده معطوف شد. در تلاشی برای معرفی کردن یک محک برای کیفیت سود ها، برخی از محققین و صاحبنظران نظیر دسای(2002)،مانزون و پلسکو (2002) و هانلون (2003) توجهات را به سوی شکاف بین سود مالیاتی و سود حسابداری که طی دهه 90 میلادی افزایش یافته بود سوق میدادند. در سال 2002 مقالهای با “عنوان واقعیت پشت فروپاشی انرون” با این ادعا که سود مالیاتی میتواند به عنوان یک ابزار برای چک کردن سود های گزارش شده مورد استفاده قرار بگیرد این تِم از تحقیقات را در پژوهشهای حسابداری مالیات سود طنین افکن کرد. البته ایدهی استفاده از سود مالیاتی به عنوان یک ابزار برای چک کردن میزان اعتبار سود حسابداری جدید نبود. پیش از این روسین (1998) اظهار کرده بود که مازاد رو به گسترش سود حسابداری بر سود مالیاتی میتواند یک علامت خطر بالقوهای باشد که باید مورد رسیدگی قرار بگیرد زیرا میتواند نمایندهی رو به انزوال رفتن کیفیت سود باشد. بررسی های صورت گرفته توسط کمیتهی مشترک مالیات کنگرهی آمریکا نشان داد که انرون تا پیش از ورشکستگی در سال 2001 تا چند سال مالیاتی پرداخت نکرده بود.
اما در ایران نحوهی برخورد با تفاوت ها کاملاً متفاوت از کشورهای آنگلوساکسون است. در کشور ما استانداری راجع به حسابداری مالیات سود وجود ندارد. در رابطه با عدم وجود استاندارد همواره توجیهاتی ارائه میشود. اولاً که در ایران حسابداری مالی و مالیاتی به یکدیگر بسیار نزدیک است به طوری که تفاوت های موقتی بین سود مالیاتی و حسابداری از شمار انگشتان یک دست فراتر نمیرود. یک از عوامل مهم و تاثیر گذار بر نزدیکی این دو معیار، این است که استاندارد های حسابداری مالی توسط سازمان حسابرسی (که به طور نسبی با وزارت امور اقتصادی و دارایی هماهنگ و مرتبط است) تدوین میشود. وزارت اقتصاد و امور دارایی از سوی دیگر مسئول وصول مالیات و تدوین کنندهی مبانی مالیاتی است، و تحولات اخیر از قبیل اجرای ماده 272 نیز نشان میدهد عزمی جدی برای نزدیک کردن حسابداری مالی ومالیاتی وجود دارد. در تدوین استانداردهای حسابداری، قانون مالیات اثر گذار است. فیالواقع یکی از عواملی که باعث شد موضوع تجدید ارزیابی دارایی های ثابت مشهود و ارزیابی سرمایه گذاری ها به ارزش بازار اختیاری باشد ملاحظات مالیاتی بود. قانون مالیات ها در زمینه های دیگری مانند روش ها و نرخ های استهلاک تاثیر زیادی بر حسابداری مالی داشته است به طوری که اکثر شرکت های مهم از نرخ های ماده 151 استفاده میکنند. از سوی دیگر بیشتر ضابطه های قانون مالیاتهای مستقیم به ویزه در مورد هزینه ها با استاندارد های حسابداری مالی هماهنگ است و با آن تضاد جدی ندارد و حتی در برخی از موارد مانند بند 24 ماده 148 بدان اشاره می شود (بزرگ اصل،1378). قطعاً موارد فوق نشان دهنده نزدیکی استاندارد های حسابداری و قانون مالیات ها به یکدیگر است.
امّا همانگونه که در ادبیات نظری تحقیق به تفصیل راجع به آن بحث خواهد شد تفاوت ها تنها از تفاوت های بین دو مجموعه از قانون ناشی نمیشوند بلکه به طور بالقوه تحت تاثیر دستکاری مدیریت قرار دارند. بررسی تفاوت ها اگرچه در نگاه اول با توجه به تفاوت بین سیستم های قانونی و تجاری بین کشورهای انگلوساکسون و ایران کم اهمیت جلوه می کند. اما همین مسئله نزدیک بودن دو معیار سود به خصوص در حوزه اقلام تعهدی غیر اختیاری فرصتی را برای سودمند بودن تفاوت ها در رابطه با پیش بینی رشد سود های آتی شرکت ها فراهم میآورد. از سوی دیگر بسیاری از اقلام تعهدی غیر اختیاری نظیر ذخایر تضمین فروش و ذخایر مطالبات مشکوک الوصول و سایر ذخایر عملیاتی معمولاً به احتمال زیاد توسط حوزهی مالیاتی برگشت میخورند. همین اقلام به لحاظ تئوریک، بوجود آورنده تفاوت های زمانبندی هستند و بالقوه میتوانند نمایندهی مدیریت سود باشند. از طرفی با توجه به استفاده گسترده شرکت های بزرگ از روش خط مستقیم مورد اشاره ماده ،151 میتوان ادعا کرد که احتمالاً شرکت های بزرگ دست به هموار سازی سود مالیاتی میزنند و به تبع این پدیده بطور نظری میتواند حاکی از این باشد که سود مالیاتی حاوی اطلاعاتی راجع به رشد هموار سود های آتی شرکت باشد. وجود وجه اشتراک بین سود حسابداری و مالیاتی میتواند بدین معنی باشد که سود مالیاتی در مقایسه با جریان های نقد عملیاتی که همهی اقلام تعهدی را مستثنی میکند، حاوی اقلام تعهدیی است که به عنوان یک عامل محدود کننده برای مدیریت سود به حساب میآیند زیرا بیش نمایی سود حسابداری به احتمال زیاد پرداخت مالیات های اضافی را به دنبال خواهد داشت. شاید نزدیک بودن سود حسابداری و مالیاتی در ایران مدیریت سود را برای شرکت ها محدود کند و در نتیجه ضریب اطمینان آن نسبتاً بیشتر باشد. انگیزه اصلی در باب اجرای چنین تحقیقی نیز کنجکاوی در خصوص این سوال است که تفاوت های ایرانی نیز همانند تفاوت های سایر کشورها میتوانند حاوی اطلاعاتی دربارهی سوددهی آتی شرکت ها باشند. اهمیت موضوع تحقیق نیز در انگیزهی انتخاب آن نهفته است. مشاهده رابطه ای بین تفاوت های ایرانی و کیفیت سود تلویحاً بدین معنی است که موضوع حسابداری مالیاتی آنچنانکه همواره در مجامع و نشریات حرفه ای مطرح است کم اهمیّت نمیباشد. وجود رابطه معنی دار بین تفاوت ها و معیار های کیفیت سود، از یک سوی میتواند بدین معنی باشد که با تدوین استانداردی در خصوص حسابداری مالیاتی ابزار های عینیتری در دسترس سرمایه گذاران قرار میگیرد که علاوه بر داده های صورت جریان های نقدی میتوانند با آن به محک زنی کیفیت سود های گزارش شده شرکت های بورسی بپردازند و از سوی دیگر، حاکی از، مورد توجه قرار گرفتن تفاوت ها در تصمیمات سرمایه گذاران باشد. یکی از مهمترین اهداف تشکیل بازار های سرمایه کمک به تخصیص بهینه منابع در دست خانوار یا نمایندگان آنها است. تخصیص مناسب سرمایه به سوی پروژه های سودده متضمن تصمیم گیری درست است و تصمیم گیری صحیح بدون وجود اطلاعات معتبر راجع به سودآوری شرکت ها بعید به نظر میرسد. شاید تفاوت ها بتوانند سیگنال هایی راجع به پروژه های پر بازده برای سرمایگذاران فراهم آورند.
1-5) فرضیه های تحقیقبر پایهی دو پرسش اصلی فوق دو فرضیه توسط این تحقیق ادعا میشود:
فرضیه 1: بین تفاوت ها ی سود حسابداری مالی و مالیاتی و پایداری سود رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه 2: بین تفاوت های سود حسابداری مالی و مالیاتی و محتوای اطلاعاتی سود رابطه معناداری وجود دارد.
1-6) مدل تحقیق
در این تحقیق برای آزمون فرضیه ها از دو مدل زیر استفاده میشود:
1 . مدل پایداری سود
Et+1=α0+α1Et+α2BTDt+α3Et*BTDt+α4SIZEt++εt+1Et+1 :سود هر سهم در سال t+1 است
Et :سود هر سهم در سال tاست.
BTDt: تفاوت سود حسابداری و مالیاتی شرکت در سال t
Et*BTDt: اثر متقابل سود سال t و تفاوت سود حسابداری و مالیاتی سال t است.
SIZEt :لگاریتم طبیعی فروش برای کنترل اثر اندازهی شرکت
2 . مدل محتوای اطلاعاتی سود
Rt=β0+β1Et+β2BTDt+β3Et*BTDt+β4BVt+β5LEVt+β6SIZEt+εtRit :بازده سهام شرکت
Eit :سودها برای شرکت i درسال tاست.
BTDt: تفاوت سود حسابداری و مالیاتی هر سهم شرکت در سال t
BVt:ارزش دفتری هر سهم عادی در سال t است
LEVt:نسبت کل بدهیها به کل داراییها است.
SIZEt :لگاریتم طبیعی فروش برای کنترل اثر اندازه شرکت
Et*BTDt: اثر متقابل سود سال t و تفاوت سود حسابداری و مالیاتی سال t است.
1-7) تعاریف عملیاتی متغیر ها و کلید واژه هااین تحقیق به لحاظ مفهومی شامل دو متغیر وابسته و یک متغیر مستقل میباشد. متغیر مستقل تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی شرکت ها است که از تفاوت سود حسابداری مشمول مالیات (به اصطلاح سود ابرازی ) و سود مشول مالیات قطعی شده ( تشخیصی ) ی شرکت ها ( به اصطلاح سود مالیاتی) بدست میآید. متغیر های وابسته شامل پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود میباشد. برای اندازهگیری پایداری از یک مدل رگسیون کلاسیک پایداری سود استفاده میشود که عامل تفاوت ها بدان اضافه شده تا تاثیر آن روی تداوم رشد سود شرکت ها ارزیابی گردد. برای اندازه گیری محتوای اطلاعاتی از یک مدل رگرسیون سود-بازده کلاسیک استفاده میشود و سپس معیار تفاوت محاسبه شده به آن اضافه تا سودمندی آن در محتوای اطلاعاتی سود حسابری ارزیابی شود. کلید وازه های این تحقیق عیارتند از تفاوت سود حسابداری و سود مالیاتی که طی ساسر صفحات با نام اختصاری تفاوت ذکر میگردد، پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود، مدیر یت سود و مدیریت مالیات.
1-8) روش تحقیقتحقیق حاضر از لحاظ نوع هدف تحقیقی کاربردی محسوب میشود. هدف از تحقیق کاربردی بدست آوردن دانش لازم برای تهیه ابزاری است که بوسیله آن نیازی مشخص و شناخته شده بر طرف گردد. در این نوع تحقیقات، هدف، کشف دانش تازه ای است که کاربرد مشخصی را دربارهی فرآیندی در واقعیت را دنبال میکند. به عبارت دقیق تر تحقیق کاربردی تلاشی برای پاسخ دادن به یک معظل یا مشکل علمی است که در دنیای واقعی وجود دارد (خاکی،1391، 74). نتایج حاصل از این تحقیق می تواند برای طیف گسترده ای شامل مدیران شرکت ها، سهامداران، سرمایه گذاران، اعتباردهندگان، محققان و تدوین کنندگان استانداردها کاربرد داشته باشد.
از لحاظ بعد زمانی تحقیقات می توانند گذشته نگر یا آینده نگر باشند. به طور کلی چنانچه داده های گردآوری شده در رابطه با رویدادهایی باشد که در گذشته رخ داده است طرح تحقیق را می توان گذشته نگر تلقی کرد. از این رو پژوهش حاضر یک تحقیق گذشته نگر به شمار می آید.
بر اساس نحوه گردآوری داده ها نیز تحقیقات می توانند تاریخی، توصیفی، همبستگی، تجربی یا علّی باشند. تحقیق توصیفی شامل مجموعه روش هایی است که هدف آن توصیف کردن شرایط یا پدیده های مورد بررسی است. تحقیقات همبستگی شامل پژوهش هایی است که در آنها سعی می‏شود رابطه بین متغیرهای مختلف با استفاده از ضریب همبستگی کشف و تبیین گردد. در تحقیقات همبستگی هدف اصلی مشخص کردن نوع، اندازه و مقدار رابطه بین دو یا چند متغیر می باشد (سرمد و همکاران، 1390، 92-75). با توجه به تقسیم بندی فوق، این تحقیق از نوع توصیفی و همبستگی می باشد.
همچنین این تحقیق بر اساس ماهیت و ویژگی داده هایی که برای تجزیه تحلیل فرضیه ها استفاده میشوند از نوع تحقیقات کمی محسوب میشود. تحقیقات کمی نوعی پژوهش است که پژوهشگر تصمیم میگیرد درباره چه چیزی مطالعه کند. سوالات کاملاً مشخص و تعریف شدهای مطرح میکند و اطلاعات عددی را از نمونه خارج میکند، با روش های آماری به تجزیه و تحلیل این اطلاعات میپردازد، تحقیق خود را بصورتی کاملاً عینی و به اصطلاح غیر سوءگیرانه انجام میدهد (خاکی،1391، 87).
در این تحقیق اطلاعات و داده های مورد نیاز مربوط به ادبیات تحقیق و مبانی نظری از منابع کتابخانه ای و پایگاههای علمی و مقالات داخلی و خارجی استخراج می شود. برای گردآوری داده های تحقیق نیز از بانک های اطلاعاتی سازمان بورس اوراق بهادار تهران، پایگاههای اطلاعاتی مدیریت پزوهش و مطالعات اسلامی سازمان بورس، سایت مدیریت فناوری بورس تهران، سایت کدال، بانکهای اطلاعاتی نرم افزار های تدبیر پرداز و ره آورد نوین و همچنین صورت های مالی شرکت ها حسب مورد استفاده می شود.
این تحقیق به لحاظ اهدافی که دنبال میکند پژوهشی کاربردی است. هدف از تحقیق کاربردی به دست آوردن دانش لازم برای تهیه ابزاری است که به وسیله آن نیازی مشخص و شناخته شده برطرف گردد. در این نوع تحقیقات، هدف، کشف دانش تازه ای است که کاربرد مشخصی را درباره فرایندی دنبال میکند. به عبارت دقیقتر، تحقیق کاربردی تلاشی برای پاسخ دادن به یک معضل و مشکل عملی است که در دنیای واقعی وجود دارد (خاکی،1391، 74). این پژوهش نیز به دنبال معرفی ابزاری برای ارزیابی مسئله کیفیت سود شرکت ها به عنوان یکی از مشکلات مسائل تصمیم گیری سرمایه گذاران است.
1-9) قلمروی تحقیققلمرو این تحقیق شامل سه بعد مختلف، به شرح زیر می باشد:
الف) قلمرو موضوعی: در این تحقیق اثر تفاوت میان سود حسابداری و سود مالیاتی بر پایداری و محتوای اطلاعاتی سود مورد بررسی قرار می گیرد.
ب) قلمرو زمانی: با در نظر گرفتن اطلاعات نزدیک به زمان انجام تحقیق و در دسترس بودن آنها دوره زمانی تحقیق 11 ساله و از سال 1381 لغایت 1391 تعیین شده است.
ج) قلمرو مکانی: قلمرو مکانی تحقیق شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
1-10) جامعه و حجم نمونهجامعه آماری این تحقیق شامل کلیه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. نمونه آماری عبارت است از تعداد محدودی از آحاد جامعه آماری که بیان کننده ویژگی های اصلی جامعه باشد (آذر و مؤمنی، 1389، ص 5). در این تحقیق برای این که نمونه آماری یک نماینده مناسب از جامعه آماری موردنظر باشد، از روش حذف سیستماتیک استفاده شده است. برای این منظور 5 معیار زیر در نظر گرفته شده و در صورتی که شرکتی کلیه معیارها را احراز کرده باشد به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شده است.
شرکت قبل از سال 1381 در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده و تا پایان سال 1391 در بورس فعال باشد.
شرکت طی سال های 1381 تا 1391 تغییر سال مالی نداده باشد و سال مالی شرکت به پایان اسفند ماه منتهی شود.
شرکت در گروه شرکت های سرمایه گذاری یا واسطه گری های مالی نباشد.
شرکت سودده باشد.
اطلاعات مورد نیاز شرکت در دسترس باشد.
چکیده پایان نامه:
در این تحقیق تاثیر تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی بر پایداری و محتوای اطلاعاتی سود مورد بررسی قرار گرفت.فرضیه های تحقیق وجود رابطه معنادار بین تفاوت ها و معیار های کیفیت سود فوق الذکر را ادعا می کنند.به منظور آزمون فرضیه های تحقیق از دو مدل رگرسیون چند متغیره بهره گرفته شد. قلمروی زمانی تحقیق یک دوره 11 ساله بین سال های 81-91 وقلمروی مکانی آن کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.پس از گردآوری داده های مورد نیاز با کمک نرم افزار های SPSS و Eveiws فرضیه های تحقیق مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل آماری نشان می دهد که تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی تاثیر معناداری بر پایداری سود شرکت های فعال در بازار سرمایه ایران دارند. همچنین شواهد از وجود رابطه معنادار بین تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی با محتوای اطلاعاتی سود حمایت نمی کنند.
فصل دوم:مبانی نظری و پیشینه تحقیق2-1) چکیدهدر این بخش، ابتدا به ادبیات مطرح تفاوت سود حسابداری و مالیاتی از دیدگاه متون حسابداری میپردازیم. سپس مروری اجمالی بر حسابداری مالی و مالیاتی در ایران، شامل تعاملات و مغایرات میان استاندارد های حسابداری و قانون مالیات های مستقیم کشور داریم. از آنجا که در متون حسابداری بر منابع ماهوی تفاوت ها با دقت تمرکز نمیشود و به منابع بالقوهی تفاوت ها اشاره نمیشود، چارچوب نظری جامعی از تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی فراهم میآید که با اهداف این تحقیق نیز سازگارتر است. سپس مفاهیم محتوای اطلاعاتی و پایداری سود مطرح میشود و نهایتا رابطه بین تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی با پایداری و محتوای اطلاعاتی سود استدلال میشود تا پایه قیاسی فرضیات تحقیق شکل گیرد. در نهایت برای ارئه شواهدی از قیاس فوق الذکر به برخی از تحقیقاتی که در این حوزه توسط سایر محققین انجام شده اشاره میشود.
2-2) تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی در متون حسابداریهندریکسن تفاوت عمده بین سود مالیاتی و سود حسابداری را در دو طبقه ذیل دسته بندی میکند:
1 . تفاوت های دائمی ، که ناشی از اجرای مقررات خاص یا امتیازها و محدودیتهایی است که به دلایل اقتصادی ، سیاسی ، یا اداری مورد توجه قرار میگیرند و با شیوه محاسبه سود خالص حسابداری هیچ رابطهای ندارند .تفاوتهای دائمی نشان دهندهُ محاسبه کل مالیاتی است که شرکت باید در طول عمر زندگی خود پرداخت کند .بهره اوراق قرضه شهرداریها یک نمونه ازین تفاوت ها است؛ آن بعنوان بخشی از سود حسابداری گزارش شده ارائه میشود ولی در قوانین مالیاتی برخی از کشورها در محاسبه سود مالیاتی مدنظر قرار نمیگیرد. تفاوت های دائمی فقط بر کل مالیات قابل پرداخت شرکت اثر میگذارند و ازینرو، در حسابداری، از دیدگاه تئوری، موجب بروز مسائلی از باب تخصیص مالیات نمی شوند. فقط باید آنها را در گزارشهای مالی ارائه کرد ، ولی تحت کنترل حسابداران نمیباشند (پارسائیان به نقل از هندریکسن،1388) یعنی اگر فرض کنیم هیچگونه تفاوت موقتی وجود نداشته باشد و تفاوت های سود حسابداری و سود مالیاتی ، محدود به تفاوت های دائمی باشد در این صورت هزینه مالیاتی که بایستی در صورت های مالی گزارش شود برابر با بدهی مالیاتی است که بر اساس سود مشمول مالیات محاسبه شده است. به همین دلیل است که تفاوت های دائمی موجب تخصیص های مالیاتی بین دوره های مختلف نمیشود و از نظر تئوری حسابداری بحث خاصی هم ندارد(بزرگ اصل،1379).
تفاوتهای دائمی ، اقلامی هستند که در یکی از دو معیار سود وجود دارند امّا هرگز در دیگری گنجانده نخواهد شد (هانلون ، 2005). قوانین مالیات های مستقیم که بر اساس ملاحظات اقتصادی ، سیاسی و اجتماعی تدوین می شوند برخی از درآمدها را معاف از مالیات و هزینه هایی را غیر قابل پذیرش معرفی میکند یا اینکه به برخی از شرکتها تخفیف های مالیاتی می دهد . درآمدهایی که بر مبنای الزامات قانونی از مالیات معاف است یا هزینه هایی که غیر قابل پذیرش معرفی میشوند ، تفاوت هایی بین سود حسابداری و سود مالیاتی ایجاد می کند که در دوره های آینده به هیچ روی معکوس نخواهد شد و به همین دلیل آنها را تفاوتهای دائمی نامیده اند (بزرگ اصل،1379 ).
در ایران معافیت های موضوع مواد 132 تا 145 قانون مالیات های مستقیم از جمله معافیتهایی است که موجب تفاوت دائمی بین سود حسابداری و سود مالیاتی می شود . برای نمونه ، طبق ماده 141 ق.م.م درآمد حاصل از صادرات محصولات تمام شده کالاهای صنعتی یا طبق ماده 145 سود سپرده های بانکی، از مالیات معاف است .این مواد مربوط به درآمد هاست. در مورد هزینه های قابل قبول که در ماده 148 تعریف شده است مواردی مشاهده می شود که می تواند موجب بروز تفاوت دائمی بین سود حسابداری و سود مالیاتی شود . هزینه هایی مازاد بر معافیت های تعیین شده مواردی از تفاوتهای دائمی می باشد (بزرگ اصل،1379).
2-3)تفاوت های موقتی
در ادبیات حسابداری تفاوت های موقتی را به دو دسته تفاوت های زمانی و تفاوت های ارزشیابی تفکیک میکنند. در ذیل بصورت مفصلتر، درباره هریک از این تفاوتها توصیفات بیشتری ارائه خواهد شد . امّا قبل از آن سعی می شود با مثالی مفهومی کلی از تفاوتهای موقتی بدست آید.
هندریکسن در کتاب تئوری حسابداری خویش از مثالی استفاده میکند که میتواند برای درک ابتدایی از موضوع مفید باشد . نمونه ای را در نظر آورید که سود قبل از مالیات شرکت به 100 هزار دلار برسد . فرض کنید نرخ مالیات 34% است . شرکت هزینه مالیاتی به مبلغ 34000 دلار گزارش خواهد کرد . در فروش امسال رویداد های مالی گنجانده شده است که تا سال بعد ، از لحاظ مالیاتی ، گزارش نخواهند شد . برای مثال ، امکان دارد شرکت برای ارائه گزارشات مالی از سیستم حسابداری تعهدی و برای محاسبه مالیات از روش سیستم حسابداری نقدی استفاده کند . از این رو ، سود مشمول مالیات فقط به 20 هزار دلار خواهد رسید . در نتیجه در سال جاری یک بدهی مالیاتی بمبلغ 6800 دلار گزارش خواهد کرد . یعنی :
دلار 3400 = 100000 × 34% = هزینه مالیات
دلار 6800 = 20000 × 34% = مالیات پرداختنی
تفاوت این دو عدد بعنوان یک بدهی مالیاتی انتقالی به مبلغ 27200 دلار گزارش خواهد شد . به بیان دیگر، شرکت در زمان کنونی 6800 دلار بدهی مالیاتی دارد و اگر سایر عوامل تغییر نکنند ، مبلغ 27200 دلار بدهی مالیاتی در آینده خواهد داشت . می توان انتظار داشت که در سال بعد پس از پرداختن 27200 دلار به دولت و منتفی شدن بدهی مالیاتی انتقالی ، سود مشمول مالیات به مبلغ 80 هزار دلار به بیش از سود گزارش شده برسد .
یا میتوان با استفاده از مثالی در مورد هزینه ها بر میزان وضوح مفهوم افزود .در نظر گرفتن ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان ، با توجه به قانون کار کشورمان ، اجتناب ناپذیر است . زیرا ، با توجه به افزایش سابقه خدمتی کارکنان ، برای شرکت ها بدهی ایجاد می شود که بر مبنای اصول حسابداری باید مبلغ برآوردی آن در صورت های مالی طبق استاندارد حسابداری شماره 27 طرح های مزایای بازنشستگی منعکس شود . افزایش سالانه این بدهی که ناشی از افزایش سابقه خدمت و بالا رفتن حقوق و مزایای کارکنان است ، در هر سال موجب شناسایی هزینه مزایای پایان خدمت می شود . امّا این هزینه زمانی از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی پذیرفته میشود که معادل آن نزد یک بانک ایرانی سپرده ایجاد شود . اگر شرکتی سپرده ایجاد نکند ، ممیزان مالیاتی ، طبق قانون این هزینه را نمیپذیرند و در نتیجه سود مالیاتی از سود حسابداری بیشتر می شود . این تفاوت ، نمونه ای از تفاوت های موقتی است ، زیرا در سال های آینده و زمانی که کارکنان بازنشسته یا بازخرید می شوند و مزایای پایان خدمت آنها پرداخت می شود ، وزارت امور اقتصاد ی و دارایی با توجه به بند 27 ماده 148 قانون مالیات های مستقیم ، مبالغ پرداخت شده را بعنوان هزینه می پذیرد . یعنی در آینده این تفاوت معکوس واحتمالاً صفر خواهد شد . معکوس شدن این تفاوت برای حرفه حسابداری ، دردسر آفرین و موجب پیچیدگی و اختلاف نظر شده است (بزرگ اصل، 1379).
هنگامیکه به سبب تفاوت های موقتی بین سود حسابداری و سود مالیاتی تفاوت بوجود میآید ، نحوه برخورد با این تفاوت بسته به تئوری حاکم بر حسابداری مالیاتهای انتقالی(معوق) متفاوت می باشد. این رویه میتواند شامل تخصیص میان دوره ای ، تخصیص درون دوره ای و عدم شناسایی آن باشد.اصل تخصیص میان دوره ای بر این پایه قرار دارد که شرکت مالیات را بر اساس همان مبنایی محاسبه و گزارش کند که سود را محاسبه و گزارش کرده است ( پارسائیان به نقل از هندریکسن 1388 ) .
حال اگر مابه التفاوت مربوطه را بصورت مستقیم به حساب سود انباشته یا سود وزیان غیر مترقبه و اقلام غیر پولی مشابه پس از کسر مالیات منظور شود ، از روش تخصیص درون دوره ای استفاده شده است که طی آن مالیات شرکت بر روی بخشهای مختلف صورت سود و زیان و صورت تغییرات سود انباشته سرشکن میشود. در مورد تخصیص درون دوره ای هیچ مخالفتی مشاهده نشده است ، زیرا فقط صورت سود وزیان و صورت سود انباشته همین دوره تغییر میکند ، و ترازنامه و صورت سود و زیان سایر دوره ها تغییر نمی کنند (پارسائیان به نقل از هندریکسن،1390). روش سوم یعنی عدم شناسایی همان سیاست اتخاذ شده توسط کمیته تدوین استاندارد های حسابداری مالی سازمان حسابرسی می باشد که چنین بدهی ها و دارایی های معوق مالیاتی را در صورت های مالی شناسایی نمیکنند.
از دیدگاه حسابداری مالیات بر سود شرکت ها، تفاوت های موقتی میتوانند هستهُ اصلی تئوری های حسابداری را تشکیل دهند ، زیرا حسابداران یا مدیریت میتوانند بر شیوهُ ثبت و گزارش کردن این اقلام کنترل هایی اعمال کنند . آنها منشاُ اصلی ایجاد تفاوت بین سود مالیاتی و سود گزارش شده در یک دورهُ خاص میباشند، ولی بر عکس تفاوتهای دائمی، آنها نمیتوانند در سراسر عمر شرکت بین مقادیر سود فاصله یا تفاوت ایجاد کنند ( پارسائیان به نقل از هندریکسن ، 1388 ) .
تفاوت های زمانبندی: تفاوتهای ناشی از زمان منظور کردن اقلام بدهکار وبستانکار به حساب سود یا زیان (همان منبع) .بعبارت دیگر، چنانچه زمان شناسایی درآمد و هزینه طبق اصول پذیرفته شده حسابداری با زمان پذیرش آنها بعنوان درآمد و هزینه برای محاسبه سود مالیاتی(طبق قانون مالیات) متفاوت باشد تفاوت های زمانی ایجاد میشود(بزرگ اصل،1379).
دربارهُ تفاوت های زمانی چهار حالت را می توان متصور بود .
الف – هزینهای که از دیدگاه مالیاتی در نظر گرفته میشود ولی در صورتهای مالی زمان شناسایی آن به دورههای بعد انتقال مییابد. نمونه های شناخته شده عبارتند از کاربرد روش های تسریعی استهلاک دارایی های ثابت ، به لحاظ مقاصد مالیاتی و کاربرد روش خط مستقیم از دیدگاه تهیه صورتهای مالی.
ب – درآمدی که در دوره جاری در حساب ها منظور شود، ولی از دیدگاه مالیاتی در تاریخی دیرتر منظور گردد . کاربرد روش اقساطی فروش برای محاسبه مالیات و کاربرد روش تعهدی فروش، برای تهیه صورتهای مالی ، که این یک روش شناخته شدهتری است .
ج – درآمدی که در محاسبه مالیات منظور می کنند ولی هنگام تهیه صورتهای مالی آن را به دوره های بعد منتقل میکنند . پیش دریافت که هنگام وصول مشمول مالیات میشود، ولی برای تهیهُ صورت های مالی زمانی آن را بعنوان درآمد منظور میکنند که خدمات مربوطه ارائه شده باشد .
د – هزینه هایی که در صورت های مالی از درآمد های دوره کم می کنند ، ولی برای محاسبه مالیات، آنها را در دوره دیگری منظوری می نمایند . یک نمونه ضمانت نامه های محصولات فروش رفته و هزینه های مربوطه است که برآورد میشوند و فقط زمانی که پرداخت صورت گیرد میتوان آنها را از سود مالیاتی کسرکرد.
با پذیرش تخصیص میان دورهای، در دو حالت اول و دوم بایستی یک حساب بدهی مالیات بر سود یا حساب بستانکار دیگری بوجود آورد ، زیرا هزینه مالیات مرتبط با سود حسابدرای دوره جاری از مالیاتی که باید در دوره جاری پرداخت گردد بیشتر می شود. در حالتهای سوم و چهارم باید از یک حساب بنام مالیات پیش پرداخت شده یا حساب بدهکار دیگری استفاده کرد ، زیرا مالیات پرداختی یا پرداختنی دوره جاری از هزینه مالیات گزارش شده در دوره جاری بیشتر است (پارسائیان ببه نقل از هندریکسن،1388).
تفاوت های ارزشیابی: تفاوت های ناشی از بکارگیری مبانی متفاوت ارزشیابی اقلام در محاسبه مالیات که آن را تفاوت های ارزشیابی مینامند (همان منبع). تفاوت های ارزشیابی زمانی بوجود می آیند که مبانی اندازه گیری درآمد ها و هزینه ها طبق اصول پذیرفته شده حسابداری با مبانی اندازه گیری درآمد ها و هزینه ها برای محاسبه سود مالیاتی متفاوت باشد که در این مورد در ایران اگر وجود هم داشته باشد نادر است (بزرگ اصل،1379). در ارتباط با مبانی ارزشیابی بعنوان تفاوتهای موقتی مواردی در استاندارد های حسابداری برخی از کشورها بشرح ذیل مطرح شده اند :
الف – کاهش مبنای محاسبه استهلاک در مورد دارایی های استهلاک پذیر به سبب تخفیف های مالیاتی
ب – عملیات در کشور های خارجی که پول عملیاتی و پول گزارشگری آن یکسان است . بر اساس استانداردهای حسابداری برخی کشورها ، پس از تغییر نرخح ارز ، مبنای مالیاتی برخی از دارایی ها و بدهی های عملیات خارجی میتواند با موارد متناظر آن بر مبنای ارزش های تاریخی و پول کشور اصلی تفاوت داشته باشد .
ج – افزایش مبنای مالیاتی دارایی ها بدلیل تعدیل بر اساس تورم ، این تعدیل موجب میشود که این مبانی با مبنای ارزشیابی مبتنی بر ارزشهای تاریخی صورت های مالی تفاوت پیدا کند .
د – ترکیب واحدهای تجاری به روش خرید که درآن ، ارزش های منتسب به دارایی های ترکیب شده می تواند با مبنای مالیاتی متناظر آنها تفاوت داشته باشد( پارسائیان به نقل از هندریکسن،1388).
2-4) سود حسابداری و مالیاتی در ایران2-4-1)مالیات سود شرکت های ایرانیاین مالیات برای نخستین بار در سال 1309 و به موجب قانون مالیات بر شرکت ها و تجارت در ایران مرسوم گردید. به تدریج در قوانین و مقررات مربوطه با توجه به مقتضیات زمان و شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور تغیراتی داده شد. بر اساس آخرین اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم مورخ 27/11/1380 بر طبق ماده 105 قانون مالیات های مستقیم جمع درآمد شرکت ها و درآمد ناشی از فعالیت های انتفاعی سایر اشخاص حقوقی که از منابع مختلف در ایران یا خارج از ایران تحصیل میشود، پس از اعمال زیان های حاصل از منابع غیر معاف و کسر معافیت های مقرر به استثنای مواردی که بر طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانهای میباشد ، مشمول مالیات به نرخ 25% خواهند بود(صفار 1389).
قانون مالیات های مستقیم به طور مشخص و متمایز به روش های تشخیص اشاره نمیکند لیکن با مطالعه فصول و مواد مختلف میتوان چهار روش تشخیص مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی را از قانون فوق استخراج کرد. (1) تعیین ارزش معاملاتی املاک توسط کمیسیون تقویم املاک برای یکسال طبق ماده 64 قانون مالیات های مستقیم (2) تعیین مال الاجاره بر اساس ماده 54، طبق ماده فوق تشخیص مال الاجاره مشمول مالیات بر دو مبنا پیش بینی میشود. (الف) اسناد رسمی: در مواردی که اجاره نامه رسمی وجود داشته باشد، یعنی قرارداد اجاره در یکی از دفاتر اسناد رسمی به ثبت رسیده باشد.(ب) اجاره بهای املاک مشابه: چنانچه سند اجاره نامه رسمی وجود نداشته باشد یا از تسلیم سند یا رو نوشت آن خودداری گرددیا موجر علاوه بر اجاره بها وجهی به عنوان ودیعه یا هر عنوان دیگری از مستاجر دریافت نموده باشد ماخذ محاسبه، ارزش جاری اعلام شده توسط کمیسیون تقویم املاک است. 3) تشخیص با رسیدگی به اسناد و مدارک: یک از مهمترین و منطقی ترین شیوه ارزیابی مالیات رسیدگی و استناد به مدارک و دفاتر قانونی مودی است. مطابق با ماده 95 این قانون صاحبان مشاغل مکلفند اسناد و مدارک مثبته کافی برای تشخیص درآمد مشمول مالیات خود نگهداری کنند. علاوه بر درآمد مشاغل، درآمد مشمول مالیات اشخاص حقوقی به استثنای درآمد هایی که طبق مقررات قانون مالیات های مستقیم نحوه دیگری برای تشخیص آن مقرر شده است و نیز درآمد مشمول مالیات اشخاص حقوقی ناشی از درآمد های اتفاقی، از طریق رسیدگی به دفاتر تشخیص خواهد شد. 4) تشخیص علی الراس: در صورتی که تا موعد مقرر ترازنامه و حساب و سود و زیان تسلیم نشده باشد، یا در صورتی که مودی به درخواست کتبی اداره امور مالیاتی از ارئه دفاتر یا مدارک حسابداری در محل کار خود خودداری نماید، و یا در صورتی که دفاتر و اسناد و مدارک ابرازی برای محاسبه درآمد مشمول مالیات به نظر اداره امور مالیاتی غیر قابل رسیدگی تشخیص داده شود و یا به علت عدم رعایت موازین قانونی و آئین نامهی مربوط مورد قبول واقع نشود ( رنجبری و بادامچی، 1387).
2-4-2) تعامل استاندارد های حسابداری و قانون مالیات های مستقیم ایران استاندارد های حسابداری عبارت از ضوابطی است که واحد های انتفاعی باید در فرایند شناخت، اندازه گیری و انتقال اطلاعات مالی به استفاده کنندگان رعایت کنند و نتیجتاً معیاری برای سنجش کیفیت ارائه صورت های مالی است. اگرچه وجود استاندارد های حسابداری احتمالاً موجبات محدود شدن کیفیت کار حسابداران به علت تفاوت در ماهیت فعالیت های اقتصادی و شرایط محیطی، میشود و هزینه تهیه اطلاعات را افزایش میدهد اما تدوین استاندارد مزیت های متععدی به شرح زیر دارد که منافع آن نسبت به هزینه های آن به مراتب بیشتر است: (1) تجهیز حرفه به مجموعهای از قواعد کاربردی مفید، (2) ارتقای اجتناب ناپذیر حرفه، (3) ایجاد امکان مقاومت حسابداران در برابر فشار مدیریان نسبت به کاربرد روش های حسابداری نامناسب، (4) تضمین تامین اطلاعات روشن، کامل و یکنواخت در دوره های مختلف برای استفاده کنندگان از صورت های مالی و (5) ایجاد امکان مقایسهی صورت های مالی واحد های انتفاعی مختلف (صفار،1389).
رهنمود های حسابداری از سال 1378 لازم اجرا شد. اطلاعیه وزارت امور اقتصادی و دارایی در تاریخ 4/5/1380 بر لزوم رعایت استاندارد های حسابداری توسط اشخاص حقوقی تاکید کرد به گونهای که در صورت عدم رعایت استانداردهای مذکور، صورت های مالی تهیه شده در هیچ یک از مراجع دولتی قابل استفاده نخواهد بود. زمینه همکاری میان سازمان حسابرسی و جامعه حسابداران رسمی کشور پس از تصویب قانون اصلاح موادی از قانون مالیات های مستقیم در تاریخ 27/11/80، در قالب ماده 272 قانون مالیات های مستقیم در امر تشخیص مالیات، توجه متولیان هر دو سازمان را درمقابل الزامات و مقررات حاکم بیش از پیش جلب نموده است به طوری که تجزیه و تحلیل و کاهش تعارض های موجود و نیز افزایش تطابق و تعامل بیشتر میان قوانین و مقررات مالیاتی و اصول و استاندارد های حسابداری را امری اجتناب ناپذیر تلقی میشود ( همان منبع).
در حال حاضر حسابداری مالی و حسابداری مالیاتی در ایران زمینه های لازم به منظور تاثیر پذیری از یکدیگر را دارند.به منظور تاثیر پذیری از یکدیگر هستند که یکی از عوامل مهم این اثرگذاری وجود دو مرجع سازمان حسابرسی و سازمان امور مالیاتی است که به ترتیب به عنوان متولیان وضع استانداردهای حسابداری و سیاستهای مالیاتی هستند و سازمان های زیر مجمئعهی وزارت امور اقتصادی دو دارایی به حساب میآیند که وجود این فرصت، زمینهی تاثیر پذیری متقابل در تدوین استانداردهای حسابداری و حسابرسی و قوانین و مقررات مالیاتی را مساعد نموده است به گونه ای که تجدید ارزیابی دارایی های ثابت مشهود با توجه به الزامات قانون مالیات های مستقیم را استاندارد شماره 11 به عنوان روش های اختیاری پیشنهاد گردید و تدوین جدول روش و نرخ های استهلاک دارایی های ثابت به موجب مادهی 151 قانون مالیات های مستقیم تاثیر بسیار گسترده بر حسابداری مالی داشته است (همان منبع).
از همه مهمتر میتوان به تکالیف مقرر در تبصره 2 مادهی 95 قانون مالیات های مستقیم مبنی بر تحریر آئین نامهی مربوط به روش های نگهدای دفاتر و اسناد و مدارک و نحوه ثبت وقایع مالی و چگونگی تنظیم صورت های مالی نهایی بر اساس نوع فعالیت و همچنین رعایت اصول و موازین و استانداردهای پذیرفته شده حسابداری توسط سازمان امور مالیاتی با کسب نظر از جامعه حسابداران رسمی و تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی اشاره نمود. از سوی دیگر، برخی قواعد حاکم بر قانون مالیات های مستقیم به ویژه در مورد هزینه با استانداردهای حسابداری هماهنگ است و با آن تضاد جدی ندارد. از جمله میتوان برخی از موارد به شرح ذیل اشاره کرد:
1 . نحوه برخورد با مخارج سرمایهای که طبق استاندارد های حسابداری جزء قیمت تمام شدهی دارایی ها محسوب میشود و از منظر مالیاتی نیز جزء هزینه های قابل قبول تلقی نمیگردد.
2 . مفاد بند 24 ماده 148 قانون مالیات های مستقیم مبنی بر قابل قبول بودن زیان حاصل از تسعیر ارز مشروط بر اتخاذ یک روش یکنواخت طی سال های مختلف از جانب مودی.
3 . مفاد تبصره 4 ماده 150 قانون مالیات های مستقیم مبنی بر انعکاس هزینهی استهلاک در اجاره های سرمایهای بر اساس استاندارد های حسابداری.
4. حق انتخاب نمایندهی بند 3 ماده 244 قانون مالیات های مستقیم ( موضوع ترکیب هیات حل اختلاف مالیاتی ) توسط مودی از میان اعضای جامعه حسابداران رسمی در موارد مرتبط.
5. لزوم اظهار نظر نسبت به کفایت اسناد و مدارک حسابداری برای امر حسابرسی مالیاتی و رعایت اصول و ضوابط استاندارد های حسابداری به موجب بند الف ماده 272 قانون مالیات های مستقیم.
6. پیش بینی نرخ استهلاک برای هزینه استهلاک برخی از دارایی های نامشهود از قبیل امتیازات، بهای خرید فرمول، علائم، حق تالیف، حق تصنیف و سایر حقوق خریداری انحصاری در بخش حقوق مالی جدول استهلاک موضوع ماده 151 قانون مالیات های مستقیم.
7. پذیرفتن سود و کارمزد پرداختی( هزینه تامین مالی) به بانک ها و موسسه های غیر بانکی مجاز طبق تبصره 18 ماده 148.

این نوشته در مقالات ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *