*161

موسسه آموزش عالی ارشاد دماوند ‏
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حسابداری
موضوع :
تاثیر ارائه مجدد صورتهای مالی بر رشد شرکت
استاد راهنما :
جناب آقای دکتر خوش طینت
استاد مشاور :
جناب آقای دکتر نادی قمی
محقق :
زهرا تهرانی شاد
تابستان 1393

تقدیم به:
مادر فداکار و مهربانم
و
برادر و خواهران عزیزم
همراهان همیشگی و پشتوانه های زندگیم
تشکر و قدردانی
نخستین سپاس و ستایش از آن خداوندی است که بنده کوچکش را در دریای بیکران اندیشه، قطره ای ساخت تا وسعت آن را از دریچه اندیشه های ناب آموزگارانی بزرگ به تماشا نشیند. لذا اکنون که در سایه سار بنده نوازی هایش پایان نامه حاضر به انجام رسیده است، بر خود لازم می دانم تا مراتب سپاس را از بزرگوارانی به جا آورم که اگر دست یاریگرشان نبود، هرگز این پایان نامه به انجام نمی رسید.
ابتدا از استاد گرانقدرم جناب آقای دکتر خوش طینت که زحمت راهنمایی این پایان نامه را بر عهده داشتند، کمال سپاس را دارم.
همچنین از آقایان دکتر نادی قمی استاد محترم مشاور و دکتر تحریری استاد محترم داور نهایت قدردانی را دارم.
سپاس آخر را به مهربانترین همراهان زندگیم، به خانواده ی عزیزم تقدیم می کنم که حضورشان در فضای زندگیم مصداق بی ریای سخاوت بوده است.
چکیده :
ارائه مجدد صورتهای مالی برای بازار، حاوی اطلاعات جدیدی است. از دیدگاه سرمایه گذاران اخبار ارائه مجدد صورتهای مالی فقط بیانگر مشکلات عملکرد دوره گذشته نیست، بلکه نوعی پیش بینی مشکلات آتی برای شرکت و مدیریت آن نیز محسوب میشود و موجب سلب اطمینان سرمایه گذاران نسبت به اعتبار و شایستگی مدیریت و کاهش کیفیت سودهای گزارش شده میگردد. تجدید ارائه صورت های مالی عاملی است که میتواند قابلیت اتکای اطلاعات مالی منتشره را در هاله ای از ابهام قرار دهد.
در این تحقیق به بررسی تاثیر ارائه مجدد صورتهای مالی بر رشد شرکت بطور کلی و اجزای آن شامل رشد تامین مالی داخلی و خارجی پرداخته شد و مشخص گردید که ارائه مجدد حسابداری در ایران، تاثیر منفی و کم اهمیتی بر نرخ رشد شرکتها دارد که این اثر در رابطه با نرخ رشد تامین مالی خارجی شرکتها برجسته تر از نرخ رشد تامین مالی داخلی آنها است. با توجه به این نتایج می توان گفت ارائه مجدد با ایجاد یک عدم اطمینان از چشم انداز آتی شرکت، مانع از توانایی شرکت جهت تامین مالی خارجی با هزینه ی کمتر می گردد و بدین صورت سطح منابع نقدی شرکت برای اتخاذ پروژه های سرمایه گذاری سودآور کاهش می یابد که این امر موجب کاهش در رشد شرکت می گردد و این اثرات برای شرکتهایی که بدلیل تخلف مالی، ارائه مجدد داشته اند، مشهود تر است.
واژگان کلیدی: ارائه مجدد صورتهای مالی، تامین مالی خارجی، رشد شرکت
فهرست:
عنوان شماره صفحه
فصل اول : طرح و کلیات تحقیق
مقدمه2
بیان و طرح مسئله2
ضرورت و اهمیت تحقیق7
اهداف تحقیق8
فرضیه های تحقیق8
روش تحقیق9
جامعه آماری و روش نمونه گیری9
روش گردآوری اطلاعات و داده ها10
روش تجزیه و تحلیل داده ها10
محدودیتهای تحقیق11
تعاریف عملیاتی واژگان تحقیق12
ساختار کلی تحقیق13

فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه تحقیق
مقدمه16
بخش اول : مبانی نظری
گزارشگری مالی و صورتهای مالی17
اهداف گزارشگری مالی و صورتهای مالی19
نقش صورتهای مالی در تحقق هدفهای گزارشگری مالی23
استفاده کنندگان از صورتهای مالی و نیازهای اطلاعاتی آنها27
اطلاعات حسابداری و تصمیم گیری28
تامین مالی و رشد شرکت29
خصوصیات کیفی اطلاعات32
تجدید ارائه صورتهای مالی35
تعدیلات سنواتی38
علل تجدید ارائه صورتهای مالی39
ریشه های تجدید ارائه صورتهای مالی42
تاثیر آستانه اهمیت بر تجدید ارائه صورتهای مالی44
واکنش به علل تجدید ارائه صورتهای مالی46
گزارشگری تجدید ارائه صورتهای مالی48
تجدید ارائه صورتهای مالی و رشد شرکت49
بخش دوم : پیشینه تحقیق
مطالعات تجربی انجام شده در خارج از کشور51
مطالعات تجربی انجام شده در داخل کشور59
جمع بندی64
فصل سوم : روش تحقیق
مقدمه66
روش تحقیق67
نوع تحقیق68
فرضیه های تحقیق69
الگوهای پژوهش69
متغیرهای تحقیق و نحوه ی اندازه گیری آنها72
قلمرو تحقیق75
قلمرو مکانی تحقیق75
قلمرو زمانی تحقیق75
جامعه آماری75
روش نمونه گیری و حجم نمونه76
نحوه ی جمع آوری داده های مورد نیاز77
روش های آماری77
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل آماری یافته های تحقیق
مقدمه85
آمار توصیفی86
آمار استنباطی89
مدل اول95
مدل دوم127
خلاصه فصل142
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادها
مقدمه144
خلاصه موضوع144
نتایج تحقیق146
نتایج حاصل از آزمونهای آماری فرضیه اول تحقیق147
نتایج حاصل از آزمونهای آماری فرضیه دوم تحقیق147
بحث و بررسی تطبیقی یافته های تحقیق147
موانع و محدودیتهای تحقیق149
پیشنهادها150
پیشنهادهایی بر اساس نتایج تحقیق150
پیشنهادهایی برای تحقیقات آتی150
منابع151
پیوست159

مقدمه
ارائه مجدد صورتهای مالی برای بازار، حاوی اطلاعات جدیدی است. از دیدگاه سرمایه گذاران اخبار ارائه مجدد صورتهای مالی فقط بیانگر مشکلات عملکرد دوره گذشته نیست، بلکه نوعی پیش بینی مشکلات آتی برای شرکت و مدیریت آن نیز محسوب میشود و موجب سلب اطمینان سرمایه گذاران نسبت به اعتبار و شایستگی مدیریت و کاهش کیفیت سودهای گزارش شده میگردد. تجدید ارائه صورت های مالی عاملی است که میتواند قابلیت اتکای اطلاعات مالی منتشره را در هاله ای از ابهام قرار دهد. ارائه مجدد با ایجاد محدودیت در سرمایه گذاری های شرکت، موجب کاهش در رشد شرکت می شود.
یک استدلال در حمایت از این بحث این است که ارائه مجدد به رابطه قراردادی بین شرکت و طرفین خارج از شرکت از جمله: مشتریان ، تأمین کنندگان و … لطمه وارد میکند و بر جریان وجه نقد شرکت نیز اثر منفی می گذارد، یعنی سطح منابع نقدی داخلی موجود را برای سرمایه گذاری کاهش میدهد .
استدلال دیگر این است که ارائه مجدد صورتهای مالی، توانایی شرکت را جهت دسترسی به هزینه های پایینتر تأمین مالی خارجی، کاهش میدهد. Albring ,Huang &pereira ,2013) )
در این تحقیق به بررسی اثرات ارائه مجدد حسابداری بر رشد شرکت و اجزای آن شامل رشد تأمین مالی داخلی و خارجی پرداخته شده است.

بیان و طرح مسأله‏
در مفاهیم نظری گزارشگری مالی، هدف تهیه صورتهای مالی به عنوان هسته ی اصلی گزارشگری مالی، اینطور تعریف شده است : «ارائه اطلاعاتی تلخیص و طبقه بندی شده درباره وضعیت، عملکرد و انعطاف پذیری مالی واحد تجاری که برای طیف گسترده ای از استفاده کنندگان صورت های مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی، مفید واقع شود».از طرف دیگر در فصل (خصوصیات کیفی اطلاعات مالی) مفاهیم نظری گزارشگری مالی آمده است: استفاده کنندگان صورتهای مالی باید بتوانند صورتهای مالی (وضعیت و عملکرد مالی) را طی زمان و همچنین با صورتهای مالی واحدهای تجاری مختلف، مقایسه کنند. بدین ترتیب ضرورت دارد آثار مالی معاملات و سایر رویدادهای مشابه در داخل واحد تجاری و در طول زمان برای آن واحد تجاری با ثبات رویه اندازه گیری و ارائه شود و در بین واحدهای تجاری مختلف نیز هماهنگی رویه در باب اندازه گیری و گزارشگری رعایت گردد. ( ساعی , باقرپور و موسوی ، 1391 )
آنچه از مطالب مزبور می توان نتیجه گرفت، این است که: ((اطلاعات مالی واحدهای تجاری زمانی میتواند مفید واقع شود که بتوان آن را با اطلاعات مشابه سالهای گذشته همان واحد ، و یا با اطلاعات مشابه سایر واحدهایی که در آن صنعت فعالیت میکنند، مقایسه کرد )) اما تغییرات مستمر و مداومی که در شرایط اقتصادی و اجتماعی صورت میگیرد، تغییر در اصول و روش های حسابداری و همچنین پیچیدگی و حجم بالای معاملات تجاری، گاهی اوقات منجر به بروز اشتباهات یا تخلفاتی در گزارشگری مالی میشود، که در نتیجه تجدید ارائه صورتهای مالی منتشر شده اجتناب ناپذیر می باشد. طبق اصول پذیرفته شده حسابداری، صورت های مالی سنوات گذشته به 2 دلیل تغییر در رویه (اصل) حسابداری و اصلاح اشتباهات حسابداری تجدید ارائه می شوند. اما در این تحقیق سعی میشود عوامل موثر بر ایجاد ارائه مجدد حسابداری در قالب 2 گروه زیر مورد بررسی قرار گیرد.
1. ارائه مجدد صورتهای مالی ناشی از وجود خطای اندازه گیری حسابداری
2. ارائه مجدد صورتهای مالی بدلیل وجود تخلف مالی
که منظور از خطای اندازه گیری حسابداری همان مواد مذکور ، یعنی تغییر در رویه حسابداری و اصلاح اشتباهات می باشد و تخلف مالی هم موارد عدم پرداخت بموقع تعهدات مالی شرکت مانند : بازپرداخت تسهیلات بانکی ، بدهی های مالیاتی، بدهی های تأمین اجتماعی، سایر بدهی های با اهمیت و جرایم در نظر گرفته شده است.
از طرف دیگر ، در بخشی دیگر از استانداردهای حسابداری تاکید شده است :”صورتهای مالی باید در بر گیرنده اقلام مقایسه ای دوره قبل باشد، به جز در مواردی که یک استاندارد حسابداری نحوه ی عمل دیگری را مجاز یا الزامی کرده باشد .” پس با توجه به الزام ارائه ارقام مقایسه ای و حفظ ثبات رویه از دوره ای به دوره دیگر، همواره انتظار می رود که رقم ارائه شده برای هر یک از عناصر مالی در گزارش های مالی دوره جاری، با رقم تجدید ارائه شده برای همان دوره در گزارش های مالی سال بعد برابر باشد. اما در برخی موارد بنا به عللی که ذکر شد، این تساوی بر قرار نیست .
اصلاح اشتباهات رخ داده در صورتهای مالی، نباید از طریق منظور کردن آن در سود و زیان سال جاری انجام گیرد، بلکه باید با ارائه مجدد ارقام صورتهای مالی سال یا سالهای قبل به چنین منظوری دست یافت. در صورت تغییر در رویه حسابداری ارقام سال جاری، بر مبنای رویه جدید منعکس و ارقام مقایسه ای سنوات قبل نیز بر مبنای رویه جدید، ارائه مجدد میگردد.
بند 38 استاندارد حسابداری 6 ایران خاطر نشان می سازد: اثر تعدیلات سنواتی باید از طریق اصلاح مانده سود (زیان) انباشته ی ابتدای دوره در صورتهای مالی منعکس گردد. اقلام مقایسه ای صورتهای مالی نیز باید ارائه مجدد شود، مگر آنکه این امر عملی نباشد. در چنین شرایطی موضوع باید در یادداشت های توضیحی افشا گردد. همچنین میزان و ماهیت اقلام تشکیل دهنده تعدیلات سنواتی و دلایل توجیهی تغییر در رویه حسابداری و این امر که اقلام مقایسه ای صورتهای مالی ارائه مجدد شده است (یا عملی نبودن ارائه مجدد) باید در یادداشتهای توضیحی افشا شود.
صورتهای مالی یک مکانیسم مهم برای انتقال اطلاعات خاص شرکت به سهامداران می باشد. اگر چه صورتهای مالی مطابق با اصول پذیرفته شده حسابداری (GAAP) تهیه شده است اما استانداردهای حسابداری در مواردی اختیاراتی را برای مدیران ایجاد میکند که میتوانند صورتهای مالی (ترازنامه و سود و زیان) را متورم کنند و در نهایت منجر به ارائه مجدد صورتهای مالی شوند.
در حقیقت صورتهای مالی تجدید ارائه شده به صورت شفاف و صریح پیام و علائمی پیرامون قابل اتکا نبودن صورتهای مالی دوره های گذشته و کیفیت پایین آنها ارائه می نمایند. کمیسیون بورس اوراق بهادار (SEC) ارائه مجدد صورتهای مالی را اینگونه توصیف می کند : ” قابل رویت ترین شاخص حسابداری نادرست و منبع تحقیقات جدید.”
در این تحقیق به بررسی اثرات ارائه مجدد صورتهای مالی بر رشد شرکت بطور کلی و اجزای آن شامل رشد تأمین مالی خارجی و داخلی پرداخته شده است تا مشخص گردد ارائه مجدد حسابداری، اثر نامطلوب بزرگتری بر نرخ رشد تأمین مالی خارجی شرکت دارد.
ارائه مجدد بطور بالقوه برای شرکتهای درگیر آن، پر هزینه است. ارائه مجدد اعتماد سرمایه گذاران را درباره اعتبار افشای شرکت، سلب میکند و موجب کاهش تقاضای اوراق بهادار شرکت و محدود کردن فرصتهای پیش روی آن میگردد که در نهایت منجر به کاهش قابل توجه در ارزش بازار شرکت می شود .بنابر این متعاقب ارائه مجدد، انتظارات سرمایه گذاران در مورد جریان های نقدی آتی و نرخ بازده مورد انتظار آن تغییر می یابد. بطور کلی گفته میشود که واکنش بازار نسبت به اعلان ارائه مجدد صورتهای مالی، منفی می باشد. دلایل احتمالی این واکنش منفی بازار عبارت است از:
1. تجدید ارائه، اخبار و اطلاعات جدیدی حاکی از کاهش جریان های نقدی مورد انتظار آتی، به بازار منتقل میکند.
2. نشانه ای از سیستم اطلاعاتی و گزارشگری حسابداری ضعیف و احتمالاً نقطه ی عطفی در ارتباط با بروز مشکلات مدیریتی شرکت است.
3. علامتی از رفتار فرصت طلبانه مدیریت است و مبین آن است که باید سود های گزارش شده قبلی بدلیل به کار گرفتن روش های پذیرفته نشده، برآوردها و اشتباهات عمدی و سهوی اصلاح گردد.
شرکتهایی که با ارائه مجدد در صورتهای مالیشان مواجه هستند، هزینه ی بیشتری را از بابت تأمین مالی متحمل میشوند، بلاخص شرکتهایی که تأمین مالی خارجی دارند. ( شریعت پناهی و کاظمی ، 1389 )
بطور خاص اگر ارائه مجدد یک عدم اطمینان از چشم انداز آتی شرکت بوجود بیاورد، ممکن است مانع از توانایی شرکت جهت تأمین مالی کم هزینه تر گردد.این شرایط سطح منابع نقدی داخلی موجود در شرکت را برای سرمایه گذاری کاهش می دهد. مفهوم ناشی از هزینه بالای تأمین مالی این است که آن مانع از توانایی شرکت برای اتخاذ پروژه های سرمایه گذاری سود آور می باشد که این امر موجب کاهش در رشد شرکت میگردد.
با توجه به مطالب بیان شده، هدف پژوهش حاضر بطور کلی اثبات تأثیر ارائه مجدد حسابداری بر کاهش رشد شرکتها می باشد.
بنابراین با توجه به مطالب پیش گفته، سوالات اصلی تحقیق عبارتند از:
آیا نرخ رشد تامین مالی خارجی در شرکتهایی که صورتهای مالی را تجدید ارائه می کنند، در مقایسه با شرکتهایی که تجدید ارائه نداشته اند، در یک دوره زمانی یکسان کمتر است؟
آیا نرخ رشد تامین مالی خارجی در شرکتهایی که به علت وجود تخلفات مالی، صورتهای مالی را تجدید ارائه می کنند، در مقایسه با شرکتهایی که ارائه مجدد را به دلایلی غیر از تخلفات مالی انجام داده اند، کمتر است؟
ضرورت و اهمیت پژوهش
افزایش تعداد صورتهای مالی تجدید ارائه شده از سوی شرکتها و ابراز نگرانی تحلیگران و سرمایه گذاران و تدوین کنندگان قوانین و مقررات و نبود تحقیقات کافی در خصوص تجدید ارائه صورتهای مالی توسط شرکتها در ایران، انگیزه اصلی انجام این تحقیق است. با وجود فراوانی تجدید ارائه صورتهای مالی در ایران، تحقیقات و پایان نامه های بسیار اندک و انگشت شماری (به طور غیر مستقیم) به این موضوع پرداخته اند. فقدان تحقیقات دانشگاهی کافی در خصوص تجدید ارائه صورتهای مالی موجب گردیده تا سرمایه گذاران، قانون گذاران، حسابرسان و سایر گروه های استفاده کننده از صورتهای مالی توجه کافی به این موضوع نداشته باشند.
ما در صدد هستیم با انجام این تحقیق به استفاده کنندگان صورتهای مالی کمک کنیم تا با درکی عمیق تر از ماهیت ارائه مجدد، تاثیر آن را بر جریان وجه نقد، نحوه ی تأمین مالی، میزان سرمایه گذاری و در نهایت رشد شرکت دریابند و همچنین بتوانند بین صورتهای مالی تجدید ارائه شده ناشی از تخلفات مالی و ناشی از خطاهای اندازه گیری حسابداری تفاوت قائل شوند. همچنین یافته های این تحقیق برای بستانکاران و تحلیلگرانی که جهت تعیین ارزش اعتباری یک شرکت بر برنامه ریزی های مالی و رشد تأمین مالی خارجی آن تکیه می کنند، اطلاعاتی را فراهم می کند. در نهایت می توان گفت داشتن یک درک وسیع از عواقب ارائه مجدد حسابداری از جمله کاهش در رشد شرکت با توجه به افزایش هزینه تأمین مالی خارجی آن که میتواند منجر به از بین رفتن ثروت سهامداران شود ، مفید است. بنابراین نبود تحقیقات کافی در خصوص تجدید ارائه صورتهای مالی از یکسو و بررسی رابطه ی آن با رشد شرکت، انگیزه اصلی این تحقیق می باشد.
اهداف پژوهش
خلاصه ی اهداف تحقیق پیش رو به شرح زیر است:
1.کمک به استفاده کنندگان صورتهای مالی از جمله سرمایه گذاران ، اعتبار دهندگان و تحلیلگران مالی به منظور درک بهتر ماهیت ارائه مجدد صورتهای مالی شرکتها و تاثیر آن بر رشد شرکتها بطور کلی و بر اجزای آن شامل رشد تامین مالی داخلی و خارجی، در جهت اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید .
2.کمک به درک ارائه مجدد صورتهای مالی ناشی از تخلف و خطای اندازه گیری حسابداری.
3.کمک به درک واکنش بازار سرمایه به اعلامیه ارائه مجدد مالی شرکتها.
4.کمک به ادبیات مالی مرتبط با ارائه مجدد صورتهای مالی.
فرضیههای پژوهش
برای حصول به اهداف تحقیق، دو فرضیه به شرح زیر تدوین گردیده است:
فرضیه اول : نرخ رشد تامین مالی خارجی در شرکتهایی که صورتهای مالی را تجدید ارائه می کنند، در مقایسه با شرکتهایی که تجدید ارائه نداشته اند، در یک دوره زمانی یکسان کمتر است.
فرضیه دوم : نرخ رشد تامین مالی خارجی در شرکتهایی که به علت وجود تخلفات مالی، صورتهای مالی را تجدید ارائه می کنند، در مقایسه با شرکتهایی که ارائه مجدد را به دلایلی غیر از تخلفات مالی انجام داده اند، کمتر می باشد.
روش تحقیق
در این تحقیق به بررسی اثرات ارائه مجدد حسابداری بر رشد شرکت و اجزای آن شامل رشد تأمین مالی داخلی و خارجی می پردازیم. مدل و متغیرهای مورد استفاده در این تحقیق، بر اساس مقاله ی” تاثیر ارائه مجدد حسابداری بر رشد شرکت ” نوشته شده توسط ( Albring ,Huang &Pereira) در سال 2013 می باشد.
برای آزمون فرضیات فوق، مدل اصلی رگرسیونی تحقیق به صورت زیر طراحی شده است:
EFGit = α + 1β DIVit/TAit + β2 NIit/NSit + β3 NSit/NFAit + β4 LOG_TAit
+ β5 LTDit/TAit+ β6 NFAit/TAit + β7 Qit + β8 POSTit + β9 RESTATEMENTit
+ β10 POST * RESTATEMENTit + £it
انتظار میرود که نرخ رشد شرکت بطور کلی، بدنبال یک ارائه مجدد، کاهش یابد و نتایج تحقیق نشان دهد که ارائه مجدد صورتهای مالی، تاثیر نامطلوب بیشتری بر نرخ رشد تأمین مالی خارجی شرکت دارد و همچنین ارائه مجدد، اثرات مشابهی بر شرکت ها ندارد؛ بدین معنی که تأثیر ارائه مجدد در نمونه شرکتهایی که گزارش مالی آنها دارای تخلف می باشد، بیشتر (برجسته تر) است از شرکتهایی که بدلیل تصحیح خطاهای حسابداری قبلی، مجبور به تجدید ارائه گردیده اند.
جامعه آماری و روش نمونه گیری
جامعه آماری شامل کلیه شرکتهای غیرمالی پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران از سال 1382 هجری شمسی تا پایان سال 1392 هجری شمسی می باشد که متشکل از دو گروه کلی شرکتهای دارای تجدید ارائه درصورتهای مالی و شرکتهای فاقد تجدید ارائه درصورتهای مالی بوده که دارای اطلاعات لازم جهت محاسبه متغیرهای تحقیق درطی دوره مورد بررسی می باشند.
نمونه انتخابی تحقیق حاضر شامل تعداد 219 شرکت (متشکل از 127 شرکت تجدید ارائه شده و 92 شرکت فاقد تجدید ارائه) از کل شرکتهای جامعه آماری می باشد که هر شرکت دارای یک مشاهده در سال قبل از ارائه مجدد و یک مشاهده در سال بعد از ارائه مجدد می باشد که در مجموع 438 مشاهده سالانه صورتهای مالی شرکتها، نمونه ی تحقیق را تشکیل می دهند.
روش گردآوری اطلاعات و داده ها
دراین تحقیق از روش مطالعه کتابخانه ای برای جمع آوری مبانی نظری و پیشینه تحقیق استفاده شده است. همچنین داده های مورد نیاز برای آزمون فرضیه های تحقیق از طریق آرشیوهای بورس، پایگاه های اینترنتی و بانکهای اطلاعاتی بسته های نرم افزاری مختلف مانند ره آورد نوین و تدبیر پرداز جمع آوری شده است.
روش تجزیه و تحلیل داده ها
در تجزیه و تحلیل داده‌ها آمار توصیفی متغیرها ابتدا برای کل نمونه شامل میانگین، میانه، انحراف استاندارد و چارکهای 25% و 75% و سپس برای شرکتهای تجدید ارائه شده و شرکتهای گروه کنترل در دوره قبل و دوره بعد از تجدید ارائه به تفکیک محاسبه شده و در ادامه بوسیله آمار استنباطی کار پردازش اعداد انجام گرفت تا زمینه برقراری روابط بین داده‌ها و انجام تحلیل‌های علمی به منظور آزمون فرضیه‌ها فراهم شود. برای اینکار روشهای مختلف آماری در استنتاج‌ها و تعمیم نتایج نقش بسزایی بر عهده دارند. به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع‌آوری شده و تفسیر آنها و قبول یا رد فرضیه‌های مطرح شده، ابتدا وجود یا عدم وجود رابطه بین متغیرهای پژوهش بررسی می‌شود. در راستای بررسی و تعیین رابطه (روابط) تعادلی بین چند متغیر اقتصادی سری زمانی از روش رگرسیون استفاده میشود. به منظور آزمون فرضیه های تحقیق، مدل اصلی پژوهش برای متغیرهای ‌ گروه رشد ( ذکر شده در فصل سوم تحقیق) برازش شده و پس از برازش مدل، آزمون معنی‌دار بودن ضرایب انجام می‌شود و در پایان نیز پیش‌فرض‌های مدل بررسی شده است. خلاصه نتایج مدل شامل مقدارضریب تعیینr2 ،r2 تعدیل شده و همچنین انحراف استاندارد بدست آمده برای هر مدل رگرسیونی و برآورد ضرایب مدل و آزمون معنی‌دار بودن آنها می باشد .
محدودیتهای تحقیق
در هر پژوهش عواملی بطور آشکار یا پنهان موجب کاهش اثربخشی تحقیق و کسب نتایج مناسب می گردد. در این تحقیق نیز عوامل و متغیرهایی وجود داشتند که ممکن است نتایج تحقیق را دستخوش تغییراتی نمایند. از جمله این محدودیتها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
برای انجام تحقیق حاضر و انتخاب نمونه ی شرکتهای تجدید ارائه شده، محقق نیاز به اطلاعات شرکتهایی داشت که در طول دوره فعالیت خود فقط یکبار صورتهای مالی شان را تجدید ارائه کرده اند تا بتوان تاثیر واقعی ارائه مجدد را بر رشد شرکتها بررسی کرد. اما از آنجا که در ایران تقریبا اکثر شرکتها صورتهای مالی خود را هر ساله همراه با تجدید ارائه منتشر میکنند، محقق ناچار به انتخاب نمونه از میان شرکتهای موجود است، لذا این موضوع میتواند اثر بخشی نتایج تحقیق را تحت تاثیر قرار دهد.
همچنین برای انتخاب و جمع آوری نمونه شرکتهای گروه کنترل (شرکتهای تجدید ارائه نشده) نیاز به اطلاعات شرکتهایی داشتیم که در طول دوره فعالیت خود، اصلا صورتهای مالی تجدید ارائه شده نداشته باشند و از آنجایی که در ایران تقریبا انتخاب شرکتهایی با این ویژگی غیر ممکن است، به ناچار شرکتهایی را که در یک دوره مالی تجدید ارئه نداشته اند را انتخاب نمودیم، لذا این موضوع هم می تواند بر اثربخشی نتایج تحقیق تاثیر منفی داشته باشد.
تعاریف عملیاتی
ارائه مجدد صورتهای مالی : اصلاح صورتهای مالی که در گذشته منتشر شده اند بدلیل وجود اشتباه در صورتهای مالی دوره یا دوره های مالی قبل، تغییر رویه در دوره جاری نسبت به دوره یا دوره های مالی قبل و یا وقوع تقلب.
تامین مالی داخلی : منابعی که از داخل شرکت عرضه می شوند را منابع داخلی می گویند. وجوه و منابع داخلی دارای دو ویژگی هستند. اول این وجوه از طریق عملیات واحد تجاری ایجاد می شوند. دوم اینگونه وجوه به آسانی در دسترس شرکت قرار می گیرند.(شباهنگ،1385)
تامین مالی خارجی : منابع خارجی آن دسته از منابعی هستند که شرکت ها در صورت عدم کفاف منابع داخلی برای تامین مالی نیازهای شرکت ، بوسیله ایجاد یا تحمل بدهی ها و یا انتشار سهام جدید اقدام به جذب سرمایه می نمایند.(شباهنگ،1385)
ساختار کلی تحقیق
خلاصه ای از ساختار فصل های مختلف پایان نامه به شرح زیر است:
فصل اول : طرح و کلیات تحقیق
در این فصل به مقدمه ای در رابطه با موضوع تحقیق، بیان مساله تحقیق، اهمیت وضرورت تحقیق، اهداف تحقیق و فرضیات آن بطور خلاصه اشاره شده و در پایان تعاریف عملیاتی واژگان و اصطلاحات تحقیق ارائه شده است.
فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه تحقیق
در این فصل مبانی نظری تحقیق از جمله گزارشگری مالی ، صورتهای مالی و اهداف آن و تجدید ارائه صورتهای مالی تشریح و تبیین گردید و در ادامه پیشینه تحقیق در داخل و خارج کشور مورد بررسی قرار گرفته است.
فصل سوم : روش تحقیق
در این فصل روش اجرای تحقیق تشریح می گردد. ابتدا روش و نوع تحقیق تبیین گردیده، در ادامه پس از بیان فرضیه های تحقیق، الگوهای پژوهش و متغیرها معرفی می گردد. سپس قلمرو مکانی و زمانی تحقیق، جامعه و نمونه آماری تشریح می گردد. در پایان نیز روشهای آماری تجزیه و تحلیل داده ها و فرضیه ها ارائه شده است.
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل آماری یافته های تحقیق
در این فصل داده ها واطلاعات جمع آوری شده با استفاده از روشها و مدل های آماری مناسب مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و پس از ارائه آمارهای توصیفی، نتایج آزمون هر یک از فرضیه های تحقیق به تفکیک ارائه می شود.
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادها
در این فصل نتایج تحقیق ارائه، ارزیابی و تشریح شده است. سپس پیشنهاداتی عملی جهت کاربرد یافته ها و همچنین پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی ارائه و محدودیتهای تحقیق بیان می شود.

مقدمه:
طبق مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران، هدف صورتهای مالی عبارت است از ارائه اطلاعاتی تلخیص و طبقه بندی شده درباره وضعیت مالی، عملکرد مالی وانعطاف پذیری مالی واحد تجاری که برای طیف گسترده ای از استفاده کنندگان صورت های مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع گردد.
خصوصیات کیفی اصلی مرتبط با محتوای اطلاعات “مربوط بودن” و”قابل اتکا بودن” است، چنانچه اطلاعات مالی مربوط وقابل اتکا نباشند، مفید نخواهند بود. خصوصیات کیفی اصلی مرتبط با ارائه اطلاعات ” قابل فهم بودن” و” قابل مقایسه بودن ” است. اطلاعاتی که فاقد این خصوصیات باشد، علیرغم مربوط بودن وقابل اتکا بودن دارای فایده ی محدودی است. لذا ، خصوصیات کیفی قابل مقایسه بودن وقابل فهم بودن، بر مفید بودن اطلاعات می افزاید. به این منظور وجود ثبات رویه در روش های حسابداری بکار گرفته شده وافشای مناسب اطلاعات الزامی است.)کمیته تدوین استانداردهای حسابداری،1391)
باتوجه به مطالب فوق در صورت وجود اشتباه در صورتهای مالی دوره یا دوره های مالی قبل و در صورت تغییر رویه در دوره جاری نسبت به دوره یا دوره های مالی قبل، تجدید ارائه صورتهای مالی ابزاری متداول به منظور ایجاد ثبات رویه وافشاء مناسب اطلاعات است که درحال حاضر استفاده بسیار زیادی در کشور دارد.
بخش اول : مبانی نظری
گزارشگری مالی و صورتهای مالی:
اشخاص، مؤسسات و سازمانهای گوناگون از لحاظ هدف و نوع فعالیت، شکل حقوقی و نوع مالکیت تفاوتهای بسیاری با یکدیگر دارند اما در تمامی مؤسسات یک جنبه مشترک وجود دارد و آن لزوم قضاوت درباره گذشته و تصمیم گیری نسبت به آینده است. در تصمیم گیری مربوط به امور مالی، هر واحد تجاری باید سیستمی را بکارگیرد که اطلاعات قابل اعتماد و مؤثر بر تصمیمات مالی را به موقع فراهم و در اختیار تصمیم گیرندگان قرار دهد. سیستمی که اطلاعات مالی یک مؤسسه را گردآوری و در اختیار تصمیم گیرندگان قرار می دهد سیستم حسابداری است .(رضایی،1380)
تحولات پیاپی و پیشرفت های سریعی که در دامنه فعالیت انواع واحدهای اقتصادی در جریان است ، لزوم تهیه و ارائه اطلاعات مالی مربوط، قابل اعتماد و قابل مقایسه را توسط واحدهای اقتصادی تشدید کرده است. حسابداری به عنوان سیستمی اطلاعاتی میتواند این وظیفه را انجام دهد. کمیته تدوین بیانیه بنیادی تئوری حسابداری در گزارش خود حسابداری را چنین تعریف می کند:
“حسابداری عبارت است از فرآیند شناسایی، اندازه گیری و ثبت اطلاعات اقتصادی و ارائه آنها برای قضاوت ها و تصمیم گیری ها ی آگاهانه توسط استفاده کنندگان از اطلاعات مالی.” (لوییز و پندریل،2004،ص3)
گزارشگری مالی یکی از مهمترین فرآورده های سیستم حسابداری است که از جمله هدفهای عمده آن فراهم آوردن اطلاعات لازم برای تصمیم گیری اقتصادی استفاده کنندگان در خصوص ارزیابی عملکرد و توانایی سودآوری بنگاه اقتصادی است. شرط لازم برای دستیابی به این هدف، اندازه گیری و ارائه اطلاعات، به نحوی است که ارزیابی عملکرد گذشته را ممکن سازد و در سنجش توان سودآوری و پیش بینی فعالیتهای آتی بنگاه اقتصادی موثر باشد.(نوروش،1377)
پس از انقلاب صنعتی در اروپا، رفته رفته اندیشه جدایی مالکیت از مدیریت (تئوری نمایندگی) مطرح شد و در نتیجه مالکان همواره نگران اندوخته های خود و مدیران نیز در اندیشه رفع نگرانی صاحبان بنگاههای اقتصادی بودند و برای اینکه مالکان را به طور پیوسته در جریان امور این بنگاهها قرار دهند به ارائه گزارشات مالی می پرداختند (ایلخانی، 1380). به این ترتیب ساختار جدید مالکیت و مدیریت، دامنه مسئولیت حسابداری را افزایش داد و ارائه گزارشهای مالی را بر اساس نیاز استفاده کنندگان ضروری ساخت (حساس یگانه، 1382). بنابراین گزارشگری مالی فراتر از آنکه گزارش مالی صرف باشند، وسیله ای برای برقراری ارتباط بین شرکتها و صاحبان آنها تلقی می شود (صیدی، 1384).
صورتهای مالی مجموعه ای از صورتهای مالی مجزا و در عین حال مرتبط با یکدیگر است که اساساً وضعیت مالی و نتایج عملیات یک واحد اقتصادی را نشان می دهد. گزارش های مالی که بخش محوری آن را صورتهای مالی تشکیل می دهد، محصول گزارشگری مالی و عمده ترین وسیله انتقال اطلاعات به خارج از واحد اقتصادی است، اما گزارشگری مالی تنها منحصر به تهیه و ارائه صورتهای مالی نیست بلکه سایر طرق ارائه و تفسیر اطلاعات را که به طور مستقیم یا غیر مستقیم با اطلاعات مالی حاصل از پردازش اطلاعات توسط سیستم حسابداری ارتباط دارد، در بر می گیرد. در گزارش های مالی اطلاعاتی که بنابر الزامات قانونی یا عرف، افشای آنها ضروری است و یا اطلاعاتی که مدیریت یک واحد اقتصادی آگاهی از آن را برای اشخاص ذی حق، ذی نفع و ذی علاقه به امور آن واحد لازم میداند، ارائه می شود.هر گزارشی که مشتمل بر صورتهای مالی باشد، گزارش مالی محسوب میشود.(FASB ،1978، بندهای 6 و7)
اهداف گزارشگری مالی و صورتهای مالی:
درسالهای گذشته محققین و تلاشگران و فعالان حرفه حسابداری تلاشهای زیادی انجام داده اند تا برای گزارشگری مالی اهداف مشخص و روشنی ارائه نمایند. این تلاشها بعد از بحران1929 شکل جدی تری به خودگرفت. نتیجه این تلاشها منجر به تدوین بیانیه ASOBAT و به دنبال آن APB4 گشت. اما به علت ضعف این دو بیانیه و انتقاداتی که به آنها وارد بود انجمن حسابداران خبره آمریکا (AICPA) درسال 1971، هنگامی که هیات اصول حسابداری(APB) مورد انتقاد شدید قرار داشت، کمیته تروبلاد (trueblood) راتشکیل داد. ماموریت این کمیته نیز تدوین اهداف صورتهای مالی بااستفاده از بیانیه شماره چهار اصول حسابداری بود. کمیته تروبلاد دوازده هدف را برای صورتهای مالی وگزارشگری مالی بیان نمود. اما باز هم به دلیل ضعف ونارسایی هایی که این اهداف داشتند، انجمن حسابداران خبره آمریکا اقدام به تشکیل هیئت استانداردهای حسابداری(FASB) مالی نمود تا به تدوین اهداف گزارشگری مالی همت گمارد. (ولک و همکاران،2004،صص 75-57)
درواقع هدف اصلی وکلی گزارشگری مالی فراهم آوردن اطلاعاتی است که آثارمالی معاملات و عملیات و رویدادهای مالی موثر بر وضعیت مالی و نتایج عملیات یک واحد انتفاعی را بیان و از این طریق سرمایه گذاران، اعطاکنندگان تسهیلات مالی و سایراستفاده کنندگان برون سازمانی را در قضاوت و تصمیم گیری نسبت به امور یک واحد انتفاعی یاری دهد. (لوییز وپندریل، 2004 ،ص4)
همانطورکه بیان شد آخرین هیاتی که اقدام به تدوین اهداف گزارشگری مالی نمود هیات استانداردهای حسابداری مالی بود. این هیات اهداف گزارشگری مالی را در بیانیه مفهومی شماره یک خود و با استفاده از تجربیات کمیته ها و هیاتهای قبلی تدوین و ارائه نموده است. هدفهای گزارشگری مالی که در زیر و به صورت خلاصه ارائه گردیده از این بیانیه اقتباس شده است:
گزارشگری مالی باید برای سرمایه گذاران واعتباردهندگان بالفعل و بالقوه وسایراستفاده کنندگان، اطلاعاتی را ارائه نمایدکه آنها بتوانند برآن اساس درمورد سرمایه گذاری، اعطای اعتبار و سایرموارد مشابه تصمیم های معقولی اتخاذ نمایند. این اطلاعات باید برای کسانی که درکی معقول از فعالیتهای اقتصادی و شرکتها دارند و می خواهند با آگاهی معقول این اطلاعات رامطالعه کنند جامع و فراگیر باشد. (FASB،1978، بند 34)
صورتهای مالی باید اطلاعاتی را ارائه نمایندکه به اعتباردهندگان، سرمایه گذاران بالفعل و بالقوه و سایراستفاده کنندگان کمک کند تا بتوانند درباره مواردی همچون مبلغ، زمان و میزان عدم اطمینان دریافت های نقدی آینده از محل سود تقسیمی، بهره وجوه حاصل از فروش یا بازخرید اوراق بهادار و سند وام در سررسید نهایی قضاوت نمایند. احتمال دریافت این وجوه نقد تحت تاثیر توانایی شرکت در ایجاد پول نقد کافی برای پرداخت بدهی ها، هنگام سررسید و تامین سایر نیازهای نقد عملیاتی، سرمایه گذاری مجدد در عملیات و پرداخت سودهای نقدی قرار می گیرد و نیز امکان دارد تحت تاثیر پنداشتهای سرمایه گذاران و اعتباردهندگان در مورد توانایی شرکت قرارگیرد و این پنداشت ها می توانند بر قیمت بازار اوراق بهادار شرکت اثر بگذارند. بنابراین صورتهای مالی باید اطلاعاتی را ارائه نمایند که به سرمایه گذاران، اعتبار دهندگان و سایر افراد کمک کنند تا آنها بتوانند بر این اساس مبلغ، زمان و میزان عدم اطمینان جریان های نقدی خالص ورودی به درون شرکت مربوطه را مورد ارزیابی و قضاوت قرار دهند.(FASB،1978، بند 37)
گزارشگری مالی باید در مورد منابع اقتصادی-دارایی های شرکت و ادعای نسبت به این منابع، اطلاعاتی را ارائه نماید و نیز در مورد آثار رویدادها، موقعیتها ومبادلاتی که موجب تغییر در منابع دارایی ها و ادعای نسبت به این منابع می شوند، اطلاعاتی را ارائه نماید.(FASB،1978، بند40)
گزارشگری مالی باید درباره عملکرد شرکت در طی یک دوره اطلاعاتی را ارائه نماید. اغلب سرمایه گذاران و اعتباردهندگان با استفاده از اطلاعات مربوط به گذشته شرکت می توانند درباره آینده شرکت قضاوت نمایند. از اینرو با وجود اینکه تصمیم های سرمایه گذاری و اعطای اعتبار به شرکت منعکس کننده ی انتظارهای سرمایه گذاران و اعتبار دهندگان در باره ی عملکرد آینده ی شرکت است، ولی معمولا این انتظار ها دست کم تا حدی بر مبنای ارزیابی عملکرد گذشته شرکت قرار دارند .(FASB،1978، بند 42)
تاکید اصلی صورت های مالی بر ارائه اطلاعاتی در مورد عملکرد شرکت مبتنی بر میزان سود و اجزای تشکیل دهنده ی آن است ( بند 43 ). صورت های مالی باید برای موارد زیر اطلاعاتی را ارائه نمایند:
در باره ی شیوه ای که شرکت وجوه نقد به دست می آورد و به مصرف می رساند ، در باره وام و باز پرداخت وام، پرداخت سود نقدی و سایر پرداخت هایی که شرکت از محل دارایی ها به مالکان می نماید و سر انجام درباره سایر عواملی که میتواند بر قدرت نقدینگی و توان مالی شرکت اثر بگذارند . (FASB،1978، بند 49)
صورت های مالی باید درباره شیوه ی مدیریت واحد تجاری و طریقی که مدیران مسئولیت مباشرت( نسبت به مالکان یا سهامداران) را در جهت استفاده از دارایی هایی که به دست آنان سپرده شده است تا اداره کنند، اطلاعاتی را ارائه نمایند. (FASB،1978، بند 50)
صورتهای مالی باید اطلاعاتی را ارائه کنند که در امر اتخاذ تصمیم به نفع مالکان ، مدیران و سرپرستان کمک کنند. (FASB،1978، بند 52)
این بیانیه همچنین یادآور میشود که :
صورتهای مالی و گزارشگری مالی به خودی خود هدف نهایی نیستند، بلکه هدف ارائه اطلاعاتی است که برای تصمیم گیری های اقتصادی و تجاری مفید می باشند.(FASB،1978)
هدفهای گزارشگری مالی تغییر نا پذیر نیستند. آنها تحت تاثیر محیط اقتصادی، قانونی، سیاسی و اجتماعی که گزارشگری مالی در آن رخ میدهد، قرار می گیرند. هدفهای گزارشگری مالی همچنین تحت تاثیر ویژگی ها و محدودیتهای نوع اطلاعاتی قرار میگیرند که صورتهای مالی ارائه می نمایند. (بلکویی ،1381، ص 205)
طبق استاندارد حسابداری شماره 1 ایران هدف صورتهای مالی عبارت است از :
” ارائه اطلاعاتی تلخیص وطبقه بندی شده درباره وضعیت مالی، عملکرد مالی وانعطاف پذیری مالی واحد تجاری که برای طیفی گسترده از استفاده کنندگان صورتهای مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع گردد. اعتقاد براین است که هرگاه صورتهای مالی معطوف به تامین نیازهای اطلاعاتی سرمایه گذاران باشد ، اکثر نیازهای سایر استفاده کنندگان رانیز در حد توان برآورده می کند بنابراین هدف اصلی گزارشگری مالی تهیه اطلاعات مفید جهت تصمیم گیری های سرمایه گذاری واعتباردهی می باشد.”
صورتهای مالی همچنین نتایج ایفای وظیفه مباشرت مدیریت یا حسابدهی آنها را درقبال منابعی که در اختیارشان قرار گرفته است ، نشان می دهد . به منظور دستیابی به این هدف، در صورتهای مالی یک واحد تجاری اطلاعاتی درباره دارائیها، بدهی ها، حقوق صاحبان سهام، درآمدها، هزینه ها و جریان های نقدی ارائه می شود .این اطلاعات همراه با سایر اطلاعات مندرج در یادداشت های توضیحی ، استفاده کنندگان صورتهای مالی را در پیش بینی جریان های نقدی آتی واحد تجاری وخصوصاً در زمانبندی و اطمینان از توانایی آن در ایجاد وجه نقد کمک می کند. مسئولیت تهیه وارائه صورتهای مالی با هیات مدیره یا سایر ارکان اداره کننده واحد تجاری است. مجموعه ی کامل صورتهای مالی شامل اجزای زیر است: (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1391)
نقش صورتهای مالی در تحقق هدفهای حسابداری و گزارشگری مالی
صورتهای مالی ابزارهای اصلی هستند که که از طریق آنها اطلاعات مالی به اشخاص خارج از سازمان مخابره می گردد. این صورتها گذشته شرکت را که بر حسب پول و به صورت کلی درآمده، در اختیار قرار می دهند. صورتهای مالی که غالبا در اختیار قرا میگیرند، عبارتند از:
ترازنامه
صورت سود و زیان
صورت حقوق صاحبان سهام
صورت جریان وجوه نقد
مضافاً اینکه یادداشتهای توضیحی جزء لاینفکی از هر صورت مالی است.(چستین و همکاران،1380)
برای تحقق هدف های حسابداری و گزارشگری مالی باید اطلاعات بسیار متنوعی درباره واحدهای تجاری فراهم آید که این نیز مستلزم تهیه و ارائه چندین صورت مالی است. به بیان دیگر، هدف های گزارشگری مالی ایجاب میکند که مجموعه کاملی از چندین صورت مالی مجزا و در عین حال مرتبط با یکدیگر ارائه شود. هر یک از صورتهای مالی اساسی به طور جداگانه و همچنین صورتهای مالی اساسی در مجموع، در تحقق هدفهای گزارشگری مالی نقش دارند. علاوه بر این، نقش اجزای متشکله هر یک از صورتهای مالی اساسی را در تامین هدف های مزبور نباید نادیده گرفت. هر یک از صورتهای مالی اطلاعات خاص و متفاوتی را ارائه میکنند و مجموعه ی این اطلاعات گوناگون را نمیتوان در صورت های کمتری ترکیب و به گونه ای ارائه کرد که به پیچیدگی اطلاعات ارائه شده منجر نشود.(امیری،1383)
در حال حاضر برای تحقق هدف های حسابداری و گزارشگری مالی صورتهای مالی اساسی به شرح زیر تهیه و ارائه میشود:
ترازنامه :
وضعیت مالی یک واحد تجاری ، در برگیرنده منابع اقتصادی تحت کنترل آن ، ساختار مالی آن، میزان نقدینگی وتوان بازپرداخت بدهی ها وظرفیت سازگاری آن با تغییرات محیط عملیاتی است. اطلاعات درباره وضعیت مالی در ترازنامه ارائه می شود(کمیته تدوین استانداردهای حسابداری،1391). ترازنامه باید در یک مقطع زمانی ثروت شرکت را نشان دهد. ثروت عبار ت است از ارزش فعلی همه دارائی ها منهای ارزش فعلی همه بدهی ها.(شرودر،1388)
صورت سود وزیان :
عملکرد مالی واحد تجاری در برگیرنده بازده حاصل از منابع تحت کنترل واحد تجاری است. اطلاعات درباره
عملکرد مالی در صورت سودوزیان وصورت سودوزیان جامع ارائه می شود. صورت سود وزیان که گزارش سود یا زیان خالص ناشی از فعالیتهای عملیاتی را بر عهده دارد، به عنوان مبنایی برای تصمیمات سرمایه گذاری و سایر تصمیمات محسوب می شود. صورت سود و زیان همواره یکی از با اهمیت ترین صورتهای مالی اساسی محسوب شده است و در آینده نیز محسوب خواهد شد. اهمیت این صورت مالی در این است که امکان پیش بینی گردش
وجوه نقد در آینده و همچنین ارزیابی عملکرد مدیریت را فراهم می آورد. اجزای اصلی صورت سود و زیان، درآمد فروش، هزینه و سود و زیان غیر عملیاتی می باشد.(امیری،1383)
صورت سود وزیان جامع :
صورت سود وزیان جامع به عنوان یک صورت مالی اساسی ، باید کل درآمدها وهزینه های شناسایی شده طی دوره را که قابل انتساب به صاحبان سرمایه است ، به تفکیک اجزای تشکیل دهنده آنها نشان دهد. به عبارت دیگر تمام اقلامی که حقوق صاحبان سهام را تغییر می دهند بغیر از آورده و ستانده صاحبان سهام در آن نمایش داده می شود.
صورت جریان وجه نقد:
اطلاعات در مورد جریان های نقدی در صورت جریان وجوه نقد ارائه می شود. این اطلاعات از جنبه ای دیگر، عملکرد مالی واحد تجاری را از طریق انعکاس مبالغ و منابع اصلی جریان های ورودی وخروجی وجه نقد به نمایش می گذارد.
اجزای تشکیل دهنده صورتهای مالی به هم وابسته هستند زیرا آنها جوانب متفاوتی از معاملات یا دیگر رویدادهای همسان را منعکس می سازند. گر چه هر کدام ازصورتها اطلاعاتی را فراهم میکنند که با بقیه متفاوت است، ولی هیچ کدام از آنها احتمالاً به تنهایی در خدمت تنها یک مقصود قرار ندارند، یا تمام اطلاعات لازم برای نیازهای خاص استفاده کنندگان را فراهم نمی کنند. برای مثال حساب سود و زیان، اگر در وابستگی با ترازنامه و صورت گردش وجوه نقد منتشر نشود، نمیتواند تصویر کاملی از نتایج عملیات را فراهم سازد.(مکرمی،1374)
اقلام اصلی صورتهای مالی در سند مفاهیم حسابداری مالی شماره6 (SFAC NO.6) هیئت استانداردهای حسابداری مالی به شرح زیر تعریف گردیده است:
دارایی : منافع اقتصادی محتمل که در آینده کسب میشوند یا تحت کنترل یک واحد تجاری قرار میگیرند، ناشی از رویدادهای مالی یا رویدادهای غیر مالی گذشته.
بدهی : احتمال از دست دادن منافع اقتصادی آینده به سبب تعهدات کنونی یک واحد تجاری ناشی از رویدادهای گذشته.
ارزش ویژه : منافع باقی مانده در دارائی های یک واحد تجاری پس از کم کردن بدهی ها.
درآمد : جریان ورودی یا جریان دیگری که موجب افزایش ارزش دارائی های یک واحد تجاری و تسویه بدهی های آن طی یک دوره حسابداری بشود، به سبب تحویل دادن یا تولید کالا، ارائه خدمات یا فعالیتهای دیگری که کار اصلی و جاری واحد تجاری یا از عملیات عمده آن باشد.
هزینه : عبارت است از جریان خروجی یا جریان دیگری که بموجب استفاده از دارائیها یا متحمل شدن بدهی (یا ترکیبی از هر دو) طی یک دوره حسابداری بوجود می آید. (شرودر،1388)
استفاده کنندگان از صورتهای مالی و نیازهای اطلاعاتی آنان
بیانیه هیئت استانداردهای حسابداری انگلستان ، گروه های استفاده کننده از صورتهای مالی را به شرح زیر طبقه بندی نموده است :
الف) سرمایه گذاران (به عنوان تامین کنندگان سرمایه ومشاورین آنان)
ب) اعطا کنندگان تسهیلات مالی ،
ج) تامین کنندگان کالا و خدمات وسایر بستانکاری تجاری ،
د) مشتریان ،
ه) کارکنان واحد تجاری ،
و) دولت وموسسات تابع آن ،
ز) عموم مردم
و همچنین بیان میدارد در عین حال که صورتهای مالی نمی تواند پاسخگوی تمام نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان پیشگفته باشد، نیازهایی وجود دارد که بین همه استفاده کنندگان مشترک است. به طور ویژه همه آنها کم وبیش به وضعیت مالی، نتایج عملیات و سازگاری مالی واحد تجاری به عنوان یک کل علاقمند هستند. تهیه صورتهای مالی به گونه ای است که نیازهای سرمایه گذاران را بپوشاند، از آنجا که سرمایه گذاران تامین کنندگان سرمایه ای هستند که با مخاطره همراه است. همچنین می تواند بیشتر نیازهایی را که صورتهای مالی برای سایر استفاده کنندگان تامین میکند، برآورده سازد. در اولویت قرار دادن سرمایه گذاران به معنی آن نیست که سایر استفاده کنندگان نادیده گرفته شوند. اطلاعات تهیه شده برای سرمایه گذاران میتواند در حد مرجع اصلی برای سایر استفاده کنندگان مفید واقع شود.(مکرمی،1374)
اطلاعات حسابداری و تصمیم گیری
تصمیم گیری نیازمند اطلاعات است و اطلاعات یعنی ارقام و حقایقی که به صورت منظم و با قاعده (طبق یک سیستم) انتخاب شده، پرورش یافته و برای تصمیم گیری آماده گردیده است. سیستم ها در اینجا به معنی ایجاد نظام هایی به منظور پیوستگی کلیه ی فعالیتهای موسسه از طریق تبادل اطلاعات است. در تصمیم های سرمایه گذاری، اطلاعات نقش بسیار موثری ایفا میکند. سرمایه گذاران با استفاده از اطلاعات ارائه شده، میتوانند جزئیات بیشتری را درباره شرکت و وضعیت مالی آن به دست آورند. اطلاعات در این رابطه مبنای هر نوع تصمیم گیری عقلایی است که از اهمیت ویژه ای نیز برخوردار است. زیرا بدون تکیه بر اطلاعات جامع و موثق کلیه پیش بینی ها و برنامه ریزی ها بر پایه و اساس حدس و گمان خواهد بود که در این صورت، محقق شدن برنامه ریزی ها همراه با شانس و تصادف خواهد بود. بدین ترتیب آشکار میشود که آنچه موفقیت تصمیم گیری ها را تضمین میکند، بیش از هر چیز دسترسی به اطلاعات، جامعیت، صحت و دقت آنها است. حسابداری از جمله ابزارهای کارآمد جهت تهیه اطلاعات در راستای پاسخگویی به نیازهای اطلاعات مالی در مراحل مختلف تصمیم گیری است که می تواند اطلاعات مربوط و قابل اتکایی را در اختیار قرار دهد.(نوروزی و جمشیدی،1390)
تامین مالی و رشد شرکت
شرکت ها به منظور اجرای پروژه های سودآور و دستیابی به حداکثر بازدهی در جهت افزایش ثروت سهامداران خود، از منابع مالی مختلف به شیوه های گوناگون استفاده می کنند. توانایی شرکت در مشخص کردن منابع درون یا برون سازمانی در فراهم کردن سرمایه و تهیه برنامه های مالی مناسب، از عوامل اصلی رشد و پیشرفت هر شرکت محسوب می گردد. این منابع تامین مالی و میزان استفاده از آن ها یکی از عوامل اثرگذار بر عملکرد عملیاتی شرکت ها است.(مجتهدزاده و همکاران،1388)
موسسات و بنگاه های اقتصادی بویژه فعالان در بخش صنعت، برای ادامه حیات وفعالیت های تولیدی خود وهمچنین توسعه فعالیت ها ، به سرمایه های کلان نیاز دارند ، تامین وجوه برای شرکت ها وموسسات از اهمیت ویژه ای برخوردار است ولازم است که مدیریت مالی اطمینان حاصل نماید که در موقع نیاز چنین وجوهی فراهم است. منابع مالی هر واحد اقتصادی از منابع داخلی وخارجی تشکیل شده است. منابع داخلی شامل جریان های نقدی حاصل از عملیات به علاوه وجوه حاصل از فروش دارائیها ومنابع خارجی نیز شامل استقراض از بازارهای مالی وانتشار سهام جدید است. مدیران معمولا در فرایند تامین مالی نوعی نظم وتوالی را رعایت می کنند. این نظم را میتوان این گونه مطرح کرد که ابتدا منابع داخلی را بر منابع خارجی ترجیح می دهند.(رحیمیان،1380)
طبقه بندی روشهای تامین مالی
روش های تامین مالی برای تداوم فعالیت واجرای پروژه های سودآور در فرایند رشد شرکت ها بسیار موثرند وموجب ادامه حیات شرکت ها در دنیای رقابتی امروز می شوند. تامین مالی به روش های مختلف کوتاه مدت وبلند مدت صورت می گیرد وشرکت ها می توانند منابع مالی مورد نیاز خود را از داخل (برای نمونه از محل سود انباشته ) یا خارج از شرکت ( از طریق انتشار سهام یا اوراق قرضه) تامین کنند. هدف اصلی شرکت ها ، افزایش بازده حقوق صاحبان سهام است و بدین منظور از روش هایی استفاده می کنند که آنها را در رسیدن به این مهم یاری کند. افزایش بازده حقوق صاحبان سهام و درنتیجه کاهش هزینه سرمایه، ارزش شرکت را بالا می برد. در واقع سرمایه گذاران اعم از سهامداران یا تامین کنندگان وام وتسهیلات بلند مدت با اعطای سرمایه یا پول خود به شرکت، ریسک عدم وصول آن را پذیرفته اند و بازده ای معادل هزینه سرمایه شرکت را می خواهند. بدهی ها وسرمایه دو منبع اصلی تامین منابع مالی در ساختار سرمایه شرکت می باشند. تامین مالی شرکت ها وموسسات به تناسب وسعت ، نیاز، اهداف و نحوه ی دسترسی به منابع و بازار سرمایه متفاوت می باشند. شیوه های مختلفی برای تامین مالی شرکت ها عنوان گردیده است که به اختصار بیان می گردد.(شباهنگ،1385)
معمولا روشهای مختلف تامین مالی از نظر زمان سررسید به تامین مالی کوتاه مدت و بلند مدت و از لحاظ محل تامین منابع، به منابع داخلی و خارج تقسیم می گردند که در ادامه به شرح آن می پردازیم:
منابع تامین مالی داخلی:
منابعی مثل جریان های نقدی حاصل از عملیات ، فروش داراییها، سود انباشته واستفاده از ذخایر استهلاکی، که از داخل شرکت عرضه می شوند را منابع مالی داخلی (درون سازمانی) می گویند. وجوه و منابع داخلی دارای دو ویژگی هستند. اول این وجوه از طریق عملیات واحد تجاری ایجاد می شوند. در نتیجه اینگونه وجوه بیشتر از وجوه و منابع خارجی تحت کنترل مدیریت شرکت هستند. دوم، اینگونه وجوه به آسانی در دسترس شرکت قرار می گیرند زیرا تنها کافی است دو اقدام زیر برای هرچه مستحکم کردن استفاده از این منابع صورت گیرد.
الف) جلب موافقت اکثریت آرای سهامداران در زمینه عدم توزیع سود نقدی در مجمع عمومی عمومی عادی یا انتقال بخشی از سود به اندوخته
ب) جلب موافقت اکثریت آرای سهامداران در زمینه توزیع سود سهمی ( انتقال سود انباشته به حساب سرمایه یا صرف سهام)
سود انباشته همیشه یکی از منابع مهم تامین مالی بلند مدت داخلی شرکت ها بوده است.(شباهنگ،1385)
منابع تامین مالی خارجی:
منابع خارجی آن دسته از منابعی هستند که شرکت ها در صورت عدم کفاف منابع داخلی برای تامین مالی نیازهای شرکت ، بوسیله ایجاد یا تحمل بدهی ها یا انتشار سهام جدید اقدام به جذب سرمایه می نمایند. منظور از ایجاد بدهی استقراض یا انتشار اوراق قرضه است که شرکت در قبال آنها متعهد می شود که در زمانهای معین سود تعیین شده ودر تاریخ سررسید ارزش اسمی یا مبلغ وام اخذشده را بپردازد.
منابع تامین مالی کوتاه مدت:
تامین مالی کوتاه مدت ، نوعاً برای پشتیبانی سرمایه گذاری موقت داراییهای جاری مورد استفاده قرار می گیرند. معمولاًمدیر مالی پس از برنامه ریزی سرمایه گذاری در داراییهای جاری و پیش بینی منابع مورد نیاز واحد اقتصادی در سال آینده ، باید به فکر تامین مالی برنامه خود باشد و در مورد شیوه تامین مالی تصمیم گیری کند. معمولاً برای تامین مالی سرمایه گذاری موقت در داراییهای جاری، از وام کوتاه مدت استفاده می شود. دوره کوتاه مدت معمولاً به بدهیهایی مربوط می شود که سررسید آن در فاصله ای کمتر از یکسال است. (رحیمیان،1380)
منابع تامین مالی بلندمدت:
تامین مالی بلندمدت بعنوان تعهد است و منابعی که در طول بیش از یکسال سررسید وپرداخت می گردد تعریف می شود. اصل تداوم فعالیت شرکت بر رشد استوار است. بنابراین سرمایه گذاری بر روی دارائیهای مورد نیاز جهت تولید کالا وخدمات در آینده اهمیت زیادی دارد.(شباهنگ ،1385)
خصوصیات کیفی اطلاعات
طبق مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران، هدف صورت های مالی عبارت از ارائه اطلاعاتی تلخیص و طبقه بندی شده درباره ی وضعیت مالی ، عملکرد مالی وانعطاف پذیری مالی واحد تجاری است که برای طیفی گسترده از استفاده کنندگان صورت های مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع گردد. خصوصیات کیفی به خصوصیاتی اطلاق می شود که موجب می گردد اطلاعات ارائه شده در صورتهای مالی برای استفاده کنندگان در راستای ارزیابی واحد تجاری مفید واقع شود. خصوصیات کیفی اصلی مرتبط با محتوای اطلاعات ،” مربوط بودن” و” قابل اتکا بودن” است. بنابراین هرگاه اطلاعات مالی مربوط وقابل اتکا نباشند، مفید نخواهند بود. خصوصیات کیفی اصلی مرتبط با ارائه اطلاعات “قابل مقایسه بودن” و”قابل فهم بودن” است. اطلاعاتی که فاقد این خصوصیات باشد، علیرغم مربوط بودن و قابل اتکا بودن، دارای فایده ی محدودی است. لذا، خصوصیات کیفی قابل مقایسه بودن و قابل فهم بودن، بر مفید بودن اطلاعات می افزایند و به این منظور وجود ثبات رویه در روش های حسابداری بکارگرفته شده و افشای مناسب اطلاعات الزامی است. با توجه به مطالب فوق، در صورت وجود اشتباه در صورتهای مالی دوره یا دوره های مالی قبل و درصورت تغییر رویه در دوره جاری نسبت به دوره یا دوره های مالی قبل، تجدید ارائه صورت های مالی ابزاری متداول به منظور ایجاد ثبات رویه وافشای مناسب اطلاعات است که درحال حاضر استفاده بسیار زیادی در کشور دارد.(کمیته تدوین استانداردهای حسابداری،1391)
خصوصیات کیفی اصلی مرتبط با محتویات اطلاعات
مربوط بودن: اطلاعات ارائه شده توسط گزارشگری مالی باید مربوط باشد و اطلاعاتی مربوط است که در مورد یک پدیده اقتصادی مربوط باشد. یعنی اطلاعات در مورد آن پدیده اقتصادی توانایی ایجاد تفاوت در یک تصمیم را داشته باشد. همانطور که ملاحظه می شود اطلاعات دارای خصوصیت کیفی مربوط بودن باید توانایی ایجاد تفاوت در تصمیم گیری را داشته باشد نه در تصمیم گیرنده. زیرا تصمیم گیرنده ممکن است به دلیل عدم آگاهی از این اطلاعات، از منابع اطلاعاتی دیگری به جز گزارشگری مالی استفاده کند یا اینکه حتی با فرض آگاهی از این اطلاعات از آنها استفاده نکند، در حالیکه می تواند از آنها استفاده کند. اطلاعات توانایی ایجاد تفاوت در تصمیم را دارد حتی اگر استفاده کنندگان از آنها استفاده نکنند یا از آن مطلع نباشند. (رحمانی،1390)
قابل اتکا بودن: اطلاعاتی قابل اتکا است که عاری از تعصب و خطای با اهمیت باشد و زمانی که استفاده کننده از آنها بتواند اطمینان داشته باشد که صادقانه بیانگر چیزی هستند که مدعی آن می باشند.(شرودر،1388)
خصوصیات کیفی اصلی مرتبط با ارائه اطلاعات
قابل مقایسه بودن: استفاده کنندگان صورتهای مالی باید بتوانند صورتهای مالی واحد تجاری را طی زمان جهت تشخیص روند تغییرات در وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف پذیری مالی واحد تجاری مقایسه نمایند. استفاده کنندگان هم چنین باید بتوانند صورت های مالی واحدهای تجاری مختلف را مقایسه کنند تا وضعیت مالی ، عملکرد مالی و انعطاف پذیری مالی آن ها را نسبت به یکدیگر بسنجند. نیاز به قابلیت مقایسه را نباید با یکنواختی مطلق اشتباه گرفت. این خصوصیات نباید مانع از بکارگیری روش های بهبود یافته حسابداری گردد. هر گاه رویه حسابداری مورد استفاده با خصوصیات کیفی “مربوط بودن” و” قابل اتکا بودن” سازگار نباشد، برای واحد تجاری ادامه ی استفاده از آن رویه مناسب نخواهد بود. به گونه ای مشابه ، در صورت وجود رویه های جایگزین ” مربوط بودن” و” قابل اتکا تر” ، برای واحد تجاری مناسب نخواهد بود که در رویه های حسابداری مورد عمل تغییر ندهد.( کمیته تدوین استانداردهای حسابداری،1391)
ثبات رویه :
قابل مقایسه بودن مستلزم این امر است که اندازه گیری وارائه اثرات مالی معاملات وسایر رویداد های مشابه در هر دوره حسابداری واز یک دوره به دوره بعد با ثبات رویه انجام گیرد وهمچنین هماهنگی رویه توسط واحدهای تجاری مختلف حفظ شود. مفهوم ثبات رویه، شخصیت حسابداری را ملزم میکند تا هنگامی که روشی را برای انجام یک رویداد مالی انتخاب می نماید، برای کلیه رویدادهای مشابه و دوره های مالی بعد نیز آن روش را به کار برد، مگر اینکه دلایل قابل قبولی برای تغییر آن وجود داشته باشد. اگر یک شخصیت حسابداری روش های خود را برای اندازه گیری و ثبت رویدادها به تکرار تغییر دهد، مقایسه نتایج یک دوره مالی با دوره های مالی بعد و همچنین صورتهای مالی دیگر شرکتها امکان پذیر نخواهد بود.همواره این فرض اساسی وجود داشته که اصول حسابداری به طور یکنواخت نسبت به دوره های مالی قبل به کار گرفته میشود اما به دلیل تغییرات مداوم و مستمری که در شرایط اقتصادی و اجتماعی صورت می گیرد ممکن است فرض فوق صادق نباشد و تغییر در اصول و روشهای حسابداری جهت هماهنگ کردن واحد تجاری با شرایط جدید، ضرورت یابد. (فایلز و همکاران،2008)
قابل فهم بودن: اطلاعات باید به گونه ای ارائه شوند که افراد با دانش معقول درباره حسابداری، فعالیتهای اقتصادی و شرکت بتوانند از آنها استفاده نمایند و وهمچنین نباید مبهم و پیچیده باشد، زیرا برخی از استفاده کنندگان از صورتهای مالی نمی توانند آنها را درک نمایند.(شرودر،1388)
تجدید ارائه صورت های مالی
به منظور حفظ قابلیت مقایسه و تحلیل معنادار روند فعالیت ها، واحد های تجاری باید رویه های یکسانی را برای اندازه گیری وارائه آثار مالی معاملات و سایر رویدادها ، درهر دوره حسابداری و از دوره ای به دوره ی دیگر بکار گیرند. علی رغم تاکید اساسی برثبات رویه ، ممکن است به دلایلی از جمله تغییر استانداردهای حسابداری ،تغییر رویه اجتناب ناپذیر شود . در صورت تغییر رویه باید به گونه ای عمل شود که قابلیت مقایسه اطلاعات لطمه ای نبیند. هم چنین ممکن است در تهیه صورتهای مالی اشتباهی رخ دهد که در آینده کشف شود. نحوه ی برخورد با اشتباهات رخ داده در دوره (دوره های) قبل که در دوره جاری کشف می شود، بر ارقام سنوات قبل (اقلام مقایسه ای) موثر است و نیاز به تجدید ارائه صورت های مالی دارد.(نجف تومرایی ،1391)
هنگامی که شرکتی صورتهای مالی خود را تجدید ارائه می کند، می پذیرد که اشتباه با اهمیت یا رویه ای نادرست در صورت های مالی دوره یا دوره های گذشته خود داشته است لذا، تعدیلات سنواتی به معنی عدم قابلیت اتکای کافی صورتهای مالی دوره یا دوره های گذشته است. از آنجا که سودآوری آینده واحد تجاری ودرنتیجه جریان های نقدی وارزش واحد تجاری در آینده با استفاده از سودهای گزارش شده در دوره های گذشته ارزیابی می شود، تجدید ارائه صورتهای مالی دوره های گذشته که در نتیجه آن سودهای گزارش شده در دوره های قبل اصلاح می شود، به شدت کارایی گزارشگری مالی را به عنوان ابزاری برای پیش بینی آینده مخدوش می کند. همچنین تجدید ارائه صورت های مالی میتواند نشان دهنده ی وجود ضعف در سیستم حسابداری، گزارشگری مالی، کنترهای داخلی شرکت، تلاش مدیریت شرکت برای دستکاری سود از طریق استفاده از روش های حسابداری نامناسب، عدم شناسایی هزینه ها به صورت عمدی یا شناسایی درآمدهای واهی باشد. لذا تجدید ارائه صورتهای مالی و وجود تعدیلات سنواتی به معنی عدم قابلیت اتکاء کافی صورت های مالی تهیه شده توسط مدیریت واحد تجاری در دوره یا دوره های گذشته بوده که حسابرس مستقل نسبت به مطلوبیت آن اظهار نظر نموده است. بنابراین، بطور کلی عکس العمل استفاده کنندگان صورتهای مالی نسبت به این موضوع منفی است. تحقیقات نشان داده است شرکت هایی که اقدام به تجدید ارائه صورت های مالی می کنند، بلافاصله پس از تجدید ارائه صورتهای مالی متحمل هزینه های سنگینی می شوند.(ذکریائی،1390)
ارائه مجدد صورتهای مالی زمانی رخ میدهد که یک شرکت یا بطور داوطلبانه و یا به درخواست حسابرسان و یا قانون گذاران حسابداری، به اصلاح اطلاعات مالی عمومی که قبلا گزارش شده است می پردازد. ارائه مجدد به این دلیل انجام می گیرد که قانون اوراق بهادار، شرکتها را ملزم به اصلاح هرگونه اشتباهات، اطلاعات گمراه کننده و یا اطلاعات نادرست در صورتهای مالی شان نموده است.به عبارت دیگر هدف از ارائه مجدد مالی، ایجاد اطمینان از این است که اطلاعات صورتهای مالی که ممکن است نادرست تهیه شده باشد، پس از آن اصلاح گردیده و این اطلاعات اصلاح شده برای استفاده سرمایه گذاران، قانونگذاران و طلبکاران شرکتها ایجاد شده است.(نیوبری و پارتاسراتی،2009)
پالمرز وهمکاران ، در تحقیق خود افت قابل توجه ارزش بازار بلافاصله پس از تجدید ارائه صورتهای مالی را نشان دادند. (پالمرز وهمکاران،2004)
پژوهشگران استدلال می کنند که از دست دادن ارزش را می توان به چندین عامل نسبت داد: تجدید نظر در مورد انتظارات از سودهای گذشته و مورد انتظار آینده، تجدید نظر در مورد انتظارات از چشم انداز رشد شرکت، ارزیابی مجدد از صداقت مدیریت و تجدید نظر در مورد ادراک از کیفیت گزارشگری مالی شرکت. (ذکریائی،1390)
هریبار وجنکینز معتقدند که شرکت ها بلافاصله پس از تجدید ارائه صورت های مالی افزایش در هزینه های سرمایه را تجربه می کنند. (هریبار و جنکینز،2004)
نتایج تحقیق تامسون ولارسون(2004)، بیان کرد که انبوه تجدید ارائه های متوالی صورت های مالی موجب تردید استفاده کنندگان از صورت های مالی نسبت به جایگاه گزارشگری مالی و بویژه فرایند حسابرسی درحفاظت از منافع عمومی شده است. (ذکریایی ،1390)
ارائه مجدد به شهرت شرکت و مدیران آن به عنوان ارائه دهندگان اطلاعات مالی قابل اعتماد، آسیب می رساندکه منجر به افزایش عدم تقارن اطلاعات و ریسک اطلاعات می شود که با واکنش منفی بازار همراه است. پس از ارائه مجدد، مدیران به منظور ترمیم اعتبار خود، قصد دارند به سرمایه گذاران اطمینان بدهند که آنها همچنان در ارتباطی آشکار و صادقانه با یکدیگر هستند. از اینرو برای کاستن از این افزایش عدم تقارن و ریسک اطلاعات ، دست به افشای داوطلبانه بیشتری می زنند.( ایترگ و همکاران،2012)
شرکتهایی که بیش از یکبار تجدید ارائه میشوند، به احتمال زیاد انگیزه های قویتری برای مدیریت سود یا ایجاد محیط های کسب وکار پیچیده که ذاتاً حساب معاملات در آنها دشوارتر است و یا هر دو مورد دارند. پس از انتشار یک اعلامیه ارائه مجدد حسابداری، سرمایه گذاران انتظار دارند که شرکت برای حل مشکلات گزارشگری مالی خود تلاش کند. عدم انجام این کار، پس از تجدید ارائه های متعدد نمایان میشود و سیگنالی را منتشر میسازد مبنی بر اینکه ریسک اطلاعاتی این شرکتها بیش از شرکتهایی است که فقط یکبار تجدید ارائه شده اند.(کراوت و شولین،2009)
تعدیلات سنواتی
مطابق استاندارد حسابداری شماره 6 ایران در تعریف تعدیلات سنواتی داریم:
“تعدیلات سنواتی یعنی اقلام مربوط به سنوات قبل که در تعدیل مانده سود(زیان) انباشته ی ابتدای دوره منظور می گردند و به اقلامی محدود می شود که از ” تغییر در رویه حسابداری” و” اصلاح اشتباه” ناشی گردند. اثر تعدیلات سنواتی باید از طریق اصلاح مانده ی سود(زیان) انباشته ی ابتدای دوره در صورتهای مالی منعکس گردد. اقلام مقایسه ای صورتهای مالی نیز باید ارائه مجدد شود. مگر آنکه این امر عملی نباشد، درچنین شرایطی موضوع باید در یادداشتهای توضیحی افشا شود. همچنین میزان وماهیت اقلام تشکیل دهنده ی تعدیلات سنواتی ودلایل توجیهی تغییر در رویه حسابداری و هم چنین این امر که اقلام مقایسه ای صورتهای مالی ارائه مجدد شده است ( یا عملی نبودن ارائه مجدد) باید در یادداشتهای توضیحی افشا گردد.”(کمیته تدوین استانداردهای حسابداری،1391)
تعدیلات سنواتی به تنهایی خبر نگران کننده ای نیست، بلکه آگاهی از دستکاری سود در صورتهای مالی دوره های گذشته است که موجب نگرانی استفاده کنندگان می شود. تجدید ارائه صورتهای مالی دوره های قبل که در پی تعدیلات سنواتی انجام میشود ،روشی برای اصلاح مانده سود(زیان) انباشته ابتدای دوره و ارائه مجدد صورتهای مالی دوره های گذشته به صورت صحیح است. برهمین اساس، تعدیلات سنواتی جزء اطلاعاتی است که سازمان بورس اوراق بهادار ، ناشران اوراق بهادار را موظف به افشای فوری آن نموده است. (ذکریایی ،1390)
علل تجدید ارائه صورت های مالی
ارقام مقایسه ای سال مالی قبل یا صورتهای مالی سال قبل در اثر وجود اشتباهات زیر با عبارت ” تجدید ارائه شده” در بالای آن ارائه می گردند. این اشتباهات شامل: (نجف تومرایی،1391)
الف) اشتباهات ریاضی ومحاسباتی
ب) اشتباه در اعمال رویه های حسابداری
ج) تغییر نادرست یا نادیده گرفتن واقعیتهای موجود در زمان تهیه صورتهای مالی
د) تغییر از یک رویه غیر استاندارد حسابداری به یک رویه استاندارد
ه) تقلب

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *