متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید متن کامل پایان نامه را در سایت منبع 2 fuka.ir می توانید ببینید

*111

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

5637530-34290000
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد ایلام
تعهد نامه اصالت رساله یا پایان نامه
اینجانب فرشاد پناهی دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته در رشته حسابداری که در تاریخ. .از پایان نامه/ رساله خود تحت عنوان “ارزیابی تأثیر حسابداری مدیریت بر افزایش سرمایه فکری سازمان‌های دولتی کشور “با کسب نمره و درجه…………..دفاع نموده ام بدینوسیله متعهد می‌شوم:
1- این پایان نامه/رساله حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاورد‌های علمی وپژوهشی دیگران (اعم از پایان نامه، کتاب، مقاله و……..) استفاده نموده ام، مطابق ضوابط و رویه موجود، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کرده‌ام.
2- این پایان نامه/رساله قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح، پایین تر یا بالاتر) در سایر دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
3- چنانچه بعد فراغت از تحصیل، قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و….ازاین پایان نامه داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوز‌های مربوطه را اخذ نماییم.
4- جنانچه در هر مقطعی زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را می‌پذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلیام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگی:
فرشاد پناهی
تاریخ و امضاء:

-276225-82804000
دانشگاه آزاداسلامی
واحد ایلام
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حسابداری (M.A)
عنوان:
ارزیابی تأثیر حسابداری مدیریت بر افزایش سرمایه فکری سازمان‌های دولتی کشور
استادراهنما:
دکتر رحمت اله محمدی پور
نگارش:
فرشادپناهی
بهار1394

سپاسگزاری:
با سپاس از استاد گرانقدرم جناب آقای دکتررحمت اله محمدی پور که با راهنمایی‌ها و شکیبایی ایشان، واژه واژه این پژوهش شکل گرفت.
تقدیم به:
پدر و برادر عزیزم که روزهای دشوار در کنارم بودند و این رساله بدون
فداکاریهایشان به سرانجانم نمی رسید.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC o “1-3″ p ” ” h z u چکیده PAGEREF _Toc421438632 h 1فصل اول: کلیات پژوهش 1-1- مقدمه PAGEREF _Toc421438635 h 31-2- بیان مسئله PAGEREF _Toc421438636 h 31-3- اهمیت و ضرورت تحقیق PAGEREF _Toc421438637 h 61-4- اهداف تحقیق PAGEREF _Toc421438640 h 121-4-1- هدف اصلی PAGEREF _Toc421438641 h 121-4-2- اهداف فرعی PAGEREF _Toc421438642 h 121-5- فرضیه‌های تحقیق PAGEREF _Toc421438643 h 121-5-1- فرضیه اصلی PAGEREF _Toc421438644 h 121-5-2- فرضیه‌های فرعی PAGEREF _Toc421438645 h 121-6- متغیرها‌ی تحقیق PAGEREF _Toc421438646 h 121-6-1- متغیر مستقل PAGEREF _Toc421438647 h 131-6-2- متغیرهای وابسته PAGEREF _Toc421438648 h 131-7- تعاریف نظریه مفاهیم نظری و واژه‌های کلیدی PAGEREF _Toc421438649 h 131-8- خلاصه فصل PAGEREF _Toc421438650 h 141-8-1- ساختارگزارش پژوهش PAGEREF _Toc421438651 h 14فصل دوم: ادبیات و پیشینه پژوهش 2-1- مقدمه PAGEREF _Toc421438654 h 172-2- مبانی نظری PAGEREF _Toc421438655 h 182-3- فلسفه پیدایش حسابداری مدیریت PAGEREF _Toc421438656 h 182-3-1- ویژگی‌های حسابداری مدیریت PAGEREF _Toc421438657 h 192-3-2- اهمیت حسابداری مدیریت PAGEREF _Toc421438658 h 202-3-3- ابزارهای حسابداری مدیریت PAGEREF _Toc421438659 h 212-4- مقایسه حسابداری مالی و حسابداری مدیریت راهبردی PAGEREF _Toc421438661 h 222-4-1- ابزارها و فنون حسابداری مدیریت راهبردی PAGEREF _Toc421438663 h 222-4-2- حسابداری هزینه‌ای در برابر حسابداری مدیریتی PAGEREF _Toc421438664 h 232-4-3- حسابداری مالی در برابر حسابداری مدیریتی PAGEREF _Toc421438665 h 232-4-3-1- حسابداری مدیریت PAGEREF _Toc421438666 h 232-4-3-2- حسابداری‌های مالی PAGEREF _Toc421438667 h 242-5- مدیریت هزینه به روش برآورد با گزارش‌ها کنترل هزینه به همراه شاخص‌های بهره وری PAGEREF _Toc421438668 h 252-5-1- ابزارها و تکنیک‌های برآورد هزینه PAGEREF _Toc421438669 h 262-6- فلسفه پیدایش سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438670 h 272-6-1- ویژگی‌های سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438671 h 282-6-2- اهمیت سرمایه فکری سازمان‌های دولتی PAGEREF _Toc421438673 h 292-7- اجزا و تعاریف سرمایه فکری سازمان‌های دولتی PAGEREF _Toc421438674 h 292-7-1- مدلهای سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438675 h 302-7-2- مدیریت موفق سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438677 h 322-7-3- دلایل اندازه گیری سرمایه فکری توسط سازمان‌های دولتی PAGEREF _Toc421438678 h 332-7-4- روش‌های اندازه گیری سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438679 h 342-7-5- منافع و مزایای اندازه‌گیری سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438681 h 402-7-6- اهداف اندازه گیری سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438682 h 402-7-7- حسابداری مدیریت و سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438683 h 412-8- پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc421438685 h 432-8-1- تحقیقات انجام شده در خارج از کشور PAGEREF _Toc421438686 h 432-8-2- تحقیقات انجام شده در داخل کشور PAGEREF _Toc421438687 h 452-9- خلاصه فصل PAGEREF _Toc421438688 h 46فصل سوم: روش‌شناسی پژوهش 3-1- مقدمه PAGEREF _Toc421438691 h 483-2- روش اجرایی پژوهش PAGEREF _Toc421438692 h 483-3- روش پژوهش PAGEREF _Toc421438693 h 493-4- جامعه آماری و حجم نمونه مورد پژوهش PAGEREF _Toc421438694 h 513-4-1- جامعه آماری پژوهش PAGEREF _Toc421438695 h 513-4-2- نمونه گیری و روش نمونه گیری PAGEREF _Toc421438696 h 513-5- ابزار جمع آوری اطلاعات PAGEREF _Toc421438699 h 543-6- روائی و پرسشنامه PAGEREF _Toc421438700 h 543-7- پایایی پرسشنامه PAGEREF _Toc421438701 h 553-8- روش‌های آزمون فرضیات، نوع آزمون‌ها PAGEREF _Toc421438704 h 563-9- روش‌های آماری PAGEREF _Toc421438705 h 583-10- پرسشنامه PAGEREF _Toc421438706 h 583-10-1- مفاهیم PAGEREF _Toc421438707 h 593-10-2- شیوه نمره گذاری PAGEREF _Toc421438708 h 593-11- خلاصه فصل PAGEREF _Toc421438711 h 60فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها 4-1- مقدمه PAGEREF _Toc421438714 h 624-2- تحلیل‌های آماری PAGEREF _Toc421438715 h 624-2-1- آمار توصیفی PAGEREF _Toc421438716 h 624-2-1-1- توزیع فراوانی بر حسب سن PAGEREF _Toc421438719 h 634-2-1-2- توزیع فراوانی بر حسب سطح تحصیلات PAGEREF _Toc421438722 h 644-2-1-3- توزیع فراوانی بر حسب سابقه کاری PAGEREF _Toc421438725 h 654-2-1-4- برآورد میانگین و انحراف معیار مولفه‌های سرمایه‌های انسانی PAGEREF _Toc421438728 h 664-2-1-5- برآورد میانگین و انحراف معیار مولفه‌های سرمایه‌های ساختاری PAGEREF _Toc421438730 h 674-2-1-6- برآورد میانگین و انحراف معیار مولفه‌های سرمایه‌های مشتری PAGEREF _Toc421438732 h 684-2-1-7- برآورد میانگین و انحراف معیار مولفه‌های دانش حسابداری مدیریت PAGEREF _Toc421438734 h 684-3- بخش دوم: آمار استنباطی و آزمون فرضیه‌ها PAGEREF _Toc421438736 h 694-3-1- بررسی توزیع داده‌ها PAGEREF _Toc421438737 h 694-3-2- آزمون فرضیات PAGEREF _Toc421438739 h 70فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها 5-1- مقدمه PAGEREF _Toc421438750 h 775-2- نتیجه‌گیری PAGEREF _Toc421438751 h 775-3- مقایسه یافته‌ها با پژوهشهای پیشین PAGEREF _Toc421438752 h 785-4- پیشنهادها برای پژوهشهای آتی PAGEREF _Toc421438753 h 835-5- محدودیت‌های پژوهش PAGEREF _Toc421438754 h 84پیوست‌ها PAGEREF _Toc421438756 h 93
فهرست جدول‌ها
عنوانصفحه
جدول 2-1- ابزارهای حسابداری مدیریت به نقل از گروه مشاوران پنکو PAGEREF _Toc421438672 h 29جدول 2-2- مقایسه حسابداری مالی و حسابداری مدیریت راهبردی PAGEREF _Toc421438660 h 21جدول 2-3- تعریف جدید سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438662 h 22جدول2-4- مقایسه مفهومسازیهای سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438676 h 32جدول 2-5- راهنمای فرمول‌های سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438680 h 40جدول 3-1- جدول محاسبه حجم نمونه PAGEREF _Toc421438697 h 51جدول 3-2- جدول مورگان PAGEREF _Toc421438698 h 53جدول 3-3- برآورد پایایی با آلفای کرونباخ برای پرسشنامه سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438702 h 55جدول 3-4- برآورد پایایی با آلفای کرونباخ برای پرسشنامه حسابداری مدیریت PAGEREF _Toc421438703 h 56جدول 3-5- شیوه نمره گذاری PAGEREF _Toc421438709 h 59جدول 3-6- ابعاد و شماره سؤالات PAGEREF _Toc421438710 h 59جدول 4-1-توزیع فراوانی بر حسب جنسیت مشتریان PAGEREF _Toc421438717 h 62جدول 4-2- توزیع فراوانی بر حسب سن PAGEREF _Toc421438720 h 63جدول 4-3- توزیع فراوانی بر حسب سطح تحصیلات PAGEREF _Toc421438723 h 64جدول 4-4- توزیع فراوانی بر حسب سابقه کاری PAGEREF _Toc421438726 h 65جدول 4-5- برآورد میانگین و انحراف معیار مولفه‌های سرمایه‌های انسانی PAGEREF _Toc421438729 h 66جدول 4-6- برآورد میانگین و انحراف معیار مولفه‌های سرمایه‌های ساختاری PAGEREF _Toc421438731 h 67جدول 4-7- برآورد میانگین و انحراف معیار مولفه‌های سرمایه‌های مشتری PAGEREF _Toc421438733 h 68جدول 4-8- برآورد میانگین و انحراف معیار مولفه‌های دانش حسابداری مدیریت PAGEREF _Toc421438735 h 68جدول 4-9- بررسی توزیع داده‌ها PAGEREF _Toc421438738 h 69جدول 4-10- متغیرهای وارد و خارج شده PAGEREF _Toc421438740 h 70جدول 4-11- برآورد خلاصه مدل رگرسیونی PAGEREF _Toc421438741 h 70جدول 4-12- تحلیل Anova و تعیین سطح معنی داری مدل PAGEREF _Toc421438742 h 71جدول4-13- ضرایب وزنی رگرسیونی PAGEREF _Toc421438743 h 71جدول 4-14- آماره ضریب اسپیرمن PAGEREF _Toc421438744 h 72جدول4-15- آماره ضریب اسپیرمن PAGEREF _Toc421438745 h 73جدول 4-16- آماره ضریب اسپیرمن PAGEREF _Toc421438746 h 74جدول 4-17- جدول رگرسیونی PAGEREF _Toc421438747 h 74
فهرست نمودارها
عنوانصفحه
نمودار 4-1-توزیع فراوانی بر حسب جنسیت مشتریان PAGEREF _Toc421438718 h 63نمودار 4-2- توزیع فراوانی بر حسب سن PAGEREF _Toc421438721 h 64نمودار 4-3- توزیع فراوانی بر حسب سطح تحصیلات PAGEREF _Toc421438724 h 65نمودار 4-4- توزیع فراوانی بر حسب سابقه کاری PAGEREF _Toc421438727 h 66
شکل 1-1- عوامل مؤثر بر سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438638 h 8شکل 1-2- مفهوم سازی اجزای سرمایه فکری PAGEREF _Toc421438639 h 10چکیدهامروزه عناوینی چون سازمان موفق، ماندگار، آرمانی، رهسپار تعالی، سرآمد، متعالی و… از عبارتهای رایج حوزه مطالعاتی سازمان و مدیریت‌اند و گروه‌های مختلفی از افراد به دنبال شناسایی و معرفی ویژگیهای این قبیل سازمان‌ها هستند. از این رو، مفهوم سرمایه فکری در سازمان‌های دولتی به طور روزافزونی مورد توجه قرارگرفته است، اکثر سازمان‌های دولتی به دنبال استقرار سیستم مدیریت دانش درون خود هستند، یکی از مهم‌ترین چالشها و مشکلات سیستم‌های حسابداری سنتی عدم انعکاس ارزش سرمایههای فکری در صورت‌های مالی و گزارشاهای سازمان‌هاست، در حالی که نقش سرمایههای فکری در ایجاد ارزش بسیار بالاتر از نقشی است که سرمایههای مالی ایفا می‌کنند، در دنیای امروز سیستم‌های حسابداری مدیریت نتایج اندازه‌گیریهای مالی و غیرمالی فعالیت‌های عملیاتی را گزارش می‌کنند.به عبارت دیگر با پیاده‌سازی تکیه در حسابداری مدیریت در سازمان از نظر سوددهی، برنامه‌ریزی، بودجه وغیره ساماندهی می‌شوند و این امرباعت می‌شود که اوضاع منابع انسانی، بهبود پیدا کند که خود تقویت سرمایه فکری را در پی دارد از این رو هدف از این پژوهش ، بررسی ارزیابی تأثیر حسابداری مدیریت بر افزایش سرمایه فکری سازمان‌های دولتی کشور میباشد، برای انجام این پژوهش ، از پرسشنامه ارزیابی حسابداری مدیریت و پرسشنامه سرمایه فکری بونتیس استفاده شد و میان 384 نفر از کارکنان سازمان‌های دولتی توزیع شد و از نرمافزار SPSS برای تجزیه و تحلیل دادهها استفاده شد. یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که رابطه معناداری میان حسابداری مدیریت و سرمایه فکری در سازمان‌های دولتی وجود دارد.
واژگان کلیدی:
حسابداری مدیریت، سرمایه فکری، سازمان‌های دولتی

فصل اول:کلیات پژوهش2299335108204000
1-1- مقدمهمفهوم سرمایه فکری در سازمان‌های دولتی به طور روزافزونی مورد توجه قرارگرفته است. اکثر سازمان‌های دولتی به دنبال استقرار سیستم مدیریت دانش درون خود هستند تا هرچه بیشتر از دانش موجود خود در سیاستگذاری سود ببرند و به ایجاد و حفظ مزیت رقابتی در محیط داخلی و بین المللی نائل شوند (محمدی 1388).
با پیشرفت شگفت انگیز فناوری اطلاعات نوین انفجار عظیمی در دانش بشری به وقوع پیوست که همه معادلات گذشته را در هم پیچید و فرمول جدیدی برای ارتقاء علوم بوجود آورد. به طوری که حرکت تکوینی دانش از تصاعد حسابی به هندسی مبدل گردید. افق دید عرصه علم و دانش را به طرز چشمگیری افزایس داد به نحوی که دانشمندان با این نوید تولدی دوباره‌ی خودرا جشن گرفتند و اصالت کار را به کارکنان خودبخشیدند بااین تفکر دانشمندان قدم در عرصه رقابت فکری نهادند در این میان دانش حسابداری و اقتصاد از این خوان گسترده بی بهره نماند و جایگاه حسابداری سنتی را برای نیل به این هدف بلند ناتوان تشخیص داد و با رها کردن قوانین کلاسیک شیوه نوین حسابرسی سرمایه فکری را جایگزین نمود و با بکارگیری سرمایه انسان متبحر مجرب کار آزموده دانش آموخته شایسته مدیر و مدبر صاحب اخلاق موفق و دلسوز و با وجدان با سرمایه ساختاری هماهنگ و حمایت کننده از این طرح ایده‌هایی نوین و با فراهم ساختن ابزار لازم برای پیشبرد هدف و ایجاد روابط سالم با سرمایه رابطه‌ای صادقانه و با تشخیص نیازهای مشتریان و جلب اعتماد و برآوردن خواسته‌ها و رضایت آنان عناصر کلیه سرمایه فکری را به درستی رقم زد و چنین شد که حرفه حسابداری نوین تولد دوباره‌ای خود را جشن گرفت (زراعتگری 1390).
در این راستا پژوهش حاضربه دنبال بررسی این موضوع است که: «آیا حسابداری مدیریت تأثیری بر افزایش سرمایه فکری در سازمان‌های دولتی کشور دارد؟»
1-2- بیان مسئلهیکی از مهم‌ترین چالش‌ها و مشکلات سیستم‌های حسابداری سنتی عدم انعکاس ارزش سرمایه‌های فکری در صورت‌های مالی و گزارشات واحدهای تجاری است. در حالی که امروزه نقش سرمایه‌های فکری در ایجاد ارزش برای شرکت‌ها و واحدهای تجاری بسیار بیشتر از نقشی است که سرمایه‌های مالی در واحدها ایفا می‌کنند در این میان حرفه حسابداری و حسابداران نقش مهمی برای یافتن راه‌های مؤثر جهت کنترل و اندازه گیری و سنجش سرمایه‌های فکری بوسیله مدلها و روش‌های ارزیابی این سرمایه‌ها بر عهده دارند (همتی 1390).
در اواخر دهه 1960 و اوایل دهه 1970 ‌برخی نویسندگان حسابداری به رابطه بین فعالیت‌ها و هزینه‌ها اشاره نمودند؛ اما در دهه 1980 به دنبال انعکاس ضعف‌ها و نارسایی‌های رایج در ارائه اطلاعات دقیق توجه زیادی در محافل حرفه‌ا‌ی به این موضوع بیشتر جلب گردید این جلب توجه بیشتر حول محور پیدایش سه سازه (عامل) اصلی بود.
سازه اول تغییرهای نوینی بود که در دنیا جهت معرفی تکنولوژی‌های مدرن ‌سیستم‌های اطلاعاتی هوشمند ‌خبره و قابل انعطاف و نیز مکانیزم‌های تولیدی جدید در کشورهای مختلف بویژه ژاپن رخ داده بود
سازه دوم در دهه 1980 فلسفه فکری بسیاری از مدیران شرکت‌ها بویژه شرکت‌های بزرگ دستخوش تغییرات عمده‌ای گردید و علاوه بر سود‌آوری ‌رقابت در سطح جهانی افزایش رضایت مشتری در سطح بین‌الملل ‌تأکید بر کنترل کیفیت محصولات و کاهش هزینه‌ها نیز جزء اهداف اولیه و اصلی مدیران قرار گرفت.
سازه سوم عده‌ای از نویسندگان حسابداری به طور جدی و مبسوط به تشریح فضای جدید در تولید نقشهای گوناگون تکنولوژی و دیدگاه‌های جدید مدیران پرداختند (چلیک ساز) در میان دیگران تأثیر بسزایی در انکاس نارسایی‌های سیستم حسابداری مدیریت در ارائه دقیق هزینه‌ها در این شرایط داشته‌اند سیستم مدیریت بر مبنای فعالیت از این باور سرچشمه می‌گیرد که محصولات فعالیت‌ها را مصرف می‌کنند و فعالیت‌ها منابع را پس مدیریت بر مبنای فعالیت عبارت است از این که روش سیستماتیک بررسی برنامه‌ریزی کنترل و بهبود و هزینه‌های سرمایه‌ای که بر اصل هزینه‌های مصرفی فعالیت‌ها تمرکزدارد رکن اصلی مدیریت بر مبنای فعالیت ‌حسابداری فعالیت است (تابلی، بی‌تا‌).
ظهور اقتصاد جدید مبتنی بر دانش و اطلاعات منجر به ا فزایش علاقه محققان به مطالعه در حوزه سرمایه فکری (ic) شده است این حوزه که توجه بسیاری از محققین را به خود جلب نموده است. ic به عنوان ابزاری برای تعیین ارزش شرکت مورد استفاده قرار می‌دهند (پیوتانگ 2007).
با ورود به اقتصاد دانشی به مدل جدیدی از دارایی‌های سازمانی نیاز داریم به طور کلی دارایی‌های سازمانی می‌توان به دو دسته کلی تقسیم نمود.
دارایی مشهود
این دارایی‌ها شامل دارایی‌های فیزیکی و مالی هستند که به صورت کامل در ترازنامه شرکت‌ها منعکس می‌شود این دارایی‌ها تحت اصول اقتصاد کمیابی عمل می‌کنند یعنی با استفاده بیشتر از آنها از ارزش آنها کاسته می‌شود.
دارایی نامشهود
این دارایی‌ها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:
دارایی‌های نامشهودی که تحت حمایت قانون قرار داشته و با عنوان مالکیت معنوی شناخته می‌شوند و این دارایی‌ها شامل حق امتیازها کپی رایت حق اختراع فرانشیزو ثبت علائم و مارک‌های تجاری است برخی از موارد آن در ترازنامه منعکس می‌شوند.
سایر دارایی‌هایی نامشهود که شامل سرمایه فکری است که تحت اصول اقتصاد فراوانی عمل می‌کنند یعنی با استفاده بیشتر از آنها از ارزش آنها کاسته نمی‌شود و معمولا در ترازنامه منعکس نمی‌شوند (تایلس 2000).
امروزه در سازمان‌های دولتی علاوه بر دارایی‌های مشهود دارایی‌های نامشهود اهمیت کلیدی را در راستای موفقیت هرچه بیشتر سازمان‌ها برعهده دارند چر اکه این منابع جزئی از منابع بی پایان و از عناصر کلیدی موفقیت هر سازمان به شمار می‌رود در این میان سرمایه فکری از مهم‌ترین دارایی‌های نا مشهود سازمان است و آن را ابزاری ارزشمند برای توسعه دارایی‌های کلیدی سازمان می‌دانند سرمایه فکری زاده عرصه علم و دانش است و می‌تواند نقش بسیار مؤثری را در راستای موفقیت مستمر سازمان ایفا نمایدمدیریت دانش (سرمایه فکری کارکنان) فرایند یا فعالیت ایجاد به دست آوردن تسخیر تسهیم و به کاربردن دانش هرجایی که وجود داشته باشد برای افزایش یادگیری و عملکرد در سازمان‌هاست (نوروزیان 1385).
به عبارتی حسابداری مدیریت با ارائه سیستم‌های هزینه‌یابی جدید و کاهش هزینه ارائه تکنیک‌های مدیریتی جدید و حل مشکلات و موانع سازمان در راه کسب موفقیت آنها می‌تواند مؤثر واقع گردد یا به عبارتی استفاده از تکنیک‌های نوین حسابداری مدیریت تنها یک توصیه نبوده و در عصر حاضر به عنوان ابزار مدیریت در فضای کسب کار رقابتی یک نیاز اساسی و یک ضرورت حیاتی به شمار می‌رود که این خود تقویت سرمایه فکر‌ی را در پی دارد به عبارت دیگر حسابداری مدیریت، یک سیستم اندازه‌گیری برای گردآوری اطلاعات مالی و عملیاتی است که فعالیت مدیریتی و رفتارهای انگیزه‌ای را هدایت می‌کند و ارزش‌های فرهنگی را که برای به ‌دست ‌آوردن هدف‌های استراتژیک سازمان لازم است، خلق و حمایت می‌کند. در این تعریف چهار عقیده کلیدی نهفته است: این عقیده‌ها شامل: ماهیت، محدوده، هدف و شاخص‌های حسابداری می‌باشد. سیستم‌های حسابداری مدیریت نتایج اندازه‌گیری‌های مالی و غیرمالی فعالیت‌های عملیاتی را گزارش می‌کنند. این سیستم‌ها همچنین به پروژه‌ها و طرح‌های عملیاتی آینده نیز کمک می‌دهند. یکی از نمونه‌های اطلاعاتی که مدیران به آن نیازمندند، بهای تمام‌شده محصول و اندازه‌گیری تحویل تولیدات بموقع است. اطلاعات حسابداری مدیریت به مدیر کمک می‌کند که اهداف کیفیتی را از طریق اندازه‌گیری منابع صرف‌شده برای پیشگیری از نواقص احتمالی تولیدات، هزینه بازسازی تولیدات ناقص، هزینه انجام تعمیرات و نگهداری تجهیزات، فرصتهای از دست رفته فروش به‌دلیل نبود کیفیت محصولات و سرمایه‌گذاری جدید برای افزایش کیفیت محصول مشخص کند و به تحلیل تأثیرات هزینه‌های کیفیت بر سود برسد (ویکی پدیا).
ساختار سازمان‌های دولتی و محیطی به شدت تغییر یافته است. سازمان‌ها ناگزیرند به منظور سازش با محیط در حال تغییر و پر از رقابت، در ساختار خود تجدید نظر کنند ونیاز دارند در مقابل تغییرات محیط، انعطاف پذیری بیشتری از گذشته از خود نشان بدهند و همچنین نیاز به شیوه‌های پیچیده‌تری دارند تا بتوانند سرمایه‌های دانشی خود را مدیریت کنند. آنها مجبورند که چرخه دانش خود را (مرحله انتشار دانش) به طور مؤثر کنترل کنند، ‌لذا ناگزیرند از شیوه‌های مدیریتی حسابداری در جهت افزایش سرمایه فکری کارکنان استفاده کنند (صیف و همکاران 1385).
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیقسالهای اخیر شواهدی از افزایش آگاهی در بین کارگزاران دولتی درباره نیاز نظم مالی خصوصاً انضباط اقتصادی در مدیریت دستگاه های دولتی دیده می‌شود بموازات انجام حسابرسی مالی و اظهار نظر بی‌طرفانه نسبت به صورتهای مالی توسط اشخاص مستقل افزایش اهمیت نقش مدیریت در دستگاهها توسعه و پویایی حرفه حسابرسی را ایجاب می کند تا علاوه بر رسیدگی به صورت‌های مالی و اظهار نظر در چارچوب استانداردهای حسابرسی ابعاد مختلف مدیریت را نیز مورد بررسی قرار دهد و به ارزیابی کیفیت تصمیم گیریهای مدیریت بپردازد و نتیجه گیریها و پیشنهادهای اصلاحی خود را در جهت بهبود هر چه بیشتر امور مدیریت در جهت توسعه سرمایه فکری کارکنان بخش دولتی ارائه کنند در اقتصاد امروزدانش به عنوان مهمترین سرمایه جایگزین سرمایه مالی و فیزیکی شده است با توجه به گذر جوامع از عصر صنعت به عصر اطلاعات اهمیت سرمایه فکر ی نیز در دنیای تجارت بیشتر شده است شده در طول عصر صنعت بهای تمام شده دارایی ها کارخانجات تجهیزات و مواد خام بود که برای موفقیت یک تجارت لازم بود اما در عصر اطلاعات این استفاده موثر از سرمایه های فکری است که معمولاً در موفقیت یا شکست یک مجموعه مؤثر است بنابراین مدیران سازمانهای دولتی نیاز دارند که بتواند اثر تلاش های مدیریت دانش را بر عملکرد سازمانهایشان اندازه گیری کند اغلب شاخص های عملی مدیریت دانش برای اندازه گیری دارایی های دانش یا سرمایه فکری متمرکز هستند و فرض می کند که خروجی مدیریت دانش بر میزان سرمایه گذاری سازمان موثر است (بونتیز 1990).
بنابراین حسابداری مدیریت جهت کارایی و اثر بخشی خود در جهت ایفای مسولیت خویش باید دایماً در حال تغییر باشد زیرا اگر تکامل تدریجی سیستم حسابداری مدیریت از سیر تکامل و تحول محیط حاکم بر سازمان‌های تجاری با این تغییرات هماهنگ نشود عملکرد حسابداری مدیریت نه تنها در راستای دستیابی سریع‌تر و بهتر به اهداف سازمان نخواهد بود بلکه باعث کندی و انحراف سازمان در جهت دستیابی به اهداف خود خواهد شد به عبارت نکته‌ی قابل بررسی همان طور که اشاره شد سرمایه فکری در وا قع مدیریت سرمایه گذاری سازمان را بر عهده دارد که بنابراین نظر صاحب‌نظران در مقابل سرمایه فیزیکی قرار گرفته یا به نوعی مکمل آن است سرمایه فکری سرمایه‌ای است که ناملموس و نامشهود بوده و از لحاظ کمی ‌اندازه گیری آن سخت و دشوار است ولی از سویی باید به این نکته توجه داشت که ارائه شاخص‌های مدون و حتی الامکان کمی است که می‌تواند بکارگیری سرمایه فکری در سازمان را برای مدیران توجیه کند این گفته لرد کلوین در اینجا می‌تواند صادق باشد و اهمیت تدوین شاخص‌ها و سنجه‌های اندازه گیری مدیریت دانش و سرمایه فکری را نشان دهد وقتی از آنچه صحبت می‌کنید، بتوانید آن را به صورت کمی و عددی بیان نموده و اندازه‌گیری کنید می‌توانید درک مناسبی از آن بدست آورید اما در مقابل وقتی نتوانید منظور خود را به صورت کمی و عددی بیان کنید در واقع نمی توانید درک و شناخت مناسبی از آن حاصل نمایید (قلی‌زاده 1390).
عناصر سرمایه فکری سازمان‌های دولتی
قبل از اینکه بخواهیم سرمایه فکری را شناسایی مدیریت و اندازه گیری کنیم نیاز است که مفهوم آن را درک کنیم سرمایه فکری از نگاه مدیریتی مجموع سرمایه انسانی و ساختاری نظیر دانش تجربه کاربردی فن‌آ‌وری سازمانی روابط و مهارت‌های تخصصی است که با خلق مزیت رقابتی حیات سازمان در بازار را به ارمغان می‌آورند.
استوارت اعتقاد دارد سرمایه فکری مجموعه‌ای از دانش اطلاعات دارایی‌های فکری تجربه رقابت و یادگیری سازمانی است که می‌تواند برای ایجاد ثروت به کار گرفته شود در واقع سرمایه فکری تمامی کارکنان دانش سازمانی و توانایی‌های آن را برای ایجاد ارزش افزوده در بر می‌گیرد و باعث منافع رقابتی مستمر می‌شود.
بروکین سرمایه‌های فکری را در چهار چوبی جامع‌تر ارائه نموده است این چهارچوب مقوله‌های زیر را در شامل می‌شود:
دارائی‌های فکری (شامل حق امتیازفرمول‌های سری ونظایر آن)
دارایی‌های انسان محور (شامل آموزش دانش کاری ویژگی‌ها و خصوصیات حرفه‌ای)
دارایی‌های زیر بنایی (فلسفه مدیریت، فرهنگ مشارکت سیستم‌های شبکه‌ای)
اما تعریف عمومی که به نظرمی رسد پذیرش وسیع تری داشته است و مورد قبول جامعه آکادمیک قرار گرفته است شامل سه جزء زیر است:
سرمایه انسانی
سرمایه ساختاری (سازمانی)
سرمایه ارتباطی (مشتری مداری)
574040148590سرمایه ارتباطی
سرمایه ساختاری
سرمایه انسانی
قراردادها
توافقات
فرهنگ
شبکه ها
مهارت
دانش
رضایت و وفاداری مشتری
مالکیت فکری
رفتار
سرمایه فکری
00سرمایه ارتباطی
سرمایه ساختاری
سرمایه انسانی
قراردادها
توافقات
فرهنگ
شبکه ها
مهارت
دانش
رضایت و وفاداری مشتری
مالکیت فکری
رفتار
سرمایه فکری

شکل 1-1- عوامل مؤثر بر سرمایه فکریویژگی های سرمایه فکری
هاردوار در مقالات و اظهارات خود ارزشمندترین و مهمترین منابع یک شرکت را سرمایه های فکری و دارای های نامشهود آن می دانداز نظر وی به خاطر ویژگی های خاص این دارایی ها یعنی منابع فکری شرکت، حالت انحصاری و یگانه دارند و قابل کپی برداری و تقلید نیستند و به این دلیل برای شرکت ارزشمند هستند و می توانند مزیت های رقابتی را برای شرکت ایجاد کنند
باوجود شباهت سرمایه فکری با دارایی های مشهود در توانایی بالقوه برای ایجاد جریان های نقدی آتی اما ویژگی هایی که سرمایه فکری را از این دارایی ها متمایز می کنند عبارتند از:
دارایی های فکری دارایی های غیر رقابتی هستند بر خلاف دارایی های فیزیکی که فقط می توانند برای انجام یک کار به خصوص در یک زمان خاص مورد استفاده قرار بگیرنددارایی های فکری را می توان به طور همزمان برای چند امر خاص به کار گرفت برای مثال سیستم پشتیبانی از مشتری می تواند امکان حمایت از هزاران مشتری را در یک زمان خاص فراهم کند این توانایی یکی از مهمترین معیارهای برتری دارایی های فکری بر دارایی های فیزیکی است سرمایه انسانی و سرمایه رابطه ای قابلیت تبدیل شدن به مالکیت شخصی ندارند بلکه باید بین کارکنان و مشتریان و تأمین کنندگان مشترک باشند بنابراین رشد این نوع از دارایی ها نیاز به مراقبت و توجه جدی دارد.
عناصر سرمایه فکری
به دلیل گستردگی مفهوم سرمایه فکری محققانی که دراین حیطه کار کرده‌اند هرکدام دسته بندی خاص خود را ارائه کرده‌اند نخستین دسته بندی را اسویبی درسال ۱۹۹۷ در سه حوزه انجام داد.
سرمایه انسانی در حوزه شایستگی فردی
سرمایه ساختاری در حوزه ساختار داخلی
سرمایه ارتباطی در حوزه ساختار خارجی
آدلر برویز (1996) سرمایه مشتری را جایگزین سرمایه ارتباطی قرار داد و به بررسی سرمایه فکری پرداخت طبقه بندی برویز به قرار زیر است.
71437585725سرمایه فکری
سرمایه انسانی
سرمایه ساختاری
سرمایه مشتری
00سرمایه فکری
سرمایه انسانی
سرمایه ساختاری
سرمایه مشتری

روابط بازار خط مش‌های سازمانی هوش انسانی جوهره و ماهیت
روابط خارج از سازمان دسترسی به کارایی ذهن انسان حیطه عمل
حجم ماندگار روابط درون سازمانی حجم مناسب پارامترهای اندازه گیری
بسیار بالا متوسط بالا دشواری در کد گذاری
شکل 1-2- مفهوم سازی اجزای سرمایه فکریسازمان همکاری و توسعه اقتصادی سرمایه فکری را به عنوان ارزش اقتصادی دو دسته از دارایی‌های ناملموس هر شرکت یا سازمان یعنی سرمایه سازمانی (ساختاری) و سرمایه انسانی تعریف می‌کند. سرمایه ساختاری به مواردی از قبیل سیستم‌های نرم افزاری شبکه‌های توزیع و زنجیر‌ه‌های تأمین اشاره دارد و سرمایه انسانی شامل منابع انسانی در سازمان و همچنین مشتریان و تأمین کنندگان سازمان می‌شود علاوه بر متغیرهای اصلی سرمایه فکری یعنی سرمایه سازمانی و سرمایه انسانی ایده توجه به سرمایه‌های اجتماعی در سازمان‌های دولتی در دوران حاضر مطرح است.
از طرفی طبقه‌بندی سیستم‌های حسابداری مدیریت در ابعاد مربوطه در تحقیقات حسابداری مدیریت امری رایج است که امکان در نظر گرفتن مسائل خاص و اهداف سیستم حسابداری مدیریت را که با اتخاذ دیدگاه کلی امکان پذیر فراهم می‌کند این ابعاد و یا ویژگی‌ها ممکن است نشان دهنده کیفیت‌های مورد انتظار کاربران از اطلاعات ارائه شده توسط سیستم حسابداری مدیریت نباشند پژوهش حاضر از شش بعد سیستم حسابداری مدیریت استفاده کرده و آنها را در سه گروه دسته بندی می‌نماید 1) سبک استفاده از اطلاعات فراهم شده توسط سیستم‌های حسابداری مدیریت که ابعاد شناختی و تعاملی را در بر می‌گیرد 2) نوع اطلاعات ارائه شده توسط سیستم‌های حسابداری مدیریتی که ابعاد تجمع و تراکم را در بر می‌گیرد و 3) نوع تصمیم حمایت شده از سوی سیستم حسابداری مدیریت که ابعاد ارزیابی عملکرد و تخصیص منابع را شامل می‌شود (آدلر و برویز 1996).
در ادامه با توجه به موضوع تحقیق به اهمیت حسابداری و مدیریت می‌پردازیم
هدف‌های اصلی حسابداری مدیریت
حسابداری مدیریت، از نظر ماهیت، یک فرایند اندازه‌گیری است. محدوده حسابداری مدیریت شامل اطلاعات عملیاتی مانند نقص یا کمبود واحدهای تولیدشده است. هدف از حسابداری مدیریت کمک به یک سازمان به ‌منظور رسیدن به هدف‌های استراتژیک کلیدی تعیین شده در جهت اهداف سازمان است. با توجه به الزامات سرمایه فکری در رشد و پیشرفت سازمان، اهداف اصلی حسابداری مدیریت را مورد بررسی قرار می‌دهیم.
اهداف حسابداری مدیریت به قرار زیر می‌باشند:
تامین اطلاعات مورد نیاز مدیران برای تصمیم گیری و برنامه ریزی
کمک به مدیران در رهبری و کنترل فعالیت‌های عملیاتی
انگیزش مدیران و کارکنان برای فعالیت در راستای هدف‌های سازمانی
سنجش و ارزیابی عملکرد واحد‌های تابعه، مدیران و سایر کارکنان سازمان
حسابداری مدیریت یک سیستم اطلاعاتی است که با فراهم کردن اطلاعات لازم کمک می‌کند تا سرمایه گذارها اعتبار دهندگان مدیران و دولت نسبت به مسائل اقتصادی بهتر بتوانند تصمیم بگیرند برای مثال اگر شخصی بخواهد در شرکتی سرمایه گذاری کند تمایل دارد که وضعیت مالی آن شرکت و یا نتایج عملیات آن شرکت را در طی سالهای قبل بداند موضوعاتی که بصورت گزارش‌های مالی توسط حسابداران تهیه می‌شود حسابداری به منظور جوابگویی به نیازهای انسان بوجود آمده است به همین دلیل با گذشت زمان و به موازات گسترش فعالیتهای اقتصادی و افزایش پیچیدگی آن هدف‌ها و روش‌های حسابداری برای جوابگویی به نیازهای اطلاعاتی توسعه یافته است چرا که اشخاص شرکت‌ها و دولت برای تصمیم گیری در مورد توزیع مناسب منابع مالی نیاز به اطلاعاتی قابل اتکا دارند که این اطلاعات را به یاری حسابداری می‌توان بدست آورد از سوی دیگر انجام سرمایه گذاری یکی از مواد ضروری و اساسی در فرایند رشد و توسعه اقتصادی کشور است و سرمایه گذاران نیز از بعد عرضه سرمایه تا حد امکان سعی دارند منابع مالی خود را به سوئی سوق دهند که کمترین ریسکو بیشترین بازده را داشته باشد یعنی بدنبال برآورد ریسکسرمایه گذاری خواهند بود این در حالی است که یکی از مبانی اساسی برای محاسبه ریسکبازار شرکت‌ها استفاده از اطلاعات تولید شده توسط سیستم حسابداری است (شباهنگ 1393).
اهمیت و ضرورت پژوهش مورد نظر از آنجا ناشی می‌شود که در تصمیم گیری‌های با اهمیت مدیران واحد‌های انتفاعی عملاً بر اطلاعات حسابداری مدیریت اتکا می‌کنند بنابراین درک ارتباط فرآیند تصمیم‌گیری با اطلاعات حسابداری مدیریت بسیار حائز اهمیت است. برای رسیدن به هدف‌های سازمانی استفاده از دانش فکری کارکنان بسیار حائز است. پس در حلقه حسابداری و مدیریت و دانش فکری کارکنان را در هم می‌آمیزیم و بخش خدماتی اقتصاد کشور را به مرحله رشد و توسعه نزدیک می‌کنیم.
1-4- اهداف تحقیق1-4-1- هدف اصلی”بررسی تأثیرحسابداری مدیریت بر افزایش سرمایه گذاری فکری سازمان‌های دولتی”
1-4-2- اهداف فرعی1- بررسی مدیریت هزینه حسابداری مدیریت
2- بررسی کنترل بودجه حسابداری مدیریت
3- بررسی فناوری اطلاعات نوین در دانش فکری سازمان‌های دولتی
4- بررسی شیوه نوین حسابداری سرمایه فکری
1-5- فرضیه‌های تحقیق1-5-1- فرضیه اصلیبین مولفه‌های دانش حسابداری مدیریت و افزایش سرمایه فکری سازمان‌های دولتی ار تباط معنی دار وجود دارد
1-5-2- فرضیه‌های فرعی1- بین مولفه‌های مدیریت بودجه و افزایش سرمایه فکری سازمان‌های دولتی ارتباط معنی دار وجود دارد.
2- بین مولفه‌های بودجه هزینه و افزایش سرمایه فکری سازمان‌های دولتی ارتباط معنی دار وجود دارد.
3- بین هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت و افزایش سرمایه فکری سازمان‌های دولتی ارتباط معنی دار وجود دارد.
4- حسابداری مدیریت راهبردی بر افزایش سرمایه فکری سازمان‌های دولتی تأثیر دارد.
1-6- متغیرها‌ی تحقیقموضوعات پژوهش دارای مفاهیمی مجرد و ذهنی هستند. برای اینکه عملاً پژوهش را انجام دهیم. مفاهیم باید به متغیر تبدیل شوند. مفاهیم وقتی به متغیر تبدیل می‌شوند که بتوانیم به آنها مقدار و درجات آنها را تعیین کنیم. هم چنین باید بین متغیر‌های وابسته، مستقل و کنترل و بین متغیر‌های گسسته و پیوسته تفاوت قائل شد (ایران نژاد 1382، 47). این پژوهش با عنایت به فرضیه‌ها و نوع پرسشنامه طراحی شده متغیر‌های مستقل و متغیر‌های وابسته‌ای را دارا می‌باشد که هر کدام متناظر با یکی از فرضیه‌ها هستند.
1-6-1- متغیر مستقلمتغیر مستقل متغیری است که انتظار می‌رود تغییر در متغیر وابسته را توضیح دهد به عبارت دیگر متغیر مستقل متغیر روشنگر است فرض می‌شود که این متغیر علت تغییر در متغیر وابسته است.
در این پژوهش متغیر مستقل عبارت است از: حسابداری مدیریت، مدیریت هزینه، بودجه هزینه، ‌هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت، ‌حسابداری مدیریت راهبردی متغیر مستقل می‌باشد.
1-6-2- متغیرهای وابستهمی‌توان گفت متغیر وابسته نتیجه متغیر مستقل است متغیر وابسته متغیر معیار نیز نامیده می‌شود که در این پژوهش سرمایه فکری سازمان‌های دولتی این متغیر وابسته می‌باشد که این متغیر‌ها متناظر با فرضیه ها پژوهش هستند.
1-7- تعاریف نظریه مفاهیم نظری و واژه‌های کلیدیحسابداری مدیریت
فرآیند تشخیص، اندازه‌گیری، تجمیع، تجزیه و تحلیل، تهیه و تفسیر، و ارائه اطلاعات مالی مورد استفاده مدیریت به منظور برنامه‌ریزی، ارزیابی و کنترل عملیات یک سازمان را حسابداری مدیریت می‌نامیم.
سرمایه فکری
سرمایه فکری نماینده مجموعه دارایی‌های ناملموسی است که بعنوان دارایی‌های دانش معروف هستند این دارایی‌ها از دارایی‌های فیزیکی همچون اموال، ماشین آلات و تجهیزات یا موجودی کالا و دارایی‌های مالی همچون مطالبات، سرمایه گذاری‌ها و نقدینگی متمایز است و بطور فزاینده‌ای بعنوان منبع کلیدی سازمان در استراتژی‌های رقابتی ازاهمیت و ضرورت خاصی برخوردارند (سودر نام، بی‌تا).
سرمایه فکری
در جمع بندی تعاریف متعدد سرمایه فکری و اجزای آن می‌توان اظهار داشت که سرمایه فکری به سه دسته سرمایه انسانی سرمایه ساختاری و سرمایه مشتری قابل تقسیم است (زاهدی و همکاران 1386).
سرمایه انسانی
سرمایه انسانی مهم‌ترین دارایی یک سازمان و منبع خلقیت و نوآوری است در یک سازمان داراییهای دانشی ضمنی کارکنان یکی از حیاتی‌ترین اجزایی است که بر عملکرد سازمان تأثیر بسزایی دارد (زاهدی و همکاران 1386). همچنین سرمایه انسانی ترکیبی از دانش مهارت قدرت نوآوری و توانایی افراد شرکت برای انجام وظایفشان و در بردارنده ارزش‌ها فرهنگ فلسفه شرکت است.
سرمایه ساختاری
سرمایه ساختاری را ادینسون و مالون به عنوان سخت‌افزار نرم افزار پایگاه داده‌ها ساختار سازمانی حقوق انحصاری سازمان علایم تجاری و تمام توانایی‌های سازمان که حامی بهره وری کارکنان است تعریف می‌کنند. سرمایه ساختاری چیزی است که هنگامی که کارکنان شب به خانه می‌روند در شرکت باقی می‌ماندسرمایه ساختاری به چند دسته تقسیم می‌شود. فرهنگ شرکت ساختار سازمانی یادگیری سازمانی فرآیند عملیاتی و سیستم اطلاعاتی (زاهدی و همکاران 1386).
سرمایه مشتری
سرمایه مشتری که به عنوان پل و کاتالیزوری در فعالیت‌های سرمایه فکری محسوب می‌شود. از ملزومات اصلی و تعیین کننده تبدیل سرمایه فکری به ارزش بازار و در نتیجه عملکرد تجاری شرکت است. سرمایه مشتری یک جز اصلی و اساسی سرمایه فکری به شمار می‌رود که ارزش را در کانال‌های بازاریابی و ارتباطاتی که شرکت با رهبران آن صنعت و تجارت دارد جای داده است.
1-8- خلاصه فصل
در این فصل به کلیات پژوهش پرداخته شده است، از جمله مطالب بیان شده عبارتند از: موضوع پژوهش، دلایل انتخاب موضوع، اهمیت و ضرورت آن، بیان موضوع، اهداف پژوهش، سئوالات پژوهش، فرضیه‌های پژوهش، متغیر‌های پژوهش، قلمرو پژوهش، روش پژوهش و تعاریف واژه ها.
1-8-1- ساختارگزارش پژوهش این پژوهش در پنج فصل به شرح زیر تنظیم شده است:
فصل اول: در این فصل پرداختن به تبیین موضوع پژوهش، اهمیت ضرورت، اهدف، فرضیه‌ها و متغیرهای پژوهش مد نظر قرار گرفته است.
فصل دوم: در این فصل به ادبیات، مبانی نظری و پیشینه پژوهش پرداخته شده است.
فصل سوم: در این فصل به روش پژوهش ، جامعه آماری و حجم نمونه مورد پژوهش ، معرفی شرکت بهره برداری، معرفی ابزار‌های جمع آوری اطلاعات، روایی و پایانی پرسشنامه پرداخته شده است.
فصل چهارم: در این فصل، اطلاعات از طریق پرسشنامه و مطالعه پژوهش های مشابه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
فصل پنجم: در آخرین فصل از فصول پنجگانه این پژوهش، پس از بیان نتایج حاصله و ارائه پیشنهاد‌هایی بر اساس آنها، محدودیتها‌ی پژوهش عنوان شده است.

فصل دوم:ادبیات و پیشینه پژوهش2303145273812000
2-1- مقدمهتغییر و تحولات سریع محیط افزایش رقابت‌ها و لزوم جهت گیری سنجیده سبب شده است تا مفاهیم و بنیان‌های حسابداری مدیریت مانند سایر حوزه‌های علم مدیریت نیازمند بازنگر ی و اصلاحات متعدد باشد با تسری تفکر استراتژیک محور به حوزه‌های مختلف مدیریت سازمان مفهوم حسابداری مدیریت سنتی نیز دگرگون شده و حسابداری مدیریت استراتژ یک به عنوان ابزاری برای پدید آورد مزیت‌های رقابتی پایدار مطرح شده است (فریزهندی 1390).
مدیریت علمی به صورت بسیار خلاصه روش برخورد منظم و منطقی با مسائل سازمان‌ها به منظور یافتن مناسبترین راه برای انجام هر کار است و بر کسب اطلاع دقیق و کامل از آنچه می‌گذرد و نتایجی که بر اثر هرگونه تغییر حاصل می‌شود تأکید دارد. این نوع از مدیریت نیاز زیادی به اطلاعاتی از قبیل تأکید دارد این نوع از مدیریت نیاز زیادی به اطلاعاتی از قبیل اجزای مختلف تولید قیمت فروش محصولات و خدمات و ظرفیت منابع مختلف نظیر ظرفیت تولیدی ماشین آلات و تحلیل این اطلاعات دارد. این جریان نیاز به اطلاعات و به ویژه اطلاعات مالی را فزونی بخشید افزایش استفاد ه‌ی مدیران از اطلاعات مالی موجب شد که روش‌های هزینه‌یابی تولیدات خدمات و فعالیت‌ها بهبود و توسعه یابد و اطلاعات مفصل‌تری از جنبه‌های مختلف مالی فعالیت‌ها فراهم آید بدین ترتیب حسابداری مدیریت به عنوان رشته‌ای خاص در اوایل قرن حاضر شکل گرفت (ویلکر و بورکه 1386).
بسیاری از واحدهای اقتصادی به تدریج از دیدگاه حسابداری بهای تمام شده سنتی فاصله می‌گیرند و به ایجاد مدیریت هزینه کاهش بهای تمام شده خدمات (هزینه‌های ثابت و متغیر) جهت کمک به افزایش سود آوری است موسسات انتفاعی که به طور مکرر مورد تأکید مدیران و متخصصان مالی قرار می‌گیرند به نحوی با مدیریت هزینه در ارتباط می‌باشتد یکی از ابزارهای نوین جهت تحقق اهداف فوق سیستم محاسبه بهای تمام شده کالا و خدمات بر مبنای فعالیت هزینه‌یابی مبتنی بر فعالیت است یکی از مهم‌ترین اجزای فرآیند مدیریت هزینه داشتن فرآیند بهبود مستمر و مدیریت ناب است یکی از مهم‌ترین اجزای فرآیند مدیریت هزینه داشتن فرآیند بهبود مستمر مدیریت ناب است اینکه تولید کالا و ارائه خدمات به چه قیمتی صورت بگیرد تا ضمن حفظ سهم بازار سودی معقول نیز برای موسسه کسب گردد سؤالی است که پاسخ آن نیازمند شناخت روش‌های هزینه‌یابی است (حسن پور 1389).
2-2- مبانی نظریمفهوم حسابداری مدیریت استراتژیک مستلزم تمرکز روش‌های حسابداری مدیریت بر ارزیابی عملکرد از زوایای استراتژیک در عوض شاخص‌های عملیاتی است این مفهوم برای اولین بار توسط سایموندز در سال ۱۹۸۱ مطرح شد وی این مفهوم را برای اشاره به رویکردی با جهت گیری خارجی بکار گرفت که در جمع آوری و تحلیل داده‌های مرتبط با هزینه‌ها قیمت حجم فروش سهم بازار گردش وجوه نقد و بهره برداری از منابع برای کسب و کار و رقبای آن مورد استفاده قرار می‌گیرد و معتقد بود باید توانمندی‌های حسابداران مدیریت برای جمع آوری اطلاعات از منابع داخلی شرک به سوی جمع آوری اطلاعات از رقبا هدایت گردد (برومویچ 2000).
2-3- فلسفه پیدایش حسابداری مدیریتحسابداری مدیریت زاده تحولات اوایل قرن نوزدهم است. شکل گیری سرمایه داری و جداشدن تدریجی مالکیت از مدیریت، پدید آمدن بنگاههایی که بر پایه سلسله مراتب سازمان یافته بودند، سمت گیری در جهت استفاده از مزیت نسبی و جدا شدن تولید از توزیع و به تبع آن ضرورت کنترل سود آوری، زمینه ساز پیدایش حسابداری مدیریت شد. از نیمه قرن نوزدهم با ایجاد کارخانجات پیچیده ماشین کاری و تنوع تولیدات، چالشهای جدیدی برای حسابداری مدیریت فراهم شد. مدیریت علمی و بنیانگذاران این مکتب کوششهای خویش را برای تفکیک و تبدیل فرآیندهای پیچیده به عملیات ساده تولید (ساده سازی)، استاندارد سازی تولید و فراهم ساختن امکان تعیین استانداردها و افزایش کارآیی آغاز نمودند. فاصله شصت ساله 1925 تا 1985 دوره رکود در تحولات حسابداری مدیریت شناخته می‌شود. رویداد مهمی که این رکورد را پدید آورد عبارت بود از «توسعه بازار سرمایه دار». بحث هزینه‌یابی مستقیم می‌تواند عمده‌ترین رویداد سال‌های1930 الی 1950 محسوب شود. بر پایه تحلیل نارساییهای هزینه‌یابی تمام جذبی، هزینه‌یابی مستقیم ابداع شد. بدین صورت امکان ارائه اطلاعات مرتبط و مفید برای تصمیم گیری مدیریت فراهم شد. اما در دهه 1960 این رویکرد توسعه یافت و حسابداری مدیریت کمی رونق پیشین خود را بازیافت و رویکرد مبتنی بر اقتصاد اطلاعات بعنوان نگرش جدید نسبت به حسابداری مدیریت پدیدار شد و حسابداری مدیریت به صورتی تمام عیار به عنوان یک مقوله سیستمی و بخش مهمی از مجموعه سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت مطرح شد. رویکرد مبتنی براقتصاد اطلاعات، اطلاعات را همانند هر کالای دیگری می‌دانست که مورد خرید و فروش قرار میگرفت و بنابراین مانند هر کالای دیگری صرفاً نمی‌توان به، نیاز به اطلاعات توجه کرد بلکه هزینه تولید این کالا را نیز باید در نظر داشت. حسابداری مدیریت فرآیند رشد و توسعه خود را بصورت جدی و فزاینده از ابتدای دهه 1990 آغاز نمود، اما عواملی نظیر رشد مقیاس سازمان‌ها و بنگاههای اقتصادی، تحولات شگرف تکنولوژیک، پیچیدگی و دامن افزایی قوانین و مقررات و سرانجام گسترش دانش مدیریت طی سه دهه اخیر، آثار خود را بر توسعه قلمرو حسابداری مدیریت و پذیرفته شدن آن بعنوان یک آموزه و مقوله مستقل ازحسابداری مالی بجای گذشته است. انجمن حسابداران مدیریت در سال1919 میلادی باعنون انجمن حسابداران صنعتی با 37 عضو پا به عرصه وجود گذاشت. هدف این سازمان در بدو امر، ایجاد انجمن برای حسابداران صنعتی بود تا تجربیاتشان را در اختیار یکدیگر قرار دهند و مشکلات اعضای خود را حل کنند (ویکی پدیا).
2-3-1- ویژگی‌های حسابداری مدیریتبنا به تعریف موسسه حسابداران خیره، به عنوان یکی ازبزرگترین مراجع بین المللی حسابداری مدیریت، “حسابداری مدیریت” را این گونه توصیف کرده اند:
حسابداری مدیریت، بکارگیری اصول حسابداری و مدیریت مالی برای خلق، حفظ، ذخیره سازی و افزایش ارزش در نظر ذینفعان سازمان‌های انتفاعی یا غیر انتفاعی دولتی یا خصوصی است. حسابداری مدیریت بخش جداناپذیر حوزه مدیریت است که اطلاعات مرتبط با اهداف زیر را شناسایی، تولید، ارائه و تفسیر می‌کند:
کمک به اتخاذ تصمیمات استراتژیک و طراحی استراتژی‌های سازمانی
برنامه ریزی بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدیت فعالیت ها
تعیین ساختار سرمایه و تامین منابع مالی این ساختار
طراحی استراتژی‌های انگیزشی برای مدیران ارشد و ذینفعان
کمک به اتخاذ تصمیمات عملیاتی
کنترل عملیات و حصول اطمینان از کارایی استفاده از منابع
اندازه گیری و گزارش دهی عملکرد مالی و غیر مالی به مدیران و دیگر ذینفعان
حراست از دارایی‌های مشهود و نامشهود
اجرای فرآیندهای اداره سازمان، مدیریت ریسکو کنترل‌های داخلی (ویکی پدیا)
حسابداری مدیریت به لحاظ ماهیت، یک فرآیند و یک سیستم است که به کار گردآوری اطلاعات و اندازه گیری می‌پردازد و حوزه عملکرد آن در قالب اطلاعات عملیاتی و اطلاعات مالی متبلور می‌شود و هدف آن بعنوان ابزاری کارآمد در اختیار مدیران به منظور کمک به سازمان در جهت دستیابی به اهداف عالیه خود می‌باشد. نقش حسابداری مدیریت را در تحلیل می‌توان ایجاد راهکارهایی برای دریافت اطلاعات گذشته، حال و برنامه‌های آینده، استنتاج شده از عوامل بیرونی و درون سازمانی دانست تا با استفاده از ابزارهایی در قالب مدلهای قابل فهم، اطلاعات مناسب را تهیه و به موقع در اختیار مدیریت قرار دهد و این اطلاعات را به گونه‌ای تفسیر نماید که امکان ارزیابی واحدهای داخلی و محصولات تولیدی فراهم شود و تصمیم گیری را با فراهم آوردن اطلاعات مؤثر در تقابل با مشکلات فراسوی بنگاه اقتصادی تسهیل کند و نیز امکان تمرکز بر وقایع آینده از طریق آماده نمودن زمینه برای برنامه ریزی‌های استراتژیک را بوجود می‌آورد. حسابداری مدیریت می‌تواند در شناسایی و اصلاح روش‌های کار برای کنترل و بازنگری فعالیتها، نقش بسیار ارزنده‌ای را ایفا کند و از طریق مقایسه اهداف پیش بینی شده با عملکرد واقعی، انحرافات بوجود آمده را شناسایی و با تحلیل و تفسیر آنها، راهکارهای متناسب در جهت اصلاح ساختار و فعالیتها را به مدیریت ارائه دهد.
2-3-2- اهمیت حسابداری مدیریتدر طراحی راهکارهای لازم و برنامه ریزی جهت نیل به اهداف سازمانی، یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیران، حسابداری مدیریت می‌باشد. سازمان‌ها بسته به نوع فعالیت اهداف مختلفی دارند و در برخی موارد مانند مدیریت منابع و کاهش قیمت تمام شده فعالیت‌ها و خدمات مشترک هستند، در دنیای امروز تغییرات تکنولوژی و تغییر ذائقه مشتریان و رقابت در بازار بین الملل، سازمان‌ها را به واحدهای پویایی درآورده که لازمه بقاء و تعالی آنها دراین عرصه را بوجود آورده است ناگزیر این سازمان‌ها سیستمهایی را انتخاب می‌کنند که همگام با این تغییرات بتواند اطلاعات مورد نیازشان را تهیه نمایند. از آنجائی که حسابداری مدیریت از چارچوب بسته و قوانین و اصول پذیرفته شده پیروی نمی کند از انعطاف لازم برخوردار است. حسابداری مدیریت تامین اطلاعات مورد نیاز مدیران را در فرایند تصمیم گیری، برنامه ریزی، رهبری و کنترل فعالیتهای عادی و همچنین امکان سنجش و ارزیابی عملکرد واحدهای زیر مجموعه، مدیران و سایر کارکنان را فراهم می‌کند و در نهایت در رسیدن به اهداف سازمانی از جمله سودآوری، کاهش قیمت تمام شده، تنوع محصول، کاهش ریسک، سرآمدی دربازار رقابت، کیفیت محصولات، افزایش کارآیی وبهره وری یاری می‌رساند.
2-3-3- ابزارهای حسابداری مدیریترسالت حسابداری مدیریت استفاده از اطلاعات حسابداری و عملکردی سازمان جهت تصمیم سازی برای مدیران میباشد. برای دستیابی به این هدف، ابزارهای مدیریتی مختلفی توسعه یافته‌اند که مهم‌ترین آنها در جدول زیر فهرست شده اند.
جدول 2-1- ابزارهای حسابداری مدیریت به نقل از گروه مشاوران پنکوابزارهای حسابداری مدیریت
ابزارهای راهبردی: ابزارهای مدیریتی ابزارهای عملیاتی
هزینه یابی سنجش عملکرد گزارش دهی عملکردی
قیمت گذاری مدیریت عملکرد ابزارهای استراتژیک
بودجه ریزی سیستم‌های پاداش محور تحلیلهای سود آور تصمیم سازی سرمایه‌گذاری سایر ابزارهای عملیاتی حسابداری مدیریتی همانطور که توسط NAA (انجمن ملی حسابداران آمریکا) چنین تشریح می‌شود، شیوه‌ای در شناسایی، اندازه گیری، گرد آوری، تحلیل، آماده سازی و ارتباطی با اطلاعات مالی می‌باشد که مدیریت آن را به منظور برنامه ریزی، برآورد و کنترل یک سازمان به کار می‌برد. حسابداری مدیریتی، مسئولیت آماده سازی گزارشات مالی را برای گروه‌های غیر مدیریتی مثل آژانس‌های قانونی و مقام‌های مالیاتی، ایجاد می‌نماید. به طور ساده می‌توان گفت که حسابداری مدیریتی، حسابداری است برای طرح ریزی، کنترل، فعالیت‌های تصمیم گیری برای یک سازمان (شباهنگ‌).
حسابداری مدیریت به‌عنوان علمی میان رشته‎ای که مفاهیم مدیریت و حسابداری را در کنار هم قرار می‎دهد، در تصمیم‌گیری‎های کارساز سازمانی، قادر به ایفای نقش سرنوشت‌سازی در یاری به مدیران، از طریق تدوین، ارائه و تجزیه و تحلیل اطلاعات مرتبط با کیفیت است. حسابداری مدیریت در ماهیت خود، هدف نیست، بلکه به‌عنوان یاور مدیران، یک ابزار با اهمیت در دستیابی به مقاصد راهبردی سازمان است.
2-4- مقایسه حسابداری مالی و حسابداری مدیریت راهبردی
بین اطلاعات حسابداری مدیریت راهبردی و حسابداری مالی تشابهات زیادی وجود دارد زیرا هر دو نوع حسابداری با رویدادهای اقتصادی یک واحد تجاری سروکار دارند و ابتدا از اطلاعات تهیه شده توسط سیستم کلی حسابداری واحد انتفاعی استفاده می‎کنند علاوه‌بر این شباهت‌ها بین حسابداری مالی و حسابداری مدیریت راهبردی تفاوت‎هایی نیز وجود دارد که در جدول شماره یک به‌طور خلاصه بیان شده است (صریحی استفسانی، بی‌تا).
جدول 2-2- مقایسه حسابداری مالی و حسابداری مدیریت راهبردیشرح حسابداری مالی حسابداری مدیریت راهبردی
تأکید زمانی اطلاعات تأکید بر گذشته تأکید بر آینده و قدرت پیش بینی
قوانین و استانداردها مقید به رعایت اصول پذیرفته شده حسابداری است که توسط مراجع ذیصلاح تدوین می‌شود مقید به رعایت ضوابط معین نیست، ‌زیرا تنها در خدمت مدیریت واحد انتفاعی است
اهداف گزارش ها اهداف عمومی هدف خاص و با مقایسه استانداردها، ‌قدرت تصمیم گیری می‌دهد
2-4-1- ابزارها و فنون حسابداری مدیریت راهبردیعموماً مدیران در راستای اجرای راهبردهای سازمان از ابزارها یا روش‎های حسابداری مدیریت به شرح زیر استفاده می‎کنند که به آنها در دستیابی به عوامل سرنوشت‎ساز موفقیت و حداکثر کردن ارزش‌آفرینی سازمانی یاری می‎رساند.
1- بهینه‌کاوی (الگوسازی): در این روش واحدهای تجاری فعال از تجربیات و راه‎حل‎های تجربه شده رقبا در برخورد با مسائل و مشکلات رخ داده بهره‎مند می‎شوند و برای پویایی مقاصد و راهبردها و نیز به‌منظور پیاده‎سازی از آن به‌عنوان مبنا استفاده می‎کنند
2- فرآیند مهندسی مجدد: طراحی مجدد بنیادین اساسی و سریع فرآیندهای استراتژیک و ارزش‎افزای کسب‌وکار برای بهینه‎سازی گردش و جریان فعالیت‎ها و افزایش بهره‎‎وری در یک بنگاه اقتصادی است.
3- تئوری محدودیت یا گلوگاه: فلسفه اصلی این روش راهبردی، استفاده بهینه از گلوگاه‎ها است و سازمان‎ها باید برای کسب حداکثر سود به‌طور اثربخش و کارآمد محدودیت‎ها را مدیریت کنند.
4- بهایابی بر مبنای هدف: یک ابزار استراتژیک قدرتمند است که سازمان‎ها را همزمان قادر به یافتن سه بعد کیفیت هزینه و زمان کرده و هزینه‎ها را قبل از وقوع کنترل می‎‌کند.
5- گزارش ارزیابی عملکرد متوازن: ابزاری نوین و راهبردی برای ارزیابی عملکرد است که در آن معیارهای غیر‎مالی (یادگیری و ابتکارات فرآیند‎های داخلی و رضایت مشتری) در کنار معیارهای مالی (جنبه عملکرد مالی) به‌کار گرفته می‎شود در این ارزیابی معیارهای عملکرد در قالب یک رابطه علت و معلولی به یکدیگر مرتبط و با مقاصد سازمان در ارتباط‎ هستند
از دیگر تکنیک‎های کاربردی حسابداری مدیریت راهبردی می‎توان به مدیریت کیفیت فراگیر بهبود مستمر فرآیندها (کایزن) هزینه‎یابی و مدیریت بر مبنای فعالیت اشاره کرد (صریحی اسفستانی 1391)
2-4-2- حسابداری هزینه‌ای در برابر حسابداری مدیریتیتفاوت بین حسابداری هزینه‌ای و حسابداری مدیریتی بسیار دقیق می‌باشد NAA حسابداری هزینه‌ای را به عنوان «گروهی حساب شده و منظم از شیوه‌ها جهت ثبت و گزارش اندازه‌های هزینۀ تولید کالا و انجام خدمات در جمع کل و در جزئیات » معرفی می‌نماید آن شامل روش‌هایی برای تشخیص طبقه بندی جمع بندی تخصیص و گزارش هزینه‌ها می‌باشد و آنها را با استاندارد‌های هزینه‌ای مقایسه می‌نماید از طریق این معرفی حسابداری هزینه‌ای و تشریح NAA از حسابداری مدیریتی یک مسئله بسیار مهم روشن می‌شود: عملکرد عمدۀ حسابداری هزینه‌ای گردآوری هزینه برای برآورد سرمایه و تصمیم حقوقی (در آمدی) می‌باشد حسابداری مدیریتی بر‌ای استفاده از داده‌های هزینه‌ای برای برنامه ریزی کنترل و اهداف تصمیم گیری تأکید دارد (شباهنگ، بی‌تا‌).
2-4-3- حسابداری مالی در برابر حسابداری مدیریتیحسابداری مالی عمدتاً مربوط می‌باشد به جنبه‌های تاریخی از گزارش خارجی که آن اطلاعات مالی را برای گروه‌های خارجی مثل سرمایه گذاران طلبکاران و دولتمردان فراهم می‌آورد به منظور جلوگیری از انحراف گروه‌های خارجی حساب مالی توسط آنچه که GAAP (اصول عمومی پذیرفته شده در حسابداری) نامیده می‌شود تحت کنترل است حسابداری مدیریتی به عبارتی دیگر مرتبط می‌باشد با فراهم اطلاعات برای مدیران داخلی کسانی که مسئول برنامه ریزی و کنترل عملکرد مؤسسه (شرکت) و تصمیم گیری‌های مدیریتی می‌باشند به علت استفادۀ داخلی حسابداری مدیریتی از GAAP پیروی نمی‌کند تفاوت‌های بین حسابدارهای مدیریتی و حسابدارهای مالی در زیر خلاصه می‌شود.
2-4-3-1- حسابداری مدیریت1.برای کاربران داخلی داده‌ها را فراهم می‌آورد.
2.توسط قانون اجباری نمی‌باشد.
3.پیرو GAAP نیست.
4.بر ارتباط و انعطاف پذیری داده‌ها تأکید می‌کند.
5.تأکیدی بیشتری بر آینده دارد.
6.روی گروه‌ها همانند کل یک تجارت تمرکز می‌کند.
7.خیلی زیاد از دیگر بخش‌ها مثل مدیریت مالی مدیریت اقتصادی و تأمین بودجه بهره مند می‌شود.
8. وسیله ایست برای یک پایان.
2-4-3-2- حسابداری‌های مالی1.برای کاربران خارجی داده‌ها را فراهم می‌آورد.
2.در قانون اجباری است.
3- پیرو GAAP است.
4-باید تولید کنندۀ داده‌های زمانی و صحیح باشد.
5- بر گذشته تأکید دارد
6ـ به تجارت به طور کلی می‌نگرد.
7- در درجۀ اول به خودش تکیه می‌کند.
8ـ خودش یک پایان است.
محققان متعددی در تحقیقات خود به سنجش و ارزیابی عملکرد به عنوان یکی از اصلی‌ترین نقش‌های حسابداری مدیریت اشاره کرده‌اند و مجموعه‌ای از تکنیک‌ها و ابزارهای مالی و غیر مالی را برای اندازه گیری و ارزیابی عملکرد از طریق حسابداری مدیریت در نظر گرفته‌اند بر طبق تعاریف سیستم اندازه گیری عملکرد سیستم جامعی با رویکرد غالب حسابداری است که برای اندازه گیری و ارزیابی هر دو جنبه‌ی مالی و غیرمالی عملکرد و بازداده‌های سازمان طراحی شده (بنابراین این سیستم سازمان را قادر می‌سازد تا استانداردهای را تدوین نماید که بازتابی از نتایج دلخواهی از عملکرد سازمان باشند و سپس سازمان را در اندازه گیری و ارزیابی از نتایج واقعی یاری می‌نماید از جمله مهم‌ترین ابزارهای مورد استفاده در میان سی تکنیک شناخته شده ی ارزیابی عملکرد در حسابداری مدیریت بودجه بندی نسبت‌های بازگشت سرمایه و معیارهای هزینه محور است که به عنوان متداولترین ابزارها از سوی مدیران به کار گرفته شده‌اند هر چند بکارگیری این سه ابزار اغلب همراه با استفاده از معیارهای غیرمالی به عنوان معیارهای پشتیبان بوده است و روند‌های حاکم بر حسابداری مدیریت در سالیان اخیر بر شدت استفاده از معیارهای غیر مالی مانند میزان رضایت مشتری نگرش کارمندان و تحو ل به موقع محصول افزوده است.

2-5- مدیریت هزینه به روش برآورد با گزارش‌ها کنترل هزینه به همراه شاخص‌های بهره وریسیستم حسابداری مدیریت باید به منظور پشتیبانی مدیر سازمان و سیستم مدیریت ارزش کسب شده قادر به ثبت تمامی اطلاعات هزینه‌های مستقیم و غیر مستقیم و برقراری ارتباط و تطابق بین هزینه‌های صرف شده و کارهای انجام شده در سازمان باشداکثر سیستم‌های حسابداری موجود برای انجام این عمل طراحی نشده اگر در پروژه‌ای ساختار شکست کار با ساختار شکست عناصر هزینه در حسابداری تطابق کامل نداشته باشداستفاده از یک سیستم حسابداری مناسب نیز ما را قادر به برقراری ارتباط و تطابق بین هزینه‌های صرف شده و کارهای انجام شده در سازمان نخواهد کرد در این حالت، سیستم حسابداری تنها هزینه‌های کارگران مواد و دیگر هزینه‌های مستقیم و غیر مستقیم مصرف شده را به تفکیک هر یک از عناصر سازمانی گزارش خواهد کردالبته اتکای صرف به اطلاعات مالی اشکالات زیر را در بر دارد (رحیمیان، بی‌تا).
با توجه به الزامات قانونی و نحوه نگرش حسابداران سازمان امکان تطبیق ساختار شکست کار در واحدهای کنترل سازمان فنی و مالی چندان ساده به نظر نمی رسد سیستم ثبت اسناد مالی به علت حساسیت آن روندی طولانی از کنترل‌ها و تأیید‌ها را طی می‌کند به گونه‌ای که اطلاعات هزینه‌ای هر دوره حداقل با چندین روز تأخیر قابل جمع آوری است غالباً بین زمان فاکتور هزینه کرد و زمان ثبت آن تأخیری وجود دارد که دقت اطلاعات در بازه‌های زمانی را کاهش می‌دهد (روش استاندارد برای کسب مدیریت ارزش).
اصولاً حسابداران برخی هزینه‌ها مانند استهلاک ماشین آلات را در پایان سال به حساب می‌آورند و بدین صورت هزینه‌های ماه پایانی سال مالی حجم زیادی از هزینه‌های انباشته ماههای قبل را در خود دارد و بدین ترتیب هزینه کلیه ماهها با واقعیت فاصله می‌گیرداین همه باعث شد که عدم امکان اتکای کامل از سیستم حسابداری مدیریت برای محاسبات مدیریت هزینه بر نگارندگان مسجل شودلذا چنانچه بتوانیم هزینه‌ها و در آمدهای سازمان را برآورد کنیم همه چیز برای تهیه گزارشها کنترل هزینه مهیا می‌شود دانستن و تعیین اینکه هزینه پایانی سازمان چه مقدار خواهد بود نیازمند ارزیابی کار باقیمانده است. تعیین میزان کار باقیمانده نیازمند درک مناسب و مطمئن از وضعیت کنونی پروژه است سیستم مدیریت ارزش کسب شده این اطلاعات اساسی و مهم را فراهم می‌کند و مدیران سازمان را قادر می‌سازد که تنها پس از تکمیل 15 درصد از کار سازمان پیش بینی‌های آماری مناسبی از هزینه نهایی طرح داشته باشند (فلمینگ 2000).
در واقع بدون استفاده از سیستم مدیریت ارزش کسب شده بروز مشکلات وقتی مشهود و ملموس می‌شود که سازمان پیشرفت زیادی کرده باشد زمانی که سازمان تا این حد پیشرفت داشته باشد با درک مشکلات و روبه رو شدن با آنها نمی توان کاری از پیش برده و راه حل مناسبی یافت پس ارز ش کسب شده ابزاری برای «هشدار سریع و زود هنگام » به مدیران واحد حسابداری مدریت است تا با اقدامات اصلاحی و فعالیت‌های مضاعف به موقع به نتایج نهایی مطلوب دست یابند (گریدی 1992).
از آنجا که شاخص‌های عملکرد ارزش کسب شده می‌توانند در تخمین هزینه نهایی سازمان مفید باشد استفاده از این شاخص‌ها منوط به سه عامل مهم و کلیدی است که در مورد آنها باید بررسی عمیق تری صورت گیرد زیرا هریک از آنها می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر تخمین نهایی هزینه و زمانبندی پروژهای سازمانی داشته باشد این سه عامل عبارتند از:
نقش و عزم مدیریت در تعیین نتایج نهایی
کیفیت و اعتبار طرح مبنای مدیریت سازمان (برنامه زمانبندی و بودجه)
مقایسه موشکافانه عملکرد واقعی با مبنای تصویب شد
گرچه هدف اصلی روش کنترل هزینه بر مبنای برآورد کنترل هزینه‌های سازمان و انجام پیش بینی هایی از آینده بر مبنای مدیریت ارزش کسب شده می‌باشداما در ساختار خود نیازمند به جمع آوری حجم بالایی از داده‌های اطلاعاتی از هزینه‌های احتمالی است شاید مهم‌ترین چالش روش‌های مدیریت هزینه در همسان سازی ساختار مالی و ساختار برنامه ریزی است، ولی این روش با حذف این مشکل در عمل با موفقیت پیاده سازی گردیده است
مهم‌ترین چالش پیش رو جمع آوری و تحلیل و یکپارچه سازی داده‌ها است که حتی اگر برای آن ارزش ذاتی نیز قائل نشویم، مدیریت هزینه‌ای که با این روش قابل حصول است واجد ارزشهای فراوانی است پس در واقع این روش را می‌توان به یک تیر و دو نشان مانند کرد (راهنمای 2000).
2-5-1- ابزارها و تکنیک‌های برآورد هزینهتخمین مقایسه‌ای: یا تکنیک‌های بالا به پایین که با استفاده از هزینه‌های واقعی یک پروژه قدیمی یا یک پروژه مشابه به عنوان مبنا برای تخمین هزینه پروژه موجود مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مدل‌های پارامتریک: بکارگیری پارامترهای کمی در یک مدل ریاضی طراحی شده از قبل بر اساس عامل سابقه خواهد بود. این روش در حالتی می‌تواند دقیق باشد‌که پارامترها دقیق باشد و مدل مقیاس پذیر باشد
تخمین از بالا به پایین: تخمین زدن تمامی اجزای هزینه به تفکیک و سپس جمع کردن تمامی این جزء مقادیر باهم.
تکنیکهای رایانه ای: نرم افزاری مدون که در هر بخش با طرح سؤالاتی متعدد بتواند پارامترهای کیفی هزینه را بر اساس بانک اطلاعاتی خودش کمی کند و در نهایت تخمینی با دقت بالا را ارائه دهد (رحیمیان، بی‌تا‌).
2-6- فلسفه پیدایش سرمایه فکریسرمایه فکری زاده عرصه علم و دانش است هرچند این واژه در دوران تکوین خود به سر می‌برد با این حال این مفهوم برای نخستین بار در سال 1991 مطرح شد یعنی زمانی که شرکت بزرگ سوئدی اسکاندیا شروع به اجرای مجموعه‌ای از روش‌های نوآورانه علمی برای توجه ویژه به دارایی‌های نامحسوس خود کرد. ریشه‌های مفهوم سرمایه فکری بسیار عمیق هستند. در سال 1969، اقتصاددانی به نام جان کنت گالبریت برای نخستین بار از عبارت «سرمایه فکری» استفاده کرد. این در حالی بود که پیش از آن، پیتر دراکر مفهوم «کارگران آگاه» را مطرح کرده بود. اگرچه سیستم‌های بیشتری در حال استفاده از مفهوم سرمایه فکری هستند، اما هنوز هم بسیاری از افراد اطلاعی از این مفهوم ندارند.
با توجه به گذر جوامع از عصر صنعت به عصر اطلاعات، اهمیت سرمایه‌های فکری نیز در دنیای تجارت بیشتر شده است. در طول عصر صنعت، بهای تمام شده دارایی ها، کارخانه‌ها و تجهیزات و مواد خام عواملی بودند که برای موفقیت یک تجارت لازم بود، اما در عصر اطلاعات استفاده مؤثر از سرمایه‌های فکری است که معمولادر موفقیت یا شکست یک مجموعه مؤثر است (روزنامه دنیای اقتصاد، شماره 2798).
در سال 1969 آقای جان گالبریت اولین کسی بود که از اصطلاح سرمایه فکری استفاده کرد. اما در اواسط دهه 1980 حرکت از عصر صنعت به سمت عصر اطلاعات آغاز شد و شکاف عمیق بین ارزش دفتری و ارزش بازار شرکت‌ها بوجود آمد و در اواخر دهه 1980 اولین تلاش‌ها برای تدوین صورت‌های مالی حسابهایی که سرمایه فکری را اندازه گیری کنند صورت گرفت و کتابهایی در این موضوع از قبیل مدیریت داراییهای دانش توسط آمیدن تالیف شد. در اوایل 1990، اولین بار نقش مدیریت سرمایه‌های فکری با تخصیص یک پست رسمی، در سازمان مشروعیت یافت و آقای ادوینسون بعنوان مدیر سرمایه‌های فکری شرکت اسکاندیا معرفی شد همچنین در این دوره مفهوم رویکرد ارزیابی متوازن توسط کاپلان و نورتن مطرح گردید و در مجله فورچون مقالاتی در این زمینه منتشر گردید. اما در اواسط دهه، شرکت اسکاندیا اولین گزارش سرمایه‌های فکری را منتشر کرد و هما یشی در سال 1996 توسط SEC با موضوع سرمایه فکری ترتیب داده شد. در اوایل دهه2000، اولین مجله معتبر با محوریت سرمایه‌های فکری و اولین استانداردهای حسابداری سرمایه فکری توسط دولت دانمارک منتشر گردید. امروزه پروژه‌های مختلفی از قبیل انتشار کتب و برگزاری سمینارها و تهیه و تدوین مقالات متعددی در این زمینه در حال انجام است (شکیبا 1390).
 اقتصاد نوین، که از پدیده اطلاعات و دانش نشات گرفته است، نقش بسزایی در افزایش چشمگیر اهمیت سرمایه فکری در امر تحقیقات و تجارت داشته است به رغم اهمیت روزافزون دارایی‌های نامشهود و سرمایه فکری، هنوز اکثر سیستم‌های حسابداری، سنتی عمل کرده و قادر به محاسبه و ملحوظ نمودن کامل سرمایه فکری نمی باشند. این در حالی است که اهمیت افشای اقلام غیرترازنامه‌ای و دارایی‌های نامشهود در گزارش‌های سالانه، به ویژه در گزارش‌های سالانه و میان دوره‌ای شرکت‌های بزرگ و متوسط، به شدت در حال افزایش است. اختلاف بین ارزش دفتری و ارزش بازار سازمان‌ها را که همان سرمایه فکری نامیده می‌شود، به ویژه در شرکت‌های دانش محور، (باعث افزایش اهمیت سرمایه فکری شده است). سرمایه فکری را می‌توان اساسی‌ترین دارایی یک شرکت دانست. از نظر استراتژیک، سرمایه فکری به منظور تولید و استفاده از دانش در ارتقای ارزش شرکت مورد استفاده قرار می‌گیرد. این در حالی است که از نظر سنجش و اندازه گیری ارزش سرمایه‌های فکری، تأکید بر مکانیزم‌های جدید گزارش دهی می‌باشد که جنبه‌های غیرمالی و کیفی سرمایه فکری را از طریق داده‌های سنتی، کمی و مالی قابل اندازه گیری می‌نماید. مثال هایی برای دارایی‌های نا مشهود مطرح است که عبارتند از: سطح تحصیلات، مهارت‌ها و تجارب کارکنان استخدام شده در سازمان، نرم افزار کامپیوتر، پایگاه داده ها، کپی رایت‌ها وعلائم تجاری که متعلق به سازمان است، تکنیک‌های بازاریابی به کار گرفته شده و سیستم‌های مدیریت کیفیت، و همچنین مداخله مستقیم در شبکه‌های مشارکتی، برندها، معاهدات (موافقت نامه ها) با تأمین کنندگان و….
2-6-1- ویژگی‌های سرمایه فکریباوجود شباهت سرمایه فکری با دارایی‌های مشهود، در توانایی بالقوه برای ایجاد جریان‌های نقدی آتی، ویژگی هایی که سرمایه فکری را از این دارایی‌ها متمایز می‌کنند، عبارتند از:
دارایی‌های فکری، دارایی‌های غیر رقابتی هستند. بر خلاف دارایی‌های فیزیکی که فقط می‌توانند برای انجام یک کار به خصوص در یک زمان خاص مورد استفاده قرار بگیرند، دارایی‌های فکری را می‌توان به طور همزمان برای چند امر خاص به کار گرفت. برای مثال، سیستم پشتیبانی از مشتری می‌تواند، امکان حمایت از هزاران مشتری را در یک زمان خاص فراهم کند. این توانایی یکی از مهم‌ترین معیارهای برتری دارایی‌های فکری بر دارایی‌های فیزیکی است.
سرمایه انسانی و سرمایه ارتباطی، قابلیت تبدیل شدن به مالکیت شخصی ندارند، بلکه باید بین کارکنان و مشتریان و تامین کنندگان مشترک باشند. بنابراین، رشد این نوع از دارایی‌ها نیاز به مراقبت و توجه جدی دارد (روزنامه دنیای اقتصاد، شماره2798).
جدول 2-3- تعریف جدید سرمایه فکری (روزنامه دنیای اقتصاد، شماره2789)نمونه بدهی ها نمونه دارایی ها
سعی و خطا یادگیری مستمر گروهی
تجربه کهنه منسوخ تخصص روز آمد
مدیریت تضاد پیوستگی گرو ها
دانش محدود دانش قابل دسترس و انتشار
فرهنگ مخاطبان قرار دادن دیگران به عنوان عامل کاستی اشتباهاتی که همه مسئولیت آن را قبول دارند
کوته بینی همکاری گسترده (شرح صدر)
عدم وجود نظام شایسته سالاری شغل‌های مرتبط با چند بخش
نرخ بالای ترک خدمت کار جلوگیری از هدر رفتن استعدادها
تمرکز بر مسائل داخلی مشتری محوری، شفافیت و پاسخگویی
سلسله مراتب دیوانسالاری خشک سازمان منعطف
انسا‌ن‌های بی انگیزه و کاملا تسلیم انسان‌های خلاق و متفکر
2-6-2- اهمیت سرمایه فکری سازمان‌های دولتی
در دهه‌های اخیر سرمایه فکری به عنوان سرمایه دانش بنیان، توجه قابل ملاحظه‌ای را به خود جلب
کرده است. اگرچه اهمیت سرمایه فکری با توجه به بازار رقابتی امروز، همواره در حال افزایش است اما اکثر سازمان‌ها، با مشکلات زیادی به دلیل نادیده گرفتن اثر سرمایه فکریشان رو به رو می‌شوند؛ چرا که وجود سرمایه فکری به دلیل ماهیت و ویژگی‌های آن در این شرکت‌ها پنهان مانده است (مدیتونز، بی‌تا). تحقیقات صورت گرفته نشان میدهد که امروزه منبع ارزش اقتصادی، تنها تولید محصولات برتر نیست بلکه وجود سرمایه فکری متمایز است.
2-7- اجزا و تعاریف سرمایه فکری سازمان‌های دولتیدر جمع بندی تعاریف متعدد سرمایه فکری و اجزای آن می‌توان اظهار داشت که سرمایه فکری به سه دسته سرمایه انسانی سرمایه ساختاری سازمانی و سرمایه مشتری قابل تقسیم است (زاهدی 1386).

متن کامل و مطالب مشابه در سایت هماتز

« (Previous Post)
(Next Post) »

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *