مقایسۀ روشهای کاشت روی پشته و مرسوم در عملکرد گندم فلات و بازدۀ آبی در منطقۀ مشهد89

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد شوشتر
318325522606000دانشکدۀ کشاورزی گروه مهندسی ماشینهای کشاورزی
پایان نامه جهت اخذ درجۀ کارشناسی ارشد”M.Sc.”
گرایش مکانیزاسیون کشاورزی
عنوان:
مقایسۀ روشهای کاشت روی پشته و مرسوم در عملکرد گندم فلات و بازدۀ آبی در منطقۀ مشهد
اساتید راهنما:
دکتر محمد امین آسودار دکتر سلیمان زارعیان
اساتید مشاور:
مهندس ابوالفضل فلاح هروی مهندس علیرضا شافعی نیا
نگارش:
سید حنیف رضا معتمد الشریعتی
بهار 1386
فهرست مطالب
11938029210000500443529210000عنوان صفحه
چکیده ………………………………………………………………………………………………………………………..1
مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………3
فصل اول: وضعیت گندم در جهان و ایران
1-1- وضعیت گندم در جهان ……………………………………………………………………………………….5
2-1- وضعیت گندم در ایران ………………………………………………………………………………………..6
3-1- فرضیه ها …………………………………………………………………………………………………………..9
فصل دوم: مروری بر پژوهشهای انجام شده
1-2- روش کاشت ………………………………………………………………………………………………………11
2-2- آبیاری ……………………………………………………………………………………………………………….18
فصل سوم: مواد و روشها
مواد و روشها ………………………………………………………………………………………………………………21
فصل چهارم: نتایج و بحث
1-4- تراکم علف هرز در متر مربع ………………………………………………………………………………..26
2-4- تعداد بوتۀ سبز شده در واحد سطح ………………………………………………………………………28
3-4- تعداد سنبله در متر مربع ……………………………………………………………………………………..31
4-4- تعداد دانه در سنبله …………………………………………………………………………………………….33
5-4- وزن هزار دانه ……………………………………………………………………………………………………36
6-4- عملکرد دانۀ گندم ………………………………………………………………………………………………37
7-4- شاخص برداشت ……………………………………………………………………………………………….40
8-4- راندمان آبیاری …………………………………………………………………………………………………..42
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها
1-5- نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………46
2-5- پیشنهادها ………………………………………………………………………………………………………….47
فهرست مطالب
11938029210000500443529210000عنوان صفحه
منابع و مؤاخذ ……………………………………………………………………………………………………………49
ضمائم ………………………………………………………………………………………………………………………57
25514307658735ب
00ب
25412708540115
00
چکیدۀ انگلیسی …………………………………………………………………………………………………………67
فهرست نمودارها
8763040894026
27
29
30
31
32
34
35
36
38
39
41
42
43
0026
27
29
30
31
32
34
35
36
38
39
41
42
43
7874031115000500443532766000عنوان صفحه
نمودار 1- اثر شرايط كشت بر تراكم علف هرز ………………………………………………………………..
نمودار 2- اثر روشهاي كشت بر تراكم علف هرز ……………………………………………………………..
نمودار 3- اثر شرايط كشت بر تعداد بوته سبز شده در متر مربع …………………………………………
نمودار 4- اثر روشهاي كشت بر تعداد بوته سبز شده در متر مربع ………………………………………
نمودار 5- اثر شرايط كشت بر تعداد سنبله در متر مربع …………………………………………………….
نمودار 6- اثر روشهاي كشت بر تعداد سنبله در متر مربع ………………………………………………….
نمودر 7- اثر شرايط كشت بر تعداد دانه در سنبله …………………………………………………………….
نمودار 8- اثر روشهاي كشت بر تعداد دانه در سنبله …………………………………………………………
نمودار 9- اثر روشهاي كشت بر وزن هزار دانه ………………………………………………………………..
نمودار 10– اثر شرايط كشت بر عملكرد دانۀ گندم …………………………………………………………..
نمودار 11- اثر روشهاي كشت بر عملكرد دانۀ گندم …………………………………………………………
نمودار 12- اثر روشهاي كشت بر شاخص برداشت ………………………………………………………….
نمودار 13- اثر شرايط كشت بر راندمان آبياري ………………………………………………………………..
نمودار 14- اثر روشهاي كشت بر راندمان آبياري ……………………………………………………………..
فهرست جداول
844553937003
7
13
28
30
33
35
37
39
41
43
003
7
13
28
30
33
35
37
39
41
43
1778030988000500443532004000عنوان صفحه
شكل 1- سمبل سازمان خوار و بار جهاني و توسعۀ سازمان ملل …………………………………………..
جدول 1- سطح زير كشت گندم كشور طي سالهاي 1380-1361 …………………………………………
جدول 2- مقايسۀ راندمان آبي روشهاي متداول كشت ……………………………………………………….
جدول 3- تجزيۀ واريانس تأثیر روشهای کاشت در علف هرز ……………………………………………
جدول 4- اثر متقابل شرايط و روشهاي كشت بر تعداد بوتۀ سبز شده …………………………………
جدول 5- اثر متقابل شرايط و روشهاي كشت بر تعداد سنبله در متر مربع ……………………………
جدول 6- اثر متقابل شرايط و روشهاي كشت بر تعداد دانه در سنبله ………………………………….
جدول 9- اثر متقابل شرايط و روشهاي كشت بر وزن هزار دانه …………………………………………
جدول 8- اثر متقابل شرايط و روشهاي كشت بر عملكرد دانۀ گندم ……………………………………
جدول 9- تجزيۀ واريانس شاخص برداشت …………………………………………………………………….
جدول 10- اثر متقابل شرايط و روشهاي كشت بر راندمان آبياري ………………………………………
چکیده
افزایش راندمان تولید گندم در واحد سطح، با کاربرد تکنیک های خاک ورزی و کاشت مورد توجه خاص کشاورزان قرار گرفته است. کاشت جوی و پشته ای یکی از روشهای نوین در تولید گندم است که باعث افزایش در عملکرد زراعی و بازدۀ آبی می شود. به منظور بررسی تأثیر شرایط و روشهای مختلف کشت بر عملکرد گندم رقم فلات و راندمان آبی در منطقۀ مشهد، در سال زراعی 85-1384 در مزرعۀ تحقیقاتی سازمان تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی شهرستان مشهد آزمایشی اجرا شد. تیمارها شامل چهار روش کشت در دو سطح خشکه کاری و هیرم کاری بودند. روشهای کشت شامل سه خط کشت جوی و پشته ای با فاصلۀ 60 سانتیمتر، چهار خط کشت جوی و پشته ای با فاصلۀ 75 سانتیمتر، کشت مسطح و کشت به طریق سانتریفوژ (شاهد) بودند. میزان بذر 250 کیلوگرم در هکتار و فاصلۀ خطوط کشت در تیمارهای کشت با بذرکار، 15 سانتیمتر تنظیم گردید. شرایط کشت (هیرم کاری و خشکه کاری) به عنوان فاکتور اصلی (کرت اصلی) و روشهای کشت به عنوان فاکتور فرعی (کرت فرعی) در طرح کرتهای خرد شده در قالب طرح پایۀ بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، اجرا شد. نتایج حاصله نشان دادند که هیرم کاری نسبت به خشکه کاری، تأثیر معنی داری بر عملکرد و اجزاء عملکرد و نیز بر بازدۀ آبی گذاشته است (0/05). شرایط هیرم کاری نسبت به خشکه کاری 3/9% افزایش در عملکرد داشته است اما در شاخص برداشت تفاوت معنی داری نداشتند. اجزاء عملکرد نیز در روش هیرم کاری در رتبۀ بالاتری قرار گرفتند و اختلاف بین آنها معنی دار بود. هیرم کاری در کنترل علف هرز نیز اثر معنی داری نسبت به خشکه کاری داشت و علفهای هرز هیرم کاری 23% کمتر از علفهای هرز خشکه کاری بود. تفاوت بازدۀ آبی در شرایط هیرم کاری و خشکه کاری معنی دار بود، بطوریکه هیرم کاری در حدود 10% راندمان آبی بالاتری نسبت به خشکه کاری داشت. در بین روشهای کشت، جوی و پشته های 60 سانتیمتری در عملکرد و اجزاء عملکرد و راندمان آبی، در رتبۀ بالاتری قرار گرفت. افزایش عملکرد در روش کشت سه خط در جوی و پشته های 60 سانتیمتری نسبت به کشت چهار خط در جوی و پشته های 75 سانتیمتری، کشت مسطح و کشت سانتریفوژ به ترتیب 3%، 7% و 21% بود. شاخص برداشت نیز در این روش با روشهای کشت چهار خط روی پشته های 75 سانتیمتری، کشت مسطح و کشت سانتریفوژ به ترتیب 8%، 16% و 8/23% تفاوت داشت (0/05). هرچند این تیمار با تیمار کشت چهار خط روی پشته های 75 سانتیمتری در بازدۀ آبی تفاوت معنی داری نداشت اما با سایر تیمارها تفاوت معنی داری نشان داد و در رتبۀ اول قرار گرفت. تفاوت بازدۀ آبی این تیمار با کشت چهار خط روی پشته های 75 سانتیمتری، کشت مسطح و کشت سانتریفوژ به ترتیب 2%، 10% و 28% بود. با توجه به نتایج بدست آمده روش هیرم کاری و سه خط کشت با جوی و پشته های 60 سانتیمتری، مناسب ترین تیمار در افزایش عملکرد زراعی، کنترل علف هرز و بازدۀ آبی شناخته شده و معرفی می گردد.
کلمات کلیدی: خشکه کاری، هیرم کاری، کشت روی پشته، بازدۀ آبی
مقدمه
گندم یکی از محصولات استراتژیک است که از نظر ارزش غذایی اهمیت زیادی دارد و یکی از پرمصرف ترین گیاهان زراعی جهان محسوب می شود (15). گندم در مناطق وسیعی از جهان در محدودۀ عرض جغرافیایی 67 درجۀ شمالی در نروژ، فنلاند و روسیه تا 45 درجۀ عرض جغرافیایی جنوبی در آرژانتین کشت می شود و این قدرت تطابق، موجب گسترش سطح زیر کشت و فراگیر شدن آن در جهان شده است (20). در سطح کرۀ زمین از کل گونه های گیاهی موجود، 80 هزار گونۀ آن خاصیت خوراکی دارند و در حال حاضر تنها 200 گونۀ آن به مصرف تهیۀ غذا می رسند و امروزه 15 گونۀ آن، بیش از 90% غذای مردم جهان را تأمین می کنند و تنها 3 گونۀ آن (برنج، ذرت، گندم) حدود این مقدار را به خود اختصاص داده اند (4). گندم به دلیل اینکه ریشه های افشان دارد و در سطح خاک پراکنده است، به خوبی خاک را نگهداری می کند و مانع فرسایش خاک می شود. گندم حاوی آب، پروتئین، مواد قندی، سلولز، سدیم، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، اسید فسفریک و ویتامین است (7). اهمیت گسترش جهانی گندم باعث شده است که سنبلۀ گندم را به عنوان سمبل غذا در جهان بشناسند. به عنوان مثال سمبل سازمان خواروبار جهانی یک سنبلۀ ریشکدار گندم با شعار «بگذارید نان وجود داشته باشد» است. برنامۀ توسعۀ سازمان ملل جهان را در احاطۀ دو سنبلۀ گندم نشان می دهد (شکل 1) (17).

شکل 1- سمبل سازمان خواروبار جهانی و توسعۀ سازمان ملل (مجنون حسینی، 1381)
3048005334000
3810000160020فصل اول
00فصل اول

1524000101600وضعیت گندم در جهان و ایران
00وضعیت گندم در جهان و ایران

وضعیت گندم در جهان
وضعیت گندم در ایران
3-1- فرضیه ها
فصل اول: وضعیت گندم در جهان و ایران
1-1- وضعیت گندم در جهان
بطور متوسط سالیانۀ 15% تا 16% زمینهای زیر کشت جهان به گندم اختصاص می یابد. پیش بینی شده است که تقاضا برای گندم در جهان در سال 2020 میلادی به مقدار 40% بیش از سطح فعلی (522 میلیون تن) می باشد و این درحالی است که منابع موجود برای تولید گندم با محدودیت مواجه است (97). در دهۀ 1990 نرخ رشد مصرف غله در جهان کندتر شد و این موضوع، نه بخاطر محدودیت ظرفیتهای تولید، بلکه بخاطر کاهش رشد تقاضا بود و چون کاهش رشد تقاضا عمدتاً در اثر عوامل استثنایی و گذرا است، طولی نمی کشد که میزان تقاضا روند سابق را پیدا خواهد کرد و کشورهای در حال توسعه به واردات گندم وابسته تر خواهند شد (9). سطح زیر کشت گندم در جهان طی سالهای

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *