سنجش سميت تنداكسير، پاليزين، سيرينول ، فن¬پروپاترين روي شپشك آردآلود مركبات Planococcus citri و كفشدوزك شكارگر آن montrouzieri Cryptolaemus

2265896-914765دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي ساري
دانشکده علوم زراعی
پايان نامه
براي اخذ درجه كارشناسي ارشد در رشته حشره شناسي كشاورزي
عنوان:
سنجش سميت تنداكسير، پاليزين، سيرينول ، فنپروپاترين روي شپشك آردآلود مركبات Planococcus citri و كفشدوزك شكارگر آن montrouzieri Cryptolaemus

اساتيد راهنما:
دكتر بهنام اميري
دكتر محمد رضا دماونديان
محقق:
مريم احمدي
بهمن
1390
چكيده:
شپشك آردآلود مركبات یکی از آفات کلیدی مرکبات می باشد. سابقه نسبتا” طولانی کاربرد سموم شیمیایی علیه اين آفت، پدیده مقاومت آفت نسبت به آفت کشها و اثرات مخرب زیست محیطی نیاز به روشهای جایگزینی که فاقد اثرات نامطلوب یاد شده باشد را توجیه می کند. در اين مطالعه اثر سميت تنداكسير (عصاره فلفل تند)، پاليزين (صابون حشرهكشي)، سيرينول (عصاره سير)، فنپروپاترين و در آزمايشي جداگانه افزودن سينرجيست برتر به سموم فوق به منظور کاهش غلظت سموم، مورد بررسي قرار گرفت. در اين بررسي از کدوی حلوایی و جوانه سيب زميني برای پرورش شپشک آردآلود مرکبات استفاده شد و مراحل زيستي شپشك آردآلود تحت تاثير غلظت هاي مختلف سموم مورد استفاده قرار گرفت و تلفات بعد از 96،72،48،24، ساعت شمارش گرديد در اين آزمايش در كاربرد حداكثر دز مصرفي روي پوره سن 2 شپشك آرد آلود مركبات ميزان تلفات ايجاد شده براي تنداكسير و پاليزين در ppm 3000 به ترتيب 93/2 ± 96/90 و 92/1 ± 16/89 درصد و براي سيرينول در ppm3500، 11/1 ± 11/87 و براي فن پروپاترين درppm 1000، 88/3 ± 97/80 ارزيابي شده است. آزمايش ديگري روي پوره سن 3 انجام گرفت كه ميزان مرگ ومير براي تنداكسير و پاليزين در بالاترين غلظت (ppm 4000)، به ترتيب 93/2 ± 44/89 و 92/1± 38/81 درصد و براي سيرينول در بالاترين غلظت (ppm5000 (، 21/1 ± 05/78 درصد و براي فن پروپاترين در بالاترين غلظتppm) 1000)، 8/1 ± 01/79 ارزيابي شده است. نتايج بدست آمده از آزمايشات انجام گرفته روي پوره سن 1 و حشره كامل نشان مي دهد كه كمترين دز مصرفي روي پوره سن 1 بيشترين مرگ ومير را داشته و بيشترين دز مورد استفاده از سموم گیاهی، هيچ تاثيري روي حشره كامل نداشته است و در اثربخشی فنپروپاترین روی حشره کامل 18/1 ± 98/70 درصد تلفات به ثبت رسیده است. در آزمايشي جداگانه تاثير پذيري سينرجيست با افزودن به سموم فوق مورد بررسي قرار گرفت كه ميزان تلفات در بالاترين دز تند اكسير و پاليزين (ppm1500) كه 59/2 ± 44/94 و 29/3 ± 66/86 درصد و در بالاترين غلظت براي سيرينول (ppm2500)، 60/3 ± 33/83 درصد و در بالاترين دز فن پروپاترين (ppm 500)، 10/2 ± 22/77 ارزيابي شد آزمایشات انجام گرفته در سطح 1% اختلاف معني داري با شاهد مشاهده مي شود. اين تحقيق در راستاي تاثير پذيري سموم مورد استفاده روي كفشدوزك montrouzieri Cryptolaemus نيز مورد بررسي قرار گرفت كه سموم گياهي فوق هيچ تاثير سوئي روي كفشدوزك نداشته است ولي در مقابل فن پروپاترين در بالا ترين دز استفاده شده 70- 66 درصد تلفات را به همراه داشت.
کلمات کلیدی: پالیزین، سیرینول، تنداکسیر، فنپروپاترين، سينرجيست برتر، Planococcus citr، montrouzieri Cryptolaemus
فهرست مطالب
TOC o “1-3” h z u فصل 1: مقدمه PAGEREF _Toc316678313 h 11-1- کلیات و اهداف PAGEREF _Toc316678314 h 2فصل 2: بررسي منابع PAGEREF _Toc316678315 h 42-1- شپشک‌های آردآلودآلود مركبات PAGEREF _Toc316678316 h 52-1-1- مناطق انتشار و موقعیت جغرافیایی شپشک آردآلود مرکبات در جهان و ایران PAGEREF _Toc316678317 h 52-1-2 میزبان های شپشك آردآلود مركبات PAGEREF _Toc316678318 h 72-1-3 کلیاتی از مورفولوژی و بیولوژی شپشک آردآلود مرکبات(P. citri) PAGEREF _Toc316678319 h 82-1-4- زمستان گذرانی شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678320 h 102-1-5- -نحوه خسارت آفات روی مرکبات PAGEREF _Toc316678321 h 112-2- روشهاي كنترلي شپشك آردآلود مركبات PAGEREF _Toc316678322 h 122-2-1- کنترل بیولوژیکی PAGEREF _Toc316678323 h 132-2-2- كنترل شيميايي PAGEREF _Toc316678324 h 152-2-3 كنترل توسط سموم گياهي PAGEREF _Toc316678325 h 152-3- آزمایشات زیست سنجی انجام شده بر روی شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678326 h 162-4- آزمایشات زیست سنجی انجام شده با حشره کشهای مورد بررسی PAGEREF _Toc316678327 h 21فصل 3: مواد وروشها PAGEREF _Toc316678328 h 243-1- پرورش شپشک آردآلود مرکبات و کفشدوزک كريپتولموس: PAGEREF _Toc316678329 h 253-2- تعيين محدوده غلظت ها: PAGEREF _Toc316678330 h 263-3- غلظتهای تعیین شده سموم مورد استفاده براي پوره سن 2: PAGEREF _Toc316678331 h 273-4- غلظتهای تعیین شده سموم همراه با سينرجيست برتر براي پوره سن 2: PAGEREF _Toc316678332 h 273-5- غلظتهای تعیین شده سموم مورد استفاده براي پوره سن3 : PAGEREF _Toc316678333 h 283-6- طرح آزمایش: PAGEREF _Toc316678334 h 293-7- طرح پايه و تجزيه وتحليل آماري: PAGEREF _Toc316678335 h 31فصل 4: نتايج PAGEREF _Toc316678336 h 324-1- اثر سميت تنداكسير، سيرينول، پاليزين و فنپروپاترين بر روي پوره سن 2 شپشك آردآلود مركبات PAGEREF _Toc316678337 h 334-2- اثر سميت تنداكسير، سيرينول، پاليزين و فنپروپاترين با افزودن سينرجيست برتر بر روي پوره سن 2 شپشك آردآلود مركبات PAGEREF _Toc316678338 h 394-3- بررسي سميت تنداكسير، پاليزين، سيرينول و فنپروپاترين روي پوره سن 3 شپشك آردآلود مركبات PAGEREF _Toc316678339 h 454-4- بررسي سميت تنداكسير، پاليزين، سيرينول و فنپروپاترين روي پوره سن 1 شپشك آردآلود مركبات PAGEREF _Toc316678340 h 514-5- بررسي سميت تنداكسير، پاليزين، سيرينول و فنپروپاترين روي حشره كامل شپشك آردآلود مركبات PAGEREF _Toc316678341 h 514-6- بررسي سميت تنداكسير، پاليزين، سيرينول و فنپروپاترين روي كفشدوزك كريپتولموس با دو روش گوارشي و تماسي PAGEREF _Toc316678342 h 53فصل 5: بحث PAGEREF _Toc316678343 h 575-1- نتيجه گيري: PAGEREF _Toc316678344 h 635-2- پيشنهادات: PAGEREF _Toc316678345 h 63فصل 6: منابع PAGEREF _Toc316678346 h 64
فهرست اشكال
TOC h z c “شکل (” شکل ( ‏21) حشره ماده و پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678668 h 9شکل ( ‏22) حشره نر و دستجات تخم PAGEREF _Toc316678669 h 9شکل ( ‏25) سيكل زندگي شپشك آردآلود مركبات و كفشدوزك كريپتولموس PAGEREF _Toc316678670 h 9شکل ( ‏26) خسارت شپشك آردآلود مركبات PAGEREF _Toc316678671 h 12شکل ( ‏27) كفشدوزك كريپتولموس در حال تغذيه از شپشك آردآلود مركبات PAGEREF _Toc316678672 h 15شکل ( ‏31) سموم گياهي استفاده شده در اين بررسي PAGEREF _Toc316678673 h 30شکل ( ‏32) طرح آزمايش انجام شده در 4 تيمار با 6 تكرار PAGEREF _Toc316678674 h 31شکل ( ‏41) اثر بخشی دزهای مختلف تند اکسیرروی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678675 h 37شکل ( ‏42) اثر بخشی دزهای مختلف پالیزین روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678676 h 37شکل ( ‏43) اثر بخشی دزهای مختلف سیرینول روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678677 h 38شکل ( ‏44) اثر بخشی پالیزین، تنداکسیر، سیرینول و فنپروپاترین روی پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات در حالت مقايسهاي PAGEREF _Toc316678678 h 38شکل ( ‏45) اثر بخشی دزهای مختلف تنداکسیر + سينرجیست برتر روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678679 h 43شکل ( ‏46) اثر بخشی دزهای مختلف سیرینول +سينرجيست برتر روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678680 h 43شکل ( ‏47) اثر بخشی دزهای مختلف پالیزین + سينرجيست روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678681 h 44شکل ( ‏48) اثر بخشی پالیزین، تنداکسیر، سیرینول و فنپروپاترین با افزودن سینرجیست برتر روی پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات در حالت مقايسه اي PAGEREF _Toc316678682 h 44شکل ( ‏49) اثر بخشی دزهای مختلف تنداکسیرروی پوره سن3 PAGEREF _Toc316678683 h 49شکل ( ‏410) اثر بخشی دزهای مختلف پالیزین روی پوره سن 3 PAGEREF _Toc316678684 h 49شکل ( ‏411) اثر بخشی دزهای مختلف سیرینول روی پوره سن 3 PAGEREF _Toc316678685 h 50شکل ( ‏412) اثر بخشی پالیزین، تنداکسیر، سیرینول و فنپروپاترین روی پوره سن 3 شپشک آردآلود مرکبات در حالت مقايسه اي PAGEREF _Toc316678686 h 50
فهرست جداول
TOC h z c “جدول (” جدول ( ‏31) مشخصات حشره كشهايي كه در اين پروژه مورد بررسي قرار گرفته است PAGEREF _Toc316678688 h 26جدول ( ‏32) غلظت هاي تعيين شده براي سموم مورد استفاده براي پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678689 h 27جدول ( ‏33) غلظت هاي تعيين شده براي سموم مورد استفاده همراه سينرجيست براي پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678690 h 28جدول ( ‏34) غلظت هاي تعيين شده براي سموم مورد استفاده براي پوره سن 3 PAGEREF _Toc316678691 h 28جدول ( ‏41) تجزيه واريانس سموم مورد بررسي روي درصد مرگ و مير PAGEREF _Toc316678692 h 33جدول ( ‏42) مقايسه ميانگين غلظت هاي سموم مورد استفاده روي درصد مرگ و مير PAGEREF _Toc316678693 h 34جدول(‏43) مقايسه ميانگين درصد مرگ و مير از نظر زمان استفاده از سموم مورد بررسي (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشي) PAGEREF _Toc316678694 h 34جدول ( ‏44) مقايسه ميانگين اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678695 h 36جدول ( ‏45) LC50 و LC90 سموم در اثر بخشي بر پوره سن 2 بر واحد ppm PAGEREF _Toc316678696 h 37جدول ( ‏46) تجزيه واريانس سموم مورد بررسي با افزودن سينرجيست برتر روي درصد مرگ و مير PAGEREF _Toc316678697 h 39جدول ( ‏47) مقايسه ميانگين غلظت هاي سموم مورد استفاده با افزودن سينرجيست برتر روي درصد مرگ و مير PAGEREF _Toc316678698 h 40جدول ( ‏48) مقايسه ميانگين درصد مرگ ومير از نظر زمان استفاده از سموم مورد بررسي با افزودن سينرجيست برتر(24،48،72،96ساعت پس از سمپاشي) PAGEREF _Toc316678699 h 40جدول ( ‏49) مقايسه ميانگين اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678700 h 42جدول ( ‏410) LC50 و LC90 سموم + سينرجيست برتر در اثر بخشي بر پوره سن 2 بر واحد ppm PAGEREF _Toc316678701 h 43جدول ( ‏411) تجزيه واريانس سموم مورد بررسي روي صفت درصد مرگ و مير PAGEREF _Toc316678702 h 46جدول ( ‏412) مقايسه ميانگين غلظت هاي سموم مورد استفاده روي درصد مرگ و مير PAGEREF _Toc316678703 h 46جدول (‏413) مقايسه ميانگين درصد مرگ و مير از نظر زمان استفاده از سموم مورد بررسي (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشي) PAGEREF _Toc316678704 h 47جدول ( ‏414) مقايسه ميانگين اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678705 h 48جدول ( ‏415) LC50 و LC90 سموم در اثر بخشي بر پوره سن 3 بر واحد ppm PAGEREF _Toc316678706 h 49جدول ( ‏416) تجزيه واريانس سم مورد بررسي روي درصد مرگ و مير PAGEREF _Toc316678707 h 51جدول ( ‏417) مقايسه ميانگين غلظت هاي سم مورد استفاده روي درصد مرگ و مير PAGEREF _Toc316678708 h 52جدول (‏418) مقايسه ميانگين درصد مرگ و مير از نظر زمان استفاده از سم مورد بررسي (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشي) PAGEREF _Toc316678709 h 52جدول (‏419) مقايسه ميانگين اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678710 h 53جدول (‏420) تجزيه واريانس سم مورد بررسي روي درصد مرگ و مير PAGEREF _Toc316678711 h 54جدول (‏421) مقايسه ميانگين غلظت هاي سم مورد استفاده روي درصد مرگ ومير PAGEREF _Toc316678712 h 55جدول (‏422) مقايسه ميانگين درصد مرگ و مير از نظر زمان استفاده از سم مورد بررسي (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشي) PAGEREF _Toc316678713 h 55جدول ( ‏423) مقايسه ميانگين اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678714 h 56
مقدمه
کلیات و اهدافمركبات از گياهاني است كه از ديرباز در ايران مورد كشت و پرورش قرار گرفته است. کشت اقتصادی مرکبات در ایران از سیصد سال پیش در شمال کشور آغاز گردیده و سپس به جنوب کشور نیز گسترش یافته است (مافي، 1376). امروزه مرکبات به دلیل نقشی که در سلامت انسان دارد، در بیش از 113 کشور جهان توليد مي شود. مرکبات در ایران با سطح زیر کشت 218،422 هکتار و تولید سالانه حدود 3،769،996 تن در جهان مقام ششم را داراست (كوفمان، 1996).
بر اساس آمارهای موجود در سال 1376 استان مازندران با 2/38% سطح بارور باغ های مرکبات مقام اول و سه استان فارس، کرمان و هرمزگان به ترتیب مقام های دوم تا چهارم را به خود اختصاص داده اند www.Entomology.Wise.edu)).
در بین آفات مرکبات شپشك آردآلود مرکباتPlanococcus citri Risso (Hom:Coccidae) یکی از آفات غیر بومی ایران می باشد كه در دهه 1320 شمسی وارد ایران گردید. كريوخين اولين كسي بود كه از شپشك آرد آلود مركبات در ايران نام برده (كريوخين،1946). کریوخین معتقد است که این آفات در سالهای 1295 الی 1297 از اروپا به وسیله گیاهان زینتی به ایران منتقل شده و سالهای متمادی در گلخانه های بزرگ باقی مانده و سپس به وسیله درختان زینتی به باغات منتقل شده و چون شرایط طبیعی استان های گیلان و مازندران برای رشد و نمو آفات مناسب بوده، به سرعت تکثیر یافته است.
این آفت به جز مرکبات گیاهان دیگری مانند چای، شمشاد، ازگیل ژاپنی، خرزهره، برگ بو و خرمندی را نیز آلوده می‌کند. شپشك آردآلود مركبات در دهه (1380-1370) در شمال کشور حالت طغیانی پیدا کرده و خسارت شدیدی را به باغ های مرکبات وارد کرده است. اين آفت به برگ، میوه و شاخه های جوان مرکبات بدون هیچ رجحانی حمله کرده و سطح آنها را می‌پوشاند. بر اثر فعالیت این حشره روی درختان و ترشح زیاد عسلک، قارچ فوماژین تکثیر یافته و علاوه بر افزایش ضعف درخت در اثر کاهش فتوسنتز، بازار پسندی میوه‌های باقی مانده را نیز به شدت کاهش

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *