سنجش سمیت تنداکسیر، پالیزین، سیرینول ، فن¬پروپاترین روی شپشک آردآلود مرکبات Planococcus citri و کفشدوزک شکارگر آن montrouzieri Cryptolaemus

2265896-914765دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
دانشکده علوم زراعی
پایان نامه
برای اخذ درجه کارشناسی ارشد در رشته حشره شناسی کشاورزی
عنوان:
سنجش سمیت تنداکسیر، پالیزین، سیرینول ، فنپروپاترین روی شپشک آردآلود مرکبات Planococcus citri و کفشدوزک شکارگر آن montrouzieri Cryptolaemus

اساتید راهنما:
دکتر بهنام امیری
دکتر محمد رضا دماوندیان
محقق:
مریم احمدی
بهمن
1390
چکیده:
شپشک آردآلود مرکبات یکی از آفات کلیدی مرکبات می باشد. سابقه نسبتا” طولانی کاربرد سموم شیمیایی علیه این آفت، پدیده مقاومت آفت نسبت به آفت کشها و اثرات مخرب زیست محیطی نیاز به روشهای جایگزینی که فاقد اثرات نامطلوب یاد شده باشد را توجیه می کند. در این مطالعه اثر سمیت تنداکسیر (عصاره فلفل تند)، پالیزین (صابون حشرهکشی)، سیرینول (عصاره سیر)، فنپروپاترین و در آزمایشی جداگانه افزودن سینرجیست برتر به سموم فوق به منظور کاهش غلظت سموم، مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی از کدوی حلوایی و جوانه سیب زمینی برای پرورش شپشک آردآلود مرکبات استفاده شد و مراحل زیستی شپشک آردآلود تحت تاثیر غلظت های مختلف سموم مورد استفاده قرار گرفت و تلفات بعد از 96،72،48،24، ساعت شمارش گردید در این آزمایش در کاربرد حداکثر دز مصرفی روی پوره سن 2 شپشک آرد آلود مرکبات میزان تلفات ایجاد شده برای تنداکسیر و پالیزین در ppm 3000 به ترتیب 93/2 ± 96/90 و 92/1 ± 16/89 درصد و برای سیرینول در ppm3500، 11/1 ± 11/87 و برای فن پروپاترین درppm 1000، 88/3 ± 97/80 ارزیابی شده است. آزمایش دیگری روی پوره سن 3 انجام گرفت که میزان مرگ ومیر برای تنداکسیر و پالیزین در بالاترین غلظت (ppm 4000)، به ترتیب 93/2 ± 44/89 و 92/1± 38/81 درصد و برای سیرینول در بالاترین غلظت (ppm5000 (، 21/1 ± 05/78 درصد و برای فن پروپاترین در بالاترین غلظتppm) 1000)، 8/1 ± 01/79 ارزیابی شده است. نتایج بدست آمده از آزمایشات انجام گرفته روی پوره سن 1 و حشره کامل نشان می دهد که کمترین دز مصرفی روی پوره سن 1 بیشترین مرگ ومیر را داشته و بیشترین دز مورد استفاده از سموم گیاهی، هیچ تاثیری روی حشره کامل نداشته است و در اثربخشی فنپروپاترین روی حشره کامل 18/1 ± 98/70 درصد تلفات به ثبت رسیده است. در آزمایشی جداگانه تاثیر پذیری سینرجیست با افزودن به سموم فوق مورد بررسی قرار گرفت که میزان تلفات در بالاترین دز تند اکسیر و پالیزین (ppm1500) که 59/2 ± 44/94 و 29/3 ± 66/86 درصد و در بالاترین غلظت برای سیرینول (ppm2500)، 60/3 ± 33/83 درصد و در بالاترین دز فن پروپاترین (ppm 500)، 10/2 ± 22/77 ارزیابی شد آزمایشات انجام گرفته در سطح 1% اختلاف معنی داری با شاهد مشاهده می شود. این تحقیق در راستای تاثیر پذیری سموم مورد استفاده روی کفشدوزک montrouzieri Cryptolaemus نیز مورد بررسی قرار گرفت که سموم گیاهی فوق هیچ تاثیر سوئی روی کفشدوزک نداشته است ولی در مقابل فن پروپاترین در بالا ترین دز استفاده شده 70- 66 درصد تلفات را به همراه داشت.
کلمات کلیدی: پالیزین، سیرینول، تنداکسیر، فنپروپاترین، سینرجیست برتر، Planococcus citr، montrouzieri Cryptolaemus
فهرست مطالب
TOC o “1-3” h z u فصل 1: مقدمه PAGEREF _Toc316678313 h 11-1- کلیات و اهداف PAGEREF _Toc316678314 h 2فصل 2: بررسی منابع PAGEREF _Toc316678315 h 42-1- شپشک‌های آردآلودآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678316 h 52-1-1- مناطق انتشار و موقعیت جغرافیایی شپشک آردآلود مرکبات در جهان و ایران PAGEREF _Toc316678317 h 52-1-2 میزبان های شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678318 h 72-1-3 کلیاتی از مورفولوژی و بیولوژی شپشک آردآلود مرکبات(P. citri) PAGEREF _Toc316678319 h 82-1-4- زمستان گذرانی شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678320 h 102-1-5- -نحوه خسارت آفات روی مرکبات PAGEREF _Toc316678321 h 112-2- روشهای کنترلی شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678322 h 122-2-1- کنترل بیولوژیکی PAGEREF _Toc316678323 h 132-2-2- کنترل شیمیایی PAGEREF _Toc316678324 h 152-2-3 کنترل توسط سموم گیاهی PAGEREF _Toc316678325 h 152-3- آزمایشات زیست سنجی انجام شده بر روی شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678326 h 162-4- آزمایشات زیست سنجی انجام شده با حشره کشهای مورد بررسی PAGEREF _Toc316678327 h 21فصل 3: مواد وروشها PAGEREF _Toc316678328 h 243-1- پرورش شپشک آردآلود مرکبات و کفشدوزک کریپتولموس: PAGEREF _Toc316678329 h 253-2- تعیین محدوده غلظت ها: PAGEREF _Toc316678330 h 263-3- غلظتهای تعیین شده سموم مورد استفاده برای پوره سن 2: PAGEREF _Toc316678331 h 273-4- غلظتهای تعیین شده سموم همراه با سینرجیست برتر برای پوره سن 2: PAGEREF _Toc316678332 h 273-5- غلظتهای تعیین شده سموم مورد استفاده برای پوره سن3 : PAGEREF _Toc316678333 h 283-6- طرح آزمایش: PAGEREF _Toc316678334 h 293-7- طرح پایه و تجزیه وتحلیل آماری: PAGEREF _Toc316678335 h 31فصل 4: نتایج PAGEREF _Toc316678336 h 324-1- اثر سمیت تنداکسیر، سیرینول، پالیزین و فنپروپاترین بر روی پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678337 h 334-2- اثر سمیت تنداکسیر، سیرینول، پالیزین و فنپروپاترین با افزودن سینرجیست برتر بر روی پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678338 h 394-3- بررسی سمیت تنداکسیر، پالیزین، سیرینول و فنپروپاترین روی پوره سن 3 شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678339 h 454-4- بررسی سمیت تنداکسیر، پالیزین، سیرینول و فنپروپاترین روی پوره سن 1 شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678340 h 514-5- بررسی سمیت تنداکسیر، پالیزین، سیرینول و فنپروپاترین روی حشره کامل شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678341 h 514-6- بررسی سمیت تنداکسیر، پالیزین، سیرینول و فنپروپاترین روی کفشدوزک کریپتولموس با دو روش گوارشی و تماسی PAGEREF _Toc316678342 h 53فصل 5: بحث PAGEREF _Toc316678343 h 575-1- نتیجه گیری: PAGEREF _Toc316678344 h 635-2- پیشنهادات: PAGEREF _Toc316678345 h 63فصل 6: منابع PAGEREF _Toc316678346 h 64
فهرست اشکال
TOC h z c “شکل (” شکل ( ‏21) حشره ماده و پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678668 h 9شکل ( ‏22) حشره نر و دستجات تخم PAGEREF _Toc316678669 h 9شکل ( ‏25) سیکل زندگی شپشک آردآلود مرکبات و کفشدوزک کریپتولموس PAGEREF _Toc316678670 h 9شکل ( ‏26) خسارت شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678671 h 12شکل ( ‏27) کفشدوزک کریپتولموس در حال تغذیه از شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678672 h 15شکل ( ‏31) سموم گیاهی استفاده شده در این بررسی PAGEREF _Toc316678673 h 30شکل ( ‏32) طرح آزمایش انجام شده در 4 تیمار با 6 تکرار PAGEREF _Toc316678674 h 31شکل ( ‏41) اثر بخشی دزهای مختلف تند اکسیرروی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678675 h 37شکل ( ‏42) اثر بخشی دزهای مختلف پالیزین روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678676 h 37شکل ( ‏43) اثر بخشی دزهای مختلف سیرینول روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678677 h 38شکل ( ‏44) اثر بخشی پالیزین، تنداکسیر، سیرینول و فنپروپاترین روی پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات در حالت مقایسهای PAGEREF _Toc316678678 h 38شکل ( ‏45) اثر بخشی دزهای مختلف تنداکسیر + سینرجیست برتر روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678679 h 43شکل ( ‏46) اثر بخشی دزهای مختلف سیرینول +سینرجیست برتر روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678680 h 43شکل ( ‏47) اثر بخشی دزهای مختلف پالیزین + سینرجیست روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678681 h 44شکل ( ‏48) اثر بخشی پالیزین، تنداکسیر، سیرینول و فنپروپاترین با افزودن سینرجیست برتر روی پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات در حالت مقایسه ای PAGEREF _Toc316678682 h 44شکل ( ‏49) اثر بخشی دزهای مختلف تنداکسیرروی پوره سن3 PAGEREF _Toc316678683 h 49شکل ( ‏410) اثر بخشی دزهای مختلف پالیزین روی پوره سن 3 PAGEREF _Toc316678684 h 49شکل ( ‏411) اثر بخشی دزهای مختلف سیرینول روی پوره سن 3 PAGEREF _Toc316678685 h 50شکل ( ‏412) اثر بخشی پالیزین، تنداکسیر، سیرینول و فنپروپاترین روی پوره سن 3 شپشک آردآلود مرکبات در حالت مقایسه ای PAGEREF _Toc316678686 h 50
فهرست جداول
TOC h z c “جدول (” جدول ( ‏31) مشخصات حشره کشهایی که در این پروژه مورد بررسی قرار گرفته است PAGEREF _Toc316678688 h 26جدول ( ‏32) غلظت های تعیین شده برای سموم مورد استفاده برای پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678689 h 27جدول ( ‏33) غلظت های تعیین شده برای سموم مورد استفاده همراه سینرجیست برای پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678690 h 28جدول ( ‏34) غلظت های تعیین شده برای سموم مورد استفاده برای پوره سن 3 PAGEREF _Toc316678691 h 28جدول ( ‏41) تجزیه واریانس سموم مورد بررسی روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678692 h 33جدول ( ‏42) مقایسه میانگین غلظت های سموم مورد استفاده روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678693 h 34جدول(‏43) مقایسه میانگین درصد مرگ و میر از نظر زمان استفاده از سموم مورد بررسی (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشی) PAGEREF _Toc316678694 h 34جدول ( ‏44) مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678695 h 36جدول ( ‏45) LC50 و LC90 سموم در اثر بخشی بر پوره سن 2 بر واحد ppm PAGEREF _Toc316678696 h 37جدول ( ‏46) تجزیه واریانس سموم مورد بررسی با افزودن سینرجیست برتر روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678697 h 39جدول ( ‏47) مقایسه میانگین غلظت های سموم مورد استفاده با افزودن سینرجیست برتر روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678698 h 40جدول ( ‏48) مقایسه میانگین درصد مرگ ومیر از نظر زمان استفاده از سموم مورد بررسی با افزودن سینرجیست برتر(24،48،72،96ساعت پس از سمپاشی) PAGEREF _Toc316678699 h 40جدول ( ‏49) مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678700 h 42جدول ( ‏410) LC50 و LC90 سموم + سینرجیست برتر در اثر بخشی بر پوره سن 2 بر واحد ppm PAGEREF _Toc316678701 h 43جدول ( ‏411) تجزیه واریانس سموم مورد بررسی روی صفت درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678702 h 46جدول ( ‏412) مقایسه میانگین غلظت های سموم مورد استفاده روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678703 h 46جدول (‏413) مقایسه میانگین درصد مرگ و میر از نظر زمان استفاده از سموم مورد بررسی (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشی) PAGEREF _Toc316678704 h 47جدول ( ‏414) مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678705 h 48جدول ( ‏415) LC50 و LC90 سموم در اثر بخشی بر پوره سن 3 بر واحد ppm PAGEREF _Toc316678706 h 49جدول ( ‏416) تجزیه واریانس سم مورد بررسی روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678707 h 51جدول ( ‏417) مقایسه میانگین غلظت های سم مورد استفاده روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678708 h 52جدول (‏418) مقایسه میانگین درصد مرگ و میر از نظر زمان استفاده از سم مورد بررسی (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشی) PAGEREF _Toc316678709 h 52جدول (‏419) مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678710 h 53جدول (‏420) تجزیه واریانس سم مورد بررسی روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678711 h 54جدول (‏421) مقایسه میانگین غلظت های سم مورد استفاده روی درصد مرگ ومیر PAGEREF _Toc316678712 h 55جدول (‏422) مقایسه میانگین درصد مرگ و میر از نظر زمان استفاده از سم مورد بررسی (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشی) PAGEREF _Toc316678713 h 55جدول ( ‏423) مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678714 h 56
مقدمه
کلیات و اهدافمرکبات از گیاهانی است که از دیرباز در ایران مورد کشت و پرورش قرار گرفته است. کشت اقتصادی مرکبات در ایران از سیصد سال پیش در شمال کشور آغاز گردیده و سپس به جنوب کشور نیز گسترش یافته است (مافی، 1376). امروزه مرکبات به دلیل نقشی که در سلامت انسان دارد، در بیش از 113 کشور جهان تولید می شود. مرکبات در ایران با سطح زیر کشت 218،422 هکتار و تولید سالانه حدود 3،769،996 تن در جهان مقام ششم را داراست (کوفمان، 1996).
بر اساس آمارهای موجود در سال 1376 استان مازندران با 2/38% سطح بارور باغ های مرکبات مقام اول و سه استان فارس، کرمان و هرمزگان به ترتیب مقام های دوم تا چهارم را به خود اختصاص داده اند www.Entomology.Wise.edu)).
در بین آفات مرکبات شپشک آردآلود مرکباتPlanococcus citri Risso (Hom:Coccidae) یکی از آفات غیر بومی ایران می باشد که در دهه 1320 شمسی وارد ایران گردید. کریوخین اولین کسی بود که از شپشک آرد آلود مرکبات در ایران نام برده (کریوخین،1946). کریوخین معتقد است که این آفات در سالهای 1295 الی 1297 از اروپا به وسیله گیاهان زینتی به ایران منتقل شده و سالهای متمادی در گلخانه های بزرگ باقی مانده و سپس به وسیله درختان زینتی به باغات منتقل شده و چون شرایط طبیعی استان های گیلان و مازندران برای رشد و نمو آفات مناسب بوده، به سرعت تکثیر یافته است.
این آفت به جز مرکبات گیاهان دیگری مانند چای، شمشاد، ازگیل ژاپنی، خرزهره، برگ بو و خرمندی را نیز آلوده می‌کند. شپشک آردآلود مرکبات در دهه (1380-1370) در شمال کشور حالت طغیانی پیدا کرده و خسارت شدیدی را به باغ های مرکبات وارد کرده است. این آفت به برگ، میوه و شاخه های جوان مرکبات بدون هیچ رجحانی حمله کرده و سطح آنها را می‌پوشاند. بر اثر فعالیت این حشره روی درختان و ترشح زیاد عسلک، قارچ فوماژین تکثیر یافته و علاوه بر افزایش ضعف درخت در اثر کاهش فتوسنتز، بازار پسندی میوه‌های باقی مانده را نیز به شدت کاهش

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *