روش¬های مبارزه با برخی از بیماری¬های درختی در فضاهای سبز شهری

دانشگاه علوم کشاورزی و منایع طبیعی گرگان
دانشکده علوم جنگل
تحقیق نظری جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد در
رشته جنگلشناسی و اکولوژی جنگل
روشهای مبارزه با برخی از بیماریهای درختی در فضاهای سبز شهری
نگارش:
حبیب اله سلیمیان
استاد راهنما:
دکتر محمدرضا کاوسی
تابستان 1391
بسم الله الرحمن الرحیم
تقدیم به پدرم، او که همیشه چون صخرهای آبشار اندوهم را در آغوش میکشد…
چکیده:
امروزه شهرسازی یک پدیدهی فراگیر در تمام جهان است. پارکهای شهری و فضاهای سبز نقش مهمی در تعریف ساختارهای اکولوژیک اکوسیستمهای شهری دارند درختان در اکوسیستمهای شهری با جذب و ذخیرهی گازهای آلاینده و در نتیجه حذف کردن آنها از اتمسفر، آلودگی هوا را کاهش می دهند. نقش پوشش درختی در اکوسیستم شهری در کنترل آلودگیهای هوا یکی از مهمترین مزایای فضاهای سبز شهری است. افزایش شهرسازی میکروکلیمای شهرها را تحت تاثیر قرار داده است. درختان در اکوسیستمهای شهری در معرض تنشهای بسیار متفاوتی با آنچه در مناطق جنگلی با آن روبرو میشوند قرار دارند. تفاوتهای موجود میان اکوسیستمهای شهری و طبیعی باعث بوجود آمدن طیف گستردهایی از بیماریهای فیزیولوژیک یا غیرزیستی علاوه بر بیماریهای زیستی در مناطق شهری شده است که در اکوسیستمهای طبیعی با شدت کمتری انتشار مییابند از سوی دیگر شرایط خاص موجود در مناطق شهری سبب شده بسیاری از بیماریها درختی در مناطق شهری شیوع پیدا نکنند و یا به ندرت طغیان یابند. در این تحقیق سعی شده است بر اساس مطالعات کتابخانهای و استفاده از مقالات علمی مربوط شایعترین بیماریهای درختان فضای سبز شهری و مهمترین روشهای مبارزه با این بیماریها شرح داده شود.
کلماتکلیدی: اکوسیستمهایشهری، فضایسبزشهری، بیماریهایفیزیولوژیک، بیماریهایزیستی
فهرست
1- TOC o “1-1” h z u t “Heading 2,1,Heading 3,1,Heading 4,1” مقدمه 22- مهمترین بیماریهای غیرزیستی (بیماری فیزیولوژیک) فضاهای شهری82-2- ویژگی بیماریهای غیرزیستی82-3- تشخیص بیماریهای غیر زیستی92-4- کمبود عناصر غذایی112-4-1- کمبود آهن122-4-2- کمبود نیتروژن132-4-3-کمبود فسفر142-4-4- کمبود پتاسیم162-5- گرمازدگی172-6- سرمازدگی182-7- تنش نوری192-8- بیماریهای ناشی از فعالیتهای عمرانی انسان202-8-1- صدمات ناشی از عملیات حفاری212-8-2- عملیات ساختمانی و عمرانی212-8-3- آسیبهای ناشی از شوری خاک222-9- آلودگی خاک252-10- مسمومیت ناشی از مصارف نادرست سموم شیمیایی272-11- آلایندههای هوا272-11-1- مهمترین گازهای آلاینده282-12- تنش آبی292-13- تغییر اقلیم303-مهمترین بیماریهای زیستی فضاهای سبز شهری333-1- بیماری مرگ هلندی نارون:333-1-2- علائم بیماری353-1-3- راههای تشخیص ظاهری بیماری363-1-4- مدیریت و کنترل383-2- پژمردگی ورتیسیلیومی413-2-1- علائم بیماری423-2-2- چرخه بیماری453-2-3- مدیریت و کنترل473-3- پژمردگی ورتیسیلیومی افرا493-3-1-علائم بیماری50HYPERLINK l “_Toc328837961″3-3-2- مدیریت و کنترل50
3-4- پژمردگی ورتیسیلیومی زبان گنجشگ513-4-1- علائم بیماری52
3-4-2- مدیریت و کنترل بیماری523-5- بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی زیتون533-5-1- علائم بیماری533-6- زوال تدریجی543-7- سیاهک553-7-1- مدیرت و کنترل بیماری563-8- بیماریهای قارچی563-8-1- تغییر رنگ و پوسیدگی در درختان583-8-2- قارچ سم اسبی (Fomes fomentarius)593-8-2-1-کنترل و مدیریت603-8-3- قارچ سفید عسلی603-8-3-1- چرخه بیماری613-8-3-2- کنترل و مدیریت623-8-4- سفیدک پودری (سفیدک سطحی)623-8-5- سفیدک پودری شمشاد643-8-6- سفیدک پودر توری653-8-7- سفیدک پودری چنار653-8-8- سفیدک پودری توت663-8-8-2- کنترل و مدیریت663-8-9- شانکر سیتوسپرایی (فتیله نارنجی)673-8-9-1- علائم بیماری673-8-9-2- کنترل و مدیریت683-8-10- قارچ دوده ای (Fumago vagans)693-8-10-1- کنترل و مدیریت703-8-11- بیماریهای پیتیومی703-8-11-1- کنترل و مدیریت713-8-12- بیماری باکتریایی گال طوقه و ریشه (Agrobacterium tumefaciens)723-8-12-1- کنترل و مدیریت724- نتیجهگیری754-1 مدیریت عامل بیماریزا774-1-1 جلوگیری از ورود مادهی آلوده کننده774-1-2 اجتناب عامل بیماریزا774-1-3 نابودسازی عامل بیماریزا784-2 مدیریت میزبان784-3 کاربرد مواد شیمیای794-3-1 سموم شیمیایی حفاظتی804-3-2 سموم شیمیایی نابودکننده804-4 مبارزه بیولوژیک در مدیریت بیماری 81پیشنهادات82منابع 78فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 2-1 نام تجاری، نوع خاک و مقدار مصرف سه نوع کلات مهم در ایران12
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل 2-1 کمبود آهن13 شکل 2-2 کمبود نیتروژن14 شکل 2-3 کمبود فسفر15شکل 2-4 کمبود پتاسیم17شکل 2-5 سرمازگی 19شکل 2-6 آسیب ناشی از فعالیت عمرانی انسان 22شکل 2-7 کاربرد نمک جهت یخزدایی در سطح شهر24شکل 3-1 دالانهای ایجاد شده بهوسیله سوسک پوستخوار 36شکل 3-2 بیماری ورتیسیلیومی45
شکل 3-3 بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی زیتون 54شکل 3-4 قارچ سم اسبی 61شکل 3-5 اندام باردهی قارچ سفید عسلی62شکل 3-6 سفیدک سطحی64شکل 3-7 بیماری سفیدک پودری شمشاد65شکل 3-8 شانکر سیتوسپرایی68شکل 3-9 بیماری قارچ دودهای70فصل اول:
مقدمه و کلیات
مقدمهامروزه شهرسازی یک پدیدهی فراگیر در تمام جهان است. پارکهای شهری و فضاهای سبز نقش مهمی در تعریف ساختارهای اکولوژیک اکوسیستمهای شهری دارند (گیلبرت، 1989). آنها تنوع زیستی را حفظ و خدمات اکوسیستم مهمی ارائه میدهند (بولاند و هان همر، 1990؛ کرنه و کینزینگ، 2005؛ گاستون و همکاران، 2005؛ اسمیت و همکاران، 2005). در اکوسیستمهای شهری متوسط درجه حرارت و غلظت گازهای گلخانهای در مقایسه با مناطق حاشیهای بالاتر است (گریم و همکاران، 2008). نقش پوشش درختی در اکوسیستم شهری در کنترل آلودگیهای هوا یکی از مهمترین مزایای فضاهای سبز شهری است (باراک، 2000). افزایش شهرسازی میکروکلیمای شهرها را تحت تاثیر قرار داده است. پارکها و فضاهای سبز همچنین خدمات زیستمحیطی، اجتماعی و فیزیولوژیکی بسیاری ارائه میدهند که برای قابل زندگی بودن شهرهای مدرن و همچنین برای ساکنان شهر مهم هستند (فنگ و لینگ، 2003؛ یانگ و همکاران، 2005). درختان در اکوسیستمهای شهری با جذب و ذخیرهی گازهای آلاینده و در نتیجه حذف کردن آنها از اتمسفر، آلودگی هوا را کاهش می دهند (نواک، 1994؛ نواک و همکاران، 2006). درختان با ایجاد سایه و خنک کردن محیط، هوا را معتدل میکنند. بنابراین به کاهش احتمال بیمارهای مربرط به گرما کمک میکنند. اکوسیستمهای شهری پیچیدهترین محیطها در مدیریت بیماری بشمار میآیند. این اکوسیستمها محیطهایی بسیار متنوع و ناهمگن هستند. انواع و شدت شیوع بیماریها، نماتدها و پاتوژنهای ایجاد کنندهی بیماری در بیشتر موارد با مناطق جنگلی متفاوت است اکوسیستمهای شهری موقعیت خاصی برای کنترل بیماریها و آفات بویژه کنترل بیولوژیک ایجاد میکند تعریف اهداف مدیریتی در اکوسیستمهای شهری بسیار دشوار است زیرا ارزش اقتصادی، مباحث زیبا شناختی و خطرات بیماری باید بصورت همزمان در نظر گرفته شوند. با این وجود اصول ارزیابی بیولوژی و اکولوژی بیماری برای مدیریت و کنترل در اکوسیستمهای شهری ضروری است (آهومنش، 1379). بسیاری از بیماریها درختی در مناطق شهری وجود ندارند و بسیاری از بیماریها در این اکوسیستمها به ندرت طغیان مییابند. بیماریهای درختی در مناطق شهری دو تفاوت عمده با بیماریهای مناطق جنگلی دارند نخست اینکه اکوسیستمهای نزدیک جمعیتهای بزرگ انسانی تخریب شده هستند بنابراین جز اکوسیستمهای فقیر و کم ارزش محسوب میشوند بنابراین نیاز است تعریف جدیدی از این بیماریهای ارائه و تعاریف سنتی اصلاح شود. دوم ارزش اقتصادی و زیبا شناختی درختان در اکوسیستمهای شهری است که با جنگل متفاوت است. این اصلاحات، اقدامات کنترلی خاص را ممکن و توجیح میکند (اطهریپور، 1381).
درختان برای آشیانهای اکولوژیکی در اکوسیستمهای مختلف سازگار شدهاند. در حالی که برای زندگی در اکوسیستمهای شهری تمایز نیافتند. در واقع امکان کسب تمایز برای آنها وجود ندارد زیرا پراکنش و استقرار پایههای جدید عمدتا از طریق کاشت نهال از جمعیتهای خارجی صورت میگیرد تا کاشت بذر و استقرار طبیعی. بنابراین درختان در یک اکوسیستم بیگانه هستند که برای ادامه حیات در شرایط جدید بطور اختصاصی سازگاری کسب نکرده اند. یک اکوسیستم شهری نتیجه تعامل و برهم کنش دراز مدت موجودات زنده درون محیط زیست که در آن زندگی میکنند نیست بلکه نتیجه تخریب اکوسیستمهای تکامل یافتهی قبلی یا ایجاد یک اکوسیستم کاملا طرح ریزی شده (اکوسیستم مصنوعی) هستند (خداشناس و اطهریپور، 1389).
یک اکوسیستم پایدار وابسته به چرخهی عناصر غذایی ضروری و زنجیرههای انرژی است. در یک اکوسیستم شهری این چرخهها شدیدا تحلیل یافتهاند. فعالیتهای ساختمانسازی، سنگفرش و آسفالت جادهها و فشردگی خاک مانع نفوذ آب در خاک میشود. برگها و دیگر بخشهای درختی با تجزیه شدن درخاک مقادیری از آن را به خاک انتقال میدهند. در اکوسیستمهای شهری با خود تنظیمی پایین یک کاهش مداوم انرژی و مواد غذایی وجود دارد. بنابراین درختان بویژه درختان بدلیل فقدان مواد غذایی و انرزی در شرایط تنشزای دائمی قرار دارند.
درختان در اکوسیستمهای شهری در معرض تنشهای بسیار متفاوتی با آنچه درختان در مناطق جنگلی با آن روبرو میشوند هستند تنشهای ذکر شده در این پژوهش باید به عنوان معیارهای گزینشی در برنامههای اصلاح درختان شهری استفاده شوند برخی ویژگیهای اساسی درختان مانند سازگاری به شرایط اقلیمی، مقاومت در برابر بیماریها و انعطاف پذیری بالای فنولوژی آنها است. ویژگیهای مربوط به اکوسیستمهای شهری مربوط به تنشهای هستند که بوسیلهی عوامل اجتماعی، محدود کنندهی حجم خاک و فضای تاج، آلایندههای خاک، آلایندههای هوا، نمکهای یخزدا، باد و خشکی ایجاد میشوند. همواره طول عمر نسبتا پایین درختان در اکوسیستمهای شهری شدید مورد توجه قرار گرفته است (گیلبرتسون و بردشاو، 1985؛ مول، 1989؛ بردشاو و همکاران، 1995؛ هاریس و همکاران، 1999) رابطهی بین موقعیتهای مکانی و تنش موضوع بسیاری از مطالعات بوده است (فورست و همکاران، 1999؛ کونیجنندیک و همکاران، 2000). نیلسون (2000) اظهار داشت درختان در حاشیهی خیابانها شهری در معرض سطح بالایی از تنش قرار دارند بنابراین طول عمر آنها بسیار کوتاه است. درختان در پارکها نسبت به درختان حاشیهی خیابان در معرض سطح کمتری از تنش هستند و بنابراین طول عمر نسبتا بیشتری دارند. در جنگلکاریهای شهری درختان در معرض تنشهای نسبتا پایینی هستند و ممکن است به سن قابل ملاحظهایی نیز برسند. تنش در این مناطق بیشتر ناشی از شرایط اقلیمی، شرایط خاک، الگوهای تفریحی و خسارات زیستی ناشی از فعالیتهای انسانی است. اقدامات حمایتی از درختان در اکوسیستمهای شهری شامل: سیاستگذاری، برنامهریزی و طراحی مسائل فنی مانند برنامههای انتخابی و تکنیکهای استقرار و جنبههای مدیریتی است (کونیجینندیک و راندراپ، 2002). موفقیت درختکاریهای شهری وابسته به عملکرد درختان منتخب حتی در شرایط پرتنش است. بنابراین انتخاب و استفاده از گونهها و ژنوتیپهای مناسب عوامل مهمی در یک استراتژی در جهت بهبود کیفیت و کاهش هزینهها در استقرار و مدیریت فضاهای سبز شهری هستند.
پائولیت و همکاران (2002) نشان دادند که در اروپا تنها از چهار جنس Platanus ، Aesculus، Acer و Tilia استفاده میشود در کشورهای مدیترانهایی مانند اسپانیا 56 درصد از درختان کاشته شده در مناطق آسفالت شده تنها شامل چهار جنس فوق هستند (گارسیامارتین و گارسیاوالدکانتوس، 2001). استفاده از دامنهی ژنتیکی متنوع علاوه بر بهبود چشم اندازهای زیبا شناختی باعث افزایش سلامتی درختان در مناطق شهری خواهد شد. استفاده از طیف وسیعی از گونهها میتواند یکی از مهمترین روشهای مبارزه در برابر بیماریهای در حال انتشار و بیماریهای که ممکن است در آینده تهدید کننده باشند در اکوسیستمهای شهری است (سانتامور، 1990؛ سان، 1992؛ تلو و همکاران، 2005؛ رائوپ و همکاران، 2006؛ باسوک و همکاران، 2009). بیماری به هر عاملی که باعث ایجاد اختلال در عملکرد طبیعی درخت گردد گفته میشود بیماری ممکن است یا زیستی، یعنی عامل ایجاد کنندهی اختلال یک موجود زنده مثل قارچ یا باکتری باشد و یا غیرزیستی، یعنی عامل ایجاد کنندهی اختلال هر عامل غیرزیستی که در محیط اطراف است مانند افزایش یا کمبود یک یا چند عنصر غذایی باشد (وست، 2006). امروزه بیشتر رستنیهای شهری در اکوسیستمهای کاملا مصنوعی کاشته میشوند. این بخصوص برای درختانی که در پیادهروها و معابر کاشته میشوند صادق است. کنترل بیماری در محیط های مصنوعی محاسن و معایبی دارد. رعایت اصول بهداشتی بهعنوان یک اقدام پیشگیرانه در اکوسیستمهای مصنوعی به طور موثرتری انجام میشود. بزرگترین مشکل در یک اکوسیستم مصنوعی ناتوانی در ایجاد شرایط طبیعی برای رشد و توسعه درخت است. بنابراین بیشتر درختان در اکوسیستمهای مصنوعی تحت شرایط تنشزا رشد میکنند (سعیدنیا، 1382).
فضای سبز شهری بخشی جاندار از سیمای شهر میباشد که از انواع پوششهای درختی تشکیل شده و دارای بازدهی اکولوژیکی و اجتماعی است. امروزه فضای سبز شهری با دارا بودن کارکرد موثر و سازنده در بهبود بیوکلیمای شهر و تامین سلامت روانی شهروندان، به عنوان جز تعیین کننده از کالبد شهرها شناخته شده است. پوشش درختی بکار رفته در فضای سبز شهری به میزان زیادی در معرض انواع تنشهای محیطی وارگانیزمهای مضر هستند که این امر، سلامت درختان و رشد بهینه آنها را تهدید میکند (خداشناس و اطهریپور، 1389). از میان فاکتورهای تاثیر گذار بر سلامت فضای سبز یک شهر، آفات و

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *