تعیین میزان بهره¬وری آب آبیاری در حوزه فومنات استان گیلان

center-146050
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد رشت
دانشکده کشاورزی
گروه آموزشی مدیریت کشاورزی
پایاننامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد
رشته: مهندسی کشاورزی گرایش مدیریت کشاورزی
عنوان:
تعیین میزان بهرهوری آب آبیاری در حوزه فومنات استان گیلان
استاد راهنما:
دکتر غلامرضا پیکانی
استاد مشاور:
دکتر محمدحسین انصاری
نگارش:
رضا صفتی
پاییز 1392

پايان‌نامة كارشناسي ارشد
عنوان:
تعیین میزان بهرهوری آب آبیاری در حوزه فومنات استان گیلان
استاد راهنما: دکتر غلامرضا پیکانی
استاد مشاور: دکتر انصاری
نگارش: رضا صفتی
پاییز 1392
تقدیر و تشکر

تقدیم به
چکیده
در ایران بخش کشاورزی بزرگترین متقاضی آب است. پایین بودن قیمت نسبی نهادهی آب آبیاری مورد استفاده در بخش یادشده سبب عدم سرمایهگذاری مناسب در فناوریهای آب اندوز و اتلاف آن تا بیش از 80 درصد میشود.یکی از مسائل مهم بخش آب، پایین بودن غیر موجه قیمت یا تعرفه آب کشاورزی میباشد.پژوهش حاضر برای نخستین بار با اندازهگیری دقیق میزان آب آبیاری مصرفی در اراضی شالیکاری ناحیه آبیاری فومنات در استان گیلان، برازش فرمهای مختلف تابع تولید وانتخاب فرم برتربه منظور برآورد قیمت اقتصادی آب آبیاری را مدنظر قرار داد. داده های مورد استفاده از 110 مزرعه شالیکاری ناحیه فومنات در سال زراعی 92-1391 به دست آمده است.با توجه به نتایج حاصل از پژوهش، فرم تابعی ترانسندنتال به عنوان بهترین فرم تابع تولید تشخیص داده شد و قیمت سایه ای آب آبیاری بر اساس آن معادل با 9272 ریال تعیین گردید.
کلمات کلیدی: قیمت سایه ای، ارزش بهره وری نهایی، حوزه فومنات، ارزش اقتصادی آب آبیاری

فهرست موضوعات
TOC o “1-3” h z u فصل اول PAGEREF _Toc377152025 h 1کلیات PAGEREF _Toc377152026 h 11-1- مقدمه PAGEREF _Toc377152027 h 21-2- بيان مسأله PAGEREF _Toc377152028 h 21-3- ضرورت تحقيق PAGEREF _Toc377152029 h 41-4- پرسش های تحقیق PAGEREF _Toc377152030 h 51-5- اهداف تحقيق PAGEREF _Toc377152031 h 51-5-1- اهداف اصلي PAGEREF _Toc377152032 h 51-5-2- اهداف ويژه (فرعي) PAGEREF _Toc377152033 h 51-6- فرضيه‌هاي تحقيق PAGEREF _Toc377152034 h 51-7- ناحیه آبیاری فومنات PAGEREF _Toc377152035 h 61-8- روش و ابزار گردآوری اطلاعات PAGEREF _Toc377152036 h 61-9- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها PAGEREF _Toc377152037 h 71-10- کلید واژه ها PAGEREF _Toc377152038 h 71-11- سازماندهی پژوهش PAGEREF _Toc377152039 h 8فصل دوم PAGEREF _Toc377152040 h 9مبانی نظری و پیشینه پژوهش PAGEREF _Toc377152041 h 92-1- مقدمه PAGEREF _Toc377152042 h 102-2- نقش آب در کشاورزی PAGEREF _Toc377152043 h 102-3- راندمان مصرف آب در بخش کشاورزی PAGEREF _Toc377152044 h 112-4- بازار آب PAGEREF _Toc377152045 h 122-4-1- ویژگی های بازار آب PAGEREF _Toc377152046 h 132-4-2- تقاضای نهادهی آب در کشاورزی PAGEREF _Toc377152047 h 142-5- اهمیت مدیریت تقاضای آب PAGEREF _Toc377152048 h 162-5-1- مدیریت تقاضا و نقش ارزش گذاری اقتصادی در مدیریت تقاضای آب PAGEREF _Toc377152049 h 162-5-2- ابزارهای مدیریت تقاضای آب PAGEREF _Toc377152050 h 192-6- قیمت گذاری آب و تاثیرات آن PAGEREF _Toc377152051 h 202-7- روش های قیمت گذاری آب PAGEREF _Toc377152052 h 222-7-1- روشهای تعیین قیمت آب از دیدگاه کشاورزان PAGEREF _Toc377152053 h 222-7-1-1- روش های غیر پارامتری PAGEREF _Toc377152054 h 22الف- روش نرخ گذاری حاشیه ای PAGEREF _Toc377152055 h 23ب- روش بودجه بندی PAGEREF _Toc377152056 h 23ج- روش برنامه ریزی خطی PAGEREF _Toc377152057 h 242-7-1-2- روش های پارامتری (اقتصاد سنجی) PAGEREF _Toc377152058 h 252-7-1-2-1- برآورد ارزش اقتصادی آب با استفاده از تابع تولید PAGEREF _Toc377152059 h 262-7-1-2-2- برآورد ارزش اقتصادی آب با استفاده از تابع سود مقید PAGEREF _Toc377152060 h 302-7-1-2-3- برآورد ارزش اقتصادی آب با استفاده از تابع هزینه مقید PAGEREF _Toc377152061 h 312-7-2- روش های مستقیم و غیر مستقیم PAGEREF _Toc377152062 h 322-7-2-1- روش قیمت گذاری هدانیک PAGEREF _Toc377152063 h 322-7-2-2- روش مستقیم PAGEREF _Toc377152064 h 332-7-3- روش های تجربی قیمت گذاری آب در ایران PAGEREF _Toc377152065 h 332-7-3-1- روش های حجمی PAGEREF _Toc377152066 h 342-7-3-1-1- روش حجمی تک نرخی PAGEREF _Toc377152067 h 342-7-3-1-2- روش حجمی دو نرخی (چند نرخی) PAGEREF _Toc377152068 h 352-7-3-2- روش های دریافت غیر حجمی PAGEREF _Toc377152069 h 352-7-3-2-1- اخذ آب بها بر اساس مقدار تولید PAGEREF _Toc377152070 h 352-7-3-2-2- اخذ آب بها بر اساس سطح زیر کشت PAGEREF _Toc377152071 h 372-7-3-2-3- قیمت گذاری بر اساس حق مرغوبیت PAGEREF _Toc377152072 h 382-8- مبانی نظری تقاضا برای نهاده آب PAGEREF _Toc377152073 h 392-9- مروری بر مطالعات انجام شده PAGEREF _Toc377152074 h 422-9-1- مطالعات داخلی PAGEREF _Toc377152075 h 422-9-2- مطالعات خارجی PAGEREF _Toc377152076 h 452-10- جمع بندی PAGEREF _Toc377152077 h 47فصل سوم PAGEREF _Toc377152078 h 49مواد و روشها PAGEREF _Toc377152079 h 493-1- مقدمه PAGEREF _Toc377152080 h 503-2- تابع تولید PAGEREF _Toc377152081 h 503-3- توابع تولید مهم در کشاورزی PAGEREF _Toc377152082 h 503-3-1- تابع تولید کاب- داگلاس PAGEREF _Toc377152083 h 513-3-2- تابع تولید ترانسندنتال PAGEREF _Toc377152084 h 523-3-3- تابع تولید ترانسلوگ PAGEREF _Toc377152085 h 533-3-4- تابع تولید درجه دوم تعمیم یافته PAGEREF _Toc377152086 h 533-4- استخراج تابع تقاضا نهاده آب آبیاری در حالت کلی PAGEREF _Toc377152087 h 543-4-1- استخراج تابع تقاضای آب در این پژوهش PAGEREF _Toc377152088 h 553-4-2- محاسبه ارزش اقتصادی آب آبیاری PAGEREF _Toc377152089 h 573-5- جامعه، نمونه آماری و روش نمونه گیری PAGEREF _Toc377152090 h 573-6- جمع بندی PAGEREF _Toc377152091 h 58فصل چهارم PAGEREF _Toc377152092 h 59نتایج و بحث PAGEREF _Toc377152093 h 594-1- مقدمه PAGEREF _Toc377152094 h 60آمار توصیفی PAGEREF _Toc377152095 h 604-1-1 – وضعیت سن PAGEREF _Toc377152096 h 604-1-2- وضعیت آموزش PAGEREF _Toc377152097 h 614-1-3- میزان سابقه زارعین PAGEREF _Toc377152098 h 634-1-4- میزان مصرف نهاده ها PAGEREF _Toc377152099 h 644-1-4-1- فراوانی آب مصرفی PAGEREF _Toc377152100 h 644-1-4-2- کود شیمیایی PAGEREF _Toc377152101 h 654-1-4-3- سم ساقه خوار PAGEREF _Toc377152102 h 664-1-4-4-سم علف کش PAGEREF _Toc377152103 h 674-1-4-5- بذر PAGEREF _Toc377152104 h 684-1-4-6- نیروی کار PAGEREF _Toc377152105 h 694-1-4-7- هزینه ماشین آلات PAGEREF _Toc377152106 h 704-1-5- هزينه‌هاي متغیر زراعت برنج PAGEREF _Toc377152107 h 704-1-5-1- هزینه های متغیر کل PAGEREF _Toc377152108 h 714-1-5-2- در آمد PAGEREF _Toc377152109 h 72نتایج برازش فرم تابعی کاب- داگلاس PAGEREF _Toc377152110 h 73نتایج برازش فرم تابعی ترانسندنتال PAGEREF _Toc377152111 h 79نتایج برازش فرم تابعی ترانسلوگ PAGEREF _Toc377152112 h 85نتایج برازش فرم تابعی درجه دوم تعمیمیافته PAGEREF _Toc377152113 h 90فرم تابعی برتر و تعیین ارزش اقتصادی آب آبیاری PAGEREF _Toc377152114 h 95تابع تقاضای آب آبیاری در ناحیه فومنات PAGEREF _Toc377152115 h 96جمع بندی فصل چهارم PAGEREF _Toc377152116 h 96فصل پنجم PAGEREF _Toc377152117 h 97خلاصه، PAGEREF _Toc377152118 h 97نتیجه گیری، بحث و پیشنهادها PAGEREF _Toc377152119 h 975-1- مرور کلی بر تحقیق PAGEREF _Toc377152120 h 985-1-1- مقدمه PAGEREF _Toc377152121 h 985-1-2- اهداف و سوالات PAGEREF _Toc377152122 h 995-1-3- محدوده تحقیق PAGEREF _Toc377152123 h 995-1-4- محدودیت تحقیق PAGEREF _Toc377152124 h 995-1-5- روش و نوع تحقیق PAGEREF _Toc377152125 h 995-1-6- متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc377152126 h 1005-1-6-1- متغیرهای مستقل PAGEREF _Toc377152127 h 1005-1-6-2- متغیر وابسته PAGEREF _Toc377152128 h 1005-1-7- فرضیه های تحقیق PAGEREF _Toc377152129 h 1005-2- نتیجه گیری PAGEREF _Toc377152130 h 1005-2-1- یافته های توصیفی PAGEREF _Toc377152131 h 100- گروههای سنی PAGEREF _Toc377152132 h 100- سطح تحصیلات PAGEREF _Toc377152133 h 101- میزان سابقه زارعین PAGEREF _Toc377152134 h 101- میزان مصرف نهاده ها PAGEREF _Toc377152135 h 101- فراوانی آب مصرفی PAGEREF _Toc377152136 h 101- کود شیمیایی PAGEREF _Toc377152137 h 101- سم ساقه خوار PAGEREF _Toc377152138 h 101- سم علف کش PAGEREF _Toc377152139 h 101- بذر PAGEREF _Toc377152140 h 102- نیروی کار PAGEREF _Toc377152141 h 102- هزینه ماشین آلات PAGEREF _Toc377152142 h 102- هزينه‌هاي متغیر زراعت برنج PAGEREF _Toc377152143 h 102- هزین

ه های متغیر کل PAGEREF _Toc377152144 h 102- در آمد PAGEREF _Toc377152145 h 1025-1-2- یافته های استنباطی PAGEREF _Toc377152146 h 103- نتایج برازش فرم تابعی کاب- داگلاس PAGEREF _Toc377152147 h 103- نتایج برازش فرم تابعی ترانسندنتال PAGEREF _Toc377152148 h 103- نتایج برازش فرم تابعی ترانسلوگ PAGEREF _Toc377152149 h 104- نتایج برازش فرم تابعی درجه دوم تعمیم یافته PAGEREF _Toc377152150 h 105- فرم تابعی برتر و تعیین ارزش اقتصادی آب آبیاری PAGEREF _Toc377152151 h 106- ارزش اقتصادی هر متر مکعب آب آبیاری PAGEREF _Toc377152152 h 1065-3- بحث PAGEREF _Toc377152153 h 1065-4- پیشنهادها PAGEREF _Toc377152154 h 1065-4-1- پیشنهادهای پژوهش حاضر PAGEREF _Toc377152155 h 1065-4-2- پیشنهادهایی برای پژوهشهای آینده PAGEREF _Toc377152156 h 107منابع PAGEREF _Toc377152157 h 108
فهرست جداول
جدول 1-1- سهم منابع مختلف در تأمین آب آبیاری ناحیه فومنات……………………………………… 6
جدول 1-1- سهم منابع مختلف در تأمین آب آبیاری ناحیه فومنات……………………………………. 21
جدول 2-2- آثار کمتر شناخته شده سیاست افزایش قیمت آب………………………………………… 22
جدول 4-1- وضعيت سني شالیکاران مورد مطالعه……………………………………………………… 60
جدول 4-2- وضعيت سطح آموزش شالیکاران مورد مطالعه……………………………………………. 62
جدول 4-3- وضعيت میزان سابقه شالیکاران…………………………………………………………… 63
جدول 4-4- وضعيت آب مصرفی بر حسب متر مکعب……………………………………………….. 64
جدول 4-5- وضعيت میزان مصرف کود شیمیایی بر حسب کیلوگرم………………………………….. 65
جدول 4-6- وضعيت میزان مصرف سم ساقه خوار بر حسب لیتر……………………………………… 66
جدول 4-7- مصرف سم علف کش بر حسب لیتر……………………………………………………… 67
جدول 4-8- وضعيت میزان مصرف بذر برحسب کیلوگرم…………………………………………….. 68
جدول 4-9- وضعيت تعداد نیروی انسانی……………………………………………………………… 69
جدول 4-10- هزینه ماشین آلات……………………………………………………………………….. 70
جدول 4-11- هزینه های متغیر کل……………………………………………………………………… 71
جدول 4-12- توصیف موارد مربوط به هزینه های متغیر کل…………………………………………… 72
جدول 4-13- وضعيت درآمد زارعین…………………………………………………………………… 72
جدول 4-14- آمار توصیفی مربوط به درآمد……………………………………………………………. 73
جدول 4-15- نتایج حاصل از آزمون همخطی تجزیه واریانس…………………………………………. 74
جدول 4-16- نتایج حاصل از برازش تابع تولید کابداگلاس………………………………………….. 74
جدول 4-17- نتایج حاصل از آزمونهای ناهمسانی واریانس اجزاء اخلال در برآورد اولیه تابع کابداگلاس………………………………………………………………………………………………….. 75
جدول 4-18- نتایج حاصل از برازش تابع تولید کاب- داگلاس بر مبنای وزنHCCM ……………… 76
جدول 4-19- ماتریس واریانس- کواریانس ضرایب رگرسیون فرم تابعی کاب- داگلاس ……………. 77
جدول 4-20- ماتریس همبستگی ضرایب رگرسیون فرم تابعی کاب- داگلاس ……………………….. 77
جدول 4-21- نتایج حاصل از برازش تابع تولید ترانسندنتال ………………………………………….. 79
جدول 4-22- نتایج حاصل از آزمونهای ناهمسانی واریانس اجزاء اخلال در برآورد اولیه تابع ترانسندنتال …………………………………………………………………………………………………………… 80
جدول 4-23- نتایج حاصل از برازش تابع تولید ترانسندنتال بر مبنای وزندهی HCCM…………………. 80
جدول 4-24- کشش جزئی عوامل تولید در فرم تابعی ترانسندنتال ……………………………………. 81
جدول 4-25- ماتریس

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *