تعیین ترکیبات شیمیائی و خصوصیات فیزیکی چین دوم یونجه استان آذربایجان غربی90

پايان نامه براي دريافت درجه كارشناسي ارشد
دانشکده کشاورزی
گروه علوم دامی
تعیین ترکیبات شیمیائی و خصوصیات فیزیکی چین دوم یونجه استان آذربایجان غربی
استاد راهنما :
دکتر رسول پیرمحمدی
تهیه و تنظیم:
سمیه رضایی
شهریور‏1390

پایان نامه خانم به تاریخ و شماره
مورد پذیرش هیات محترم داوران با رتبه و نمره قرار گرفت.

1- استاد راهنما اول و رئیس هیات داوران :
2- استاد راهنمای دوم :
3- داور خارجی :
4- داور داخلی :
5- استاد مشاور :
6- نماینده تحصیلات تکمیلی :
حق طبع و نشر این رساله متعلق به دانشگاه ارومیه است.
تقدیم به ……..
پدرعزیز و فداکارم
که سجده ی ایثارش گل محبت را در وجودم پروراند
و
مادر دلسوز و مهربانم
که دامان گهر بارش لحظه های مهربانی را به من آموخت
تقدیروتشکر

سپاس بیکران ایزد منان را سزد که از سر وجود،این نعمت را ارزانی فرمود و شبستان سیاه جان آدمیان را با نور نیر اعظم، پیامبر حضرت محمد (ص) چراغانی نمود تا سبیل وصال و طریقه کسب مراتب کمال را به عالمیان عرضه کند، جا دارد که در این مقال بر حسب وضع و حال:
از استاد فرهیخته و فرزانه جناب آقای دکتر پیرمحمدی که با کرامتی چون خورشید، سرزمین دل را روشنی بخشیدند و گلشن سرای علم و دانش را با راهنمایی های کارساز و سازنده بارور ساختند، تقدیر و تشکر می نمایم.
از اساتید بزرگوار و بر جسته جناب آقای دکتر فرهومند، دکتر آقازاده، دکتر دانشیار، دکترنجفی و دکتر هاشمی که در طول مقطع تحصیلی زحمات زیادی را متحمل شدند، صمیمانه تقدیر و تشکر می نمایم.
همچنین از پدر و مادر دلسوز و مهربانم، برادر و خواهر عزیزم که آرامش روحی و آسایش فکری فراهم نمودند تا با حمایت های همه جانبه در محیطی مطلوب، مراتب تحصیلی و نیز پایان نامه درسی را به نحو احسن به اتمام برسانم، سپاسگذاری می نمایم.
از تلاشها و کمکهای شبانه روزی دوست عزیزم مریم خلوجینی که در همه مراحل این پژوهش همراه، حامی و یار وفادار بنده بودند، نهایت تشکر و امتنان را دارم.
از آقای دکتر زینال همتی به جهت کمک های بی دریغ و دلسوزانه خودکه همیشه راهنما و مشوق بنده بودند صمیمانه تقدیر و تشکر می نمایم.
از آقای دکتر تیموری به جهت کمک های بی چشمداشت خود صمیمانه تشکر و سپاسگذاری می نمایم. همچنین از آقای مهندس برهانی معاون محترم امور دام سازمان جهاد کشاورزی استان، آقای مهندس امامی، مهندس معصومی، مهندس نجاتی و مهندس قریشی ازکارمندان جهاد کشاورزی استان که همکاری لازم را جهت جمع آوری نمونه ها بعمل آوردند کمال تشکر را دارم.
ازدوستان عزیز آقای مهندس شعبانی، مهندس عنایتی و خانم مهندس مرادی وخانم غدیری که بنده را مورد الطاف خویش قرار دادند سپاسگذاری می نمایم.
همچنین از آقای مهندس سیاحی، مهندس پور محمود و خانم اسدی مسئول آزمایشگاه تغذیه دام گروه دامپروری دانشگاه ارومیه کمال تشکر را دارم.
از کارکنان واحد دامپروری دانشگاه ارومیه به خاطر کمک های دلسوزانه ای که داشتند کمال تشکر را دارم. در پایان از کلیه عزیزانی که به نحوی در اجرای این تحقیق بنده را یاری و همراهی نموده اند، تشکر و سپاسگزاری می نمایم.

فهرست مطالب
صفحه عنوان
1 1 مقدمه
4 بررسی منابع 2
4 1-2- نقش تغذیه
5 2-2- اهمیت شناسایی مواد مغذی در تغذیه حیوانی
7 3-2- تاریخچه شناسایی خوراکها و مواد مغذی آنها
7 4-2- جداول ارزش غذایی علوفه ها
10 5-2- جداول استاندارد
13 6-2- تفاوت و تغییرات مواد مغذی در خوراک های دام وطیور
13 1-6-2- علوفه های مزارع و مراتع
13 7-2- روشهای شناسایی ارزش غذایی خوراکهای دام و طیور
15 1-7-2- شناسایی مواد خوراکی با روشهای شیمیایی
15 2-7-2- تجزیه تقریبی
16 8-2- مواد خوراکی و طبقه بندی آن
16 1-8-2- مواد خوراکی متراکم انرژی زا
16 2-8-2- مواد خوراکی خشبی
17 9-2- یونجه
18 1-9-2- یونجه و اهمیت آن درتغذیه دام
19 2-9-2- عوامل موثر بر ارزش غذایی یونجه
21 3-9-2- ارقام مختلف یونجه
21 4-9-2- انواع یونجه زراعی داخلی و خارجی
24 10-2- ترکیبات شیمیایی خوراک
29 11-2- خصوصیات فیزیکی خوراک
30 1-11-2- اندازه ذرات
30 1-1-11-2- اندازه گیری ذرات
32 2-1-11-2- توصیه های اندازه ذرات
32 3-1-11-2-تاثیر اندازه ذرات در تغذیه نشخوارکنندگان
35 2-11-2- عامل موثر فیزیکی و فیبر موثر فیزیکی
38 3-11-2- جرم حجمی لحظه ای
40 4-11-2- ظرفیت نگهداری آب
41 5-11-2- دانسیته توده ای
42 6-12-2- ماده خشک محلول
43 12-2- فعالیت جویدن
44 13-2- خوردن
44 14-2- نشخوار
45 15-2- عوامل تغذیه ای تاثیرگذار روی فعالیت جویدن
45 1-15-2- ساختار شیمیایی خوراک
45 2-15-2- ساختار فیزیکی خوراک
47 مواد و روشها 3
47 1-3- مراحل اجراي تحقيق
48 2-3- روشهاي نمونه برداري
48 1-2-3- نمونه برداري از خوراك ها
48 2-2-3- نمونه برداری از علوفه خشک
49 3-2-3- نمونه برداري از علوفه خشك مورد آزمایش
49 3-3- آماده سازي و نگهداري نمونه ها
49 4-3- همگن سازي نمونه ها
آزمایش اول
50 5-3- اندازه گيري تركيبات شيميايي (تجزيه تقريبي)
50 1-5-3- تعيين ماده خشك
50 2-5-3- تعیین پروتئين خام
51 3-5-3- تعیین NDF
52 4-5-3- تعیین ADF
53 5-5-3- تعیین خاکستر
54 6-5-3- تعیین چربي خام
54 7-5-3- آنالیز آماری طرح
آزمایش دوم
55 6-3- اندازه گیری خصوصیات فیزیکی
55 1-6-3- تعیین توزیع اندازه ذرات
55 2-6-3- تعیین میانگین هندسی و انحراف معیار استاندارد میانگین هندسی ذرات
56 3-6-3- تعیین عامل موثر فیزیکی
56 4-6-3-تعیین فیبر موثر فیزیکی
56 1-4-6-3- روشهای استاندارد اندازه گیری الیاف موثر فیزیکی
57 5-6-3- تعیین دانسیته توده ای
57 6-6-3- تعیین ظرفیت نگهداری آب
57 7-6-3- تعیین ماده خشک محلول
58 8-6-3- آنالیز آماری طرح
58 9-6-3- تعیین روند آبگیری و تغییر جرم حجمی لحظه ای
60 1-9-6-3- آنالیز آماری طرح
61 نتایج و بحث 4
61 1-4- نتایج آزمایش اول: تعیین ترکیبات شیمیایی یونجه
68 2-4- نتایج آزمایش دوم: تعیین خصوصیات فیزیکی یونجه
84 3-4- نتیجه گیری
86 4-4- پيشنهادات
87 پیوست
89 مراجع
چکیده انگلیسی

نام و نام خانوادگي: سمیه رضایی
رشته كارشناسي و نام دانشگاه: مهندسی کشاورزی-علوم دامی، دانشگاه بوعلی سینا همدان
رشته و گرايش كارشناسي ارشد: تغذیه دام-علوم دامی
تاريخ فراغت از تحصيل: 28/6/1390
موضوع پايان نامه: تعیین ترکیبات شیمیائی و خصوصیات فیزیکی چین دوم یونجه استان آذربایجان غربی
استاد راهنما: دکتر رسول پیرمحمدی
چكيده پايان نامه:
به منظور تعیین ترکیبات شیمیایی و خصوصیات فیزیکی چین دوم علوفه یونجه استان آذربایجان غربی، تعداد 72 نمونه بر اساس نمونه ‌برداری طبقه ‌بندی شده تصادفی با توجه به میزان بارش 3 اقلیم (تیمار) شامل: 1) حوضه شمال دریاچه ارومیه با بارش 250-400 میلی‌متر، 2) حوضه غرب دریاچه ارومیه با بارش 300-800 میلی‌متر و 3) حوضه جنوب دریاچه ارومیه با بارش 300-600 میلی‌متر و از هر اقلیم 8 منطقه و از هر منطقه 3 روستا بصورت تصادفی انتخاب شد. سپس نمونه های 3 روستا از هر منطقه کاملا با یکدیگر مخلوط و در نهایت 24 نمونه برای علوفه یونجه بدست آمد که به آزمایشگاه ارسال شد. آنالیز صورت گرفته برای نمونه ها شامل: (ماده خشک، پروتئین خام، چربی خام، خاکستر، الیاف نامحلول در شوینده خنثی و اسیدی) برای ترکیبات شیمیایی و (اندازه ذرات، عامل موثر فیزیکی، فیبر موثر فیزیکی، دانسیته توده ای، ظرفیت نگهداری آب، جرم حجمی لحظه ای و ماده خشک محلول) برای خصوصیات فیزیکی بود. نتایج آنالیز ترکیبات شیمیایی نشان داد که بین تیمارهای آزمایشی چین دوم یونجه در استان آذربایجان غربی تفاوت معنی‌داری وجود نداشت (05/0p<)، به استثنای ماده خشک که بین تیمار 1 با 2 و 3 تفاوت معنی ‌دار مشاهده شد (05/0p<). بیشترین میزان پروتئین و چربی خام مربوط به منطقه 2 و بیشترین میزان ماده خشک، خاکستر و الیاف نامحلول در شوینده خنثی و اسیدی مربوط به منطقه 1 بود. همچنین نتایج آنالیز خصوصیات فیزیکی نشان داد که بین تیمارهای آزمایشی از لحاظ ظرفیت نگهداری آب، فیبر موثر فیزیکی و جرم حجمی لحظه ای تفاوت معنی‌داری وجود نداشت (05/0p<). از لحاظ دانسیته توده ای بین تیمار 1 و 2، از لحاظ اندازه ذرات بین 3 تیمار و از لحاظ عامل موثر فیزیکی و ماده خشک محلول بین تیمار 1 با تیمار 2 و 3 تفاوت معنی‌دار مشاهده شد (05/0p<). نتایج نشان داد که بیشترین میزان اندازه ذرات،عامل موثر فیزیکی و فیبر موثر فیزیکی مربوط به منطقه 1، بیشترین میزان دانسیته توده ای و جرم حجمی لحظه ای مربوط به منطقه 2 و بیشترین میزان ظرفیت نگهداری آب و ماده خشک محلول مربوط به منطقه 3 بود.
واژگان کلیدی: استان آذربایجان غربی، ترکیبات شیمیایی، خصوصیات فیزیکی، یونجه.
فهرست جداول
صفحه عنوان
66 جدول1: ترکیبات شیمیایی چین دوم یونجه منطقه شمال استان آذربایجان غربی
66 جدول2 : ترکیبات شیمیایی چین دوم یونجه منطقه غرب استان آذربایجان غربی
67 جدول3: ترکیبات شیمیایی چین دوم یونجه منطقه جنوب استان آذربایجان غربی
67 جدول4: میانگین ترکیبات شیمیایی چین دوم یونجه 3 منطقه استان آذربایجان غربی
70 جدول5: تفکیک اندازه ذرات چین دوم یونجه منطقه شمال استان آذربایجان غربی با الک های جداکننده جدید ایالت پنسیلوانیا (درصد ماده خشک باقی مانده روی هر الک)
71 جدول6:تفکیک اندازه ذرات چین دوم یونجه منطقه غرب استان آذربایجان غربی با الک های جداکننده جدید ایالت پنسیلوانیا (درصد ماده خشک باقی مانده روی هر الک

71 جدول7: تفکیک اندازه ذرات چین دوم یونجه منطقه جنوب استان آذربایجان غربی با الک های جداکننده جدید ایالت پنسیلوانیا (درصد ماده خشک باقی مانده روی هر الک)
72 جدول8: تفکیک اندازه ذرات چین دوم یونجه 3 منطقه استان آذربایجان غربی با الک های جداکننده جدید ایالت پنسیلوانیا (درصد ماده خشک باقی مانده روی هر الک)

72 جدول9: میانگین هندسی اندازه ذرات ، فیبر موثر فیزیکی و NDF موثر فیزیکی چین دوم یونجه منطقه شمال استان آذربایجان غربی
73 جدول10 : میانگین هندسی اندازه ذرات ، فیبر موثر فیزیکی و NDF موثر فیزیکی چین دوم یونجه منطقه غرب استان آذربایجان غربی
73 جدول11: میانگین هندسی اندازه ذرات ، فیبر موثر فیزیکی و NDF موثر فیزیکی چین دوم یونجه منطقه جنوب استان آذربایجان غربی
74 جدول12: میانگین هندسی اندازه ذرات ، فیبر موثر فیزیکی و NDF موثر فیزیکی چین دوم یونجه 3 منطقه استان آذربایجان غربی
75 جدول 13: جرم حجمی لحظه ای چین دوم یونجه 3 منطقه استان آذربایجان غربی
80 جدول 14: مقادیر BD,WHC,SDM%نمونه های چین دوم یونجه منطقه شمال استان آذربایجان غربی
80 جدول 15: مقادیر BD,WHC,SDM%نمونه های چین دوم یونجه منطقه غرب استان آذربایجان غربی
81 جدول 16: مقادیر BD,WHC,SDM%نمونه های چین دوم یونجه منطقه جنوب استان آذربایجان غربی
81 جدول 17: مقادیر SG,BD,WHC,SDM%نمونه های چین دوم یونجه 3 منطقه استان آذربایجان غربی
82 جدول 18: مقادیر ترکیبات شیمیایی نمونه های چین دوم یونجه استان آذربا یجان غربی
83 جدول 19: مقادیر خصوصیات فیزیکی نمونه های چین دوم یونجه استان آذربا یجان غربی
1 مقدمه
بنظر می‌رسد پرورش دام و طیور به روش علمی و اقتصادي و حرکت در مسیر توسعه تولیدات دامی بر چهار عامل عمده زیر وابسته است:
بهبود مدیریت
بهبود تغذیه
اصلاح نژاد دام
بهبود بهداشت دام و جایگاه
در این بین تغذیه صحیح مهمترین عامل تعیین کننده در تولید فرآورده‌هاي دامی و پیشرفت صنعت دامپروري بوده که خود علاوه بر تشخیص احتیاجات دام مستلزم شناخت از ترکیبات منابع خوراکی از نظر مواد مغذي و معدنی می‌باشد. موفقیت سرمایه‌گذاري در امر تولیدات دامی به مقدار زیادي تابع خوراك دادن و تغذیه مناسب می‌باشد. عدم شناخت درست در این زمینه، کاهش تولیدات دامی را به دنبال داشته و هر ساله سبب زیان‌هاي هنگفت اقتصادي می‌گردد. بنابراین به منظور استفادة بهینه از منابع خوراك دام و طیور ‌باید از کیفیت آنها اطلاع درست و کافی حاصل نمود. تحقیقات در این زمینه بسیار اندک و به میزان کمی صورت گرفته است و در نتیجه جداول اندکی وجود دارد. همچنین ایران کشوري با شرایط اقلیمی و اکولوژیکی مختلف است لذا انتظار می‌رود که ترکیبات مواد خوراکی در مناطق مختلف بسیار متغییر باشد. عوامل متعددي مانند جنس، گونه یا واریته گیاه، قسمت‌هاي مختلف گیاه مانند برگ، ساقه و دانه، مرحله رشد در زمان برداشت‌، حاصلخیزي و خصوصیات خاك، اقلیم و شرایط آب و هوایی، تغییرات در مراحل نگهداري، فرآوري، و یا انبار کردن، وجود ترکیبات ضد کیفیت مواد و عوامل خارجی بر روي ترکیبات مواد مغذي و معدنی خوراک‌ها تاثیر می‌گذارند.
تعیین میزان مواد مغذي و معدنی موجود در منابع خوراکی دام با توجه به شرایط خاص هر منطقه و استان می‌تواند به تدوین و تهیه جداول استاندارد غذایی منجر و همچنین با استفاده از این جداول نسبت به تهیه جیره‌هاي متناسب و ارزان اقدام نمود و در صورت لزوم مکمل‌هاي مناسب را براي هر منطقه تهیه و توصیه کرده و از به هدر رفتن پتانسیل حیوانی و کاهش تولید جلوگیري بعمل آورد. تجزیه شیمیایی و تعیین خصوصیات فیزیکی یکی از روش‌هاي کاربردي و مطمئن براي ارزیابی خوراك و نقطه شروع شناخت ارزش غذایی آن ماده خوراکی می‌باشد چرا که پس از تعیین ترکیبات خوراک و ویژگی های آن می‌توان براساس احتیاجات دام شروع به تهیه جیره‌هاي متعادل نمود. از اطلاعات بدست آمده از تجزیه شیمیایی خوراک‌ها می‌توان جهت برنامه‌هاي اصلاح نباتات علوفه‌اي، به زراعی، تنظیم جیره‌هاي غذایی دام و طیور، تشخیص مشکلات و بیماری‌هاي مربوط به تغذیه و فراهم کردن زمینه منطقی جهت قیمت‌گذاري منصفانه بخصوص در مناطقی که خرید و فروش خوراك دام بطور عمده انجام می‌گیرد، بهره‌برداري

  • 1

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *