تاثیر ترکیب جنگل طبیعی و مصنوعی و برخی ویژگی‌های خاک بر زی‌توده کرم خاکی

دانشکده علوم جنگل
پایاننامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد در رشته
جنگلشناسی و اکولوژی جنگل
تاثیر ترکیب جنگل طبیعی و مصنوعی و برخی ویژگی‌های خاک بر زی‌توده کرم خاکی
پژوهش و نگارش:
رضوان سادات طباطبایی
استاد راهنما:
دکتر هاشم حبشی
اساتید مشاور:
دکتر رامین رحمانی
مهندس فاطمه رفیعی

تعهدنامه پژوهشی
نظر به اینکه انجام فعالیتهای پایان نامه‌های تحصیلی با بهرهگیری از حمایتهای علمی، مالی و پشتیبانی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان صورت میپذیرد به منظور رعایت حقوق دانشگاه نسبت به رعایت موارد زیر متعهد میشوم:این گزارش حاصل فعالیتهای علمی-پژوهشی و دانش و آگاهی نگارنده است مگر آنکه در متن به نویسنده یا پدید آورنده اثر ارجاع داده شده باشد.چاپ هر تعداد نسخه از پایاننامه با کسب اجازه کتبی از مدیریت تحصیلات تکمیلی دانشگاه خواهد بود.انتشار نتایج پایان نامه به هر شکل (از قبیل کتاب، مقاله و همایش) با اطلاع و کسب اجازه کتبی از استاد راهنما خواهد بود. نام کامل دانشگاه:به فارسی: دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگانو به انگلیسی: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesو در بخش آدرس دهی درج خواهد شد.در انتشار نتایج پایاننامه در قالب اختراع، اکتشاف و موارد مشابه، نام کامل دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان به عنوان عضو حقوقی در انتهای فهرست اسامی درج گردد.تعیین ترتیب اسامی نویسندگان در انتشار نتایج مستخرج از پایاننامه و هرگونه تفاوت احتمالی در آن با فهرست مصوب اسامی هیات راهبری پایاننامه با تایید استاد راهنمای اول خواهد بود.اینجانب رضوان سادات طباطبایی دانشجوی رشته جنگلشناسی و اکولوژی جنگل مقطع کارشناسی‌ارشد تعهدات فوق و ضمانت اجرایی آن را قبول کرده و به آن ملتزم می‌شوم.نام ونام خانوادگی و امضاء
پس از سپاس و ثنای بی حد بر آستان صفات بی همتای احدیت که در کمال رافت و در نهایت عطوفت ، رخصت اتمام این پایان نامه را به من عطا فرموده است؛
بر خود لازم می دانم تا سپاسگزار کسانی باشم که سرآغاز تولد من هستند.از یکی زاده میشوم و از دیگری جاودانه.استادی که سپیدی را بر تخته سیاه زندگیم نگاشتو مادرو پدری که چراغ بودنشان تا ابد روشنی بخش چشمانم است .
از خواهر و برادران مهربانم، که با همدلی و همراهی‏هایشان مرا تا این وادی یاری نموده‏اند، تشکر می‏نمایم.
تشکر و سپاس از یاری و بزرگواری استاد راهنمایم جناب آقای دکتر هاشم حبشیواساتید مشاور بزرگوار، جناب آقای دکتر رامین رحمانی و سرکار خانم مهندس فاطمه رفیعی کهبا نکته های دلاویز و گفته های بلندشان ، همواره راهنما و راه گشایم در تکمیل پایان نامه بوده اند.
داوران گرانقدر جناب آقای دکتر علیرضا علی عرب و جناب آقای دکترمحمدرضا کاوسیاز شما به خاطر قبول زحمت مطالعه این تحقیق و ارائه راهنمایی های سودمندتان سپاسگزارم.
از آقایان مهندس ملکشاه ، نیازپور و رضایی بخاطر مساعدت و همکاری در بخش صحرایی تحقیق سپاسگزارم.
از آقای مهندس عرب کوهساربخاطر زحمات بی دریغ در پیشبرد کار بسیار سپاسگزارم.
تقدیم به بهترین آفریده‌های خدا
پدر و مادر عزیزم

و بدانیم اگر کرم نبود زندگی چیزی کم داشت
سهراب….

چکیده
کرم خاکی مهمترین خرده ریزخوار در خاک جنگل‌های مناطق معتدل می‌باشد و تاثیر قابل توجهی بر حاصلخیزی خاک و رویش گیاهان دارد که مقدار آن با اندازه و جمعیت کرم خاکی متناسب است. تعداد و زی‌توده کرم خاکی از جمله شاخص‌هایی هستند که پتانسیل فعالیت‌های حیاتی و کیفیت خاک را نشان می‌دهند. بنابراین بررسی جمعیت کرم خاکی و شناخت رابطه آن با پوشش گیاهی و خاک از پیش نیازهای تعیین حاصلخیزی رویشگاه‌های جنگلی می‌باشد و می تواند تاثیر جنگل‌کاری را بر خاک نشان دهد.تعداد و زی‌توده کرم خاکی و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در 6 توده جنگلی در طرح جنگلداری شصت کلاته بررسی گردید. از هر تیپ جنگلی ماهانه 30 نمونه خاک از طریق استوانه‌ای با سطح مقطع 81 سانتیمترمربع و عمق30 سانتیمتر (شامل دو زیرنمونه لایه‌های 10- 0 و 30 – 10 سانتیمتر) برداشت شد. کرم‌های خاکی با روش دست چین از لابلای نمونه‌ها جمع آوری و در دمای 60 درجه سانتی گراد خشک و با دقت یک هزارم گرم وزن شدند. وزن مخصوص ظاهری، ماده آلی، اسیدیته، رطوبت و دمای خاک، نیتروژن، فسفر و پتاسیم خاک از طریق روشهای استاندارد اندازه گیری و تعیین شدند.نتایج نشان داد که میانگین تعداد و زی‌توده کرم خاکی توده‌های طبیعی بیشتر از توده‌های مصنوعی است. میانگین زی‌توده کرم خاکی به ترتیب در فصل بهار، پاییز، زمستان و تابستان کاهش یافت و نشان داد که فصل زمستان نیز در جلگه‌های جنگل شصت‌کلاته برای فعالیت کرم خاکی مناسب است. بیشترین تعداد و زی‌توده کرم خاکی در عمق 10-0 سانتیمتر یافت شدند. تاثیر ماده‌آلی، نسبت کربن به نیتروژن، پتاسیم، وزن مخصوص ظاهری و اسیدیته خاک بر تغییرات تعداد و زی‌توده کرم خاکی ثابت شد. توده مصنوعی بلوط خالص بواسطه‌ی داشتن بیشترین تعداد و زی‌توده کرم خاکیبه عنوان موفق‌ترین توده مصنوعی در ایجاد شرایط بهینه خاک برای کرم خاکی معرفی شد.
واژگان کلیدی:جنگلطبیعی و مصنوعی، زی‌توده، کرم خاکی، خصوصیات خاک
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: مقدمه و کلیات
1-1مقدمه2
1-1پیدایش خاک2
1-1-1نقش جنس سنگ بستر یا مواد مادری در پیدایش خاک2
1-1-2نقش اقلیم در پیدایش خاک3
1-1-3نقش توپوگرافی در خاک3
1-1-4نقش زمان در پیدایش خاک3
1-1-5نقش جانداران در پیدایش خاک4
1-2خاکزیان4
1-2-1 کرم خاکی6
1-2-2 تاثیر کرم خاکی بر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک8
1-2-2-1چرخه عناصر غذایی و حاصلخیزی خاک8
1-2-2-2ساختمان خاک8
1-2-2-3بافت خاک9
1-2-2-4تهویه و زهکشی9
1-2-2-5ورود آب به خاک10
1-2-2-6 ماده آلی10
1-2-2-7ازت10
1-2-2-8 کلسیم11
1-3 عوامل موثر بر فعالیت کرم‌های خاکی11
1-3-1نمناکی خاک11
1-3-2 دمای خاک12
1-3-3 تهویه خاک12
1-3-4 اسیدیته خاک13
1-3-5کلسیم خاک13
1-3-6 کارهای کشاورزی و خاکورزی13
1-3-7 مواد آلی مرده، لاشبرگ‌ها و مانده‌های گیاهی14
1-3-8 کودهای دامی14
1-3-9 ریزجانداران14
1-3-10خاک14
1-3-11 تاثیر پوشش گیاهی14
1-4 جنگل………………………………………………………………………………………………………………………15
1-4-1 جنگل طبیعی………………………………………………………………………………………………………..15
1-4-1-1- جنگل مصنوعی……………………………………………………………………………………………….16
فصل دوم:بررسی منابع
2-1- تحقیقات انجام شده در داخل ایران19
2-2- تحقیقات انجام شده در خارج از ایران22
فصل سوم: مواد و روش‌ها
3-1 زمان و مکان تحقیق………………………………………………………………………………………………………28
3-1-1 زمان تحقیق28
3-1-2 مکان تحقیق……………………………………………………………………………………………………………..28
3-1-2-1 اطلاعات عمومی منطقه28
3-1-2-2اطلاعات آب و هوایی29
3-1-1-3اطلاعات زمین شناسی29
3-1-2-4 اطلاعات خاک منطقه30
3-1-2-5 رستنی‌های طبیعی………………………………………………………………………………………………31
3-2 روش جمع آوری داده‌ها……………………………………………………………………………………………….31
3-3 وسایل مورد استفاده ………………………………………………………………………………………………………32
3-4 مطالعات آزمایشگاهی ……………………………………………………………………………………………………..32
3-4-1 اندازه گیری زی‌وزن کرم خاکی……………………………………………………………………………………..32
3-4-2اندازه‌گیری‌محتوای‌رطوبتی……………………………………………………………………………………………..32
3-4-3 اندازه گیری درجه حرارت خاک……………………………………………………………………………………33
3-4-4 اندازه گیری وزن مخصوص ظاهری………………………………………………………………………………..33
3-4-5 اندازه گیری pH یا اسیدیته خاک…………………………………………………………………………………..33
3-4-6اندازه گیری ماده آلی………………………………………………………………………………………………….33
3-4-7 اندازه گیری فسفر خاک……………………………………………………………………………………………….33
3-4-8 اندازه گیری نیتروژن خاک……………………………………………………………………………………………33
3-4-9 اندازه گیری پتاسیم……………………………………………………………………………………………………..33
5-3 روش تجزیه و تحلیل داده‌ها……………………………………………………………………………………………..34
فصل چهارم: نتایج
4-1مشخصات توده‌های مورد مطالعه……………………………………………………………………………………..36
4-2زی‌توده و تعداد کرم خاکی در توده‌های مورد مطالعه ………………………………………………………….37
4-2-1زی‌توده کرم خاکی در توده‌های مورد مطالعه ……………………………………………………………….38
4-2-2 زی‌توده کرم خاکی در توده‌های طبیعی و مصنوعی…………………………………………………………40
4-2-3 زی‌توده کرم خاکی در توده‌های سوزنی برگ و پهن برگ…………………………………………………41
4-2-4 زی‌توده کرم خاکی در لایه سطحی و عمقی خاک در توده‌های مورد مطالعه………………………………………………………………………………………………………………………………….42
4-2-5 زی‌توده کرم خاکی در توده‌های طبیعی در دو لایه سطحی و عمقی خاک……………………………………………………………………………………………………………………………………43
4-2-6 زی‌توده کرم خاکی در توده‌های مصنوعی در دو لایه سطحی و عمقی خاک…………………………………………………………………………………………………………………………………..44
4-2-7 زی‌توده کرم خاکی در توده‌های مورد مطالعه در ماه…………………………………………………………45
4-2-8 زی‌توده کرم خاکی در توده‌های مورد مطالعه در فصل……………………………………………………..47
4-2-9 تعداد کرم خاکی در توده‌های مورد مطالعه……………………………………………………………………..49
4-2-9-1 تعداد کرم خاکی در توده‌های طبیعی و مصنوعی………………………………………………………..51
4-2-9-2 تعداد کرم خاکی در توده‌های سوزنی برگ و پهن برگ………………………………………………..52
4-2-9-3 تعداد کرم خاکی در توده‌های مورد مطالعه در لایه سطحی و عمقی خاک……………………….53
4-2-9-4 تعداد کرم خاکی در توده‌های طبیعی در لایه سطحی و عمقی خاک……………………………….54
4-2-9-5 تعداد کرم خاکی در توده‌های مصنوعی در لایه سطحی و عمقی خاک……………………………55
4-2-9-6 تعداد کرم خاکی در توده‌های مورد مطالعه در ماه…………………………………………………………56
4-2-9-7 تعداد کرم خاکی در توده‌های مورد مطالعه در فصل………………………………………………………59
4-3 خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک در توده‌های مورد مطالعه……………………………………………….66
فصل پنجم: بحث
5-1 تعداد و زی‌توده کرم خاکی…………………………………………………………………………………………..73
5-2 تاثیر فصل برتعداد و زی‌توده کرم خاکی…………………………………………………………………………..74
5-3 پراکنش عمودی تعداد و زی‌توده کرم خاکی……………………………………………………………………..76
5-4 همبستگی بین تعداد و زی‌توده کرم خاکی و ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک……………………77
پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………………………………..87
فصل ششم: منابع
منابع…………………………………………………………………………………………………………………………………….89.
فهرست جداول
عنوان

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *